മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.213
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.213.1
देवदेव महादेव सर्वदेवनमस्कृत ।
यानि धर्मरहस्यानि श्रोतुमिच्छामि तान्यहम् ॥ १३.२१३.१ ॥
ദേവദേവനേ, മഹാദേവനേ, സർവദേവന്മാരാൽ നമസ്കരിക്കപ്പെട്ടവനേ! ധർമ്മത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.213.2
रहस्यं श्रूयतां देवि मानुषाणां सुखावहम् ।
नपुंसकेषु वन्ध्यासु वियोनौ पृथिवीतले ॥ १३.२१३.२ ॥
ദേവീ, മനുഷ്യർക്ക് സുഖം നൽകുന്ന രഹസ്യം കേൾക്കുക: നപുംസകങ്ങളിലും വന്ധ്യകളിലും അയോനിയിലും ഭൂതലത്തിൽ.
13.213.3
उत्सर्गो रेतसस्तेषु न कार्यो धर्मकाङ्क्षिभिः ।
एतेषु बीजं प्रक्षिप्तं न च रोहति वै प्रिये ॥ १३.२१३.३ ॥
ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അവരിൽ ശുക്ലം വിസർജ്ജിക്കരുത്. പ്രിയേ, ഇവരിൽ വിതച്ച വിത്ത് മുളക്കുകയില്ല.
13.213.4
यत्र वा तत्र वा बीजं धर्मार्थीं नोत्सृजेत्पुनः ।
नरो बीजविनाशेन लिप्यते ब्रह्महत्यया ॥ १३.२१३.४ ॥
എവിടെയെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും ധർമ്മാർത്ഥി വീണ്ടും ബീജം വിസർജ്ജിക്കരുത്. ബീജനാശത്താൽ മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്താൽ ലിപ്തനാകുന്നു.
13.213.5
अहिंसा परमो धर्म अहिंसा परमं सुखम् ।
अहिंसा धर्मशास्त्रेषु सर्वेषु परमं पदम् ॥ १३.२१३.५ ॥
അഹിംസ പരമധർമ്മം; അഹിംസ പരമസുഖം. ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിലെല്ലാം അഹിംസ പരമപദമാണ്.
13.213.6
देवतातिथिशुश्रूषा सततं धर्मशीलता ।
वेदाध्ययनयज्ञाश्च तपो दानं दमस्तथा ॥ १३.२१३.६ ॥
ദേവന്മാരെയും അതിഥികളെയും ശുശ്രൂഷിക്കൽ, എപ്പോഴും ധർമ്മശീലം, വേദാധ്യയനവും യജ്ഞങ്ങളും, തപസ്സ്, ദാനം, ദമം എന്നിവയും.
13.213.7
आचार्यगुरुशुश्रूषा तीर्थाभिगमनं तथा ।
अहिंसाया वरारोहे कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ १३.२१३.७ ॥
ആചാര്യന്മാരെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും ശുശ്രൂഷിക്കുന്നതും തീർത്ഥയാത്രകളും അഹിംസയും — സുന്ദരീ, ഇവ അതിന്റെ പതിനാറിലൊരംശത്തിനുപോലും അർഹമല്ല.
13.213.8
एतत्ते परमं गुह्यमाख्यातं परमार्चितम् ॥ १३.२१३.८ ॥
ഇത് നിനക്ക് പരമമായ രഹസ്യമായും അത്യന്തം ആദരണീയമായും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.213.9
यद्यधर्मस्तु हिंसायां किमर्थममरोत्तम ।
यज्ञेषु पशुबन्धेषु हन्यन्ते पशवो द्विजैः ॥ १३.२१३.९ ॥
ഹിംസയിൽ അധർമ്മമുണ്ടെങ്കിൽ, ദേവന്മാരിൽ ഉത്തമനേ, യാഗങ്ങളിൽ പശുക്കളെ കെട്ടി ദ്വിജന്മാർ എന്തിനു കൊല്ലുന്നു?
13.213.10
कथं च भगवन्भूयो हिंसमाना नराधिपाः ।
स्वर्गं सुदुर्गमं यान्ति तदा स्म रिपुसूदन ॥ १३.२१३.१० ॥
ഭഗവാനേ, ശത്രുസംഹാരകനേ, ഹിംസ ചെയ്യുന്ന രാജാക്കന്മാർ അതിദുർഗമമായ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എങ്ങനെ എത്തുന്നു?
13.213.11
यस्यैव गोसहस्राणि विंशतिः स्वादिकानि तु ।
अहन्यहनि हन्यन्ते द्विजानां मांसकारणात् ॥ १३.२१३.११ ॥
ആരുടെ ഇരുപതിനായിരം പശുക്കൾ രുചികരമായ മാംസത്തിനായി ദിനംതോറും ദ്വിജന്മാർക്കു വേണ്ടി കൊല്ലപ്പെട്ടുവോ,
13.213.12
समांसं तु स दत्त्वाऽन्नं रन्तिदेवो नराधिपः ।
कथं स्वर्गमनुप्राप्तः परं कौतूहलं हि मे ॥ १३.२१३.१२ ॥
രന്തിദേവൻ എന്ന രാജാവ് മാംസസഹിതം അന്നം ദാനം ചെയ്തിട്ടും എങ്ങനെ സ്വർഗ്ഗത്തിലെത്തി? അതറിയാൻ എനിക്കു വലിയ കൗതുകമുണ്ട്.
13.213.13
किन्तु धर्मं न शृण्वन्ति न श्रद्दधति वा श्रुतम् ।
मृयां वै विनिर्गत्य मृगान्हन्ति नराधिपाः ॥ १३.२१३.१३ ॥
എന്നാൽ അവർ ധർമ്മം കേൾക്കുന്നില്ല, കേട്ടതിൽ വിശ്വസിക്കുന്നുമില്ല; രാജാക്കന്മാർ വേട്ടയ്ക്കിറങ്ങി മാൻകളെ കൊല്ലുന്നു.
13.213.14
एतत्सर्वं विशेषेण विस्तरेण वृषध्वज ।
श्रोतुमिच्छामि सर्वज्ञ तत्त्वमद्य ममोच्यताम् ॥ १३.२१३.१४ ॥
വൃഷധ്വജാ, ഇതെല്ലാം വിശേഷമായും വിസ്തരിച്ചും കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. സർവജ്ഞാ, ഇന്ന് അതിന്റെ തത്ത്വം എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ.
13.213.15
बहुमान्यमिदं देवि नास्ति कश्चिदहिंसकः ।
श्रूयतां कारणं चात्र यथाऽनेकविधं भवेत् ॥ १३.२१३.१५ ॥
ദേവീ, ഇത് വളരെ ആദരണീയമാണ്: അഹിംസകനായി ആരുമില്ല. അതിന്റെ കാരണം കേൾക്കൂ, അത് പലവിധമായിരിക്കും.
13.213.16
दृश्यते चापि लोकेऽस्मिन्न हि कश्चिदहिंसकः ।
धरणीसंश्रिता देवि सुसूक्ष्मांश्चैव मध्यमान् ॥ १३.२१३.१६ ॥
ഈ ലോകത്തും അഹിംസകനായി ആരും കാണപ്പെടുന്നില്ല, ദേവീ. ഭൂമിയിൽ ആശ്രയിച്ചു ജീവിക്കുന്ന അതിസൂക്ഷ്മവും മധ്യമവുമായ ജീവികളെയും (ആരും രക്ഷിക്കുന്നില്ല).
13.213.17
सञ्चरंश्चरणाभ्यां च हन्ति जीवाननेकशः ।
अज्ञानाज्ज्ञानतो वाऽपि यो जीवः शयनासनात्।
उपाविशञ्शयानश्च हन्ति जीवाननेकशः ॥ १३.२१३.१७ ॥
നടക്കുമ്പോൾ തന്റെ കാലുകളാൽ അനേകം ജീവികളെ കൊല്ലുന്നു, അജ്ഞാനത്താലോ അറിഞ്ഞുകൊണ്ടോ. കിടക്കുന്നതിനാലും ഇരിക്കുന്നതിനാലും ജീവികളെ കൊല്ലുന്ന ആ ജീവി, ഇരിക്കുമ്പോഴും കിടക്കുമ്പോഴും അനേകം ജീവികളെ കൊല്ലുന്നു.
13.213.18
शिरोवस्त्रेषु ये जीवा नरणां स्वेदसम्भवाः ।
तांश्च हिंसन्ति सततं दंशांश्च मशकानपि ॥ १३.२१३.१८ ॥
മനുഷ്യരുടെ തലയിലെ വസ്ത്രങ്ങളിൽ വിയർപ്പിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ജീവികളെയും, കടന്നലുകളെയും കൊതുകുകളെയും (മനുഷ്യർ) നിരന്തരം ഉപദ്രവിക്കുന്നു.
13.213.19
जले जीवास्तथाऽऽकाशे पृथिवी जीवमालिनी ।
एवं जीवाकुले लोके कोसौ स्याद्यस्त्वहिंसकः ॥ १३.२१३.१९ ॥
വെള്ളത്തിൽ ജീവികളും ആകാശത്തിലും അതുപോലെ; ജീവികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഭൂമി. ഇങ്ങനെ ജീവികൾ നിറഞ്ഞ ഈ ലോകത്തിൽ ഹിംസിക്കാത്തവൻ ആരുണ്ടാകും?
13.213.20
स्थूलमध्यमसूक्ष्मैश्च स्वेदवारिमहीरुहैः ।
दृश्यरूपैरदृश्यैश्च नानारूपैश्च भामिनि ॥ १३.२१३.२० ॥
ഹേ ഭാമിനി! സ്ഥൂല, മധ്യമ, സൂക്ഷ്മ; വിയർപ്പ്, ജലം, വൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുണ്ടായവ; ദൃശ്യവും അദൃശ്യവും; നാനാരൂപങ്ങളുള്ളവ.
13.213.21
जीवैस्ततमिदं सर्वमाकाशं पृथिवी तथा ।
अन्योन्यं ते च हिंसन्ति दुर्बलान्बलवत्तराः ॥ १३.२१३.२१ ॥
ജീവികളാൽ ഇതെല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു—ആകാശവും ഭൂമിയും. അവർ പരസ്പരം ഹിംസിക്കുന്നു; ശക്തർ ദുർബലരെ ഹിംസിക്കുന്നു.
13.213.22
मत्स्या मत्स्यान्ग्रसन्तीह खगाश्चैव खगांस्तथा ।
सरीसृपैश्च जीवन्ति कपोताद्या विहङ्गमाः ॥ १३.२१३.२२ ॥
ഇവിടെ മത്സ്യങ്ങൾ മത്സ്യങ്ങളെ വിഴുങ്ങുന്നു; പക്ഷികൾ പക്ഷികളെ. ഇഴജന്തുക്കളാൽ പക്ഷികൾ ജീവിക്കുന്നു; പ്രാവുകൾ മുതലായ പക്ഷികളും അങ്ങനെ.
13.213.23
भूचराः खेचराश्चान्ये क्रव्यादा मांसगृद्धिनः ।
समृद्धाः परमांसैस्तु भक्षेरंस्तेऽपि चापरैः ॥ १३.२१३.२३ ॥
ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവയും ആകാശത്ത് പറക്കുന്നവയും മറ്റ് മാംസഭോജികളും മാംസലോഭികളും—മറ്റുള്ളവരുടെ മാംസത്താൽ സമൃദ്ധരാകുന്നു; അവരും മറ്റുള്ളവരാൽ ഭക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
13.213.24
सत्वैः सत्वानि जीवन्ति शतशोथ सहस्रशः ।
अपीडयित्वा नैवान्यं जीवा जीवन्ति सुन्दरि ॥ १३.२१३.२४ ॥
ജീവികൾ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും മറ്റ് ജീവികളാൽ ജീവിക്കുന്നു. ഹേ സുന്ദരി! മറ്റുള്ളവരെ പീഡിപ്പിക്കാതെ ജീവികൾ ജീവിക്കുന്നില്ല.
13.213.25
स्थूलकायस्य सत्वस्य खरस्य महिषस्य च ।
जीवस्यैकस्य मांसेन पयसा रुधिरेण वा।
तृप्यन्ते बहवो जीवाः क्रव्यादा मांसजीविनः ॥ १३.२१३.२५ ॥
വലിയ ശരീരമുള്ള ജീവിയുടെയോ കഴുതയുടെയോ എരുമയുടെയോ ഒരു ജീവിയുടെ മാംസം, പാല് അല്ലെങ്കിൽ രക്തം കൊണ്ട്, മാംസഭക്ഷകരും മാംസം കൊണ്ട് ജീവിക്കുന്നവരുമായ പല ജീവികളും തൃപ്തരാകുന്നു.
13.213.26
एको जीवसहस्राणि सदा खादति मानवः ।
अन्नाद्यस्य च भोगेन दान्यसंज्ञानि यानि तु ॥ १३.२१३.२६ ॥
ഒരു മനുഷ്യൻ എപ്പോഴും ആയിരക്കണക്കിന് ജീവികളെ ഭക്ഷിക്കുന്നു; ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ധാന്യങ്ങൾ എന്ന് പേരുള്ളവയും അവൻ ഭക്ഷിക്കുന്നു.
13.213.27
मांसधान्यैः सबीजैश्च भोजनं परिवर्जयेत् ॥ १३.२१३.२७ ॥
മാംസം, വിത്തുകളോടുകൂടിയ ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവയുള്ള ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കണം.
13.213.28
त्रिरात्रं पञ्चरात्रं वा सप्तरात्रं तथाऽपि वा ।
धान्यानि यो न हिंसेताहिंसकः परिकीर्तितः ॥ १३.२१३.२८ ॥
മൂന്നു രാത്രി, അഞ്ചു രാത്രി, അല്ലെങ്കിൽ ഏഴു രാത്രി പോലും ധാന്യങ്ങളെ ഉപദ്രവിക്കാത്തവൻ അഹിംസകനെന്ന് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
13.213.29
नाश्नाति यावतो जीवस्तावत्पुण्येन युज्यते ।
आहारस्य वियोगेन शरीरं परितप्यते ॥ १३.२१३.२९ ॥
ജീവി ഭക്ഷിക്കാതിരിക്കുന്ന കാലത്തോളം അവൻ പുണ്യത്തോടെ യോജിക്കുന്നു; ആഹാരത്തിന്റെ വിയോഗത്താൽ ശരീരം തപിക്കുന്നു.
13.213.30
तप्यमाने शरीरे तु शरीरे चेन्द्रियाणि तु ।
वशे तिष्ठन्ति सुश्रोणि नृपाणामिव किंकराः ॥ १३.२१३.३० ॥
സുന്ദരീ, ശരീരം തപിക്കുമ്പോൾ ശരീരത്തിലെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും രാജാക്കന്മാരുടെ ഭൃത്യന്മാരെപ്പോലെ വശത്തിൽ നിൽക്കുന്നു.
13.213.31
निरुणद्धीन्द्रियाण्येव स सुखी स विचक्षणः ।
इन्द्रियाणां निरोधेन दानेन च दमेन च।
नरः सर्वमवाप्नोति मनसा यद्यधिच्छति ॥ १३.२१३.३१ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിരോധിക്കുന്നവനാണ് സുഖിയും വിവേകിയും. ഇന്ദ്രിയനിരോധം, ദാനം, ദമം എന്നിവയാൽ മനുഷ്യൻ മനസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം നേടുന്നു.
13.213.32
एवं मूलमर्हिसाया उपवासः प्रकीर्तितः ॥ १३.२१३.३२ ॥
ഇങ്ങനെ അഹിംസയുടെ മൂലം ഉപവാസമാണെന്ന് പ്രകീർത്തിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
13.213.33
आहारं कुरुते यस्तु भूमिमाक्रमते च यः ।
सर्वे ते हिंसका देवि यथा धर्मेषु दृश्यते ॥ १३.२१३.३३ ॥
ആഹാരം ഉണ്ടാക്കുന്നവനും ഭൂമിയിൽ ചവിട്ടുന്നവനും — ദേവീ, അവരെല്ലാം ഹിംസകരാണ്; ധർമ്മങ്ങളിൽ ഇപ്രകാരം കാണുന്നു.
13.213.34
यथैवाहिंसको देवि तत्वतो ज्ञायते नरः ।
तथा ते सम्प्रवक्ष्यामि श्रूयतां धर्मचारिणि ॥ १३.२१३.३४ ॥
ദേവീ, യഥാർത്ഥത്തിൽ അഹിംസകൻ എങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നുവോ അതുപോലെ ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം; ധർമ്മാചാരിണീ, കേൾക്കുക.
13.213.35
फलानि मूलपर्णानि भस्म वा योपि भक्षयेत् ।
अलेख्यमिव निश्चेष्टं तं मन्येऽहमहिंसकम् ॥ १३.२१३.३५ ॥
പഴങ്ങളോ വേരുകളോ ഇലകളോ ഭസ്മമോ മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നവനെ, ചിത്രംപോലെ നിശ്ചലനായവനെ ഞാൻ അഹിംസകനായി കരുതുന്നു.
13.213.36
आरम्भा हिंसया युक्ता धूमेनाग्निरिवावृताः ।
तस्माद्यस्तु निराहारस्तं मन्येऽहमहिंसकम् ॥ १३.२१३.३६ ॥
എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ഹിംസയോട് ചേർന്നിരിക്കുന്നു, തീ പുകയാൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ. അതിനാൽ നിരാഹാരനെയാണ് ഞാൻ അഹിംസകനായി കരുതുന്നത്.
13.213.37
यस्तु सर्वं समुत्सृज्य दीक्षित्वा नियतः शुचिः ।
कृत्वा मण्डलमर्यादां सङ्कल्पं कुरुते नरः ॥ १३.२१३.३७ ॥
എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ദീക്ഷ സ്വീകരിച്ച്, നിയമബദ്ധനും ശുദ്ധനുമായി, മണ്ഡലമര്യാദ സ്ഥാപിച്ച് സങ്കല്പം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ.
13.213.38
यावज्जीवमनाशित्वा कालकाङ्क्षी दृढव्रतः ।
ध्यानेन तपसा युक्तस्तं मन्येऽहमहिंसकम् ॥ १३.२१३.३८ ॥
ജീവിതകാലമത്രയും ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ, കാലത്തെ കാത്ത്, ദൃഢവ്രതനായി, ധ്യാനത്തിലും തപസ്സിലും മുഴുകിയവനെ ഞാൻ അഹിംസകനായി കരുതുന്നു.
13.213.39
अन्यथा हि न पश्यामि नरो यः स्यादहिंसकः ।
बहु चिन्त्यमिदं देवि नास्ति कश्चिदहिंसकः ॥ १३.२१३.३९ ॥
അല്ലാതെ അഹിംസകനായ ഒരു മനുഷ്യനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല. ദേവീ, ഇതിനെക്കുറിച്ച് വളരെ ആലോചിക്കണം; അഹിംസകനായി ആരുമില്ല.
13.213.40
यतो यतो महाभागे हिंसा स्यान्महती ततः ।
निवृत्तो मधुमांसाभ्यां हिंसा त्वल्पतरा भवेत् ॥ १३.२१३.४० ॥
ഓ മഹാഭാഗേ, എവിടെനിന്നാണോ വലിയ ഹിംസ ഉണ്ടാകുന്നത് അവിടെനിന്ന് മാറി, തേനും മാംസവും വിട്ടാൽ ഹിംസ കുറയും.
13.213.41
निवृत्तिः परमो धर्मो निवृत्तिः परमं सुखम् ।
मनसा विनिवृत्तानां धर्मस्य निचयो महान् ॥ १३.२१३.४१ ॥
നിവൃത്തിയാണ് പരമധർമം; നിവൃത്തിയാണ് പരമസുഖം. മനസ്സുകൊണ്ട് വിരമിച്ചവർക്ക് ധർമത്തിന്റെ മഹത്തായ സഞ്ചയമുണ്ട്.
13.213.42
मनःपूर्वागमा धर्मा अधर्माश्च न संशयः ।
मनसा बध्यते चापि मुच्यते चापि मानवः ॥ १३.२१३.४२ ॥
ധർമവും അധർമവും മനസ്സിനെ മൂലമാക്കിയവയാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല. മനുഷ്യൻ മനസ്സിനാൽ ബന്ധിതനാകുന്നു, മനസ്സിനാൽ തന്നെ മോചിതനാകുന്നു.
13.213.43
निगृहीते भवेत्स्वर्गो विसृष्टे नरको ध्रुवः ।
घातकः शस्त्रमुद्यम्य मनसा चिन्तयेद्यदि ॥ १३.२१३.४३ ॥
നിയന്ത്രിച്ചാൽ സ്വർഗ്ഗം; വിട്ടുകളഞ്ഞാൽ നരകം നിശ്ചയം. കൊലയാളി ആയുധമുയർത്തി മനസ്സാൽ ചിന്തിച്ചാൽ (അതും പാപം).
13.213.44
आयुःक्षयं गतेऽन्येषां मृते तु प्रहराम्यहम् ।
इति यो घातको हन्यान्न स पापेन लिप्यते ॥ १३.२१३.४४ ॥
മറ്റുള്ളവരുടെ ആയുസ്സ് തീർന്ന് മരിച്ചശേഷമേ ഞാൻ പ്രഹരിക്കൂ എന്ന് കരുതി കൊലയാളി കൊല്ലുന്നുവെങ്കിൽ അവൻ പാപത്താൽ ലിപ്തനാകുന്നില്ല.
13.213.45
विधिना निहताः पूर्वं निमित्तं स तु घातकः ।
विधिर्हि बलवान्देवि दुस्त्यजं वै पुराकृतम् ॥ १३.२१३.४५ ॥
മുൻപേ വിധിയാൽ വധിക്കപ്പെട്ടവർക്ക് കൊലയാളി ഒരു നിമിത്തം മാത്രം; ദേവീ, വിധി ശക്തമാണ്; മുൻകൃതം ത്യജിക്കാൻ പ്രയാസം.
13.213.46
जीवाः पुराकृतेनैव तिर्यग्योनिसरीसृपाः ।
नानायोनिषु जायन्ते स्वकर्मपरिवेष्टिताः ॥ १३.२१३.४६ ॥
മുൻകൃതം മൂലം തന്നെ ജീവികൾ തിര്യക്-യോനിയിലെ ഇഴജന്തുക്കളായി ജനിക്കുന്നു; സ്വകർമ്മങ്ങളാൽ പൊതിയപ്പെട്ട് വിവിധ യോനികളിൽ ജനിക്കുന്നു.
13.213.47
नानाविधविचित्राङ्गा नानाशौर्यपराक्रमाः ।
नानाभूमिप्रदेशेषु नानाहारश्च जन्तवः ॥ १३.२१३.४७ ॥
വിവിധതരം വിചിത്രാവയവങ്ങളുള്ള, വിവിധ ശൗര്യപരാക്രമമുള്ള, ഭൂമിയുടെ പലയിടങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന, പല ആഹാരം കഴിക്കുന്ന ജീവികൾ.
13.213.48
जायमानस्य जीवस्य मृत्युः पूर्वं प्रजायते ।
सुखं वा यदि वा दुःखं यथापूर्वं कृतं तु वा ॥ १३.२१३.४८ ॥
ജനിക്കുന്ന ജീവിക്ക് മരണം മുൻപേ ഉണ്ടാകുന്നു; സുഖമോ ദുഃഖമോ, മുൻപ് ചെയ്തതുപോലെ തന്നെ സംഭവിക്കുന്നു.
13.213.49
प्राप्नुवन्ति नरा मृत्युं यदा यत्र च येन च ।
नातिक्रान्तुं हि शक्यः स्यान्निदेशः पूर्वकर्मणः ॥ १३.२१३.४९ ॥
മനുഷ്യർ എപ്പോൾ, എവിടെ, എങ്ങനെ മരണം പ്രാപിക്കുന്നുവോ അത് പൂർവകർമ്മത്തിന്റെ കല്പനയാണ്; അതിനെ ലംഘിക്കുക സാധ്യമല്ല.
13.213.50
अप्रमत्तः प्रमत्तेषु विधिर्जागर्ति जन्तुषु ।
न हि तस्य प्रियः कश्चिन्न द्वेष्यो न च मध्यमः ॥ १३.२१३.५० ॥
അശ്രദ്ധരുടെ ഇടയിലും ജാഗ്രതയുള്ള വിധി ജീവികളെ കാക്കുന്നു; അതിന് ആരും പ്രിയരല്ല, ദ്വേഷ്യരല്ല, മധ്യമരുമല്ല.
13.213.51
समः सर्वेषु भूतेषु कालः कालं निरीक्षते ।
गतायुषो ह्याक्षिपते जीवः सर्वस्य देहिनः ॥ १३.२१३.५१ ॥
കാലം എല്ലാ ജീവികളിലും സമമാണ്; കാലം തന്നെ കാലത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു; ആയുസ്സ് തീർന്നവന്റെ ജീവനെ അത് പിടിച്ചെടുക്കുന്നു.
13.213.52
यथा येन च मर्तव्यं नान्यथा म्रियते हि सः ।
दृश्यते न च लोकेऽस्मिन्भूतो भव्यो द्विधा पुनः ॥ १३.२१३.५२ ॥
എങ്ങനെ, എന്തിനാൽ മരിക്കേണ്ടതോ അങ്ങനെതന്നെ അവൻ മരിക്കുന്നു, മറ്റൊരു വിധത്തിലല്ല; ഈ ലോകത്ത് ഭൂതവും ഭാവിയും രണ്ടുവിധമായി വീണ്ടും കാണപ്പെടുന്നില്ല.
13.213.53
विज्ञानैर्विक्रमैर्वाऽपि नानामन्त्रौषधैरपि ।
यो हि वञ्चयितुं शक्तो विधेस्तु नियतां गतिम् ॥ १३.२१३.५३ ॥
അറിവുകൊണ്ടോ വീര്യംകൊണ്ടോ പല മന്ത്രങ്ങളും ഔഷധങ്ങളുംകൊണ്ടോ പോലും വിധിയുടെ നിശ്ചിത ഗതിയെ വഞ്ചിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ ആരുമില്ല.
13.213.54
एष तेऽभिहितो देवि जीवहिंसाविधिक्रमः ॥ १३.२१३.५४ ॥
ദേവി, നിനക്കിത് ജീവഹിംസയെക്കുറിച്ചുള്ള വിധിക്രമമായി പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു.