മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.263
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.263.1
ब्राह्मणानर्चसे राजन्सततं संशितव्रतान् ।
कं तु धर्मोदयं दृष्ट्वा तानर्चसि जनाधिप ॥ १३.२६३.१ ॥
രാജാവേ, കഠിനവ്രതന്മാരായ ബ്രാഹ്മണരെ നീ എപ്പോഴും ആദരിക്കുന്നു. ജനാധിപാ, ധർമ്മോദയം ഏതു കണ്ടിട്ടാണ് നീ അവരെ പൂജിക്കുന്നത്?
13.263.2
कां वा ब्राह्मणपूजायां व्युष्टिं दृष्ट्वा महाव्रत ।
तानर्चसि महाबाहो सर्वमेतद्वदस्व मे ॥ १३.२६३.२ ॥
മഹാവ്രതാ, ബ്രാഹ്മണപൂജയിൽ ഏത് ഫലം കണ്ടിട്ടാണ് നീ അവരെ ആദരിക്കുന്നത്? മഹാബാഹോ, ഇതെല്ലാം എന്നോടു പറയൂ.
13.263.3
एष ते केशवः सर्वमाख्यास्यति महामतिः ।
व्युष्टिं ब्राह्मणपूजायां दृष्ट्वा व्युष्टिं महाव्रत ॥ १३.२६३.३ ॥
ഈ മഹാമതിയായ കേശവൻ നിനക്കെല്ലാം പറഞ്ഞുതരും. മഹാവ്രതാ, ബ്രാഹ്മണപൂജയിൽ കാണുന്ന ഫലം അവൻ തന്നെ വിശദീകരിക്കും.
13.263.4
बलं श्रोत्रे वाङ्मनश्चक्षुषी च ।
ज्ञानं तथा नविशुद्धं ममाद्य।
देहन्यासो नातिचिरान्मतो मे ।
न चातितूर्णं सविताऽद्य याति ॥ १३.२६३.४ ॥
എന്റെ ബലം, ചെവികൾ, വാക്ക്, മനസ്സ്, കണ്ണുകൾ, ജ്ഞാനം ഇവ ഇന്ന് ശുദ്ധമല്ല. ദേഹത്യാഗം അധികം വൈകാതെ സംഭവിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; ഇന്ന് സൂര്യനും അതിവേഗം പോകുന്നില്ല.
13.263.5
उक्ता धर्मा ये पुराणे महान्तो ।
राजन्विप्राणां क्षत्रियाणां विशां च।
येये शूद्राणां धर्ममुपासते ते ।
तानेव कृष्णदुपशिक्षस्व पार्थः ॥ १३.२६३.५ ॥
രാജാവേ, പുരാണങ്ങളിൽ മഹാന്മാർ പറഞ്ഞിട്ടുള്ള ധർമ്മങ്ങളും, ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നിവർ പിന്തുടരുന്ന ധർമ്മങ്ങളും, പാർഥാ, കൃഷ്ണനിൽനിന്നുതന്നെ പഠിക്കുക.
13.263.6
अहं ह्येनं वेद्मि तत्त्वेन कृष्णं ।
योऽयं हि यच्चास्य बलं पुराणम्।
अमेयात्मा केशवः कौरवेन्द्र ।
सोयं धर्मं वक्ष्यति सर्वमेतत् ॥ १३.२६३.६ ॥
ഈ കൃഷ്ണനെ ഞാൻ തത്ത്വത്തിൽ അറിയുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുരാതനമായ ബലവും ഞാനറിയുന്നു. കൗരവേന്ദ്രാ, അമിതാത്മാവായ കേശവൻ ഈ ധർമ്മമെല്ലാം പറയും.
13.263.7
कृष्णः पृथ्वीमसृजत्स्वं दिवं च ।
कृष्णस्यि देहान्मेदिनी सम्बभूव।
वराहोऽयं भीमबलः पुराणः ।
स पर्वतान्व्यसृजद्वै दिशश्च ॥ १३.२६३.७ ॥
കൃഷ്ണൻ ഭൂമിയെയും തന്റെ സ്വർഗ്ഗത്തെയും സൃഷ്ടിച്ചു. കൃഷ്ണന്റെ ശരീരത്തിൽനിന്നാണ് മേദിനി (ഭൂമി) ഉണ്ടായത്. ഭയങ്കര ബലമുള്ള ഈ പുരാതന വരാഹൻ പർവ്വതങ്ങളെയും ദിശകളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
13.263.8
अस्माद्वायुश्चान्तरिक्षं दिवं च ।
दिशश्चतस्रो विदिशश्चतस्रः।
सृष्टिस्तथैवेयमनुप्रसूता ।
स निर्ममे विश्वमिदं पुराणः ॥ १३.२६३.८ ॥
ഇതിൽനിന്ന് വായുവും അന്തരീക്ഷവും സ്വർഗ്ഗവും ഉണ്ടായി; നാല് ദിശകളും നാല് ഉപദിശകളും. ഇപ്രകാരംതന്നെ ഈ സൃഷ്ടി ക്രമമായി ഉണ്ടായി. ആ പുരാതനൻ ഈ വിശ്വം നിർമ്മിച്ചു.
13.263.9
अस्य नाभ्यां पुष्करं सम्प्रसूतं ।
यत्रोत्पन्नः स्वयमेवामितौजाः।
येनाच्छिन्नं तत्तमः पार्थ घोरं ।
यत्र तिष्ठन्त्यर्णवास्तच्छयानाः ॥ १३.२६३.९ ॥
അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാഭിയിൽനിന്ന് താമര ഉയർന്നു; അതിൽ അമിതതേജസ്വിയായവൻ തന്നെ ജനിച്ചു. അതിനാൽ ആ ഘോരമായ ഇരുട്ട് നീക്കപ്പെട്ടു, പാർത്ഥാ; അവിടെ സമുദ്രങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിൽ ശയിച്ചുകൊണ്ട് നിലകൊള്ളുന്നു.
13.263.10
कृते युगे धर्म आसीत्समग्र-
स्त्रेताकाले यज्ञमनुप्रपन्नः।
बलं त्वासीद्द्वापरे पार्थ कृष्णः ।
कलौ त्वधर्मः क्षितिमेवाजगाम ॥ १३.२६३.१० ॥
കൃതയുഗത്തിൽ ധർമ്മം സമ്പൂർണ്ണമായിരുന്നു; ത്രേതായുഗത്തിൽ അത് യജ്ഞത്തെ ആശ്രയിച്ചു. ഹേ പാർത്ഥാ, ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ബലമുണ്ടായിരുന്നു; കലിയുഗത്തിൽ അധർമ്മം ഭൂമിയിലെത്തി.
13.263.11
स एव पूर्वं निजघान दैत्या-
न्स एव देवश्च बभूव सम्राट्।
स भूतानां भावनो भूतभव्यः ।
स विश्वस्यास्य जगतश्चाभिगोप्ताः ॥ १३.२६३.११ ॥
മുൻപ് അവൻ തന്നെയാണ് ദൈത്യന്മാരെ വധിച്ചത്; അവൻ തന്നെയാണ് ദേവനും സമ്രാട്ടും ആയത്. അവൻ ജീവികളുടെ ഉത്പാദകൻ, ഭൂതവും ഭാവിയും ആണ്; ഈ വിശ്വത്തിന്റെയും ലോകത്തിന്റെയും രക്ഷകൻ അവൻ തന്നെ.
13.263.12
यदा धर्मो ग्लाति वंशे सुराणां ।
तदा कृष्णो जायते मानुषेषु।
धर्मे स्थित्वा स तु वै भावितात्मा ।
परांश्च लोकानपराश्च पाति ॥ १३.२६३.१२ ॥
ദേവവംശത്തിൽ ധർമ്മം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ കൃഷ്ണൻ മനുഷ്യരിൽ ജനിക്കുന്നു. ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ആ ശുദ്ധാത്മാവ് ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ രണ്ടു ലോകങ്ങളെയും പാലിക്കുന്നു.
13.263.13
त्याज्यांस्त्यक्त्वा चासुराणां वधेन ।
कार्याकार्ये कारणं चैव पाति।
कृतं करिष्यत्क्रियते च देवो ।
राहुं सोमं विद्धि च शक्रमेनम् ॥ १३.२६३.१३ ॥
അസുരന്മാരെ വധിച്ച്, ത്യാജ്യരെ ത്യജിച്ച്, ചെയ്യേണ്ടതിനും ചെയ്യരുതാത്തതിനും കാരണമായി അവൻ പാലിക്കുന്നു. ചെയ്തതും ചെയ്യുന്നതും ചെയ്യാനിരിക്കുന്നതും ദേവനാണ്; അവനെ രാഹു, സോമൻ, ശക്രൻ എന്നറിയുക.
13.263.14
स विश्वकर्मा स हि विश्वरूपः ।
स विश्वबुग्विश्वसृग्विश्वजिच्च।
स शूलभृच्छोणितभृत्कराल-
स्तं कर्मभिर्विदितं वै स्तुवन्ति ॥ १३.२६३.१४ ॥
അവൻ തന്നെ വിശ്വകർമ്മാവ്, അവൻ തന്നെ വിശ്വരൂപൻ. അവൻ തന്നെ വിശ്വത്തെ അറിയുന്നവൻ, സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, ജയിക്കുന്നവൻ; അവൻ തന്നെ ശൂലധാരി, രക്തധാരി, ഭയങ്കരൻ. കർമ്മങ്ങളാൽ അറിയപ്പെട്ട അവനെ ജനങ്ങൾ സ്തുതിക്കുന്നു.
13.263.15
तं गन्धर्वाणामप्सरसां च नित्य-
मुपतिष्ठन्ते विबुधानां शतानि।
तं राक्षसाश्च परिसंवदन्ति ।
राजन्यानां स विजिगीषुरेकः ॥ १३.२६३.१५ ॥
ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും ദേവന്മാരുടെ നൂറുകണക്കിന് സംഘങ്ങളും എപ്പോഴും അവനെ സേവിക്കുന്നു. രാക്ഷസന്മാരും അവനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു; രാജാക്കന്മാരിൽ ജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അവൻ മാത്രമാണ്.
13.263.16
तमध्वरे शंसितारः स्तुवन्ति ।
रथन्तरे सामगाश्च स्तुवन्ति।
तं ब्राह्मणा ब्रह्ममन्त्रैः स्तुवन्ति ।
तस्मै हविरध्वर्यवः कल्पयन्ति ॥ १३.२६३.१६ ॥
യാഗത്തിൽ ശംസിതാക്കൾ അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു; രഥന്തര സാമത്തിൽ സാമഗായകരും അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണർ വേദമന്ത്രങ്ങളാൽ അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു; അധ്വര്യുക്കൾ അവനായി ഹവിസ്സ് ഒരുക്കുന്നു.
13.263.17
स पौराणीं ब्रह्मगुहां प्रविष्टो ।
महीसत्रं भारताग्रे ददर्श।
स चैव गामुद्दधाराग्र्यकर्मा ।
विक्षोभ्य दैत्यानुरगान्दानवांश्च ॥ १३.२६३.१७ ॥
അവൻ പുരാതനമായ ബ്രഹ്മഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ച്, ഭാരതരിൽ മുമ്പനായി മഹീസത്രം കണ്ടു. ഉത്തമകർമ്മിയായ അവൻ തന്നെ ഭൂമിയെ ഉയർത്തി; ദൈത്യരെയും നാഗങ്ങളെയും ദാനവരെയും ഇളക്കിമറിച്ചു.
13.263.18
तं घोषार्थे गीर्भिरिन्द्राः स्तुवन्ति ।
स चापीशो भारतैकः पशूनाम्।
तस्य भक्षान्विविधान्वेदयन्ति ।
तमेवाजौ वाहनं वेदयन्ति ॥ १३.२६३.१८ ॥
പശുക്കളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഇന്ദ്രന്മാർ അവനെ സ്തോത്രങ്ങളാൽ സ്തുതിക്കുന്നു. അവൻ പശുക്കളുടെ ഈശ്വരനാണ്; ഭാരതരിൽ അദ്വിതീയനാണ്. അവന്റെ വിവിധ ഭക്ഷണങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ അവനെത്തന്നെ വാഹനമായി അറിയിക്കുന്നു.
13.263.19
तस्यान्तरिक्षं पृथिवी दिवं च ।
सर्वं वशे तिष्ठति शाश्वतस्य।
स कुम्भे रेतः ससृजे सुराणां ।
यत्रोत्पन्नमृषिमाहुर्वसिष्ठम् ॥ १३.२६३.१९ ॥
ആ ശാശ്വതന്റെ വശത്ത് ആകാശവും ഭൂമിയും സ്വർഗ്ഗവും സർവ്വവും നിലകൊള്ളുന്നു. അവൻ കുംഭത്തിൽ ദേവന്മാരുടെ ബീജം സൃഷ്ടിച്ചു; അതിൽ ജനിച്ച ഋഷിയെ വസിഷ്ഠൻ എന്നു പറയുന്നു.
13.263.20
स मातरिश्वा विभुरश्ववाजी ।
स रश्मिवान्सविता चादिदेवः।
तेनासुरा विजिताः सर्व एव ।
तद्विक्रान्तैर्विजितानीह त्रीणि ॥ १३.२६३.२० ॥
അദ്ദേഹമാണ് മാതരിശ്വാവ്, വിഭു, കുതിരയെപ്പോലെ വേഗമുള്ളവൻ. രശ്മിമാനായ സവിതാവും ആദിദേവനും അദ്ദേഹം തന്നെ. അദ്ദേഹത്താൽ അസുരന്മാരെല്ലാം ജയിക്കപ്പെട്ടു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരാക്രമത്താൽ ഇവിടെ മൂന്ന് ലോകങ്ങളും ജയിക്കപ്പെട്ടു.
13.263.21
स देवानां मानुषाणां पितॄणां ।
तमेवाहुर्यज्ञविदां वितानम्।
स एव कालं विभजन्नुदेति ।
तस्योत्तरं दक्षिणं चायने द्वे ॥ १३.२६३.२१ ॥
അദ്ദേഹം ദേവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും പിതൃക്കൾക്കും ഉള്ളവനാണ്; യജ്ഞമറിയുന്നവർ അദ്ദേഹത്തെ തന്നെ യജ്ഞവിതാനം എന്നു വിളിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം തന്നെ കാലത്തെ വിഭജിച്ചുകൊണ്ട് ഉദിക്കുന്നു; ഉത്തരായനവും ദക്ഷിണായനവുമെന്ന രണ്ട് വഴികൾ അദ്ദേഹത്തിനുള്ളവയാണ്.
13.263.22
तस्यैवोर्ध्वं तिर्यगधश्चरन्ति ।
गभस्तयो मेदिनीं भासयन्तः।
तं ब्राह्मणा वेदविदो जुषन्ति ।
तस्यादित्यो गामुपयुज्य भाति ॥ १३.२६३.२२ ॥
അദ്ദേഹത്തിന്റെ രശ്മികൾ മേലോട്ടും കുറുകെയും താഴോട്ടും സഞ്ചരിച്ച് ഭൂമിയെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. വേദമറിയുന്ന ബ്രാഹ്മണർ അദ്ദേഹത്തെയാണ് ഭജിക്കുന്നത്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദിത്യൻ ഭൂമിയോടു ചേർന്ന് പ്രകാശിക്കുന്നു.
13.263.23
स मासिमास्यध्वरकृद्विधत्ते ।
तमध्वरे वेदविदः पठन्ति।
स एवोक्तश्चक्रमिदं त्रिनाभि ।
सप्ताश्वयुक्तं वहते वै त्रिधामा ॥ १३.२६३.२३ ॥
അദ്ദേഹമാണ് മാസംതോറും യജ്ഞം നടത്താൻ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടവൻ; യജ്ഞത്തിൽ വേദമറിയുന്നവർ അദ്ദേഹത്തെയാണ് പാരായണം ചെയ്യുന്നത്. ഈ മൂന്നു നാഭികളുള്ള ചക്രമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നതും അദ്ദേഹം തന്നെ; ഏഴു കുതിരകളെ കെട്ടി അദ്ദേഹം അതിനെ വഹിക്കുന്നു — അദ്ദേഹം ത്രിധാമാവ്.
13.263.24
कृष्णं सदा पार्थ कर्तारमेहि ॥ १३.२६३.२४ ॥
പാർത്ഥാ, എപ്പോഴും കൃഷ്ണനെ കർത്താവായി കരുതി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് വരിക.
13.263.25
स एकदा कक्षगतो महात्मा ।
तुष्टो विभुः खाण्डवे धूमकेतुः।
स राक्षसानुरगांश्चावजित्य ।
सर्वत्रगः सर्वमग्नौ जुहोति ॥ १३.२६३.२५ ॥
ആ മഹാത്മാവ് ഒരിക്കൽ കാട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചു; സന്തുഷ്ടനായ വിഭുവായ ധൂമകേതു (അഗ്നി) ഖാണ്ഡവത്തിൽ രാക്ഷസന്മാരെയും സർപ്പങ്ങളെയും ജയിച്ച്, എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിച്ച്, അഗ്നിയിൽ എല്ലാം ഹോമിക്കുന്നു.
13.263.26
स एव पार्थाय श्वेतमश्वं प्रायच्छ-
त्स एवाश्वानथ सर्वांश्चकार।
सबन्धुरस्तस्य रथस्त्रिचक्र-
स्त्रिवृच्छिराश्चतुरश्वस्त्रिनाभिः ॥ १३.२६३.२६ ॥
അദ്ദേഹം തന്നെയാണ് പാർത്ഥന് വെള്ളക്കുതിരയെ നൽകിയത്; അദ്ദേഹം തന്നെയാണ് എല്ലാ കുതിരകളെയും സൃഷ്ടിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രഥത്തിന് മൂന്ന് ചക്രങ്ങളും മൂന്നു ഭാഗമുള്ള മുകളറ്റവും നാല് കുതിരകളും മൂന്ന് നാഭികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
13.263.27
स विहायो व्यदधात्पञ्चनाभिः ।
स निर्ममे गां दिवमन्तरिक्षम्।
सोऽरण्यानि व्यसृजत्पर्वतांश्च ।
हृषीकेशोऽमितदीप्ताग्नितेजाः ॥ १३.२६३.२७ ॥
അദ്ദേഹം തന്നെയാണ് ആകാശത്തെ അഞ്ച് നാഭികളോടെ സ്ഥാപിച്ചത്; ഭൂമിയെയും സ്വർഗത്തെയും അന്തരീക്ഷത്തെയും സൃഷ്ടിച്ചതും അദ്ദേഹം തന്നെ. കാടുകളെയും പർവതങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചു; അദ്ദേഹം ഹൃഷീകേശനാണ്, അളവറ്റ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ തേജസ്സുള്ളവൻ.
13.263.28
अलङ्घयद्वै सरितो जिघांस-
ञ्शक्रं वज्रं प्रहरन्तं निरास।
स महेन्द्रः स्तूयते वै महाध्वरे ।
विप्रैरेको ऋक्सहस्रैः पुराणैः ॥ १३.२६३.२८ ॥
അദ്ദേഹം നദികളെ കടന്നു, വജ്രംകൊണ്ട് പ്രഹരിക്കാനെത്തിയ ശക്രനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച്; അവനെ ഓടിച്ചു. അദ്ദേഹമാണ് മഹേന്ദ്രൻ; മഹായാഗത്തിൽ ബ്രാഹ്മണർ ആയിരം ഋക്കുകളും പുരാണങ്ങളുമായി ഒറ്റയ്ക്ക് സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു.
13.263.29
दुर्वासा वै तेन नान्येन शक्यो ।
गृहे राजन्वासयितुं महौजाः।
तमेवाहुर्ऋषिमेकं पुराणं ।
स विश्वकृद्विदधात्यात्मभावान् ॥ १३.२६३.२९ ॥
രാജാവേ, ദുർവാസാവിനെ അദ്ദേഹത്തിനു മാത്രമേ വീട്ടിൽ പാർപ്പിക്കാൻ കഴിയൂ; അദ്ദേഹം മഹൗജസ്വിയാണ്. അദ്ദേഹത്തെയാണ് ഒരു പുരാതന ഋഷി എന്ന് വിളിക്കുന്നത്; ആ വിശ്വസ്രഷ്ടാവ് തന്റെ സ്വഭാവങ്ങളെ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
13.263.30
वेदांश्च यो वेदयतेऽधिदेवो ।
विधींश्च यश्चाश्रयते पुराणान्।
कामे वेदे लौकिके यत्फलं च ।
विष्वक्सेनः सर्वमेतत्प्रतीहि ॥ १३.२६३.३० ॥
വേദങ്ങളെ അറിയിക്കുന്ന അധിദേവനും, പുരാണവിധികളെ ആശ്രയിക്കുന്നവനും; കാമത്തിലും വേദത്തിലും ലൗകിക ജീവിതത്തിലുമുള്ള ഫലം — അതാണ് വിഷ്വക്സേനൻ. ഇതെല്ലാം അറിയുക.
13.263.31
ज्योतींषि शुक्लानि हि सर्वलोके ।
त्रयो लोका लोकपालास्त्रयश्च।
त्रयोऽग्रयो व्याहृतयश्च तिस्रः ।
सर्वे देवा देवकीपुत्र एव ॥ १३.२६३.३१ ॥
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ശുക്ല ജ്യോതിസ്സുകളുണ്ട്; മൂന്നു ലോകങ്ങൾ, മൂന്നു ലോകപാലകർ, മൂന്ന് അഗ്രങ്ങൾ, മൂന്ന് വ്യാഹൃതികൾ — ഇവയെല്ലാം ദേവകീപുത്രൻ തന്നെ.
13.263.32
स क्त्सरः स ऋतुः सोऽर्धमासः ।
सोऽहोरात्रः स कला वै स काष्ठाः।
मात्रा मुहूर्ताश्च लवाः क्षणाश्च ।
विष्वक्सेनः सर्वमेतत्प्रतीहि ॥ १३.२६३.३२ ॥
അവൻ തന്നെ സംവത്സരം, അവൻ തന്നെ ഋതു, അവൻ തന്നെ അർധമാസം; അവൻ തന്നെ പകലും രാത്രിയും, കലകളും കാഷ്ഠകളും. മാത്രകളും മുഹൂർത്തങ്ങളും ലവങ്ങളും ക്ഷണങ്ങളും അവൻ തന്നെ — വിഷ്വക്സേനൻ തന്നെയെന്നറിയുക.
13.263.33
चन्द्रादित्यौ ग्रहनक्षत्रताराः ।
सर्वाणि दर्शान्यथ पौर्णमासम्।
चन्द्रादित्यौ ग्रहनक्षत्रताराः ।
सर्वाणि दर्शान्यथ पौर्णमासम्। ॥ १३.२६३.३३ ॥
ചന്ദ്രനും ആദിത്യനും, ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും താരകളും; എല്ലാ ദർശയാഗങ്ങളും, പിന്നെ പൗർണമാസവും — ചന്ദ്രനും ആദിത്യനും, ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും താരകളും; എല്ലാ ദർശയാഗങ്ങളും, പിന്നെ പൗർണമാസവും.
13.263.34
सर्व कृष्णादृषयश्चैव सप्त ॥ १३.२६३.३४ ॥
എല്ലാം കൃഷ്ണനിൽ നിന്ന് — ഋഷികളും, ഏഴും.
13.263.35
वायुर्भूत्वा विक्षिपते च विश्व-
मग्निर्भूत्वा दहते विश्वरूपः।
आपो भूत्वा मज्जयते च सर्वं ।
ब्रह्म भूत्वा सृजते विश्वसङ्घान् ॥ १३.२६३.३५ ॥
വായുവായി അവൻ വിശ്വത്തെ ചിതറിക്കുന്നു; വിശ്വരൂപനായ അഗ്നിയായി ദഹിപ്പിക്കുന്നു; ജലമായി എല്ലാം മുക്കുന്നു; ബ്രഹ്മമായി വിശ്വസംഘങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
13.263.36
वेद्यं च यद्वेदयते च वेद्यं ।
विधिश्च यश्च श्रयते विधेयम्।
धर्मे च वेदे च बले च सर्वं ।
चराचरं केशवं त्वं प्रतीहि ॥ १३.२६३.३६ ॥
അറിയേണ്ടതിനെ അറിയിക്കുന്നവനും അറിയപ്പെടേണ്ടവനും അവൻ തന്നെ; വിധിയും വിധേയത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നവനും അവൻ; ധർമ്മത്തിലും വേദത്തിലും ബലത്തിലും ഉള്ള ചരാചരമെല്ലാം കേശവൻ തന്നെയെന്ന് അറിയുക.
13.263.37
ज्योतिर्भूतः परमोसौ पुरस्ता-
त्प्रकाशते यत्प्रभया विश्वरूपः।
अपः सृष्ट्वा सर्वभूतात्मयोनिः ।
पुराऽकरोत्सर्वमेवाथ विश्वम् ॥ १३.२६३.३७ ॥
പ്രകാശരൂപനായ ആ പരമപുരുഷൻ മുന്നിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു; അവന്റെ പ്രഭയാൽ വിശ്വരൂപം തിളങ്ങുന്നു. ജലത്തെ സൃഷ്ടിച്ച്, സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവിന്റെ ഉത്പത്തിസ്ഥാനമായ അവൻ പണ്ട് ഈ വിശ്വമെല്ലാം സൃഷ്ടിച്ചു.
13.263.38
ऋतूनुत्पातान्विविधान्यद्भुतानि ।
मेघान्विद्युत्सर्वमैरावतं च।
सर्वं कृष्णात्स्थावरं जङ्गं च ।
विश्वात्मानं विष्णुमेनं प्रतीहि ॥ १३.२६३.३८ ॥
ഋതുക്കൾ, വിവിധ ഉത്പാതങ്ങൾ, അദ്ഭുതങ്ങൾ, മേഘങ്ങൾ, മിന്നൽ, എല്ലാം, ഐരാവതം; കൃഷ്ണനിൽ നിന്നുതന്നെ സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളെല്ലാം. വിശ്വാത്മാവായ ഈ വിഷ്ണുവിനെ അങ്ങനെ അറിയുക.
13.263.39
विश्वावासं निर्गुणं वासुदेवं ।
सङ्कर्षणं जीवभूतं वदन्ति।
ततः प्रद्युम्नमनिरुद्धं चतुर्थ-
माज्ञापयत्यात्मयोनिर्महात्मा ॥ १३.२६३.३९ ॥
വിശ്വവാസനും നിർഗുണനുമായ വാസുദേവനെ ജീവഭൂതനായ സങ്കർഷണനെന്ന് പറയുന്നു. പിന്നെ ആത്മയോനിയായ മഹാത്മാവ് പ്രദ്യുമ്നനെയും നാലാമനായ അനിരുദ്ധനെയും കല്പിച്ചു.
13.263.40
स पञ्चधा पञ्चगुणोपपन्नं ।
सञ्चोदयन्विश्वमिदं सिसृक्षुः।
ततश्चकारावनिमारुतौ च ।
खं ज्योतिरम्भश्चि तथैव पार्थ ॥ १३.२६३.४० ॥
അവൻ അഞ്ചു രൂപങ്ങളിലായി, അഞ്ചു ഗുണങ്ങളോടെ, ഈ വിശ്വത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ച്, സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, പിന്നെ ഭൂമിയും വായുവും, ആകാശവും ജ്യോതിസ്സും ജലവും, ഹേ പാർത്ഥാ, അങ്ങനെതന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു.
13.263.41
स स्थावरं जङ्गमं चैवमेत-
च्चतुर्विधं लोकमिमं च कृत्वा।
ततो भूमिं व्यदधात्पञ्चबीजां ।
द्यावापृथिव्यग्निरथाम्बुवायू ॥ १३.२६३.४१ ॥
അവൻ സ്ഥാവര ജംഗമങ്ങളായ ഈ നാലുതരം ലോകത്തെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, അഞ്ച് വിത്തുകളുള്ള ഭൂമിയെ സ്ഥാപിച്ചു; ദ്യാവാപൃഥിവി, അഗ്നി, രഥം, ജലം, വായു എന്നിവയെയും.
13.263.42
न्सर्वान्सदा भूतपतिः सिसृक्षुः ॥ १३.२६३.४२ ॥
…എപ്പോഴും സകല ജീവികളുടെയും നാഥൻ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്…
13.263.43
शुभाशुभं स्थावरं जङ्गमं च ।
विष्वक्सेनात्सर्वमेतत्प्रतीहि।
यद्वर्तते यच्च भविष्यतीह ।
सर्वं ह्येतत्केशवं त्वं प्रतीहि ॥ १३.२६३.४३ ॥
ശുഭാശുഭങ്ങളും സ്ഥാവര ജംഗമങ്ങളും ഇവയെല്ലാം വിഷ്വക്സേനനിൽ നിന്നുള്ളതെന്ന് അറിയുക. ഇവിടെ ഉള്ളതും ഇനി ഉണ്ടാകാനിരിക്കുന്നതുമെല്ലാം കേശവന്റേതാണെന്ന് നീ അറിയുക.
13.263.44
मृत्युश्चैव प्राणिनामन्तकाले ।
साक्षात्कृष्णः केशवो देहभाजाम्।
भूतं च यच्चेह न विद्म किञ्चि-
द्विष्वक्सेनात्सर्वमेतत्प्रतीहि ॥ १३.२६३.४४ ॥
ജീവികളുടെ അന്ത്യകാലത്തെ മരണവും നേരിട്ട് കൃഷ്ണനായ കേശവൻ തന്നെ. ഇവിടെ നടന്നതിൽ ഒന്നും ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല; ഇതെല്ലാം വിഷ്വക്സേനനിൽ നിന്നാണെന്ന് അറിയുക.
13.263.45
यत्प्रशस्तं च लोकेषु पुण्यं यच्च शुभाशुभम् ।
तत्सर्वं केशवोऽचिन्त्यो विपरीतमतः परम् ॥ १३.२६३.४५ ॥
ലോകങ്ങളിൽ പ്രശംസനീയവും പുണ്യവും ശുഭാശുഭവുമായതെല്ലാം ചിന്തിക്കാനാവാത്ത കേശവൻ തന്നെ; ഇതിനപ്പുറവും അതിന്റെ വിപരീതവും അവൻ തന്നെ.
13.263.46
एतादृशः केशवोऽतश्च भूयो ।
नारायणः परमश्चाव्ययश्च।
मध्याद्यन्तस्य जगतस्तस्तुषश्च ।
बुभूषतां प्रभवश्चाव्ययश्च ॥ १३.२६३.४६ ॥
ഇങ്ങനെയുള്ളവനാണ് കേശവൻ; വീണ്ടും അവൻ തന്നെ നാരായണൻ, പരമൻ, അവ്യയൻ; ലോകത്തിന്റെ ആദി, മധ്യം, അന്ത്യം, ഉണ്ടാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ ഉദ്ഭവം, അവ്യയൻ എന്നിവയും അവൻ തന്നെ.