മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.211
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.211.1
उक्तस्त्वया त्रिवर्गस्य धर्मश्च परमः शुभः ।
सर्वव्यापी तु यो धर्मो भगवंस्तं ब्रवीतु मे। ॥ १३.२११.१ ॥
ത്രിവർഗത്തിന്റെ പരമവും ശുഭവുമായ ധർമ്മം അങ്ങ് പറഞ്ഞു. ഭഗവാനേ, സർവ്വവ്യാപിയായ ആ ധർമ്മം എന്നോട് പറഞ്ഞാലും.
13.211.2
ब्रह्मणा लोकसंसारे सृष्टा धात्रा गुणार्थिना ।
लोकांस्तारयितुं युक्ता मर्त्येषु क्षितिदेवताः ॥ १३.२११.२ ॥
ലോകസംസാരത്തിൽ, ഗുണങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ധാതാവായ ബ്രഹ്മാവ്, ലോകങ്ങളെ കടത്തുന്നതിനായി മർത്യരുടെ ഇടയിൽ യോഗ്യരായ ക്ഷിതിദേവതകളെ (ബ്രാഹ്മണരെ) സൃഷ്ടിച്ചു.
13.211.3
तेषु तावत्प्रवक्ष्यामि धर्मं शुभफलोदयम् ।
ब्राह्मणेष्वभयो धर्मः परमः शुभलक्षणः ॥ १३.२११.३ ॥
അവരിൽ ആദ്യം ശുഭഫലമുണ്ടാക്കുന്ന ധർമ്മം ഞാൻ പറയാം. ബ്രാഹ്മണരിൽ അഭയം തന്നെ ശുഭലക്ഷണമുള്ള പരമധർമ്മം.
13.211.4
इमे च धर्मा लोकानां पूर्वं सृष्टाः स्वयंभुवा ।
पृथिव्यां सद्द्विजैर्नित्यं कीर्त्यमानं निबोध मे ॥ १३.२११.४ ॥
ലോകങ്ങളുടെ ഈ ധർമ്മങ്ങൾ മുൻപ് സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിച്ചവയാണ്. ഭൂമിയിൽ സദ്വിജന്മാർ ഇവയെ എപ്പോഴും കീർത്തിക്കുന്നു; എന്നിൽനിന്ന് അവ അറിഞ്ഞാലും.
13.211.5
स्वदारनिरतिर्धर्मो नित्यं जप्यं तथैव च ।
सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य यथाशक्ति दिवानिशम् ॥ १३.२११.५ ॥
സ്വഭാര്യയിലുള്ള നിഷ്ഠ ധർമ്മമാണ്; അതുപോലെ നിത്യജപവും. ത്രിവർഗത്തിനായി എല്ലാവർക്കും അതിഥിസത്കാരം ശക്തിക്കനുസരിച്ച് രാപ്പകൽ ചെയ്യണം.
13.211.6
शूद्रो धर्मपरो नित्यं शुश्रूषानिरतो भवेत् ॥ १३.२११.६ ॥
ശൂദ്രൻ എപ്പോഴും ധർമ്മപരായണനായും ശുശ്രൂഷയിൽ മുഴുകിയവനായും ഇരിക്കണം.
13.211.7
त्रैविद्यो ब्राह्मणो वृद्धो न चाध्ययनजीवकः ।
त्रिवर्गस्य व्यतिक्रान्तं तस्य धर्मः सनातनः ॥ १३.२११.७ ॥
മൂന്നു വേദങ്ങളും അറിയുന്ന, വൃദ്ധനായ ബ്രാഹ്മണൻ, പഠനത്താൽ ജീവിക്കാത്തവൻ ത്രിവർഗത്തെ കടന്നവനാകുന്നു; അവന്റെ ധർമ്മം സനാതനമാണ്.
13.211.8
षट् कर्माणि च प्रोक्तानि सृष्टानि ब्रह्मणा पुरा ।
धर्मिष्ठानि वरिष्ठानि तानितानि शृणूत्तमे ॥ १३.२११.८ ॥
ആറ് കർമ്മങ്ങൾ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പണ്ട് ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിച്ചവ. അവ അത്യന്തം ധർമ്മിഷ്ഠവും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്; ഉത്തമേ, അവ കേൾക്കുക.
13.211.9
यजनं याजनं चैव दानं पात्रे प्रतिग्रहः ।
अध्यापनमध्ययनं षट्कर्मा धर्मभागृजुः ॥ १३.२११.९ ॥
യജനം, യാജനം, ദാനം, യോഗ്യന്മാരിൽനിന്നുള്ള പ്രതിഗ്രഹം, അധ്യാപനം, അധ്യയനം — ഇവയാണ് ആറ് കർമ്മങ്ങൾ; ഋജുവായ മനുഷ്യൻ ധർമ്മത്തിന്റെ പങ്കാളിയാകുന്നു.
13.211.10
नित्यः स्वाध्यायतो धर्मः नित्ययज्ञः सनातनः ।
दानं प्रशंसते नित्यं ब्राह्मणेषु त्रिकर्मसु ॥ १३.२११.१० ॥
സ്വാധ്യായത്താൽ നിത്യധർമ്മം; നിത്യയജ്ഞം സനാതനമാണ്. മൂന്നു കർമ്മങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണർക്കുള്ള ദാനം എപ്പോഴും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
13.211.11
अयमेव परो धर्मः संवृतः सत्सु विद्यते ।
गर्भस्थाने विशुद्धानां धर्मस्य नियमो महान् ॥ १३.२११.११ ॥
ഇതുതന്നെ പരമധർമ്മം; അത് സത്പുരുഷന്മാരിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വിശുദ്ധരുടെ ഗർഭസ്ഥാനത്തിൽ ധർമ്മത്തിന്റെ മഹത്തായ നിയമമുണ്ട്.
13.211.12
पञ्चयज्ञविशुद्धात्मा ऋतुनित्योऽनसूयकः ।
दान्तो ब्राह्मणसत्कर्ता सुसंमृष्टनिवेशनः ॥ १३.२११.१२ ॥
പഞ്ചയജ്ഞങ്ങളാൽ ആത്മാവ് ശുദ്ധമായവൻ, ഋതുകർമ്മങ്ങളിൽ നിത്യൻ, അസൂയയില്ലാത്തവൻ, ദാന്തൻ, ബ്രാഹ്മണരെ സത്കരിക്കുന്നവൻ, നന്നായി അടിച്ചുവൃത്തിയാക്കിയ വീടുള്ളവൻ.
13.211.13
चक्षुःश्रोत्रमनोजिह्वास्निग्धवर्णप्रदः सदा ।
अतिथ्यभ्यागतरतः शेषान्नकृतभोजनः ॥ १३.२११.१३ ॥
എപ്പോഴും കണ്ണിനും ചെവിക്കും മനസ്സിനും നാവിനും ഇമ്പമുള്ള രൂപം നൽകുന്നവനും, അതിഥികളിലും വന്നെത്തിയ അഭ്യാഗതരിലും ആനന്ദിക്കുന്നവനും, അതിഥികൾ ഭക്ഷിച്ചതിനുശേഷം ശേഷിച്ച അന്നം മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നവനുമായവൻ.
13.211.14
पाद्यमर्घ्यं यथान्यायमासनं शयनं तथा ।
दीपं प्रतिश्रयं चैव यो ददाति स धार्मिकः ॥ १३.२११.१४ ॥
ന്യായപ്രകാരം പാദ്യവും അർഘ്യവും ആസനവും ശയ്യയും ദീപവും താമസസ്ഥലവും നൽകുന്നവനാണ് ധാർമ്മികൻ.
13.211.15
प्रातरुत्थाय वै पश्चाद्भोजने तु निमन्त्रयेत् ।
सत्कृत्याऽनुव्रजेद्यश्च तस्य धर्मः सनातनः ॥ १३.२११.१५ ॥
രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ് പിന്നീട് ഭക്ഷണസമയത്ത് ക്ഷണിക്കണം; ബഹുമാനത്തോടെ അനുഗമിച്ച് യാത്രയാക്കുന്നവന്റെ ധർമ്മം സനാതനമാണ്.
13.211.16
प्रवृत्तिलक्षणो धर्मो गृहस्थेषु विधीयते ।
तदहं कीर्तयिष्यामि त्रिवर्गेषु च यद्यथा ॥ १३.२११.१६ ॥
ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്കായി പ്രവൃത്തി ലക്ഷണമുള്ള ധർമ്മം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ത്രിവർഗ്ഗങ്ങളിൽ അത് എങ്ങനെയോ അങ്ങനെ ഞാൻ വിവരിക്കാം.
13.211.17
एकेनांशेन धर्मार्थः कर्तव्यो हितमिच्छता ।
एकेनांशेन कामार्थमेकमंशं विवर्धयेत् ॥ १३.२११.१७ ॥
ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഒരു ഭാഗംകൊണ്ട് ധർമ്മാർത്ഥങ്ങൾ നടത്തണം; ഒരു ഭാഗംകൊണ്ട് കാമാർത്ഥത്തിനായി മറ്റൊരു ഭാഗം വർദ്ധിപ്പിക്കണം.
13.211.18
निवृत्तिलक्षणः पुण्यो धर्मो मोक्षो विधीयते ।
तस्य वृत्तिं प्रवक्ष्यामि तां शृणुष्व समाहिता ॥ १३.२११.१८ ॥
നിവൃത്തി ലക്ഷണമുള്ള പുണ്യധർമ്മം മോക്ഷത്തിനായി വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ ആചരണം ഞാൻ പറയാം; ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ കേൾക്കുക.
13.211.19
सर्वभूतदया धर्मो निवृत्तेः परम सदा ।
बुभुक्षितं पिपासार्तमतिथिं श्रान्तमागतम्।
अर्चयन्ति वरारोहे तेषामपि फलं महत् ॥ १३.२११.१९ ॥
സർവഭൂതങ്ങളോടുമുള്ള ദയയാണ് നിവൃത്തിയുടെ പരമധർമ്മം, എപ്പോഴും. വിശന്നും ദാഹിച്ചും ക്ഷീണിച്ചും വന്ന അതിഥിയെ പൂജിക്കുന്നവർക്കും മഹത്തായ ഫലം ലഭിക്കുന്നു, സുന്ദരീ.
13.211.20
पात्रमित्येव दातव्यं सर्वस्मै धर्मकाङ्क्षिभिः ।
आगमिष्यति यत्पात्रं तत्पात्रं तारयिष्यति ॥ १३.२११.२० ॥
ധർമ്മം കാംക്ഷിക്കുന്നവർ എല്ലാവർക്കും പാത്രമെന്ന നിലയിൽ ദാനം ചെയ്യണം. ഏത് പാത്രം വരുന്നുവോ, ആ പാത്രം തന്നെ കരകയറ്റും.
13.211.21
काले सम्प्राप्तमतिथिं भोक्तुकाममुपस्थितम् ।
यस्तं सम्भावयेत्तत्र व्यासोऽयं समुपस्थितः ॥ १३.२११.२१ ॥
ശരിയായ സമയത്ത് വന്ന് ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിച്ചു നിൽക്കുന്ന അതിഥിയെ ആരെങ്കിലും സത്കരിക്കുന്നുവോ, അവിടെ ഇതാ വ്യാസൻ തന്നെ വന്നു നിൽക്കുന്നു.
13.211.22
तस्य पूजां यथाशक्त्या सौम्यचित्तः प्रयोजयेत् ।
चित्तमूलो भवेद्धर्मो धर्ममूलं भवेद्यशः ॥ १३.२११.२२ ॥
അവനെ തന്റെ ശക്തിയനുസരിച്ച് ശാന്തമായ മനസ്സോടെ പൂജിക്കണം. ധർമ്മം മനസ്സിൽ വേരൂന്നിയതാണ്; യശസ്സ് ധർമ്മത്തിൽ വേരൂന്നിയതാണ്.
13.211.23
तस्मात्सौम्येन चित्तेन दातव्यं देवि सर्वथा ।
सौम्यचित्तस्तु यो दद्यात्तद्धि दानमनुत्तमम् ॥ १३.२११.२३ ॥
അതിനാൽ, ദേവീ, ശാന്തമായ മനസ്സോടെ എല്ലാവിധത്തിലും ദാനം ചെയ്യണം. ശാന്തമനസ്സോടെ നൽകുന്നവന്റെ ദാനമാണ് ഉത്തമം.
13.211.24
यथाम्बुबिन्दुभिः सूक्ष्मैः पतद्भिर्मेदिनीतले ।
केदाराश्च तटाकानि सरांसि सरितस्तथा ॥ १३.२११.२४ ॥
ഭൂതലത്തിൽ വീഴുന്ന സൂക്ഷ്മമായ ജലബിന്ദുക്കളാൽ വയലുകളും കുളങ്ങളും തടാകങ്ങളും നദികളും നിറയുന്നതുപോലെ,
13.211.25
तोयपूर्णानि दृश्यन्ते अप्रतर्क्योऽतिशोभने ।
अल्पमल्पमपि ह्येकं दीयमानं विवर्धते ॥ १३.२११.२५ ॥
വെള്ളം നിറഞ്ഞവ കാണപ്പെടുന്നു; ഓ അതിസുന്ദരീ, (അതിന്റെ ഫലം) അചിന്ത്യമാണ്. അല്പാല്പമായി ഓരോന്നായി നൽകപ്പെടുന്ന ദാനവും വർധിക്കുന്നു.
13.211.26
पीडयाऽपि च भृत्यानां दानमेव विशिष्यते ।
पुत्रदारधनं धान्यं न मृताननुगच्छति ॥ १३.२११.२६ ॥
ഭൃത്യന്മാർക്ക് ക്ലേശത്തിലും നൽകുന്ന ദാനം തന്നെയാണ് ശ്രേഷ്ഠം. പുത്രന്മാരും ഭാര്യയും ധനവും ധാന്യവും മരിച്ചവനെ അനുഗമിക്കുന്നില്ല.
13.211.27
श्रेयो दानं च भोगश्च धनं प्राप्य यशस्विनि ।
दानेन हि महाभागा भवन्ति मनुजाधिपाः ॥ १३.२११.२७ ॥
ഓ യശസ്വിനീ, ധനം ലഭിച്ച് ദാനവും ഭോഗവുമാണ് പരമമായ ശ്രേയസ്സ്. ദാനത്താലാണ് മഹാഭാഗ്യവാന്മാരായ മനുഷ്യാധിപന്മാർ ഉണ്ടാകുന്നത്.
13.211.28
नास्ति भूमौ दानसमं नास्ति दानसमो निधिः ।
नास्ति सत्यात्परो धर्मो नानृतात्पातकं परम् ॥ १३.२११.२८ ॥
ഭൂമിയിൽ ദാനത്തിന് തുല്യമായി ഒന്നുമില്ല; ദാനത്തിന് തുല്യമായ നിധിയുമില്ല. സത്യത്തെക്കാൾ വലിയ ധർമമില്ല; അസത്യത്തെക്കാൾ വലിയ പാപവുമില്ല.
13.211.29
आश्रमे यस्तु तप्येत तपो मूलफलाशनः ।
आदित्याभिमुखो भूत्वा जटावल्कलसंवृतः।
मण्डूकशायी हेमन्ते ग्रीष्मे पञ्चतपा भवेत् ॥ १३.२११.२९ ॥
ആശ്രമത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്യുന്നവൻ, വേരും ഫലവും ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ, സൂര്യാഭിമുഖനായി, ജടയും വല്ക്കലവും ധരിച്ച്, ഹേമന്തത്തിൽ തവളയെപ്പോലെ ശയിച്ച്, ഗ്രീഷ്മത്തിൽ പഞ്ചതപസ്സ് അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ.
13.211.30
सम्यक्तपश्चरन्तीह श्रद्दधाना वनाश्रमे ।
गृहाश्रमस्य ते देवि कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ १३.२११.३० ॥
ഇവിടെ ശ്രദ്ധയോടെ വനാശ്രമത്തിൽ നന്നായി തപസ്സു ചെയ്യുന്നവർ, ഓ ദേവീ, ഗൃഹാശ്രമത്തിന്റെ പതിനാറിലൊരു കലയ്ക്കുപോലും അർഹരല്ല.
13.211.31
गृहाश्रमस्य या चर्या व्रतानि नियमाश्च ये ।
तथा च देवताः पूज्याः सततं गृहमेधिना ॥ १३.२११.३१ ॥
ഗൃഹാശ്രമത്തിലെ ആചാരങ്ങളും വ്രതങ്ങളും നിയമങ്ങളും ഏവയോ, അവ പോലെതന്നെ ഗൃഹസ്ഥൻ എപ്പോഴും ദേവതകളെ പൂജിക്കണം.
13.211.32
यद्यच्च परिहर्तव्यं गृहीणातिथिपर्वसु ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथ्यमानं त्वया विभो ॥ १३.२११.३२ ॥
ഗൃഹസ്ഥർ അതിഥി ദിനങ്ങളിലും ഉത്സവങ്ങളിലും ഒഴിവാക്കേണ്ടത് എന്തെല്ലാമോ, അതെല്ലാം, ഓ പ്രഭോ, നീ പറയുന്നത് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.211.33
गृहाश्रमस्य यन्मूलं फलं धर्मोऽयमुत्तमम् ।
पादैश्चतुर्भिः सततं धर्मो यत्र प्रतिष्ठितः ॥ १३.२११.३३ ॥
ഗൃഹാശ്രമത്തിന്റെ മൂലവും ഫലവും ഇതാണ്; ഇതാണ് ഉത്തമധർമ്മം. നാലു പാദങ്ങളുള്ള ധർമ്മം ഇവിടെ എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു.
13.211.34
सारभूतं वरारोहे दध्नो घृतमिवोद्धृतम् ।
तदहं ते प्रवक्ष्यामि श्रूयतां धर्मचारिणि ॥ १३.२११.३४ ॥
ഓ സുന്ദരീ, തൈരിൽ നിന്നെടുത്ത നെയ്യുപോലെ സാരമായത് അതു ഞാൻ നിനക്ക് പറഞ്ഞുതരാം; കേൾക്കുക, ധർമ്മചാരിണീ.
13.211.35
दंपत्यलङ्करिष्णुश्च गृहदानरतिर्नरः ।
कलत्रसौख्यं विन्देत नास्ति तत्र विचारणा ॥ १३.२११.३५ ॥
ദമ്പതികളെ അലങ്കരിക്കുന്നവനും ഗൃഹദാനത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവനുമായ മനുഷ്യൻ ഭാര്യയുടെ സൗഖ്യം നേടും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
13.211.36
स्त्रियो वा पुरुषो वाऽपि दम्पतीन्पूजयन्ति ते ।
मनोभिलषितान्कामान्प्राप्नुवन्ति न संशयः ॥ १३.२११.३६ ॥
സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ ആകട്ടെ, ദമ്പതികളെ പൂജിക്കുന്നവർ മനസ്സ് ആഗ്രഹിച്ച കാമങ്ങൾ നേടും; സംശയമില്ല.
13.211.37
शुश्रूषन्ते ये पितरं मातरं च गृहाश्रमे ।
भर्तारं चैव या नारी अग्निहोत्रं च ये द्विजाः ॥ १३.२११.३७ ॥
ഗൃഹാശ്രമത്തിൽ അച്ഛനെയും അമ്മയെയും ശുശ്രൂഷിക്കുന്നവർ, ഭർത്താവിനെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്ന സ്ത്രീ, അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യുന്ന ദ്വിജന്മാർ,
13.211.38
तेषुतेषु च प्रीणन्ति देवा इन्द्रपुरोगमाः ।
पितरः पितृलोकस्थाः स्वधर्मेण स रज्यते ॥ १३.२११.३८ ॥
ഓരോന്നിലൂടെയും ഇന്ദ്രൻ മുൻനിർത്തിയ ദേവന്മാർ പ്രസാദിക്കുന്നു; പിതൃലോകത്തിലുള്ള പിതൃക്കളും പ്രസാദിക്കുന്നു; സ്വധർമ്മത്താൽ അവൻ സന്തുഷ്ടനാകുന്നു.
13.211.39
मातापितृवियुक्तानां का चर्या गृहमेधिनाम् ।
विधवानां च नारीणां भवानेव ब्रवीतु मे ॥ १३.२११.३९ ॥
മാതാപിതാക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ട ഗൃഹസ്ഥന്മാരുടെ ആചാരമെന്ത്? വിധവകളായ സ്ത്രീകളുടെ ആചാരമെന്ത്? അങ്ങുതന്നെ എന്നോട് പറഞ്ഞാലും.
13.211.40
देवतातिथिशुश्रूषा गुरुवृद्धाभिवादनम् ।
अहिंसा सर्वभूतानामलोभः सत्यसन्धता ॥ १३.२११.४० ॥
ദേവന്മാരെയും അതിഥികളെയും ശുശ്രൂഷിക്കൽ; ഗുരുക്കന്മാരെയും വൃദ്ധന്മാരെയും വന്ദിക്കൽ; സർവ്വഭൂതങ്ങളോടും അഹിംസ; ലോഭമില്ലായ്മ; സത്യത്തിലുള്ള ഉറപ്പ്.
13.211.41
ब्रह्मचर्यं शरण्यत्वाशौचं पूर्वाभिभाषणम् ।
कृतज्ञत्वमपैशुन्यं सततं धर्मशीलता ॥ १३.२११.४१ ॥
ബ്രഹ്മചര്യം; ശരണാർത്ഥിക്ക് അഭയം നൽകൽ; ശൗചം; ആദ്യം മധുരമായി സംസാരിക്കൽ; കൃതജ്ഞത; പരദൂഷണമില്ലായ്മ; എപ്പോഴും ധർമ്മശീലത.
13.211.42
दिने द्विरभिषेकं च पितृदैवतपूजनम् ।
गवाह्निकप्रदानं च संविभागोऽतिथिष्वपि ॥ १३.२११.४२ ॥
ദിവസത്തിൽ രണ്ടുതവണ സ്നാനം; പിതൃക്കളെയും ദേവതകളെയും പൂജിക്കൽ; ദിനംതോറും ഗോദാനം; അതിഥികളുമായും പങ്കുവെക്കൽ.
13.211.43
दीपप्रतिश्रयं चैव दद्यात्पाद्यासनं तथा ।
पञ्चमेऽहनि षष्ठे वा द्वादशेऽप्यष्टमेऽथवा।
तदुर्दशे पञ्चदशे ब्रह्मचारी सदा भवेत् ॥ १३.२११.४३ ॥
വിളക്കും താമസസ്ഥലവും നൽകണം; പാദ്യവും ആസനവും നൽകണം. അഞ്ചാം ദിവസമോ ആറാം ദിവസമോ, പന്ത്രണ്ടാം ദിവസമോ, എട്ടാം ദിവസമോ, ആ പത്താം ദിവസമോ പതിനഞ്ചാം ദിവസമോ എപ്പോഴും ബ്രഹ്മചാരിയായിരിക്കണം.
13.211.44
श्मश्रुकर्म शिरोभ्यङ्गमञ्जनं दन्तधावनम् ।
नैतेष्वहस्तु कुर्वीत तेषु लक्ष्मीः प्रतिष्ठिता ॥ १३.२११.४४ ॥
ഈ ദിവസങ്ങളിൽ താടി വടിക്കുന്നതും തലയിൽ എണ്ണ തേക്കുന്നതും കണ്ണെഴുതുന്നതും പല്ല് തേക്കുന്നതും ചെയ്യരുത്; കാരണം അവയിൽ ലക്ഷ്മി പ്രതിഷ്ഠിതയാണ്.
13.211.45
व्रतोपवासनियमस्तपो दानं च शक्तितः ।
भरणं भृत्यवर्गस्य दीनानामनुकम्पनम् ॥ १३.२११.४५ ॥
വ്രതവും ഉപവാസവും നിയമവും; തപസ്സും ശക്ത്യനുസരിച്ചുള്ള ദാനവും; ഭൃത്യവർഗ്ഗത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നതും ദീനരോട് കരുണ കാട്ടുന്നതും.
13.211.46
परदारान्निवृत्तिश्च स्वदारेषु रतिः सदा ।
शरीरमेकं दंपत्योर्विधात्रा पूर्वनिर्मितम्।
तस्मात्स्वदारनिरतो ब्रह्मचारी विधीयते ॥ १३.२११.४६ ॥
പരസ്ത്രീയിൽ നിന്ന് വിരക്തിയും സ്വന്തം ഭാര്യയിൽ എപ്പോഴും സ്നേഹവും; ദമ്പതികളുടെ ശരീരം ഒന്നാണ്, അത് വിധാതാവ് മുൻപേ സൃഷ്ടിച്ചതാണ്. അതിനാൽ സ്വന്തം ഭാര്യയിൽ ആസക്തനായവനെ ബ്രഹ്മചാരിയായി വിധിക്കുന്നു.
13.211.47
शीलवृत्तविनीतस्य निगृहीतेन्द्रियस्य च ।
आर्जवे वर्तमानस्य सर्वभूतहितैषिणः ॥ १३.२११.४७ ॥
ശീലത്തിലും നടപ്പിലും വിനീതനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചവനും, ഋജുതയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനും, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെയും ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനുമായവന്.
13.211.48
प्रियातिथेश्च क्षान्तस्य धर्मार्जितधनस्य च ।
गृहाश्रमपदस्थस्य किमन्यैः कृत्यमाश्रमैः ॥ १३.२११.४८ ॥
അതിഥികളെ പ്രിയപ്പെടുന്നവനും, ക്ഷമയുള്ളവനും, ധർമ്മത്താൽ നേടിയ ധനമുള്ളവനും, ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനുമായവന് മറ്റ് ആശ്രമങ്ങളാൽ എന്ത് കർത്തവ്യമുണ്ട്?
13.211.49
यथा मातरमाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः ।
तथा गृहाश्रमं प्राप्य सर्वे जीवन्ति चाश्रमाः ॥ १३.२११.४९ ॥
അമ്മയെ ആശ്രയിച്ച് എല്ലാ ജീവികളും ജീവിക്കുന്നതുപോലെ, ഗൃഹാശ്രമത്തെ പ്രാപിച്ച് എല്ലാ ആശ്രമങ്ങളും ജീവിക്കുന്നു.
13.211.50
राजानः सर्वपाषण्डाः सर्वे रङ्गोपजीविनः ।
व्यालग्रहाश्च डम्याश्च चोरा राजभटास्तथा ॥ १३.२११.५० ॥
രാജാക്കന്മാർ, എല്ലാ പാഷണ്ഡികളും, രംഗകലകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്നവരും, പാമ്പാട്ടികളും ഡംബരും (നടന്മാർ), കള്ളന്മാരും, രാജഭടന്മാരും അങ്ങനെതന്നെ.
13.211.51
सविद्याः सर्वजीवज्ञाः सर्वे वै विचिकित्सकाः ।
दूराध्वानं प्रपन्नाश्च क्षीणपथ्योदना नराः।
एते चान्ये च बहवस्तर्कयन्ति गृहाश्रमम् ॥ १३.२११.५१ ॥
വിദ്യാസമ്പന്നർ, സർവജീവജ്ഞർ, സംശയാലുക്കൾ, ദൂരയാത്ര ചെയ്തവർ, നല്ല ഭക്ഷണം തീർന്ന മനുഷ്യർ—ഇവരും മറ്റനേകരും ഗൃഹാശ്രമത്തെ വിചാരിക്കുന്നു.
13.211.52
मार्जारा मूषिकाः श्वानः सूकराश्च शुकास्तथा ।
कपोतका कावटकाः सरीसृपनिषेवणाः।
अरण्यवासिनश्चान्ये सङ्घा ये मृगपक्षिणाम् ॥ १३.२११.५२ ॥
പൂച്ചകൾ, എലികൾ, നായ്ക്കൾ, പന്നികൾ, തത്തകൾ, പ്രാവുകൾ, കാവടകർ, ഇഴജന്തുക്കളെ തിന്നുന്നവ, കാട്ടിൽ വസിക്കുന്നവ, മൃഗപക്ഷികളുടെ മറ്റു കൂട്ടങ്ങൾ—അവയും അങ്ങനെതന്നെ.
13.211.53
एवं बहुविधा देवि लोकेऽस्मिन्सचराचराः ।
गृहे क्षेत्रे बिले चैव शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १३.२११.५३ ॥
ദേവീ, ഈ ലോകത്തിൽ ചരാചരങ്ങളായ പലവിധ ജീവികൾ വീട്ടിലും വയലിലും മാളത്തിലും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ഉണ്ട്.
13.211.54
गृहस्थेन कृतं कर्म सर्वैस्तैरिह भुज्यते ।
उपयुक्तं च यत्तेषां मतिमान्नानुशोचति ॥ १३.२११.५४ ॥
ഗൃഹസ്ഥൻ ചെയ്ത കർമ്മം ആ സർവജീവികളും ഇവിടെ അനുഭവിക്കുന്നു; അവ ഉപയോഗിച്ചതിനെക്കുറിച്ച് ബുദ്ധിമാൻ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല.
13.211.55
धर्म इत्येव सह्कल्प्य यस्तु तस्य फलं शृणु ।
सर्वयज्ञप्रणीतस्य हयमेधेन यत्फलम्।
वर्षे स द्वादशे देवि फलेनैतेन युज्यते ॥ १३.२११.५५ ॥
ധർമമെന്നുറപ്പിച്ച് ഇതിനെ സ്വീകരിക്കുന്നവന്റെ ഫലം കേൾക്കുക. എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളും നടത്തിയവന് അശ്വമേധത്താൽ കിട്ടുന്ന ഫലം, ദേവീ, പന്ത്രണ്ടാം വർഷത്തിൽ ഈ ഫലത്തോടു ചേരുന്നു.
13.211.56
आशापाशविमोक्षं च विधिधर्ममनुत्तमम् ।
वृक्षमूलचरो नित्यं शून्यागारिनिवेशनमम् ॥ १३.२११.५६ ॥
ആശാപാശത്തിൽ നിന്നുള്ള മോചനവും വിധിപ്രകാരമുള്ള ഉത്തമധർമവും. എപ്പോഴും മരച്ചുവട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനും ശൂന്യഗൃഹത്തിൽ പാർക്കുന്നവനും.
13.211.57
नदीपुलिनशायी च नदीतीरमनुव्रजन् ।
विमुक्तः सर्वसङ्गेभ्यः स्नेहबन्धेन वै द्विजः। ॥ १३.२११.५७ ॥
നദിയിലെ മണൽത്തിട്ടയിൽ കിടക്കുന്നവനും നദീതീരത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവനും, എല്ലാ ആസക്തികളിൽ നിന്നും സ്നേഹബന്ധത്തിൽ നിന്നും മുക്തനായ ദ്വിജനും.
13.211.58
आत्मन्येवात्मना भावं समायोज्येह तेन वै ।
आत्मभूतो यताहारो मोक्षदृष्टेन कर्मणा ॥ १३.२११.५८ ॥
ഇവിടെ ആത്മാവിൽത്തന്നെ ആത്മാവിനാൽ ഭാവത്തെ യോജിപ്പിച്ച്, അതിനാൽ ആത്മസ്വരൂപനായി, ആഹാരനിയമമുള്ളവനായി, മോക്ഷദൃഷ്ടിയോടെ ചെയ്ത കർമത്താൽ.
13.211.59
पवित्रनित्यो युक्तश्च तस्य धर्मःक सनातनः ।
नैकत्र रमते सक्तो न चैकग्रामगोचरः।
युक्तोऽप्यटति यो युक्तो न चैकपुलिनाश्रयः ॥ १३.२११.५९ ॥
എപ്പോഴും പവിത്രനും യുക്തനുമായവന്റെ ധർമം ശാശ്വതമാണ്. അവൻ ഒരിടത്ത് ആസക്തനായി രമിക്കുന്നില്ല, ഒറ്റ ഗ്രാമത്തിൽ മാത്രം സഞ്ചരിക്കുന്നുമില്ല. യുക്തനായിരുന്നിട്ടും അവൻ അലയുന്നു; ഒറ്റ മണൽത്തിട്ടയെ ആശ്രയിക്കുന്നുമില്ല.
13.211.60
एष मोक्षविदां धर्मो वेदोक्तः सत्पथे स्थितः ॥ १३.२११.६० ॥
ഇത് മോക്ഷമറിയുന്നവരുടെ ധർമമാണ്; വേദത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്, സത്പഥത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.