മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.209
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.209.1
भगवन्देवदेवेश त्रिपुरान्तक शङ्कर ।
अयं त्वृषिगणो देव तपस्तप इति प्रभो ॥ १३.२०९.१ ॥
ഓ ഭഗവാനേ, ദേവദേവാ, ത്രിപുരാന്തകാ, ശങ്കരാ! ഓ ദേവാ, ഓ പ്രഭോ, ഈ ഋഷിഗണം തപസ്സ് തപസ്സ് എന്ന് തപിക്കുന്നു.
13.209.2
तपसा कर्शितो नित्यं तपोऽर्जनपरायणः ।
अस्य किंलक्षणो धर्मः कीदृशश्चागमस्तथा।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तन्मे वद वरप्रद ॥ १३.२०९.२ ॥
തപസ്സിനാൽ നിത്യവും ക്ഷീണിച്ച്, തപസ്സിലും സമ്പാദനത്തിലും മുഴുകിയവരുടെ ധർമ്മലക്ഷണം എന്താണ്, അവരുടെ ആഗമം എങ്ങനെയുള്ളതാണ്? ഇത് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ, വരദായകാ.
13.209.3
एवं ब्रुवन्त्यां रुद्राण्यामृषयः साधुसाध्विति ।
अब्रुवन्हृष्टमनसः सर्वे तद्गतमानसाः ॥ १३.२०९.३ ॥
രുദ്രാണി ഇപ്രകാരം പറയുമ്പോൾ ഋഷിമാർ സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ 'സാധു, സാധു' എന്ന് പറഞ്ഞു; എല്ലാവരുടെയും മനസ്സ് അതിൽത്തന്നെ ഉറച്ചിരുന്നു.
13.209.4
शृण्वन्तीमृषिधर्मांस्तु ऋषयश्चाभ्यपूजयन् ॥ १३.२०९.४ ॥
ഋഷിധർമ്മങ്ങൾ അവൾ ശ്രവിക്കുമ്പോൾ ഋഷിമാർ അവളെ പൂജിച്ചു.
13.209.5
त्वत्प्रसादद्वयं देवि श्रोष्यामः परमं हितम् ।
धन्याः खलु वयं सर्वे पादमूलं तवाश्रिताः।
इति सर्वे तदा देवीं वाचा समभिपूजयन् ॥ १३.२०९.५ ॥
ദേവീ, അങ്ങയുടെ രണ്ട് അനുഗ്രഹങ്ങളാൽ ഞങ്ങൾ പരമമായ ഹിതം കേൾക്കും. അങ്ങയുടെ പാദമൂലത്തെ ആശ്രയിച്ച ഞങ്ങളെല്ലാവരും തീർച്ചയായും ധന്യരാണ്. ഇപ്രകാരം അവരെല്ലാവരും അപ്പോൾ വാക്കുകളാൽ ദേവിയെ പൂർണ്ണമായി പൂജിച്ചു.
13.209.6
न्यायतस्त्वं महाभागे श्रोतुकामा मनस्विनि ।
हन्त ते कथयिष्यामि मुनिधर्मं शुचिस्मिते ॥ १३.२०९.६ ॥
മഹാഭാഗേ, മനസ്വിനീ, നീ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ന്യായം തന്നെ. ശരി, ശുചിസ്മിതേ, നിനക്ക് മുനിധർമ്മം പറഞ്ഞുതരാം.
13.209.7
वानप्रस्थं समाश्रित्य क्रियते बहुधा नरैः ।
बहुशाखो बहुविधो ऋषिधर्मः सनातनः ॥ १३.२०९.७ ॥
വാനപ്രസ്ഥാശ്രമം സ്വീകരിച്ച് മനുഷ്യർ പല വിധത്തിൽ അത് അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. ഋഷിമാരുടെ സനാതനധർമ്മം പല ശാഖകളും പല വിധങ്ങളുമുള്ളതാണ്.
13.209.8
प्रायशः सर्वभोगार्थमृषिभिः क्रियते तपः ।
तथा सञ्चरतां तेषां देवि धर्मविधिं शृणु ॥ १३.२०९.८ ॥
ഋഷിമാർ മിക്കവാറും എല്ലാ ഭോഗങ്ങൾക്കുമായി തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു. ദേവീ, അങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നവരുടെ ധർമ്മവിധി കേൾക്കുക.
13.209.9
भूत्वा पूर्वं गृहस्थस्तु पुत्रानृण्यमवाप्य च ।
कलत्रकार्यं संस्थाप्य कारणात्संत्यजेद्गृहम् ॥ १३.२०९.९ ॥
ആദ്യം ഗൃഹസ്ഥനായി, പുത്രഋണം തീർത്ത്, ഭാര്യയുടെ കാര്യങ്ങൾ ക്രമപ്പെടുത്തി, ഒരു കാരണത്താൽ വീടുപേക്ഷിക്കണം.
13.209.10
अवस्थाप्य मनो धृत्या व्यवसायपुरःसरः ।
निर्दारो वा सदारो वा वनवासाय संव्रजेत् ॥ १३.२०९.१० ॥
ധൈര്യത്താൽ മനസ്സ് ഉറപ്പിച്ച്, ദൃഢനിശ്ചയം മുന്നിൽ വെച്ച്, ഭാര്യയോടുകൂടെയോ ഭാര്യയില്ലാതെയോ വനവാസത്തിന് പോകണം.
13.209.11
देशाः परमपुण्या ये नदीवनसमन्विताः ।
अबोधमुक्ताः प्रायेण तीर्थायतनसंयुताः ॥ १३.२०९.११ ॥
നദികളും വനങ്ങളും ചേർന്ന, മിക്കവാറും അജ്ഞാനമില്ലാത്ത, തീർത്ഥങ്ങളും ആയതനങ്ങളുമുള്ള ആ ദേശങ്ങൾ അത്യന്തം പുണ്യമുള്ളവയാണ്.
13.209.12
तत्र गत्वा विधिं ज्ञात्वा दीक्षां कुर्याद्यथागमम् ।
दीक्षित्वैकमना भूत्वा परिचर्यां समाचरेत् ॥ १३.२०९.१२ ॥
അവിടെ ചെന്ന് വിധി അറിഞ്ഞ്, ആഗമമനുസരിച്ച് ദീക്ഷ സ്വീകരിക്കണം. ദീക്ഷിതനായി ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ പരിചര്യ ചെയ്യണം.
13.209.13
काल्योत्थानं च शौचं च सर्वदेवप्रणामनम् ।
सकृदालेपनं काये त्यक्तदोषोऽप्रमादिता ॥ १३.२०९.१३ ॥
അതിരാവിലെ ഉണരുക, ശുചിത്വം, എല്ലാ ദേവന്മാരെയും വണങ്ങുക, ശരീരത്തിൽ ഒരിക്കൽ ലേപനം പുരട്ടുക, ദോഷങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുക, ജാഗ്രത.
13.209.14
सायंप्रातश्चाभिषेकं चाग्निहोत्रं यथाविधि ।
काले शौचं च कार्यं च जटावल्कलधारणम् ॥ १३.२०९.१४ ॥
രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും വിധിപ്രകാരം സ്നാനവും അഗ്നിഹോത്രവും, യഥാസമയം ശുചിത്വം, ജടയും വൽക്കലവസ്ത്രവും ധരിക്കുക.
13.209.15
सततं वनचर्या च समित्कुसुमकारणात् ।
नीवाराग्रयणं काले शाकमूलोपचायनम् ॥ १३.२०९.१५ ॥
എപ്പോഴും വനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുക, സമിത്തിനും പൂവിനും വേണ്ടി, യഥാസമയം നീവാരത്തിന്റെ ആദ്യഫലം, ഇലക്കറികളും കിഴങ്ങുകളും ശേഖരിക്കുക.
13.209.16
सदायतनशौचं च तस्य धर्माय चेष्यते ।
अतिथीनामाभिमुख्यं तत्परत्वं च सर्वदा ॥ १३.२०९.१६ ॥
എപ്പോഴും വാസസ്ഥലത്തിന്റെ ശുചിത്വം; അവന്റെ ധർമ്മത്തിനായി ഇത് വിധിക്കപ്പെടുന്നു; അതിഥികളെ എതിരേൽക്കുക, എപ്പോഴും അവരോടുള്ള സന്നദ്ധത.
13.209.17
पाद्यासनाभ्यां सम्पूज्य तथाऽऽहारनिमन्त्रणम् ।
अग्राम्यपचनं काले पितृदेवार्चनं तथा ॥ १३.२०९.१७ ॥
പാദ്യവും ആസനവും നൽകി ആദരിക്കുക, അതുപോലെ ഭക്ഷണത്തിന് ക്ഷണിക്കുക, യഥാസമയം ലൗകികലക്ഷ്യമില്ലാത്ത പാചകം, പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും അർച്ചിക്കുക.
13.209.18
पश्चादतिथिसत्कारस्तस्य धर्मः सनातनः ।
शिष्टैर्धर्मासने चैव धर्मार्थसहिताः कथाः ॥ १३.२०९.१८ ॥
പിന്നെ അതിഥി സത്കാരം അവന്റെ സനാതന ധർമ്മം; ശിഷ്ടന്മാർ ധർമ്മാസനത്തിലിരുന്ന് ധർമ്മവും അർത്ഥവും ചേർന്ന കഥകൾ പറയണം.
13.209.19
प्रतिश्रयविभागश्च भूमिशय्या शिलासु वा ।
व्रतोपवासयोगश्च क्षमा चेन्द्रियनिग्रहः ॥ १३.२०९.१९ ॥
ആശ്രയ വിഭജനം, നിലത്തോ കല്ലുകളിലോ ഉറങ്ങൽ, വ്രതോപവാസ യോഗം, ക്ഷമ, ഇന്ദ്രിയ നിഗ്രഹം.
13.209.20
दिवारात्रं यथायोगं शौचं धर्मस्य चिन्तनम् ।
एवं धर्माः पुरा दृष्टाः सामान्या वनवासिनाम् ॥ १३.२०९.२० ॥
പകലും രാത്രിയും യഥായോഗ്യമായ ശൗചവും ധർമചിന്തനവും. ഇങ്ങനെ പുരാതനകാലത്ത് വനവാസികളുടെ സാമാന്യധർമങ്ങൾ കാണപ്പെട്ടു.
13.209.21
एवं वै यतमानस्य कालधर्मो यथा भवेत् ।
तथैव सोऽभिजयति स्वर्गलोकं शुचिस्मिते ॥ १३.२०९.२१ ॥
ഇങ്ങനെ യത്നിക്കുന്നവന് കാലധർമം എങ്ങനെയായാലും അങ്ങനെതന്നെ അവൻ സ്വർഗലോകം നേടുന്നു. ശുചിസ്മിതേ!
13.209.22
तत्र संविदिता भोगाः स्वर्गस्त्रीभिरनिन्दिते ।
परिभ्रष्टो यथा स्वर्गाद्विशिष्टस्तु भवेन्नृषु ॥ १३.२०९.२२ ॥
അവിടെ സ്വർഗസ്ത്രീകളോടൊപ്പമുള്ള ഭോഗങ്ങൾ അറിയപ്പെട്ടവയാണ്; നിന്ദയില്ലാത്തവളേ! സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീണവൻ മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനാകുന്നതുപോലെ.
13.209.23
एवं धर्मस्तथा देवि सर्वेषां वनवासिनाम् ।
एतत्ते कथितं सर्वं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०९.२३ ॥
ഇങ്ങനെ, ദേവീ, എല്ലാ വനവാസികളുടെയും ധർമം അതുതന്നെയാണ്. ഇതെല്ലാം നിന്നോട് പറഞ്ഞു; ഇനി എന്തുകൂടി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
13.209.24
भगवन्देवदेवेश ऋषीणां चरितं शुभम् ।
विशेषधर्मानिच्छामि श्रोतुं कौतूहलं हि मे ॥ १३.२०९.२४ ॥
ഭഗവാനേ, ദേവദേവേശാ, ഋഷിമാരുടെ ശുഭചരിത്രം — പ്രത്യേകധർമങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എനിക്ക് കൗതുകമുണ്ട്.
13.209.25
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु देवि समाहिता ॥ १३.२०९.२५ ॥
അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം; ദേവി, ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ കേൾക്കുക.
13.209.26
वननित्यैर्वनरतैर्वानप्रस्थैर्महर्षिभिः ।
वनं गुरुमिवालम्ब्य वस्तुव्यमिति निश्चयः ॥ १३.२०९.२६ ॥
കാട്ടിൽ നിത്യവാസം ചെയ്യുന്നവരും കാട്ടിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവരുമായ വാനപ്രസ്ഥ മഹർഷിമാർ കാടിനെ ഗുരുവെന്നപോലെ ആശ്രയിച്ച് അവിടെ വസിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു.
13.209.27
वीरशय्यामुपासद्भिर्वारस्थानोपसेविभिः ।
व्रतोपवासैर्बहुलैर्ग्रीष्मे पञ्चतपैस्तथा ॥ १३.२०९.२७ ॥
വീരശയ്യയെ ആശ്രയിച്ചവരും വീരാസനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരും വ്രതോപവാസങ്ങളിൽ അധികം മുഴുകിയവരും വേനലിൽ പഞ്ചാഗ്നിതപസ്സ് ചെയ്യുന്നവരും.
13.209.28
पञ्चयज्ञपरैर्नित्यं पौर्णमास्यापरायणैः ।
मण्डूकशायैर्हेमन्ते शैवालाङ्कुरभोजनैः ॥ १३.२०९.२८ ॥
നിത്യം പഞ്ചയജ്ഞങ്ങളിൽ മുഴുകിയവരും പൗർണമാസി വ്രതത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവരും ഹേമന്തത്തിൽ തവളയെപ്പോലെ കിടക്കുന്നവരും പായലിന്റെ മുളകൾ ഭക്ഷിക്കുന്നവരും.
13.209.29
चीरवल्कलसंवीतैर्मृगाजिनधरैस्तथा ।
चातुर्मास्यपरैः कैश्चिद्देवधर्मपरायणैः ॥ १३.२०९.२९ ॥
ചീരയും വൽക്കലവും ധരിച്ചവരും മാൻതോൽ ധരിക്കുന്നവരും ചാതുർമാസ്യവ്രതത്തിൽ മുഴുകിയ ചിലരും ദേവധർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവരും.
13.209.30
एवंविधैर्वनेवासैस्तप्यते सुमहत्तपः ।
एवं कृत्वा शुभं कर्म पश्चाद्याति त्रिविष्टपम् ॥ १३.२०९.३० ॥
ഇത്തരം വനവാസങ്ങളാൽ മഹത്തായ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ ശുഭകർമ്മം ചെയ്ത ശേഷം അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
13.209.31
तत्रापि सुमहत्कालं संविहृत्यि यथासुखम् ।
जायते मानुषे लोके दानभोगसमन्वितः ॥ १३.२०९.३१ ॥
അവിടെയും വളരെക്കാലം സുഖമായി വിഹരിച്ച് ദാനവും ഭോഗവും ഉള്ളവനായി അവൻ മനുഷ്യലോകത്ത് ജനിക്കുന്നു.
13.209.32
तपोविशेषसंयुक्ताः कथितास्ते शुचिस्मिते ॥ १३.२०९.३२ ॥
വിശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളേ, വിശേഷ തപസ്സോടുകൂടിയവരെന്ന് അവർ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
13.209.33
भगवन्देवदेवेश तेषु ये दारसंयुताः ।
कीदृशं चरितं तेषां तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०९.३३ ॥
ഭഗവാനേ, ദേവദേവേശാ, അവരിൽ ഭാര്യമാരോടുകൂടിയവരുടെ ആചാരം എങ്ങനെയാണ്? അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരാൻ അങ്ങ് യോഗ്യനാണ്.
13.209.34
य एकपत्नीधर्माणश्चरन्ति विपुलं तपः ।
विंध्यपादेषु ये केचिद्ये च नैमिशवासिनः ॥ १३.२०९.३४ ॥
ഏകപത്നീധർമ്മം പാലിച്ച് വിപുലമായ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നവർ, വിന്ധ്യപാദങ്ങളിലുള്ളവർ, നൈമിശത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ.
13.209.35
पुष्करेषु च ये चान्ये नदीवनसमाश्रिताः ।
सर्वे ते विधिदृष्टेन चरन्ति विपुलं तपः ॥ १३.२०९.३५ ॥
പുഷ്കരങ്ങളിൽ ഉള്ളവരും, നദികളിലും വനങ്ങളിലും ആശ്രയിച്ചു കഴിയുന്ന മറ്റുള്ളവരും — അവരെല്ലാവരും വിധിപ്രകാരം വിപുലമായ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു.
13.209.36
हिंसाद्रोहविमुक्ताश्च सर्वभूतानुकम्पिनः ।
शान्ता दान्ता जितक्रोधाः सर्वातिथ्यपरायणाः ॥ १३.२०९.३६ ॥
ഹിംസയിൽനിന്നും ദ്രോഹത്തിൽനിന്നും മുക്തരായവർ, സർവഭൂതങ്ങളോടും അനുകമ്പയുള്ളവർ, ശാന്തരും ദാന്തരും, ക്രോധം ജയിച്ചവർ, എല്ലാവർക്കും അതിഥിസത്കാരത്തിൽ തത്പരരായവർ.
13.209.37
प्राणिष्वात्मोपमा नित्यमृतुकालाभिगामिनः ।
स्वदारसहिता देवि चरन्ति व्रतमुत्तमम् ॥ १३.२०९.३७ ॥
ദേവി, ജീവികളെ എപ്പോഴും തന്നെപ്പോലെ കാണുന്നവരും ഋതുകാലത്ത് മാത്രം ഭാര്യയെ സമീപിക്കുന്നവരും ഭാര്യയോടൊപ്പം ഉത്തമമായ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരുമാണ്.
13.209.38
वसन्ति सुखमव्यग्राः पुत्रदारसमन्विताः ।
तेषां परिच्छदारम्भाः कृतोपकरणानि च ॥ १३.२०९.३८ ॥
പുത്രന്മാരോടും ഭാര്യമാരോടുമൊപ്പം ആകുലതകളില്ലാതെ സുഖമായി വസിക്കുന്നു; അവരുടെ ഗൃഹോപകരണങ്ങളുടെ ഒരുക്കങ്ങളും തയ്യാറാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും അവർക്കുണ്ട്.
13.209.39
गृहस्थवद्द्वितीयं ते यथायोगं प्रमाणतः ।
पोषणार्थं स्वदाराणामग्निकार्यार्थमेव च।
गावश्च कर्षणं चैव सर्वमेतद्विधीयते। ॥ १३.२०९.३९ ॥
ഗൃഹസ്ഥന്മാരെപ്പോലെ അവർക്ക് രണ്ടാമത്തേത് യഥോചിതമായ അളവിൽ വിധിച്ചിരിക്കുന്നു; ഭാര്യമാരുടെ പോഷണത്തിനും അഗ്നികാര്യത്തിനും പശുക്കൾക്കും കൃഷിക്കും—ഇവയെല്ലാം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
13.209.40
एवं वनगतैर्देवि कर्तव्यं दारसङ्ग्रहैः ।
ते स्वदारैः समायान्ति पुण्याँल्लोकान्द्दढव्रताः ॥ १३.२०९.४० ॥
ദേവി, അങ്ങനെ വനത്തിൽ പോയവർ ഭാര്യമാരെ കൂടെ കൂട്ടി ജീവിക്കണം; ദൃഢവ്രതന്മാർ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം പുണ്യലോകങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.
13.209.41
पतिभिः सह ये दाराश्चरन्ति विपुलं तपः ।
अव्यग्रभावादैकात्म्यात्ताश्च गच्छन्ति वै दिवम्।
एतत्ते कथितं देवि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०९.४१ ॥
ഭർത്താക്കന്മാരോടൊപ്പം വലിയ തപസ്സു ചെയ്യുന്ന ഭാര്യമാർ, സ്ഥിരമായ മനസ്സിനാലും ഏകാത്മതയാലും സ്വർഗത്തിൽ പോകുന്നു. ദേവി, ഇത് നിനക്ക് പറഞ്ഞുതന്നു; ഇനി എന്താണ് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?