മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.96.1
अश्वमेधे पुरावृत्ते केशवं केशिसूदनम् ।
धर्मसंशयमुद्दिश्य किमपृच्छत्पितामहः ॥ १४.९६.१ ॥
പണ്ടു നടന്ന അശ്വമേധയാഗത്തിൽ, ധർമ്മസംശയത്തെ ഉദ്ദേശിച്ച് പിതാമഹൻ കേശിസൂദനനായ കേശവനോട് എന്താണ് ചോദിച്ചത്?
14.96.2
पश्चिमेनाश्वमेधेन यदा स्नातो युधिष्ठिरः ।
तदा राजा नमस्कृत्य केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.९६.२ ॥
അവസാനത്തെ അശ്വമേധയാഗത്തിൽ യുധിഷ്ഠിരൻ സ്നാനം ചെയ്തപ്പോൾ, രാജാവ് കേശവനെ നമസ്കരിച്ച് വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
14.96.3
भववन्वैष्णवा धर्माः किंफलाः किंपरायणाः ।
किं धर्ममधिकृत्याथ भवतोत्पादिताः पुरा ॥ १४.९६.३ ॥
അങ്ങ് മുൻപ് ഏത് ധർമ്മത്തെ മുൻനിറുത്തി ഈ വൈഷ്ണവധർമ്മങ്ങൾ ഉപദേശിച്ചു? അവയുടെ ഫലം എന്ത്, പരമലക്ഷ്യം എന്ത്?
14.96.4
यदि तेहमनुग्राह्यः प्रियोस्मि मधुसूदन ।
श्रोतव्या यदि मे कृष्ण तन्मे कथय सुव्रत ॥ १४.९६.४ ॥
മധുസൂദനാ, ഞാൻ അങ്ങയുടെ അനുഗ്രഹത്തിന് അർഹനും പ്രിയനും ആണെങ്കിൽ, കൃഷ്ണാ, അത് കേൾക്കേണ്ടതാണെങ്കിൽ, സുവ്രതാ, അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരിക.
14.96.5
पवित्रा किल ते धर्माः सर्वपापप्रणाशनाः ।
सर्वधर्मोत्तमाः पुण्या भगवंस्त्वन्मुखोद्गताः ॥ १४.९६.५ ॥
അങ്ങയുടെ ധർമ്മങ്ങൾ പവിത്രങ്ങളാണ്, സകല പാപങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നവയാണ്, സർവധർമ്മങ്ങളിലും ഉത്തമങ്ങളും പുണ്യകരങ്ങളുമാണ്; ഭഗവാനേ, അവ അങ്ങയുടെ മുഖത്തുനിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ചവയാണ്.
14.96.6
याञ्श्रुत्वा ब्रह्महा गोघ्नो मातृहा गुरुतल्पगः ।
पाकर्भेदी कृतघ्नश्च सुरापो ब्रह्मविक्रयी ॥ १४.९६.६ ॥
അവ കേട്ടാൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തവനും, ഗോഹത്യ ചെയ്തവനും, മാതൃഹത്യ ചെയ്തവനും, ഗുരുപത്നിയെ പ്രാപിച്ചവനും, വിശ്വാസവഞ്ചകനും, കൃതഘ്നനും, മദ്യപനും, ബ്രഹ്മവിക്രയം ചെയ്യുന്നവനും—
14.96.7
मित्रविश्वासघाती च वीरहा भ्रूणहा तथा ।
तपोविक्रयिणश्चैव दानविक्रयिणस्तथा ॥ १४.९६.७ ॥
മിത്രത്തിന്റെ വിശ്വാസത്തെ വഞ്ചിക്കുന്നവരും, വീരന്മാരെ കൊല്ലുന്നവരും, ഗർഭസ്ഥ ശിശുവിനെ കൊല്ലുന്നവരും, തപസ്സ് വിൽക്കുന്നവരും, ദാനം വിൽക്കുന്നവരും.
14.96.8
आत्मविक्रमयिणो मूढा जीवेद्यश्च विकर्मभिः ।
पापाः शठा नैकृतिका डांभिका दूषकास्तथा ॥ १४.९६.८ ॥
സ്വയം വിൽക്കുന്ന മൂഢന്മാരും, ദുഷ്കർമ്മങ്ങളാൽ ജീവിക്കുന്നവരും, പാപികളും, വഞ്ചകരും, കപടന്മാരും, ആഡംബരക്കാരും, ദൂഷകരും.
14.96.9
रसभेदकरा ये च ये च स्युर्ब्रह्मघातकाः ।
शूद्रप्रेष्यकराश्चोरा विप्रा ये च पुरोहिताः ॥ १४.९६.९ ॥
രസങ്ങളെ കെടുത്തുന്നവരും, ബ്രാഹ്മണഹന്താക്കളും, ശൂദ്രർക്ക് ഭൃത്യവേല ചെയ്യുന്നവരും, കള്ളന്മാരും, പുരോഹിതരായ ബ്രാഹ്മണരും.
14.96.10
निक्षेपहारिणः स्त्रीघ्नास्तथा ये पारदारिकाः ।
एते चान्ये च पापा ये मुच्यन्तेतेऽपि किल्बिषात् ॥ १४.९६.१० ॥
നിക്ഷേപം അപഹരിക്കുന്നവരും, സ്ത്രീഹന്താക്കളും, പരസ്ത്രീഗമനം ചെയ്യുന്നവരും, ഇവരും മറ്റു പാപികളും പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരാകുന്നു.
14.96.11
तानाचक्ष्व सुरश्रेष्ठ त्वद्भक्तस्य ममाच्युत ॥ १४.९६.११ ॥
ദേവശ്രേഷ്ഠാ, അച്യുതാ! നിന്റെ ഭക്തനായ എനിക്ക് അവരെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞുതരിക.
14.96.12
इत्येवं कथिते देवे धर्मपुत्रेण संसदि ।
वसिष्ठाद्यास्तपोयुक्ता मुनयस्तत्वदर्शिनः ॥ १४.९६.१२ ॥
ധർമ്മപുത്രന്റെ സദസ്സിൽ ദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വസിഷ്ഠൻ മുതലായ തപോനിരതരും തത്ത്വദർശികളുമായ മുനിമാർ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
14.96.13
श्रोतुकामाः परं गुह्यं वैष्णवं धर्ममुत्तमम् ।
तथा भागवताश्चैव ततस्तं पर्यवारयन् ॥ १४.९६.१३ ॥
പരമരഹസ്യവും ഉത്തമവുമായ വൈഷ്ണവധർമ്മം കേൾക്കാനാഗ്രഹിച്ച്, ഭാഗവതന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ ചുറ്റിവളഞ്ഞു.
14.96.14
तत्वतस्तव भावेन पादमूलमुपागतम् ।
यदि जानासि मां भक्तं स्निग्धं वा भक्तवत्सल ॥ १४.९६.१४ ॥
ഭക്തവത്സലാ, നിന്റെ ഭാവത്താൽ നിന്റെ പാദമൂലത്തിൽ എത്തിയ എന്നെ, ഭക്തനോ സ്നേഹിതനോ ആയി നീ അറിയുന്നുവെങ്കിൽ...
14.96.15
धर्मगुह्यानि सर्वाणि वेत्तुमिच्छामि तत्वतः ।
धर्मान्कथय मे देव यद्यनुग्रहभागहम् ॥ १४.९६.१५ ॥
ധർമ്മത്തിന്റെ എല്ലാ രഹസ്യങ്ങളും യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദേവാ, ഞാൻ നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് അർഹനെങ്കിൽ എനിക്ക് ധർമ്മങ്ങൾ പറഞ്ഞുതരൂ.
14.96.16
श्रुता मे मानवा धर्मा वासिष्ठाः काश्यपास्तथा ।
गार्गीया गौतमीयाश्च तथा गोपालकस्य च ॥ १४.९६.१६ ॥
മനുവിന്റെ ധർമ്മങ്ങളും, വസിഷ്ഠന്റേയും കശ്യപന്റേയും ഗാർഗ്യന്റേയും ഗൗതമന്റേയും ഗോപാലകന്റേയും ധർമ്മങ്ങളും ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
14.96.17
पराशरकृताः पूर्वा मैत्रेयस्य च धीमतः ।
औमा माहेश्वराश्चैव नन्दिधर्माश्च पावनाः ॥ १४.९६.१७ ॥
പരാശരൻ രചിച്ച പൂർവധർമ്മങ്ങളും, ബുദ്ധിമാനായ മൈത്രേയന്റേതും, ഔമ, മാഹേശ്വര, നന്ദിധർമ്മങ്ങളും, പവിത്രമായവയും.
14.96.18
ब्रह्मणा कथिता ये च कौमाराश्च श्रुता मया ।
धूमायनकृता धर्माः काण्डवैश्वानरा अपि ॥ १४.९६.१८ ॥
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞ ധർമ്മങ്ങളും, ഞാൻ കേട്ട കുമാരധർമ്മങ്ങളും, ധൂമായനൻ രചിച്ച ധർമ്മങ്ങളും, കാണ്ഡന്റേയും വൈശ്വാനരന്റേയും ധർമ്മങ്ങളും.
14.96.19
भार्गवा याज्ञवल्क्याश्च मार्कण्डेयकृता अपि ।
भारद्वाजकृता ये च बृहस्पतिकृताश्च ये ॥ १४.९६.१९ ॥
ഭൃഗുവംശജരുടെയും യാജ്ഞവൽക്യന്റെയും മാർക്കണ്ഡേയന്റെ രചനകളായ, ഭരദ്വാജന്റെയും ബൃഹസ്പതിയുടെയും രചിച്ച ധർമ്മങ്ങളും (ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്).
14.96.20
कुणेश्च कुणिबाहोश्च विश्वामित्रकृताश्च ये ।
सुमन्तुजैमिनिकृताः शाकुनेयास्तथैव च ॥ १४.९६.२० ॥
കുണിയുടെയും കുണിബാഹുവിന്റെയും, വിശ്വാമിത്രന്റെ രചനകളായ, സുമന്തുവിന്റെയും ജൈമിനിയുടെയും രചിച്ച, ശാകുനേയരുടെ ധർമ്മങ്ങളും (ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്).
14.96.21
पुलस्त्यपुलहोद्गीताः पावकीयास्तथैव च ।
अगस्त्यगीता मौद्गल्याः शाण्डिल्याः शलभायनाः ॥ १४.९६.२१ ॥
പുലസ്ത്യനും പുലഹനും പാടിയ, പാവകീയരുടെ, അതുപോലെതന്നെ അഗസ്ത്യൻ പാടിയ, മൗദ്ഗല്യരുടെ, ശാണ്ഡില്യരുടെ, ശലഭായനരുടെ (ധർമ്മങ്ങളും ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്).
14.96.22
वालखिल्यकृता ये च ये च सप्तर्षिभिस्तथा ।
आपस्तंबकृता धर्माः शङ्खस्य लिखितस्य च ॥ १४.९६.२२ ॥
വാലഖില്യന്മാർ രചിച്ചവയും സപ്തർഷികൾ രചിച്ചവയും, അതുപോലെ ആപസ്തംബൻ രചിച്ച ധർമ്മങ്ങളും, ശംഖന്റെയും ലിഖിതന്റെയും ധർമ്മങ്ങളും (ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്).
14.96.23
प्राजापत्यास्तथा याम्या माहेन्द्राश्च श्रुता मया ।
वैयाघ्रव्यासकीयाश्च विभण्डककृताश्च ये ॥ १४.९६.२३ ॥
പ്രജാപതിയുടെയും, അതുപോലെ യമന്റെയും, ഇന്ദ്രന്റെയും ധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; വൈയാഘ്രന്റെയും വ്യാസകന്റെയും, വിഭണ്ഡകൻ രചിച്ചവയും (കേട്ടിട്ടുണ്ട്).
14.96.24
नारदीयाः श्रुता धर्माः कापोताश्च श्रुता मया ।
तथा विदुरवाक्यानि भृगोरङ्गिरसस्तथा ॥ १४.९६.२४ ॥
നാരദന്റെ ധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്, കാപോതരുടേതും കേട്ടിട്ടുണ്ട്; അതുപോലെ വിദുരന്റെ വാക്യങ്ങളും, ഭൃഗുവിന്റെയും അംഗിരസ്സിന്റെയും (വാക്യങ്ങളും).
14.96.25
क्रौञ्चा मृदङ्गगीताश्च सौर्या हारीतकाश्च ये ।
ये पिशङ्गकृताश्चापि कातपायाः सुवालकाः ॥ १४.९६.२५ ॥
മൃദംഗഗാനത്തിൽ പാടിയ ക്രൗഞ്ചർ, സൗര്യർ, ഹാരീതകർ, പിശംഗൻ രചിച്ചവർ, കാതപായർ, സുവാലകർ എന്നിവരുടെ ധർമ്മങ്ങൾ.
14.96.26
उद्दालककृता धर्मा औशनस्यास्तथैव च ।
वैशंपायनगीताश्च ये चान्येऽप्येवमादितः ॥ १४.९६.२६ ॥
ഉദ്ദാലകൻ രചിച്ച ധർമ്മങ്ങൾ, ഉശനസ്സിന്റെ ധർമ്മങ്ങൾ, വൈശമ്പായനൻ പാടിയ ധർമ്മങ്ങൾ, ഇങ്ങനെ തുടങ്ങുന്ന മറ്റുള്ളവയും.
14.96.27
एतेभ्यः सर्वधर्मेभ्यो देव त्वन्मुखनिस्सृताः ।
पावनात्वात्पवित्रत्वाद्विशिष्टा इति मे मतिः ॥ १४.९६.२७ ॥
ഈ സർവ്വധർമ്മങ്ങളെക്കാളും, ദേവാ, നിന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് പുറപ്പെട്ടവ പാവനവും പവിത്രവുമായതിനാൽ ശ്രേഷ്ഠമാണെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
14.96.28
तस्माद्धि त्वां प्रपन्नस्य त्वद्भक्तस्य च केशव ।
युष्मदीयान्वरान्धर्मान्पुण्यान्कथय मेच्युत ॥ १४.९६.२८ ॥
അതിനാൽ കേശവാ, നിന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചവനും നിന്റെ ഭക്തനുമായ എനിക്ക്, അച്യുതാ, നിന്റേതായ പുണ്യവരധർമ്മങ്ങൾ പറഞ്ഞുതരിക.
14.96.29
एवं पृष्टस्तु धर्मज्ञो धर्मपुत्रेण केशवः ।
उवाच धर्मान्सूक्ष्मार्थान्धर्मपुत्रस्य हर्षितः ॥ १४.९६.२९ ॥
ധർമ്മപുത്രൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ ധർമ്മജ്ഞനായ കേശവൻ സന്തോഷത്തോടെ ധർമ്മപുത്രന് സൂക്ഷ്മാർത്ഥമുള്ള ധർമ്മങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
14.96.30
एवं ते यस्य कौन्तेय यत्नो धर्मेषु सुव्रत ।
तस्य ते दुर्लभो लोके न कश्चिदपि विद्येत ॥ १४.९६.३० ॥
കൗന്തേയാ, സുവ്രതാ, ധർമ്മങ്ങളിൽ ഇങ്ങനെ പരിശ്രമമുള്ള നിനക്ക്, ലോകത്തിൽ ആരും അപൂർവ്വമല്ല; ആരും കാണാനില്ല.
14.96.31
धर्मः श्रुतो वा दृष्टो वा कथितो वा कृतोपि वा ।
अनुमोदितो वा राजेन्द्र नयतीन्द्रपदं नरम् ॥ १४.९६.३१ ॥
ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ധർമ്മം കേൾക്കപ്പെട്ടതോ കാണപ്പെട്ടതോ പറയപ്പെട്ടതോ ചെയ്യപ്പെട്ടതോ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടതോ ആകട്ടെ, അത് മനുഷ്യനെ ഇന്ദ്രപദത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
14.96.32
धर्मः पिता च माता च धर्मो नाथः सुहृत्तथा ।
धर्मो भ्राता सखा चैव धर्मः स्वामी परंतप ॥ १४.९६.३२ ॥
ധർമ്മം പിതാവാണ്, ധർമ്മം മാതാവാണ്; ധർമ്മം രക്ഷകനാണ്, അതുപോലെ സുഹൃത്തും. ധർമ്മം സഹോദരനാണ്, ധർമ്മം സഖാവാണ്; ഹേ പരന്തപാ, ധർമ്മം തന്നെ യജമാനൻ.
14.96.33
धर्मादर्थश्च कामश्च धर्माद्भोगाः सुखानि च ।
धर्मार्दैश्वर्यमेवाग्र्यं धर्मात्स्वर्गगतिः परा ॥ १४.९६.३३ ॥
ധർമ്മത്തിൽനിന്ന് അർത്ഥവും കാമവും ലഭിക്കുന്നു; ധർമ്മത്തിൽനിന്ന് ഭോഗങ്ങളും സുഖങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു. ധർമ്മത്തിൽനിന്നുതന്നെ ഉത്തമമായ ഐശ്വര്യവും, ധർമ്മത്തിൽനിന്ന് പരമമായ സ്വർഗ്ഗഗതിയും ലഭിക്കുന്നു.
14.96.34
धर्मोयं सेवितः शुद्धस्त्रायते महतो भयात् ।
धर्माद्द्विजत्वं देवत्वं धर्मः पावयते नरम् ॥ १४.९६.३४ ॥
ഈ ശുദ്ധമായ ധർമ്മം സേവിക്കപ്പെട്ടാൽ അത് മഹാഭയത്തിൽനിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു. ധർമ്മത്തിൽനിന്ന് ദ്വിജത്വവും ദേവത്വവും ലഭിക്കുന്നു; ധർമ്മം മനുഷ്യനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
14.96.35
यदा च क्षीयते पापं कालेन पुरुषस्य तु ।
तदा संजायते बुद्धिर्धर्मं कर्तुं युधिष्ठिर ॥ १४.९६.३५ ॥
കാലക്രമത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ പാപം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ, ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, അപ്പോൾ ധർമ്മം ചെയ്യാനുള്ള ബുദ്ധി ഉണ്ടാകുന്നു.
14.96.36
जन्मान्तरसहस्रैस्तु मनुष्यत्वं हि दुर्लभम् ।
तद्गत्वापीह यो धर्मं न करोति स्ववञ्चितः ॥ १४.९६.३६ ॥
ആയിരം മറ്റു ജന്മങ്ങൾക്കുശേഷവും മനുഷ്യജന്മം ദുർലഭമാണ്. അതു ലഭിച്ചിട്ടും ഇവിടെ ധർമ്മം ചെയ്യാത്തവൻ സ്വയം വഞ്ചിക്കപ്പെടുന്നു.
14.96.37
कुत्सिता ये दरिद्राश्च विरूपा व्याधितास्तथा ।
परद्वेष्याश्च मूर्खाश्च न तैर्धर्मः कृतः पुरा ॥ १४.९६.३७ ॥
നിന്ദിതരും ദരിദ്രരും വികൃതരും രോഗികളും മറ്റുള്ളവരാൽ വെറുക്കപ്പെടുന്നവരും മൂഢരുമായവർ മുമ്പ് ധർമ്മം ചെയ്തിരുന്നില്ല.
14.96.38
ये च दीर्घायुषः शूराः पण्डिता भोगिनस्तथा ।
नीरोगा रूपसंपन्नास्तैर्धर्मः सुकृतः पुरा ॥ १४.९६.३८ ॥
ദീർഘായുസ്സുള്ളവരും ശൂരന്മാരും പണ്ഡിതരും ഭോഗികളും രോഗമില്ലാത്തവരും സുന്ദരരുമായവർ മുമ്പ് നന്നായി ധർമ്മം ചെയ്തിരുന്നു.
14.96.39
एवं धर्मः कृतः शुद्धो नयते गतिमुत्तमाम् ।
अधर्मं सेवते यस्तु तिर्यग्योन्यां पतत्यसौ ॥ १४.९६.३९ ॥
ഇങ്ങനെ ശുദ്ധമായി ചെയ്ത ധർമ്മം ഉത്തമഗതിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; അധർമ്മം സേവിക്കുന്നവൻ തിര്യക്ജന്മത്തിൽ വീഴുന്നു.
14.96.40
इदं रहस्यं कौन्तेय शृणु धर्ममनुत्तमम् ।
कथयिष्ये परं धर्मं तव भक्तस्य पाण्डव ॥ १४.९६.४० ॥
കൗന്തേയാ, ഈ രഹസ്യവും അനുത്തമമായ ധർമ്മവും കേൾക്കുക. പാണ്ഡവാ, നീ എന്റെ ഭക്തനാണ്; നിനക്ക് പരമ ധർമ്മം ഞാൻ പറയാം.
14.96.41
इष्टस्त्वमसि मेऽत्यर्थं प्रपन्नश्चापि मां सदा ।
परमार्थमपि ब्रूयां किं पुनर्धर्मसंहिताम् ॥ १४.९६.४१ ॥
നീ എനിക്ക് അത്യന്തം പ്രിയനാണ്; എപ്പോഴും എന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചവനുമാണ്. പരമാർത്ഥവും പറയാം; ധർമ്മസംഹിതയെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ?
14.96.42
इदं मे मानुषं जन्म कृतमात्मनि मायया ।
धर्मसंस्थापनार्थाय दुष्टानां नाशनाय च ॥ १४.९६.४२ ॥
ഈ മനുഷ്യജന്മം എന്റെ മായയാൽ ഞാൻ സ്വീകരിച്ചതാണ് — ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാനും ദുഷ്ടരെ നശിപ്പിക്കാനും.
14.96.43
मानुष्यं भावमापन्नं ये मां गृह्णन्त्यवज्ञया ।
संसारान्तर्हि ते मूढास्तिर्यग्योनिष्वनेकशः ॥ १४.९६.४३ ॥
മനുഷ്യഭാവം സ്വീകരിച്ച എന്നെ ആരെങ്കിലും അവജ്ഞയോടെ സ്വീകരിക്കുന്നുവോ, ആ മൂഢന്മാർ സംസാരത്തിനുള്ളിൽത്തന്നെ പലതവണ തിര്യഗ്യോനികളിൽ ജനിക്കുന്നു.
14.96.44
ये च मां सर्वभूतस्थं पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषा ।
मद्भक्तांस्तान्सदा युक्तान्मत्समीपं नयाम्यहम् ॥ १४.९६.४४ ॥
സർവഭൂതങ്ങളിലും സ്ഥിതനായ എന്നെ ജ്ഞാനചക്ഷുസ്സിനാൽ കാണുന്നവരെ, എപ്പോഴും യോഗയുക്തരായ എന്റെ ഭക്തരെ ഞാൻ എന്റെ സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു.
14.96.45
मद्भक्ता न विनश्यन्ति मद्भक्ता वीतकल्मषाः ।
मद्भाक्तानां तु मानुष्ये सफल जन्म पाण्डवा ॥ १४.९६.४५ ॥
എന്റെ ഭക്തർ നശിക്കുന്നില്ല; എന്റെ ഭക്തർ പാപമുക്തരാണ്. പാണ്ഡവരേ, എന്റെ ഭക്തർക്ക് മനുഷ്യജന്മം തന്നെ ഫലപ്രദമാകുന്നു.
14.96.46
अपि पापेष्वभिरता मद्भक्ताः पाण्डुनन्दन ।
मुच्यन्ते पातकैः सर्वैः पद्मपत्रमिवांभसा ॥ १४.९६.४६ ॥
പാണ്ഡുപുത്രാ, പാപങ്ങളിൽ മുഴുകിയവരായാലും എന്റെ ഭക്തർ എല്ലാ പാതകങ്ങളിൽനിന്നും മുക്തരാകുന്നു—താമരയില വെള്ളത്താൽ നനയാത്തതുപോലെ.
14.96.47
जन्मान्तरसहस्रेषु तपसा भावितात्मनाम् ।
भक्तिरुत्पद्यते तात मनुष्याणां न संशयः ॥ १४.९६.४७ ॥
മകനേ, തപസ്സിനാൽ ശുദ്ധമായ ആത്മാവുള്ള മനുഷ്യരിൽ ആയിരം ജന്മങ്ങൾക്കുശേഷം ഭക്തി ഉദിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
14.96.48
यच्च रूपं परं गुह्यं कूटस्तमचलं ध्रुवम् ।
न दृश्यते तता देवैर्मद्भक्तैर्दृश्यते यथा ॥ १४.९६.४८ ॥
കൂടസ്ഥവും അചലവും ധ്രുവവുമായ ഏതൊരു പരമ രഹസ്യരൂപമുണ്ടോ, അത് ദേവന്മാർക്ക് കാണാനാവില്ല; എന്നാൽ എന്റെ ഭക്തർക്ക് അത് അപ്രകാരം കാണാനാകുന്നു.
14.96.49
अपरं यच्च मे रूपं पर्रादुर्भावेषु दृश्यते ।
तदर्चयन्ति सर्वार्थैः सर्वभूतानि पाण्डव ॥ १४.९६.४९ ॥
പാണ്ഡവാ, പിന്നീടുള്ള അവതാരങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന എന്റെ മറ്റൊരു രൂപത്തെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും എല്ലാവിധ അർപ്പണങ്ങളാലും ആരാധിക്കുന്നു.
14.96.50
कल्पकोटिसहस्रेषु व्यतीतेष्वागते च ।
दर्शयामीह तद्रूपं यच्च पश्यन्ति मे सुराः ॥ १४.९६.५० ॥
ആയിരം കോടി കല്പങ്ങൾ കഴിഞ്ഞും വരാനിരിക്കുന്നവയിലും, ദേവന്മാർ കാണുന്ന ആ രൂപം ഞാൻ ഇവിടെ കാണിക്കുന്നു.
14.96.51
स्तित्युत्पत्त्यव्ययकरं यो मां ज्ञात्वा प्रपद्यते ।
अनुगृह्णाम्यहं तं वै संसारान्मोचयामि च ॥ १४.९६.५१ ॥
സ്ഥിതി, ഉൽപ്പത്തി, ലയം ചെയ്യുന്നവനായി എന്നെ അറിഞ്ഞ് ശരണം പ്രാപിക്കുന്നവനെ ഞാൻ അനുഗ്രഹിച്ച് സംസാരത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു.
14.96.52
अहमादिर्हि देवानां सृष्टा ब्रह्मादयो मया ।
प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य जगत्सर्वं सृजाम्यहम् ॥ १४.९६.५२ ॥
ഞാൻ തന്നെയാണ് ദേവന്മാരുടെ ആദി; ബ്രഹ്മാവ് മുതലായവരെ എന്നാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. എന്റെ സ്വന്തം പ്രകൃതിയെ ആശ്രയിച്ച് ഞാൻ തന്നെ സർവ ജഗത്തിനെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
14.96.53
तमोमूलोहमव्यक्तो रजोमध्ये प्रतिष्ठितः ।
ऊर्ध्वं सत्त्वं विना लोभं ब्रह्मादिस्तंबपर्यतः ॥ १४.९६.५३ ॥
എന്റെ മൂലം തമസ്സാണ്; ഞാൻ അവ്യക്തനാണ്. രജസ്സിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഞാൻ സ്ഥിതനാണ്. സത്ത്വമില്ലാതെ മുകളിൽ ബ്രഹ്മാവ് മുതൽ പുൽനാമ്പുവരെ.
14.96.54
मूर्धानं मे विद्धि दिवं चन्द्रादित्यौ च लोचने ।
गावोग्निर्बाह्मणो वक्त्रं मारुतः श्वसनं च मे ॥ १४.९६.५४ ॥
എന്റെ തല സ്വർഗ്ഗമാണെന്ന് അറിയുക; ചന്ദ്രനും സൂര്യനും എന്റെ രണ്ടു കണ്ണുകൾ. പശു (ഭൂമി), അഗ്നി, ബ്രാഹ്മണൻ എന്റെ മുഖം; വായു എന്റെ ശ്വാസം.
14.96.55
दिशो मे बाहवश्चाष्टौ नक्षत्राणि च भूषणम् ।
अन्तरिक्षमुरो विद्धि सर्वभूतावकाशकम्।
मार्गो मेघानिलाभ्यां तु यन्ममोदरमव्ययम् ॥ १४.९६.५५ ॥
ദിക്കുകൾ എന്റെ എട്ടു ഭുജങ്ങൾ, എട്ടു നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്റെ ആഭരണങ്ങൾ. ആകാശത്തെ എന്റെ മാറാണെന്നറിയുക; അത് സർവഭൂതങ്ങൾക്കും ഇടം നൽകുന്നു. മേഘങ്ങളുടെയും കാറ്റിന്റെയും പാതയാണ് എന്റെ നശിക്കാത്ത ഉദരം.
14.96.56
पृथिवीमण्डलं यद्वै द्वीपार्णवनगैर्युतम् ।
सर्वसंधारणोपेतं पादौ मम युधिष्ठिर ॥ १४.९६.५६ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും പർവതങ്ങളും ചേർന്ന, സർവത്തെയും താങ്ങുന്ന ഈ ഭൂമണ്ഡലമാണ് എന്റെ പാദങ്ങൾ.
14.96.57
स्थितो ह्येकगुणः खेऽहं द्विगुणश्चास्मि मारुते ।
त्रिगुणोग्नौ स्थितोहं वै सलिले च चतुर्गुणः ॥ १४.९६.५७ ॥
ആകാശത്തിൽ ഞാൻ ഒരു ഗുണത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു; വായുവിൽ രണ്ടു ഗുണങ്ങളോടെ. അഗ്നിയിൽ മൂന്നു ഗുണങ്ങളോടെ നിലകൊള്ളുന്നു; ജലത്തിൽ നാലു ഗുണങ്ങളോടെ.
14.96.58
शब्दाद्या ये गुणाः पञ्च महाभूतेषु पञ्चसु ।
तन्मात्रासंस्थितः सोहं पृथिव्यां पञ्चधास्थितः ॥ १४.९६.५८ ॥
ശബ്ദം മുതലായ അഞ്ചു ഗുണങ്ങൾ അഞ്ചു മഹാഭൂതങ്ങളിലുണ്ട്; തന്മാത്രകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ ഞാൻ തന്നെ. ഭൂമിയിൽ ഞാൻ അഞ്ചു വിധത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
14.96.59
अहं सहस्रसीर्षस्तु सहस्रवदनेक्षणः ।
सहस्रबाहूदरधृक्सहस्रोरुः सहस्रपात् ॥ १४.९६.५९ ॥
ഞാൻ ആയിരം ശിരസ്സുകളുള്ളവൻ, ആയിരം മുഖങ്ങളും നേത്രങ്ങളുമുള്ളവൻ; ആയിരം ഭുജങ്ങളും ഉദരങ്ങളും ധരിക്കുന്നവൻ, ആയിരം തുടകളും ആയിരം പാദങ്ങളുമുള്ളവൻ.
14.96.60
धृत्वोर्वीं सर्वतः सम्यगत्यतिष्ठं दशांगुलम् ।
सर्वभूतात्मभूतस्थः सर्वव्यापी ततोस्म्यहम् ॥ १४.९६.६० ॥
ഭൂമിയെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും നന്നായി താങ്ങി, പത്തു വിരൽ ഉയരത്തിൽ ഞാൻ നിലകൊണ്ടു. സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവായി നിലകൊള്ളുന്നതിനാൽ ഞാൻ സർവവ്യാപിയാണ്.
14.96.61
अचिन्त्योहमनन्तोहमजरोहमजो ह्यहम् ।
अनाद्योऽहमवध्योहमप्रमेयोहमव्ययः ॥ १४.९६.६१ ॥
ഞാൻ അചിന്ത്യനാണ്, ഞാൻ അനന്തനാണ്, ഞാൻ അജരനാണ്, തീർച്ചയായും ഞാൻ അജനാണ്. ഞാൻ അനാദിയാണ്, ഞാൻ അവധ്യനാണ്, ഞാൻ അപ്രമേയനാണ്, ഞാൻ അവ്യയനാണ്.
14.96.62
निर्गुणोहं निगूढात्मा निर्द्वन्द्वो निर्ममो नृप ।
निष्कलो निर्विकारोहं निदानममृतस्य तु ॥ १४.९६.६२ ॥
ഞാൻ നിർഗുണനാണ്, എന്റെ ആത്മാവ് ഗൂഢമാണ്; ഞാൻ നിർദ്വന്ദ്വനും നിർമ്മമനുമാണ്, രാജാവേ. ഞാൻ നിഷ്കളനും നിർവികാരനുമാണ്; ഞാൻ തന്നെയാണ് അമൃതത്തിന്റെ മൂലകാരണം.
14.96.63
सुधा चाहं स्वधा चाहं स्वाहा चाहं नराधिप ।
तेजसा तपसा चाहं भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ १४.९६.६३ ॥
ഞാൻ സുധയാണ്, ഞാൻ സ്വധയാണ്, ഞാൻ സ്വാഹയുമാണ്, നരാധിപാ. തേജസ്സിനാലും തപസ്സിനാലും ഞാൻ തന്നെയാണ് നാലുതരം ഭൂതസമൂഹം.
14.96.64
स्नेहपाशैर्गुणबद्ध्वा धारयाम्यात्ममायया ।
चातुराश्रमधर्मेहं चातुर्होत्रफलाशनः।
चतुर्मूर्तिश्चतुर्यज्ञश्चतुराश्रमभावनः ॥ १४.९६.६४ ॥
സ്നേഹപാശങ്ങളാലും ഗുണങ്ങളാലും ബദ്ധനായി ഞാൻ എന്റെ മായയാൽ ധരിക്കുന്നു. നാല് ആശ്രമധർമ്മം ഞാനാണ്; നാല് ഹോതാക്കളുടെ യജ്ഞഫലം ഭുജിക്കുന്നവനും ഞാനാണ്. നാലു രൂപനും നാലു യജ്ഞനും നാലാശ്രമങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവനും ഞാൻ തന്നെ.
14.96.65
संहृत्याहं जगत्सर्वं कृत्वा वै गर्भमात्मनः ।
शयामि दिव्ययोगेन प्रलयेषु युधिष्ठिर ॥ १४.९६.६५ ॥
ലോകമെല്ലാം സംഹരിച്ച്, അതിനെ എന്റെ ഗർഭത്തിൽ വെച്ച്, ദിവ്യയോഗത്താൽ ഞാൻ ശയിക്കുന്നു, യുധിഷ്ഠിരാ, പ്രളയങ്ങളിൽ.
14.96.66
सहस्रयुगपर्यन्तां ब्राह्मीं रात्रिं महार्णवे ।
स्थित्वा सृजामि भूतानि जङ्गमानि स्थिराणि च ॥ १४.९६.६६ ॥
ആയിരം യുഗങ്ങൾ നീളുന്ന ബ്രാഹ്മീരാത്രിയിൽ മഹാസമുദ്രത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, ചരങ്ങളെയും അചരങ്ങളെയും ഞാൻ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
14.96.67
कल्पे कल्पे च भूतानि संहरामि सृजामि च ।
न च मां तानि जानन्ति मायया मोहितानि मे ॥ १४.९६.६७ ॥
ഓരോ കല്പത്തിലും ഞാൻ ജീവികളെ സംഹരിക്കുകയും സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; എന്നാൽ എന്റെ മായയാൽ മോഹിതരായ അവ എന്നെ അറിയുന്നില്ല.
14.96.68
मम चैवान्धकारस्य मार्गितव्यस्य नित्यशः ।
प्रशान्तस्येव दीपस्य गतिर्नैपोपलभ्यते ॥ १४.९६.६८ ॥
ഇരുട്ടിൽ എപ്പോഴും തേടേണ്ട എന്റെ ഗതി, അണഞ്ഞ വിളക്കുപോലെ കാണപ്പെടുന്നില്ല.
14.96.69
न तदस्ति क्वचिद्राजन्यत्राहं न प्रतिष्ठितः ।
न च तद्विद्यते भूतं मयि यन्न प्रतिष्ठितम् ॥ १४.९६.६९ ॥
രാജാവേ, ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിതനല്ലാത്ത ഒരിടവുമില്ല; എന്നിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമല്ലാത്ത ജീവിയും ഇല്ല.
14.96.70
यावन्मित्रं भवेद्भूतं स्थूलं सूक्ष्ममिदं जगत् ।
दीवभूतो ह्यहं तस्मिंस्तावन्मात्रं प्रतिष्ठितः ॥ १४.९६.७० ॥
ഈ ജഗത്ത്, സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവുമായി, ജീവികളോടുകൂടി നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം, പ്രകാശമായി ഞാൻ അതിൽ അത്രമാത്രം പ്രതിഷ്ഠിതനാണ്.
14.96.71
किंचात्र बहुनोक्तेन सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ।
यद्भूतं यद्भविष्यच्च तत्सर्वमहमेव तु ॥ १४.९६.७१ ॥
ഇനി ഏറെ പറഞ്ഞിട്ട് എന്ത്? നിനക്ക് ഇതുതന്നെ സത്യമെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു — കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതുമായ എല്ലാം ഞാൻ തന്നെ.
14.96.72
मया सृष्टानि भूतानि मन्मयानि च भारत ।
मामेव न विजानन्ति मायया मोहितानि वै ॥ १४.९६.७२ ॥
ഭാരതാ, എന്നാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും എന്നാൽ നിറഞ്ഞതുമായ ജീവികൾ, എന്റെ മായയാൽ മോഹിതരായി, എന്നെത്തന്നെ അറിയുന്നില്ല.
14.96.73
एवं सर्वं जगदिदं सदेवासुरमानुषम् ।
मत्तः प्रभवते राजन्मय्येव प्रविलीयते ॥ १४.९६.७३ ॥
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരുമടങ്ങുന്ന ഈ സമസ്ത ജഗത്തും എന്നിൽനിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, ഓ രാജാവേ; അത് എന്നിൽത്തന്നെ ലയിക്കുന്നു.