Mahābhārata · Adhyāya 13.263

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Baca dengan arti kata

13.263.1

ब्राह्मणानर्चसे राजन्सततं संशितव्रतान् ।
कं तु धर्मोदयं दृष्ट्वा तानर्चसि जनाधिप ॥ १३.२६३.१ ॥

Wahai raja, engkau senantiasa memuliakan para brahmana yang teguh dalam sumpahnya. Wahai penguasa rakyat, setelah melihat kebangkitan dharma yang mana engkau memuliakan mereka?

13.263.2

कां वा ब्राह्मणपूजायां व्युष्टिं दृष्ट्वा महाव्रत ।
तानर्चसि महाबाहो सर्वमेतद्वदस्व मे ॥ १३.२६३.२ ॥

Wahai yang bersumpah agung, dalam pemujaan brahmana, buah apa yang telah kau lihat sehingga engkau memuliakan mereka? Wahai yang berlengan perkasa, katakanlah semua ini kepadaku.

13.263.3

एष ते केशवः सर्वमाख्यास्यति महामतिः ।
व्युष्टिं ब्राह्मणपूजायां दृष्ट्वा व्युष्टिं महाव्रत ॥ १३.२६३.३ ॥

Keśava yang berjiwa agung ini akan menceritakan semuanya kepadamu. Wahai yang bersumpah agung, ia yang telah melihat buah pemujaan brahmana akan menjelaskannya.

13.263.4

बलं श्रोत्रे वाङ्मनश्चक्षुषी च ।
ज्ञानं तथा नविशुद्धं ममाद्य।
देहन्यासो नातिचिरान्मतो मे ।
न चातितूर्णं सविताऽद्य याति ॥ १३.२६३.४ ॥

Kekuatanku, telingaku, ucapanku, pikiranku, mataku, dan pengetahuanku hari ini tidak jernih. Aku berpikir bahwa aku akan segera meninggalkan tubuh, dan hari ini matahari pun tidak bergerak terlalu cepat.

13.263.5

उक्ता धर्मा ये पुराणे महान्तो ।
राजन्विप्राणां क्षत्रियाणां विशां च।
येये शूद्राणां धर्ममुपासते ते ।
तानेव कृष्णदुपशिक्षस्व पार्थः ॥ १३.२६३.५ ॥

Wahai raja, dharma yang diajarkan oleh para agung dalam purana kuno, dan dharma yang dijalankan para brahmana, kshatriya, vaishya, dan shudra — wahai Pārtha, pelajarilah itu dari Kṛṣṇa.

13.263.6

अहं ह्येनं वेद्मि तत्त्वेन कृष्णं ।
योऽयं हि यच्चास्य बलं पुराणम्।
अमेयात्मा केशवः कौरवेन्द्र ।
सोयं धर्मं वक्ष्यति सर्वमेतत् ॥ १३.२६३.६ ॥

Aku mengenal Kṛṣṇa ini dengan sesungguhnya, dan kekuatan kunonya. Wahai penguasa Kaurava, Keśava berjiwa tak terukur itulah yang akan menjelaskan seluruh dharma ini.

13.263.7

कृष्णः पृथ्वीमसृजत्स्वं दिवं च ।
कृष्णस्यि देहान्मेदिनी सम्बभूव।
वराहोऽयं भीमबलः पुराणः ।
स पर्वतान्व्यसृजद्वै दिशश्च ॥ १३.२६३.७ ॥

Kṛṣṇa menciptakan bumi dan surganya sendiri; dari tubuh Kṛṣṇa lahirlah bumi Medinī. Babi hutan kuno yang berkekuatan dahsyat ini melahirkan gunung-gunung dan arah-arah mata angin.

13.263.8

अस्माद्वायुश्चान्तरिक्षं दिवं च ।
दिशश्चतस्रो विदिशश्चतस्रः।
सृष्टिस्तथैवेयमनुप्रसूता ।
स निर्ममे विश्वमिदं पुराणः ॥ १३.२६३.८ ॥

Dari sini lahirlah angin, angkasa dan surga, empat arah mata angin dan empat arah antara. Demikianlah penciptaan ini muncul berurutan. Yang purba itu membentuk seluruh alam semesta ini.

13.263.9

अस्य नाभ्यां पुष्करं सम्प्रसूतं ।
यत्रोत्पन्नः स्वयमेवामितौजाः।
येनाच्छिन्नं तत्तमः पार्थ घोरं ।
यत्र तिष्ठन्त्यर्णवास्तच्छयानाः ॥ १३.२६३.९ ॥

Dari pusarnya tumbuhlah teratai, di dalamnya lahirlah sendiri Yang berkekuatan tak terukur. Oleh-Nya kegelapan dahsyat itu tersingkap, wahai Pārtha; tempat samudra-samudra berbaring dan tetap di atas-Nya.

13.263.10

कृते युगे धर्म आसीत्समग्र-
स्त्रेताकाले यज्ञमनुप्रपन्नः।
बलं त्वासीद्द्वापरे पार्थ कृष्णः ।
कलौ त्वधर्मः क्षितिमेवाजगाम ॥ १३.२६३.१० ॥

Pada zaman Kṛta dharma itu sempurna; pada zaman Tretā ia berlindung pada yajña. Wahai Pārtha, pada zaman Dvāpara ada kekuatan; tetapi pada zaman Kali adharma turun ke bumi.

13.263.11

स एव पूर्वं निजघान दैत्या-
न्स एव देवश्च बभूव सम्राट्।
स भूतानां भावनो भूतभव्यः ।
स विश्वस्यास्य जगतश्चाभिगोप्ताः ॥ १३.२६३.११ ॥

Dialah yang dahulu membunuh para Daitya; dialah yang menjadi dewa dan penguasa agung. Dialah asal mula makhluk, masa lalu dan masa depan; dialah pelindung seluruh alam semesta dan dunia ini.

13.263.12

यदा धर्मो ग्लाति वंशे सुराणां ।
तदा कृष्णो जायते मानुषेषु।
धर्मे स्थित्वा स तु वै भावितात्मा ।
परांश्च लोकानपराश्च पाति ॥ १३.२६३.१२ ॥

Ketika dharma merosot dalam keturunan para dewa, maka Kṛṣṇa lahir di antara manusia. Teguh dalam dharma, jiwa yang disucikan itu sungguh melindungi dunia atas maupun dunia bawah.

13.263.13

त्याज्यांस्त्यक्त्वा चासुराणां वधेन ।
कार्याकार्ये कारणं चैव पाति।
कृतं करिष्यत्क्रियते च देवो ।
राहुं सोमं विद्धि च शक्रमेनम् ॥ १३.२६३.१३ ॥

Setelah membunuh para asura dan meninggalkan yang harus ditinggalkan, ia melindungi sebagai sebab dari yang patut dikerjakan dan yang tidak patut. Apa yang telah dilakukan, yang akan dilakukan, dan yang sedang dilakukan adalah dewa; ketahuilah ia sebagai Rāhu, Soma, dan Śakra.

13.263.14

स विश्वकर्मा स हि विश्वरूपः ।
स विश्वबुग्विश्वसृग्विश्वजिच्च।
स शूलभृच्छोणितभृत्कराल-
स्तं कर्मभिर्विदितं वै स्तुवन्ति ॥ १३.२६३.१४ ॥

Dialah Viśvakarmā, dialah sungguh berwujud segala rupa. Dialah yang mengetahui segalanya, menciptakan segalanya, dan menaklukkan segalanya; dialah pembawa trisula, pembawa darah, yang mengerikan. Dikenal melalui perbuatan-Nya, Dialah yang sungguh dipuji orang.

13.263.15

तं गन्धर्वाणामप्सरसां च नित्य-
मुपतिष्ठन्ते विबुधानां शतानि।
तं राक्षसाश्च परिसंवदन्ति ।
राजन्यानां स विजिगीषुरेकः ॥ १३.२६३.१५ ॥

Para gandharva dan apsara, serta ratusan kelompok dewa, senantiasa melayani-Nya. Para rākṣasa juga membicarakan-Nya; di antara raja-raja, hanya Dia yang berhasrat menaklukkan.

13.263.16

तमध्वरे शंसितारः स्तुवन्ति ।
रथन्तरे सामगाश्च स्तुवन्ति।
तं ब्राह्मणा ब्रह्ममन्त्रैः स्तुवन्ति ।
तस्मै हविरध्वर्यवः कल्पयन्ति ॥ १३.२६३.१६ ॥

Dalam kurban, para pelantun pujian memuji-Nya; dalam nyanyian Rathantara, para penyanyi sāman juga memuji-Nya. Para brahmana memuji-Nya dengan mantra-mantra suci; para imam adhvaryu menyiapkan persembahan havis untuk-Nya.

13.263.17

स पौराणीं ब्रह्मगुहां प्रविष्टो ।
महीसत्रं भारताग्रे ददर्श।
स चैव गामुद्दधाराग्र्यकर्मा ।
विक्षोभ्य दैत्यानुरगान्दानवांश्च ॥ १३.२६३.१७ ॥

Ia memasuki gua Brahman yang purba dan menyaksikan kurban bumi, yang terdepan di antara para Bhārata. Yang berkarya agung itu mengangkat bumi dan mengguncang para daitya, ular, dan dānava.

13.263.18

तं घोषार्थे गीर्भिरिन्द्राः स्तुवन्ति ।
स चापीशो भारतैकः पशूनाम्।
तस्य भक्षान्विविधान्वेदयन्ति ।
तमेवाजौ वाहनं वेदयन्ति ॥ १३.२६३.१८ ॥

Demi kesejahteraan ternak, para Indra memuji-Nya dengan himne. Dialah tuan ternak, satu-satunya Bhārata; berbagai makanan-Nya diumumkan, dan dalam pertempuran Dia dikenal sebagai kendaraan itu sendiri.

13.263.19

तस्यान्तरिक्षं पृथिवी दिवं च ।
सर्वं वशे तिष्ठति शाश्वतस्य।
स कुम्भे रेतः ससृजे सुराणां ।
यत्रोत्पन्नमृषिमाहुर्वसिष्ठम् ॥ १३.२६३.१९ ॥

Di bawah kendali Yang Abadi itu berdiri langit, bumi, surga, dan segala sesuatu. Dia mencurahkan benih para dewa ke dalam kendi, dan resi yang lahir di sana disebut Vasiṣṭha.

13.263.20

स मातरिश्वा विभुरश्ववाजी ।
स रश्मिवान्सविता चादिदेवः।
तेनासुरा विजिताः सर्व एव ।
तद्विक्रान्तैर्विजितानीह त्रीणि ॥ १३.२६३.२० ॥

Dialah Mātariśvan, yang meliputi segalanya, cepat seperti kuda; dialah Savitṛ yang bersinar, dewa pertama. Oleh dia semua asura dikalahkan, dan oleh keperkasaannya tiga dunia ditaklukkan di sini.

13.263.21

स देवानां मानुषाणां पितॄणां ।
तमेवाहुर्यज्ञविदां वितानम्।
स एव कालं विभजन्नुदेति ।
तस्योत्तरं दक्षिणं चायने द्वे ॥ १३.२६३.२१ ॥

Dia milik para dewa, manusia, dan leluhur; para ahli yajña menyebutnya kanopi yajña. Dia terbit membagi waktu; dua jalannya adalah lintasan utara dan lintasan selatan.

13.263.22

तस्यैवोर्ध्वं तिर्यगधश्चरन्ति ।
गभस्तयो मेदिनीं भासयन्तः।
तं ब्राह्मणा वेदविदो जुषन्ति ।
तस्यादित्यो गामुपयुज्य भाति ॥ १३.२६३.२२ ॥

Sinarnya bergerak ke atas, ke samping, dan ke bawah, menerangi bumi. Para brahmana yang mengetahui Veda memuliakannya; Āditya-nya bersinar, menyatu dengan bumi.

13.263.23

स मासिमास्यध्वरकृद्विधत्ते ।
तमध्वरे वेदविदः पठन्ति।
स एवोक्तश्चक्रमिदं त्रिनाभि ।
सप्ताश्वयुक्तं वहते वै त्रिधामा ॥ १३.२६३.२३ ॥

Dialah yang menetapkan yajña bulan demi bulan, dan para ahli Veda membacakannya dalam yajña. Dialah yang disebut roda tiga-pusat ini, yang ia bawa dengan dipasangi tujuh kuda — dialah Tridhāmā.

13.263.24

कृष्णं सदा पार्थ कर्तारमेहि ॥ १३.२६३.२४ ॥

Pārtha, selalu anggaplah Kṛṣṇa sebagai pelaku, datanglah kepadanya.

13.263.25

स एकदा कक्षगतो महात्मा ।
तुष्टो विभुः खाण्डवे धूमकेतुः।
स राक्षसानुरगांश्चावजित्य ।
सर्वत्रगः सर्वमग्नौ जुहोति ॥ १३.२६३.२५ ॥

Suatu ketika orang berjiwa agung itu memasuki hutan; senang, Dewa Api yang meliputi segala, berbendera asap, setelah menaklukkan rākṣasa dan ular di Khāṇḍava, berjalan ke mana-mana, mempersembahkan segalanya ke dalam api.

13.263.26

स एव पार्थाय श्वेतमश्वं प्रायच्छ-
त्स एवाश्वानथ सर्वांश्चकार।
सबन्धुरस्तस्य रथस्त्रिचक्र-
स्त्रिवृच्छिराश्चतुरश्वस्त्रिनाभिः ॥ १३.२६३.२६ ॥

Dialah yang memberikan kuda putih kepada Pārtha, dan dialah yang menciptakan semua kuda. Keretanya memiliki tiga roda, puncak tiga bagian, empat kuda, dan tiga poros, dengan tali kuknya.

13.263.27

स विहायो व्यदधात्पञ्चनाभिः ।
स निर्ममे गां दिवमन्तरिक्षम्।
सोऽरण्यानि व्यसृजत्पर्वतांश्च ।
हृषीकेशोऽमितदीप्ताग्नितेजाः ॥ १३.२६३.२७ ॥

Dialah yang menegakkan langit dengan lima poros; dia menciptakan bumi, surga, dan angkasa. Dia memunculkan hutan dan gunung-gunung; dialah Hṛṣīkeśa, yang memiliki cahaya api menyala tak terhingga.

13.263.28

अलङ्घयद्वै सरितो जिघांस-
ञ्शक्रं वज्रं प्रहरन्तं निरास।
स महेन्द्रः स्तूयते वै महाध्वरे ।
विप्रैरेको ऋक्सहस्रैः पुराणैः ॥ १३.२६३.२८ ॥

Dia menyeberangi sungai-sungai, berniat membunuh Śakra yang hendak memukul dengan vajra; dia mengusirnya. Indra agung itu sendirian dipuji dalam kurban besar oleh para brahmana dengan ribuan ayat ṛk dan himne kuno.

13.263.29

दुर्वासा वै तेन नान्येन शक्यो ।
गृहे राजन्वासयितुं महौजाः।
तमेवाहुर्ऋषिमेकं पुराणं ।
स विश्वकृद्विदधात्यात्मभावान् ॥ १३.२६३.२९ ॥

Wahai raja, Durvāsas tidak dapat dibuat tinggal di rumah oleh siapa pun selain dirinya; dia berkekuatan besar. Dia disebut sebagai satu-satunya resi kuno; pencipta alam semesta itu menegakkan keadaan keberadaannya sendiri.

13.263.30

वेदांश्च यो वेदयतेऽधिदेवो ।
विधींश्च यश्चाश्रयते पुराणान्।
कामे वेदे लौकिके यत्फलं च ।
विष्वक्सेनः सर्वमेतत्प्रतीहि ॥ १३.२६३.३० ॥

Dewa tertinggi yang membuat Veda dikenal, dan yang bersandar pada aturan-aturan kuno; buah apa pun yang ada dalam keinginan, dalam Veda, dan dalam kehidupan duniawi — itulah Viṣvaksena. Pahamilah semua ini.

13.263.31

ज्योतींषि शुक्लानि हि सर्वलोके ।
त्रयो लोका लोकपालास्त्रयश्च।
त्रयोऽग्रयो व्याहृतयश्च तिस्रः ।
सर्वे देवा देवकीपुत्र एव ॥ १३.२६३.३१ ॥

Di seluruh dunia ada cahaya-cahaya murni: tiga dunia, tiga penjaga dunia, tiga yang utama, dan tiga vyāhṛti — semua dewa ini tak lain adalah putra Devakī.

13.263.32

स क्त्सरः स ऋतुः सोऽर्धमासः ।
सोऽहोरात्रः स कला वै स काष्ठाः।
मात्रा मुहूर्ताश्च लवाः क्षणाश्च ।
विष्वक्सेनः सर्वमेतत्प्रतीहि ॥ १३.२६३.३२ ॥

Dialah tahun, dialah musim, dialah paruh bulan; dialah siang dan malam, dialah kalā dan kāṣṭhā. Ukuran, muhūrta, lava, dan kṣaṇa juga adalah dia — ketahuilah bahwa Viṣvaksena adalah semua ini.

13.263.33

चन्द्रादित्यौ ग्रहनक्षत्रताराः ।
सर्वाणि दर्शान्यथ पौर्णमासम्।
चन्द्रादित्यौ ग्रहनक्षत्रताराः ।
सर्वाणि दर्शान्यथ पौर्णमासम्। ॥ १३.२६३.३३ ॥

Bulan dan matahari, planet, rasi bintang, dan bintang; semua upacara bulan baru lalu upacara bulan purnama — bulan dan matahari, planet, rasi bintang, dan bintang; semua upacara bulan baru lalu upacara bulan purnama.

13.263.34

सर्व कृष्णादृषयश्चैव सप्त ॥ १३.२६३.३४ ॥

Segala sesuatu berasal dari Kṛṣṇa — para resi, dan juga tujuh.

13.263.35

वायुर्भूत्वा विक्षिपते च विश्व-
मग्निर्भूत्वा दहते विश्वरूपः।
आपो भूत्वा मज्जयते च सर्वं ।
ब्रह्म भूत्वा सृजते विश्वसङ्घान् ॥ १३.२६३.३५ ॥

Menjadi angin, ia menyebarkan alam semesta; menjadi api berwujud semesta, ia membakar; menjadi air, ia menenggelamkan segalanya; menjadi Brahman, ia menciptakan kelompok-kelompok alam semesta.

13.263.36

वेद्यं च यद्वेदयते च वेद्यं ।
विधिश्च यश्च श्रयते विधेयम्।
धर्मे च वेदे च बले च सर्वं ।
चराचरं केशवं त्वं प्रतीहि ॥ १३.२६३.३६ ॥

Dia yang membuat yang dapat diketahui menjadi dikenal, dan dialah yang dapat diketahui; dia yang adalah aturan dan bersandar pada yang harus dilakukan; dalam dharma, Veda, dan kekuatan, segala yang bergerak dan tidak bergerak — ketahuilah itu sebagai Keśava.