மகாபாரதம் · அத்தியாயம் 14.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.50.1
हन्त वः सम्प्रक्ष्यामि यन्मां पृच्छथ सत्तमाः ।
गुरुणा शिष्यमासाद्य यदुक्तं तन्निबोधत ॥ १४.५०.१ ॥
இப்போது உங்களுக்கு நான் விளக்குவேன், நல்லோர்களே, நீங்கள் என்னிடம் கேட்பதை. குரு சீடனிடம் சென்று சொன்னதை அறிந்துகொள்ளுங்கள்.
14.50.2
समस्तमिह तच्छ्रुत्वा सम्यगेवावधार्यताम् ।
अहिंसा सर्वभूतानामेतत्कृत्यतमं मतम् ॥ १४.५०.२ ॥
இவை அனைத்தையும் கேட்டு இதை நன்றாக மனதில் நிறுத்துங்கள். எல்லா உயிர்களிடத்தும் அகிம்சையே மிக முக்கியமான கடமை என்று கருதப்படுகிறது.
14.50.3
एतत्पदमनुद्विग्नं वरिष्ठं धर्मलक्षणम् ।
ज्ञानं निःश्रेय इत्याहुर्वृद्धा निश्चितदर्शिनः।
तस्माज्ज्ञानेन शुद्धेन मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥ १४.५०.३ ॥
இது அமைதியற்ற, சிறந்த, தர்மத்தின் அடையாளமான நிலை. உறுதியாகக் காண்பவர்களான முதியோர் ஞானத்தை உயர் நன்மை என்கின்றனர். ஆகவே தூய ஞானத்தால் மனிதன் எல்லாப் பாவங்களிலிருந்தும் விடுபடுகிறான்.
14.50.4
हिंसापराश्च ये केचिद्ये च नास्तिकवृत्तयः ।
लोभमोहसमायुक्तास्ते वै निरयगामिनः ॥ १४.५०.४ ॥
எவர்கள் வன்முறையில் ஈடுபடுகிறார்களோ, எவர்கள் நாத்திக நடத்தை உடையவர்களோ, பேராசையும் மயக்கமும் கொண்டவர்களோ, அவர்கள் நிச்சயமாக நரகத்திற்குச் செல்வார்கள்.
14.50.5
आशीर्युक्तानि कर्माणि कुर्वते ये त्वतन्द्रिताः ।
तेऽस्मिन्लोके प्रमोदन्ते जायमानाः पुनः पुनः ॥ १४.५०.५ ॥
பலனை விரும்பி, சோம்பலின்றி செயல்களைச் செய்பவர்கள் இவ்வுலகில் மீண்டும் மீண்டும் பிறந்து மகிழ்ச்சியடைகிறார்கள்.
14.50.6
कुर्वते ये तु कर्माणि श्रद्धधाना विपश्चितः ।
अनाशीर्योगसंयुक्तास्ते धीराः साधुदर्शिनः ॥ १४.५०.६ ॥
ஆனால் நம்பிக்கையுடன், ஞானிகளாக, பலனை விரும்பாமல் யோகத்தோடு செயல்களைச் செய்பவர்கள் உறுதியுள்ளவர்கள், நல்ல பார்வையுடையவர்கள்.
14.50.7
अतः परं प्रवक्ष्यामि सत्वक्षेत्रज्ञयोर्यथा ।
संयोगो विप्रयोगश्च तन्निबोधत सत्तमाः ॥ १४.५०.७ ॥
இனி சத்துவத்துக்கும் க்ஷேத்திரஜ்ஞனுக்கும் உள்ள சேர்க்கையையும் பிரிவையும் எவ்வாறு என்று கூறுவேன்; அதை அறியுங்கள், நல்லோரே.
14.50.8
विषयो विषयित्वं च सम्बन्धोऽयमिहोच्यते ।
विषयी पुरुषो नित्यं सत्वं च विषयः स्मृतः ॥ १४.५०.८ ॥
இங்கே பொருளும் பொருளாக இருக்கும் தன்மையும், இவ்விரண்டின் தொடர்பும் கூறப்படுகின்றன; புருஷன் எப்போதும் அறிபவன், சத்துவம் அறியப்படும் பொருள் என்று நினைவுகூரப்படுகிறது.
14.50.9
व्याख्यातं पूर्वकल्पेनि मशकोदुम्बरं यथा ।
भुज्यमानं न जानीते नित्यं सत्वमचेतनम्।
यस्त्वेवं तं विजानीते यो भुङ्क्ते यश्च भुज्यते ॥ १४.५०.९ ॥
முன்பொரு கல்பத்தில் இது கொசுவும் அத்திப்பழமும் போன்ற உவமையால் விளக்கப்பட்டது; நுகரப்படும்போதும் சத்துவம் எப்போதும் அறிவற்றது, அறியாது; இவ்வாறு அதை அறிபவன் நுகர்பவன்; நுகரப்படுபவனும் அவனே.
14.50.10
अनित्यं द्वन्द्वसंयुक्तं सत्वमाहुर्मनीषिणः ।
निर्द्वन्द्वो निष्कलो नित्यः क्षेत्रज्ञो निर्गुणात्मकः ॥ १४.५०.१० ॥
ஞானிகள் சத்துவத்தை அநித்தியமானதும் இரட்டைகளால் பிணைக்கப்பட்டதும் என்கின்றனர்; க்ஷேத்திரஜ்ஞன் இரட்டைகளற்றவன், உறுப்பற்றவன், நித்தியன், குணங்களற்ற இயல்பினன்.
14.50.11
समः संज्ञानुगश्चैव स सर्वत्र व्यवस्थितः ।
न सज्जते सदा सत्वमापः पुष्करपर्णवत् ॥ १४.५०.११ ॥
அவன் சமமானவன், உணர்வைப் பின்பற்றுபவன், எங்கும் நிலைபெற்றவன்; சத்துவம் எப்போதும் ஒட்டாது, தாமரை இலையில் நீர் ஒட்டாதது போல.
14.50.12
सर्वैरपि गुणैर्विद्वान्व्यतिषक्तो न लिप्यते ।
जलबिन्दुर्यथा लोलः पद्मिनीपत्रसंस्थितः ॥ १४.५०.१२ ॥
அறிஞன் எல்லா குணங்களுடன் கலந்திருந்தாலும் பற்றப்படுவதில்லை; தாமரை இலையில் நிற்கும் அசையும் நீர்த்துளி போல.
14.50.13
एवमेवाप्यसंयुक्तः पुरुषः स्यान्न संशयः ।
द्रव्यमात्रमभूत्सत्वं पुरुषस्येति निश्चयः ॥ १४.५०.१३ ॥
இதைப் போலவே தொடர்பற்ற புருஷனும் ஆகிறான்; இதில் ஐயமில்லை. புருஷனின் சத்துவம் வெறும் பொருளாகிவிட்டது என்பது உறுதி.
14.50.14
यथा द्रव्यं च कर्ता च संयोगोऽप्यनयोस्तथा ।
यथा प्रदीपमादाय कश्चित्तमसि गच्छति।
तथा सत्त्वप्रदीपेन गच्छन्ति परमर्षयः ॥ १४.५०.१४ ॥
பொருளும் செயல்புரிபவனும், இவ்விருவரின் சேர்க்கையும் எவ்வாறோ, அவ்வாறே. ஒருவன் விளக்கை ஏந்திக்கொண்டு இருளில் செல்வது போல, பரமரிஷிகள் சத்துவ விளக்கால் செல்கின்றனர்.
14.50.15
यावद्द्रव्यं गुणस्तावत्प्रदीपः सम्प्रकाशते ।
क्षीणे द्रव्ये गुणे ज्योतिरन्तर्धानाय गच्छति ॥ १४.५०.१५ ॥
பொருளும் குணமும் உள்ளவரை விளக்கு ஒளிர்கிறது. பொருளும் குணமும் குன்றினால் ஒளி மறைந்துவிடுகிறது.
14.50.16
व्यक्तः सत्वगुणस्त्वेवं पुरुषो द्रव्यमुच्यते ।
एतद्विप्रा विजानीत हन्त भूयो ब्रवीमि वः ॥ १४.५०.१६ ॥
வெளிப்படையான சத்துவ குணமே இவ்வாறு புருஷன் பொருள் எனப்படுகிறான். பிராமணர்களே, இதை அறியுங்கள்; இதோ, மீண்டும் உங்களுக்குச் சொல்கிறேன்.
14.50.17
सहस्रेणापि दुर्मेधा न बुद्धिमधिगच्छति ।
चतुर्थेनाप्यथांशेन बुद्धिमान्सुखमेधते ॥ १४.५०.१७ ॥
ஆயிரம் முறை கற்றாலும் மந்தபுத்தியுள்ளவன் அறிவைப் பெறான்; நான்கில் ஒரு பங்கைக் கொண்டே அறிவுள்ளவன் இன்பத்தில் செழிக்கிறான்.
14.50.18
एवं धर्मस्य विज्ञेयं संसाधनमुपायतः ।
उपायज्ञो हि मेधावी सुखमत्यन्तमश्नुते ॥ १४.५०.१८ ॥
இவ்வாறே தர்மத்தின் சாதனை உபாயத்தால் அறியப்பட வேண்டும். உபாயம் அறிந்த அறிவாளி மிக்க இன்பத்தை அடைகிறான்.
14.50.19
यथाऽध्वानमपाथेयः प्रपन्नो मनुजः क्वचित् ।
क्लेशेन याति महता विनश्यत्यन्तराऽपि च ॥ १४.५०.१९ ॥
எங்கோ பயணம் புறப்பட்ட மனிதன் கட்டுச்சோறின்றிச் சென்றால், பெரும் துயருடன் நடக்கிறான்; நடுவழியிலேயே அழியவும் கூடும்.
14.50.20
तथा कर्मसु विज्ञेयं फलं भवति वा न वा ।
पुरुषस्यात्मनिःश्रेयः शुभाशुभनिदर्शनम् ॥ १४.५०.२० ॥
அவ்வாறே செயல்களில் பலன் உண்டா இல்லையா என்பதை அறிய வேண்டும்; மனிதனின் தன் நலனுக்கான வழிகாட்டல் நல்லது கெட்டது என்ற அடையாளங்களால் உணரப்படுகிறது.
14.50.21
यथा च दीर्घमध्वानं पद्म्यामेव प्रपद्यते ।
अदृष्टपूर्वं सहसा तत्त्वदर्शनवर्जितः ॥ १४.५०.२१ ॥
நீண்ட, முன்பு பார்த்திராத வழியில் கால்நடையாகவே திடீரென்று புறப்படுபவனைப் போல, உண்மையைக் காணும் பார்வையற்றவனும் அவ்வாறே செய்கிறான்.
14.50.22
तमेव च यथाऽध्वानं रथेनेहाशुगामिना ।
गच्छत्यश्वप्रयुक्तेन तथा बुद्धिमतां गतिः ॥ १४.५०.२२ ॥
அதே வழியை இங்கே விரைந்து செல்லும் குதிரைகள் பூட்டிய தேரால் ஒருவன் கடப்பதுபோல், அறிவுடையோரின் நடையும் அமைகிறது.
14.50.23
ऊर्ध्वं पर्वतमारुह्य नान्ववेक्षेत भूतलम् ।
रथेन रथिनं पश्येत्क्लिश्यमानमचेतनम् ॥ १४.५०.२३ ॥
மலைமேல் ஏறிய பின் கீழே உள்ள நிலத்தை நோக்கக் கூடாது; தேரில் இருப்பவன் துன்புறுவதையும் அறிவற்றவனாயிருப்பதையும் தேரிலிருந்தே காண வேண்டும்.
14.50.24
यावद्रथपथस्तावद्रथेन स तु गच्छति ।
क्षीणे रथपदे विद्वान्रथमुत्सृज्य गच्छति ॥ १४.५०.२४ ॥
தேர்ச்சாலை இருக்கும்வரை அவன் தேரில் செல்கிறான்; ஆனால் தேர்ப்பாதை தீர்ந்துபோனதும் அறிஞன் தேரை விட்டுவிட்டு நடந்து செல்கிறான்.
14.50.25
एवं गच्छति मेधावी तत्त्वयोगविधानवित् ।
परिज्ञाय गुणज्ञश्च उत्तरादुत्तरोत्तरम् ॥ १४.५०.२५ ॥
இவ்வாறு அறிவுள்ளவன், தத்துவ யோகத்தின் விதியை அறிந்தவன், குணங்களை நன்கு உணர்ந்து, ஒவ்வொரு உயர்ந்த நிலையை நோக்கிச் செல்கிறான்.
14.50.26
यथाऽर्णवं महाघोरमप्लवः सम्प्रगाहते ।
बाहुभ्यामेव सम्मोहाद्वधं वाञ्छत्यसंशयम् ॥ १४.५०.२६ ॥
படகு இல்லாதவன் மிகக் கொடிய கடலில் மோகத்தால் வெறும் கைகளால் மட்டும் நீந்த முயல்வது போல, சந்தேகமின்றி அழிவை விரும்புகிறான்.
14.50.27
नावा चापि यथा प्राज्ञो विभागज्ञः स्वरित्रया ।
अश्रान्तः सलिलं गहाच्छीध्रं संतरते ह्रदम् ॥ १४.५०.२७ ॥
அறிவுள்ளவன், பிரிவுகளை அறிந்தவன், நல்ல துடுப்புடைய படகின் உதவியால், சோராமல் ஆழமான நீரைக் விரைவில் கடப்பது போல, அவன் ஆழமான குளத்தைக் கடக்கிறான்.
14.50.28
तीर्णो गच्छेत्परं पारं नावमुत्सृज्य निर्ममः ।
व्याख्यातं पूर्वकल्पेन यथा रथपदातिनोः ॥ १४.५०.२८ ॥
கடந்தவன், படகை விட்டுவிட்டு, பற்றற்றவனாய் மறுகரையை நோக்கிச் செல்ல வேண்டும்; முன்பு கல்பத்தில் தேர்வீரனையும் காலாளையும் பற்றி விளக்கப்பட்டது போல.
14.50.29
स्नेहात्सम्मोहमापन्नो नावि दाशो यथा तथा ।
ममत्वेनाभिभूतः संस्तत्रैव परिवर्तते ॥ १४.५०.२९ ॥
பாசத்தால் மயங்கி, படகில் இருக்கும் படகோட்டியைப் போல, 'என்னது' என்ற மமதையால் மூடப்பட்டு அங்கேயே சுழன்று கொண்டிருக்கிறான்.
14.50.30
नावं न शक्यमारुह्य स्थले विपरिवर्तितुम् ।
तथैव रथमारुह्य नाप्सु चर्या विधीयते ॥ १४.५०.३० ॥
படகில் ஏறிக்கொண்டு தரையில் சுற்றித் திரிவது இயலாது; அதுபோல தேரில் ஏறிக்கொண்டு நீரில் செல்வது விதிக்கப்படவில்லை.
14.50.31
एवं कर्म कृतं वित्त विषयस्थं पृथक्पृथक् ।
यथा कर्म कृतं लोके तथा तदुपपद्यते ॥ १४.५०.३१ ॥
இவ்வாறு செய்யப்பட்ட கர்மம், விஷயங்களில் நிலைபெற்று, தனித்தனியாக அறிக. உலகில் எவ்வாறு கர்மம் செய்யப்படுகிறதோ, அவ்வாறே அது கிடைக்கிறது.
14.50.32
यन्नैव गन्धि नो रस्यं न रूपस्पर्सशब्दवत् ।
मन्यते न मनो बुद्ध्या तत्प्रधानं प्रचक्षते ॥ १४.५०.३२ ॥
எது வாசனையுடையதும் அல்ல, சுவையுடையதும் அல்ல, உருவம், தொடு உணர்வு, ஒலி உடையதுமல்ல, மனம் புத்தியால் எதை உணர்வதில்லையோ, அதையே பிரதானம் என்று கூறுகின்றனர்.
14.50.33
तत्र प्रधानमव्यक्तमव्यक्तस्य गुणो महान् ।
महप्रधानभूतस्य गुणोऽहङ्कार एव च ॥ १४.५०.३३ ॥
அங்கு பிரதானம் அவ்யக்தம். அவ்யக்தத்தின் குணம் மகான். மகாபிரதானமாக இருப்பதன் குணம் அஹங்காரமே.
14.50.34
अहङ्कारात्तु सम्भूतो महाभूतकृतो गुणः ।
पृथक्त्वेन हि भूतानां विषया वै गुणाःस्मृताः ॥ १४.५०.३४ ॥
அஹங்காரத்திலிருந்து தோன்றிய குணம், மகாபூதங்களால் உருவானது. உயிர்களுக்கு தனித்தனியாக விஷயங்களும் குணங்களும் நினைவுகூரப்படுகின்றன.
14.50.35
बीजधर्मं यथाऽव्यक्तं तथैव प्रसवात्मकम् ।
बीजधर्मा महानात्मा प्रसवश्चेति नः श्रुतम् ॥ १४.५०.३५ ॥
அவ்யக்தம் விதை இயல்புடையதாக இருப்பது போலவே, பிறப்பிக்கும் இயல்புடையதுமாகும். விதை இயல்புடைய மகான் ஆத்மா; பிறப்பும் அதுவே—என்று நாம் கேட்டிருக்கிறோம்.
14.50.36
बीजधर्मात्साहङ्कारात्प्रसवश्च पुनःपुनः ।
बीजप्रसवधर्माणि महाभूतानि पञ्च वै ॥ १४.५०.३६ ॥
விதை இயல்பிலிருந்தும் அஹங்காரத்துடனும் பிறப்பு மீண்டும் மீண்டும் நிகழ்கிறது. விதை மற்றும் பிறப்பு இயல்புடைய ஐந்து மகாபூதங்களே அவை.
14.50.37
बीजधर्मिण इत्याहुः प्रसवं च प्रकुर्वते ।
विशेषाः पञ्चभूतानां तेषां वित्त विशेषणम् ॥ १४.५०.३७ ॥
விதை இயல்புடையவை என்று கூறப்படுகின்றன; அவை உற்பத்தியையும் செய்கின்றன. ஐம்பெரும் பூதங்களின் சிறப்புகள் உள்ளன; அவற்றின் தனித்தன்மையை அறிக.
14.50.38
तत्रैकगुणमाकाशं द्विगुणो वायुरुच्यते ।
त्रिगुणं ज्योतिरित्याहुरापश्चापि चतुर्गुणाः ॥ १४.५०.३८ ॥
அவற்றில் ஆகாயம் ஒரு குணமுடையது; காற்று இரண்டு குணமுடையது என்று சொல்லப்படுகிறது. ஒளி மூன்று குணமுடையது என்கின்றனர்; நீரும் நான்கு குணமுடையது.
14.50.39
पृथ्वी पञ्चगुणा ज्ञेया चरस्थावरसङ्कुला ।
सर्वभूतकरी देवी शुभाशुभनिदर्शिनी ॥ १४.५०.३९ ॥
நிலம் ஐந்து குணமுடையது என்று அறிய வேண்டும்; அசைவனவும் அசையாதனவும் நிறைந்தது. எல்லா உயிர்களையும் படைக்கும் தேவி; நல்லதையும் தீயதையும் காட்டுபவள்.
14.50.40
शब्दः स्पर्शस्तथा रूपं रसो गन्धश्च पञ्चमः ।
एते पञ्चगुणा भूमेर्विज्ञेया द्विजसत्तमाः ॥ १४.५०.४० ॥
ஒலி, தொடுதல், உருவம், சுவை, ஐந்தாவதாக மணம் — இவை நிலத்தின் ஐந்து குணங்கள் என்று அறிய வேண்டும், பிராமணர்களில் சிறந்தவர்களே.
14.50.41
पार्थिवश्च सदा गन्धो गन्धश्च बहुधा स्मृतः ।
तस्य गन्धस्य वक्ष्यामि विस्तरेण बहून्गुणान् ॥ १४.५०.४१ ॥
நிலத்தின் மணம் எப்போதும் உள்ளது; மணம் பலவிதமாகக் கருதப்படுகிறது. அந்த மணத்தின் பல குணங்களை விரிவாகச் சொல்வேன்.
14.50.42
इष्टश्चानिष्टगन्धश्च मधुरोऽम्लः कटुस्तथा ।
निर्हारी संहतः स्निग्धो रूक्षो विशद एव च ॥ १४.५०.४२ ॥
விருப்பமான மணமும் விரும்பத்தகாத மணமும், இனிப்பும் புளிப்பும் காரமும்; பரவுவதும், இறுக்கமானதும், மென்மையானதும், கடினமானதும், தெளிவானதும்.
14.50.43
एवं दशविधो ज्ञेयः पार्थिवो गन्ध इत्युत ।
शब्दः स्पर्शस्तथा रूपं द्रवश्चापां गुणाः स्मृताः ॥ १४.५०.४३ ॥
இவ்வாறு நிலத்தின் மணம் பத்து வகையாக அறியப்பட வேண்டும். ஒலி, தொடுதல், உருவம், திரவத்தன்மை ஆகியவை நீரின் குணங்களாக நினைவுகூரப்படுகின்றன.
14.50.44
रसज्ञानं तु वक्ष्यामि रसस्तु बहुधा स्मृतः ।
मधुरोऽम्लः कटुस्तिक्तः कषायो लवणस्तथा ॥ १४.५०.४४ ॥
இப்போது சுவையைப் பற்றிய அறிவை நான் சொல்வேன். சுவை பல வகையாக நினைவுகூரப்படுகிறது: இனிப்பு, புளிப்பு, காரம், கசப்பு, துவர்ப்பு, உப்பு.
14.50.45
एवं षड्विधविस्तारो रसो वारिमयः स्मृतः ।
शब्दः स्पर्शस्तथा रूपं त्रिगुणं ज्योतिरुच्यते ॥ १४.५०.४५ ॥
இவ்வாறு ஆறு வகையாக விரிந்த சுவை நீரால் ஆனது என நினைவுகூரப்படுகிறது. ஒலி, தொடுதல், உருவம் ஆகிய மூன்று குணங்களுடையது ஒளி என்று சொல்லப்படுகிறது.
14.50.46
ज्योतिषश्च गुणो रूपं रूपं च बहुधा स्मृतम् ।
शुक्लं कृष्णं तथा रक्तं नीलं पीतारुणं तथा ॥ १४.५०.४६ ॥
ஒளியின் குணம் உருவம்; உருவம் பலவகையாக நினைவுகூரப்படுகிறது: வெண்மை, கருமை, சிவப்பு, நீலம், மஞ்சள்-சிவப்பு ஆகியவையும்.
14.50.47
ह्रस्वं दीर्घं कृशं स्थूलं चतुरश्राणुवृत्तकम् ।
एवं द्वादशविस्तारं तेजसो रूपमुच्यते ॥ १४.५०.४७ ॥
குறுகியது, நீளமானது, மெலிந்தது, பருத்தது, நாற்கோணமானது, சிறிய வட்டமானது — இவ்வாறு பன்னிரண்டு வகையாக விரியும் தேஜஸின் உருவம் சொல்லப்படுகிறது.
14.50.48
विज्ञेयं ब्राह्मणैर्वृद्धैर्धर्मज्ञैः सत्यवादिभिः ।
शब्दस्पर्शौ च विज्ञेयौ द्विगुणो वायुरुच्यते ॥ १४.५०.४८ ॥
இதை அந்தணர்களும், பெரியோர்களும், தர்மம் அறிந்தோரும், சத்தியம் பேசுவோரும் அறிய வேண்டும். ஒலியும் தொடுதலும் அறியத்தக்கவை; காற்று இரு குணங்களுடையது என்று சொல்லப்படுகிறது.
14.50.49
वायोश्चापि गुणः स्पर्शः स्पर्सश्च बहुधा स्मृतः ।
उष्णः शीतः सुखो दुःखः स्निग्धो विशद एव च ॥ १४.५०.४९ ॥
காற்றின் குணமும் தொடுதலே; தொடுதல் பல வகையாகக் கூறப்படுகிறது: வெப்பம், குளிர்ச்சி, இன்பம், துன்பம், மென்மை, வறட்சி.
14.50.50
कठिनश्चिक्वणः श्लक्ष्णः पिच्छिलो दारुणो मृदुः ।
एवं द्वादशविस्तारो वायव्यो गुण उच्यते ॥ १४.५०.५० ॥
கடினம், கூர்மை, மென்மையானது, வழுக்கல், கொடுமை, மிருதுவானது; இவ்வாறு காற்றின் குணம் பன்னிரண்டு விரிவுடையதாகக் கூறப்படுகிறது.
14.50.51
विधिवद्ब्राह्मणैः सिद्धैर्मन्त्रज्ञैस्तत्त्वदार्शिभिः ॥ १४.५०.५१ ॥
விதிப்படி அந்தணர்களாலும், சித்தர்களாலும், மந்திரமறிந்தோராலும், தத்துவதரிசிகளாலும்.
14.50.52
तत्रैकगुणमाकाशं शब्द इत्येव च स्मृतः ।
तस्य शब्दस्यि वक्ष्यामि विस्तरेण बहून्गुणान् ॥ १४.५०.५२ ॥
அங்கே ஆகாயத்தின் ஒரே குணம் சப்தம் என்றே நினைவுகூரப்படுகிறது; அந்த சப்தத்தின் பல குணங்களை விரிவாகக் கூறுவேன்.
14.50.53
षड्जर्षभः सगान्धारो मध्यमः पञ्चमस्तथा ।
अतः परं तु विज्ञेयो निषादो धैवतस्तथा।
इष्टश्चानिष्टशब्दश्च संहतः प्रतिभानवान् ॥ १४.५०.५३ ॥
ஷட்ஜம், ரிஷபம், காந்தாரத்துடன், மத்யமம், பஞ்சமம்; இதன் பின்னர் நிஷாதம், தைவதம் அறியத்தக்கவை. இனிய சப்தமும் இன்னா சப்தமும், கூடியதும் தெளிவானதும்.
14.50.54
एवं बहुविधो ज्ञेयः शब्द आकाशसम्भवः ।
आकाशमुत्तमं भूतमहङ्कारस्ततः परः ॥ १४.५०.५४ ॥
இவ்வாறு ஆகாயத்தில் பிறக்கும் சப்தம் பல வகையாக அறியத்தக்கது. ஆகாயம் உயர்ந்த பூதம்; அதற்குப் பின் அகங்காரம்.
14.50.55
अहङ्कारात्परा बुद्धिर्बुद्धेरात्मा ततः परः ।
तस्मात्तु परमव्यक्तमव्यक्तात्पुरुषः परः ॥ १४.५०.५५ ॥
அகங்காரத்தை விட உயர்ந்தது புத்தி; புத்தியை விட உயர்ந்தது ஆத்மா. அதைவிட உயர்ந்தது பரமமான அவ்யக்தம்; அவ்யக்தத்தை விட உயர்ந்தவன் புருஷன்.
14.50.56
परावरज्ञो भूतानां विधिज्ञः सर्वकर्मणाम् ।
सर्वभूतात्मभूतात्मा यं प्राप्यानन्त्यमश्नुते ॥ १४.५०.५६ ॥
உயிர்களின் உயர்வையும் தாழ்வையும் அறிபவன், எல்லா கர்மங்களின் விதியையும் அறிபவன், எல்லா உயிர்களின் ஆத்மாவுக்கும் ஆத்மாவாகியவன் — அவனை அடைந்து ஒருவன் அநந்தத்தை அடைகிறான்.