മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.24.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सुभगे पञ्चहोतॄणां विधानमिह यादृशम् ॥ १४.२४.१ ॥
ഇവിടെ ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു: സുഭഗേ, ഇവിടെ അഞ്ച് ഹോതാക്കളുടെ വിധാനം എങ്ങനെയാണ്.
14.24.2
प्राणापानवुदानश्च समानो व्यान एव च ।
पञ्चहोतॄंस्तथैतान्वै परं भावं विदुर्बुधाः ॥ १४.२४.२ ॥
പ്രാണൻ, അപാനൻ, ഉദാനൻ, സമാനൻ, വ്യാനൻ — ഈ അഞ്ച് ഹോതാക്കളെയാണ് ജ്ഞാനികൾ പരമഭാവമായി അറിയുന്നത്.
14.24.3
ब्राह्मण्युवाच ।
स्वभावात्सप्तहोतार इति मे पूर्विका मतिः।
यथा वै पञ्च होतारः परो भावस्तदुच्यताम् ॥ १४.२४.३ ॥
ബ്രാഹ്മണി പറഞ്ഞു: സ്വഭാവത്താൽ എന്റെ മുൻ അഭിപ്രായം ഹോതാക്കൾ ഏഴ് എന്നാണ്; അഞ്ച് ഹോതാക്കളുടെ പരമഭാവം പറയൂ.
14.24.4
प्राणेन सम्भृतो वायुरपानो जायते ततः ।
अपाने सम्भृतो वायुस्ततो व्यानः प्रवर्तते ॥ १४.२४.४ ॥
പ്രാണനാൽ വായു ഉണ്ടാകുന്നു; അതിൽ നിന്ന് അപാനൻ ജനിക്കുന്നു. അപാനത്തിൽ ഉണ്ടായ വായുവിൽ നിന്ന് വ്യാനൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
14.24.5
व्यानेन सम्भृतो वायुस्ततोदानः प्रवर्तते ।
उदाने सम्भृतो वायुः समानो नाम जायते ॥ १४.२४.५ ॥
വ്യാനത്താൽ ഉണ്ടായ വായുവിൽ നിന്ന് ഉദാനൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉദാനത്തിൽ ഉണ്ടായ വായുവിൽ നിന്ന് സമാനൻ എന്ന പേരിൽ ഒന്ന് ജനിക്കുന്നു.
14.24.6
तेऽपृच्छन्त पुरो गत्वा पूर्वजातं पितामहम् ।
यो नः श्रेष्ठस्तमाचक्ष्व स नः श्रेष्ठो भविष्यति ॥ १४.२४.६ ॥
അവർ മുന്നോട്ടു ചെന്ന് ആദ്യജാതനായ പിതാമഹനോട് ചോദിച്ചു: ഞങ്ങളിൽ ആരാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ എന്ന് പറയൂ; അവൻ ഞങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനാകും.
14.24.7
ब्रह्मोवाच ।
यस्मिन्प्रलीने प्रलयं व्रजन्ति
सर्वे प्राणाः प्राणभृतां शरीरे ।
यस्मिन्प्रवृत्ते च पुनश्चरन्ति
स वै श्रेष्ठो गच्छत यत्र कामः ॥ १४.२४.७ ॥
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഏതിൽ ലയിക്കുമ്പോൾ ജീവികളുടെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ പ്രാണങ്ങളും പ്രളയത്തിലേക്ക് പോകുന്നുവോ, ഏതിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അവ വീണ്ടും ചലിക്കുന്നുവോ, അത് തന്നെയാണ് ശ്രേഷ്ഠം. ആഗ്രഹം എവിടേക്ക് നയിക്കുന്നുവോ അവിടേക്ക് പോകുക.
14.24.8
मयि प्रलीने प्रलयं व्रजन्ति ।
सर्वे प्राणाः प्राणभृतां शरीरे।
मयि प्रवृत्ते च पुनश्चरन्ति ।
श्रेष्ठो ह्यहं पश्यत मां प्रलीनम् ॥ १४.२४.८ ॥
പ്രാണൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ലയിക്കുമ്പോൾ ശരീരങ്ങളിലെ ജീവികളെല്ലാം പ്രളയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ഞാൻ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അവ വീണ്ടും ചലിക്കുന്നു. ഞാനാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ. ലയിച്ചുപോകുന്ന എന്നെ കാണുക.
14.24.9
प्रामः प्रालीयत ततः पुनश्च प्रचचार ह ।
समानश्चाप्युदानश्च वचो ब्रूतां पुनः शुभे ॥ १४.२४.९ ॥
പ്രാണൻ ലയിച്ചു, പിന്നീട് വീണ്ടും ചലിച്ചു. സമാനനും ഉദാനനും പറഞ്ഞു: ഹേ ശുഭേ, വീണ്ടും വാക്കുകൾ പറയൂ.
14.24.10
न त्वं सर्वमिदं व्याप्य तिष्ठसीह यथा वयम् ।
न त्वं श्रेष्ठो हि नः प्राण अपानो हि वशे तव।
प्रचचार पुनः प्राणस्ततोऽपानोऽभ्यभाषत ॥ १४.२४.१० ॥
നീ ഇതെല്ലാം വ്യാപിച്ച് ഞങ്ങളെപ്പോലെ ഇവിടെ നിൽക്കുന്നില്ല. ഹേ പ്രാണാ, നീ ഞങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനല്ല; അപാനൻ നിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. പ്രാണൻ വീണ്ടും ചലിച്ചു, അപ്പോൾ അപാനൻ സംസാരിച്ചു.
14.24.11
उपान उवाच। ॥ १४.२४.११ ॥
അപാനൻ പറഞ്ഞു.
14.24.12
ब्राह्मण उवाच। ॥ १४.२४.१२ ॥
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു.
14.24.13
अपानः प्रचचाराथ व्यानस्तं पुनरब्रवीत् ।
श्रेष्ठोऽहमस्मि सर्वेषां श्रूयतां येन हेतुना ॥ १४.२४.१३ ॥
അപാനൻ സഞ്ചരിച്ചു; അപ്പോൾ വ്യാനൻ അവനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ഞാൻ എല്ലാവരിലും ശ്രേഷ്ഠനാണ്; ഏത് കാരണത്താലെന്ന് കേൾക്കുക.
14.24.14
मयि प्रलीने प्रलयं व्रजन्ति ।
सर्वे प्राणाः प्राणभृतां शरीरे।
मयि प्रवृत्ते च पुनश्चरन्ति ।
श्रेष्ठो ह्यहं पश्यत मां प्रलीनम् ॥ १४.२४.१४ ॥
ഞാൻ ലയിക്കുമ്പോൾ ശരീരത്തിലെ ജീവികളുടെ എല്ലാ പ്രാണങ്ങളും ലയത്തിൽ പോകുന്നു; ഞാൻ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അവ വീണ്ടും ചലിക്കുന്നു. ഞാനാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ; ഞാൻ ലയിച്ചത് കാണുക.
14.24.15
प्रालीयत ततो व्यानः पुनश्च प्रचचार ह ।
प्राणापानावुदानस्च समानश्च तमब्रुवन् ॥ १४.२४.१५ ॥
അപ്പോൾ വ്യാനൻ ലയിച്ചു; പിന്നെ അവൻ വീണ്ടും സഞ്ചരിച്ചു. പ്രാണൻ, അപാനൻ, ഉദാനൻ, സമാനൻ എന്നിവർ അവനോട് പറഞ്ഞു.
14.24.16
न त्वं श्रेष्ठोसि नो व्यान समानस्तु वशे तव ।
प्रचचार पुनर्व्यानः समानः पुनरब्रवीत्।
श्रेष्ठोऽहमस्मि सर्वेषां श्रूयतां येन हेतुना ॥ १४.२४.१६ ॥
വ്യാനാ, നീ ഞങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനല്ല; സമാനൻ നിന്റെ വശത്താണ്. വ്യാനൻ വീണ്ടും സഞ്ചരിച്ചു; സമാനൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ഞാൻ എല്ലാവരിലും ശ്രേഷ്ഠനാണ്; ഏത് കാരണത്താലെന്ന് കേൾക്കുക.
14.24.17
मयि प्रलीने प्रलयं व्रजन्ति ।
सर्वे प्राणाः प्राणभृतां शरीरे।
मयि प्रवृत्ते च पुनश्चरन्ति ।
श्रेष्ठो ह्यहं पश्यत मां प्रलीनम् ॥ १४.२४.१७ ॥
ഞാൻ ലയിക്കുമ്പോൾ ശരീരത്തിലെ ജീവികളുടെ എല്ലാ പ്രാണങ്ങളും ലയത്തിൽ പോകുന്നു; ഞാൻ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അവ വീണ്ടും ചലിക്കുന്നു. ഞാനാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ; ഞാൻ ലയിച്ചത് കാണുക.
14.24.18
ततः समानः प्रालिल्ये पुनश्च प्रचचार ह ।
प्राणापानावुदानस्च व्यानश्चैव तमब्रवीत्।
न त्वं समान श्रेष्ठोसि व्यान एव वशे तव ॥ १४.२४.१८ ॥
അപ്പോൾ സമാനൻ ലയിച്ചു; പിന്നെയും ചലിച്ചു. പ്രാണൻ, അപാനൻ, ഉദാനൻ, വ്യാനൻ എന്നിവർ അവനോട് പറഞ്ഞു: ഹേ സമാനാ, നീ ശ്രേഷ്ഠനല്ല; വ്യാനൻ തന്നെയാണ് നിന്നെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്.
14.24.19
समानः प्रचचाराथ उदानस्तमुवाच ह ।
श्रेष्ठोऽहमस्मि सर्वेषां श्रूयतां येन हेतुना ॥ १४.२४.१९ ॥
സമാനൻ ചലിക്കുമ്പോൾ ഉദാനൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: ഞാൻ എല്ലാവരിലും ശ്രേഷ്ഠനാണ്; കാരണം കേൾക്കുക.
14.24.20
मयि प्रलीने प्रलयं व्रजन्ति ।
सर्वे प्राणाः प्राणभृतां शरीरे।
मयि प्रवृत्ते च पुनश्चरन्ति ।
श्रेष्ठो ह्यहं पश्यत मां प्रलीनम् ॥ १४.२४.२० ॥
ഞാൻ ലയിക്കുമ്പോൾ ജീവികളുടെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ പ്രാണങ്ങളും ലയിക്കുന്നു; ഞാൻ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അവ വീണ്ടും ചലിക്കുന്നു. ഞാനാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ; നോക്കൂ, ഞാൻ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു.
14.24.21
ततः प्रालीयतोदानः पुनश्च प्रचचार ह ।
प्राणापानौ समानश्च व्यानश्चैव तमब्रुवन्।
उदानि न त्वं श्रेष्ठोसि व्यानि एव वशे तव ॥ १४.२४.२१ ॥
അപ്പോൾ ഉദാനൻ ലയിച്ചു; പിന്നെയും ചലിച്ചു. പ്രാണൻ, അപാനൻ, സമാനൻ, വ്യാനൻ എന്നിവർ അവനോട് പറഞ്ഞു: ഹേ ഉദാനാ, നീ ശ്രേഷ്ഠനല്ല; ഹേ വ്യാനാ, എല്ലാം നിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്.
14.24.22
ततस्तानब्रवीत्सर्वान्स्मयमानः प्रजापतिः ।
सर्वे श्रेष्ठा न च श्रेष्ठाः सर्वे चान्योन्यकाङ्क्षिणः ॥ १४.२४.२२ ॥
അപ്പോൾ പ്രജാപതി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവരെല്ലാവരോടും പറഞ്ഞു: എല്ലാവരും ശ്രേഷ്ഠരല്ല, ശ്രേഷ്ഠരല്ലാത്തവരുമല്ല; നിങ്ങൾ എല്ലാവരും പരസ്പരം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
14.24.23
सर्वे स्वविषये श्रेष्ठाः सर्वे चान्योन्यधर्मिणः ।
इति तानब्रवीत्सर्वान्समवेतान्प्रजापतिः ॥ १४.२४.२३ ॥
എല്ലാവരും അവരവരുടെ മേഖലയിൽ ശ്രേഷ്ഠരാണ്; എല്ലാവരും പരസ്പരം ധർമ്മങ്ങളുള്ളവരാണ്. ഇങ്ങനെ പ്രജാപതി അവിടെ സമ്മേളിച്ചിരുന്ന അവരെല്ലാവരോടും പറഞ്ഞു.
14.24.24
एकः स्थिरश्चराश्चान्ये विशेषात्पञ्च वायवः ।
एक एव च सर्वात्मा बहुधाऽप्युपचीयते ॥ १४.२४.२४ ॥
ഒന്ന് സ്ഥിരമാണ്, മറ്റുള്ളവ ചലിക്കുന്നവയാണ്; വിശേഷിച്ച് അഞ്ചു വായുക്കൾ. ഒന്നു തന്നെയാണ് സർവ്വാത്മാവ്; എങ്കിലും അത് പലവിധത്തിൽ വളരുന്നു.
14.24.25
परस्परस्य सुहृदो भावयन्तः परस्परम् ।
स्वस्ति व्रजत भद्रं वो धारयध्वं परस्परम् ॥ १४.२४.२५ ॥
പരസ്പരം സുഹൃത്തുക്കളായി, പരസ്പരം പരിപോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, നിങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമവും മംഗളവും ഉണ്ടാകട്ടെ; പോകൂ, പരസ്പരം താങ്ങിനിൽക്കൂ.