மகாபாரதம் · அத்தியாயம் 3.216
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.216.1
एवं तु सूक्ष्मे कथिते धर्मव्याधेन भारत ।
ब्राह्मणः स पुन सूक्ष्मं पप्रच्छ सुसमाहितः ॥ ३.२१६.१ ॥
பாரதனே! தர்மவ்யாதனால் நுட்பமான விஷயம் இவ்வாறு கூறப்பட்டபின், அமைதியுடன் கவனித்திருந்த அந்தப் பிராமணன் மீண்டும் நுட்பமான விஷயத்தைக் கேட்டான்.
3.216.2
वृत्त्वस्य रजसश्चैव तमसश्च यथातथम् ।
वृणांस्तत्त्वेन मे ब्रूहि यथावदिह पृच्छतः ॥ ३.२१६.२ ॥
சத்துவம், ரஜஸ், தமஸ் ஆகியவற்றின் உண்மையான நிலையை எனக்குத் தத்துவப்படி சரியாகச் சொல்லுங்கள்; இங்கு கேட்கும் எனக்கு முறைப்படி கூறுங்கள்.
3.216.3
दृन्त ते कथयिष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
एतान्गुणान्पृथक्त्वेन निबोध गदतो मम ॥ ३.२१६.३ ॥
நீர் என்னிடம் கேட்பதை உமக்கு முறையாகச் சொல்வேன்; நான் சொல்லும்போது இந்தக் குணங்களைத் தனித்தனியாகக் கேட்டறியுங்கள்.
3.216.4
मोहात्मकं तमस्तेषां रज एषां प्रवर्तकम् ।
प्रकाशबहुलत्वाच्च सत्वं ज्याय इहोच्यते ॥ ३.२१६.४ ॥
தமஸ் அவற்றில் மோக இயல்பினது; ரஜஸ் அவற்றைச் செயல்பட வைப்பது; ஆனால் ஒளி மிகுதியால் சத்துவமே இங்கு உயர்ந்ததாகச் சொல்லப்படுகிறது.
3.216.5
अविद्याबहुलो मूढः स्वप्नशीलो विचेतनः ।
दृर्हृपीकस्तमोध्यस्तः सक्रोधस्तामसोऽलसः ॥ ३.२१६.५ ॥
அறியாமை மிக்கவனும், மூடனும், தூக்கப் பிரியனும், உணர்வற்றவனும், புலன்கள் மந்தமானவனும், தமஸால் மூடப்பட்டவனும், கோபமுள்ளவனும், சோம்பேறியுமானவன் தாமசன்.
3.216.6
सुवृत्तवाक्यो मन्त्री च यो नराग्र्योऽनमूयकः ।
विवित्समानो विप्रर्षे स्तब्धो मानी स राजसः ॥ ३.२१६.६ ॥
நல்ல நடத்தையும் இனிய பேச்சும் உடைய அமைச்சனும், மனிதருள் சிறந்தவனும், பொறாமையற்றவனும், அறிய விரும்புபவனும் ஆனவன்; ஆனால் அகந்தையும் பெருமையும் உடையவன்—அவனே ராஜஸன், ஓ விப்ரர்ஷியே.
3.216.7
प्रकाशबहुलो धीरो निर्विवित्सोऽनसूयकः ।
अक्रोधनो नरो धीमान्दान्तश्चैवस सात्विकः ॥ ३.२१६.७ ॥
ஒளி நிறைந்தவனும், உறுதியானவனும், விருப்பற்றவனும், பொறாமையற்றவனும், கோபமற்றவனும், அறிவுள்ளவனும், அடக்கமுள்ளவனுமான மனிதனே சாத்த்விகன்.
3.216.8
सात्विकस्त्वथ संबुद्धो लोकवृत्तैर्न लिप्यते ।
यदा बुध्यति बोध्धव्यं लोकवृत्तं जुगुप्सते ॥ ३.२१६.८ ॥
சாத்த்விகனோ விழிப்புற்றவனாய் உலக நடத்தைகளால் கறைபடுவதில்லை. அறியத்தக்கதை அறியும்போது உலக நடத்தையை வெறுக்கிறான்.
3.216.9
वैराग्यस् च रूपं तु पूर्वमेव प्रवर्तते ।
मृदुर्भवत्यहंकारः प्रसीदत्यार्जवं च यत् ॥ ३.२१६.९ ॥
வைராக்கியமே முதலில் தோன்றுகிறது. அகங்காரம் மென்மையாகிறது; நேர்மையினால் மனம் தெளிவடைகிறது.
3.216.10
ततोऽस् सर्वद्वन्द्वानि प्रशाम्यन्ति परस्परम् ।
न चास्यासंयमो नाम क्वचिद्भवति कश्चन ॥ ३.२१६.१० ॥
பின்னர் எல்லா இருமைகளும் ஒன்றையொன்று அடங்கி அமைதியடைகின்றன. அவனிடத்தில் எங்கும் கட்டுப்பாடின்மை எழுவதில்லை.
3.216.11
शूद्रयोनौ हि जातस्य सद्गुणानुपतिष्ठतः ।
वैश्यत्वं भवति ब्रह्मन्क्षत्रियत्वं तथैव च ॥ ३.२१६.११ ॥
பிராமணரே, சூத்திரப் பிறப்பில் பிறந்தவன் நற்குணங்களைப் பின்பற்றினால் வைசிய நிலையையும், அதுபோல் க்ஷத்திரிய நிலையையும் அடைகிறான்.
3.216.12
आर्जवे वर्तमानस्य ब्राह्मण्यमभिजायते ।
गुणास्ते कीर्तिताः सर्वे किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ३.२१६.१२ ॥
நேர்மையில் நிலைத்திருப்பவனுக்கு பிராமணத்துவம் உண்டாகிறது. இவை அனைத்து குணங்களும் உனக்கு சொல்லப்பட்டன; இன்னும் எதை கேட்க விரும்புகிறாய்?
3.216.13
पार्थिवं धातुमासाद्य शारीरोऽग्निः कथं भवेत् ।
अवकाशविशेषेण कथं वर्तयतेऽनिलः ॥ ३.२१६.१३ ॥
மண் தாதுவை அடைந்த உடல் அக்னி எவ்வாறு ஆகிறது? எந்த தனி இடத்தின் மூலம் காற்று அதை எவ்வாறு இயக்குகிறது?
3.216.14
प्रश्नमेतं समुद्दिष्टं ब्राह्मणेन युधिष्ठिर ।
व्याधस्तु कथयामास ब्राह्मणाय महात्मने ॥ ३.२१६.१४ ॥
யுதிஷ்டிரா, பிராமணன் இந்தக் கேள்வியை எழுப்பினான்; ஆனால் வேடன் அந்த மகாத்ம பிராமணனுக்குச் சொன்னான்.
3.216.15
मूर्धानमाश्रितो वह्निः शरीरं परिपालयन् ।
प्राणो मूर्धनि चाग्नौ च वर्तमानो विचेष्टते ॥ ३.२१६.१५ ॥
தலையில் தங்கிய அக்னி உடலைக் காக்கிறது; பிராணன் தலையிலும் அக்னியிலும் நிலைத்திருந்து செயல்படுகிறது.
3.216.16
भूं भव्यं भविष्यं च सर्वं प्राणे प्रतिष्ठितम् ।
श्रेष्ठं तदेव भूतानां ब्रह्मज्योतिरुपास्महे ॥ ३.२१६.१६ ॥
கடந்தது, நிகழ்வது, எதிர்காலம் ஆகிய அனைத்தும் பிராணனில் நிலைபெற்றுள்ளன; அதுவே உயிரினங்களில் சிறந்தது; அந்த பிரம்ம ஜ்யோதியை நாம் வழிபடுகிறோம்.
3.216.17
स जन्तुः सर्वभूतात्मा पुरुषः स सनातनः ।
मनोबुद्धिरहंकारो भूतानां विषयश्च सः ॥ ३.२१६.१७ ॥
அவனே உயிரினம், அனைத்து பூதங்களின் ஆத்மா, நித்திய புருஷன்; அவனே மனம், புத்தி, அகங்காரம்; உயிரினங்களின் விஷயமும் அவனே.
3.216.18
अव्यक्तं सस्वसंज्ञं च जीवः कालः स चैव हि ।
प्रकृतिः पुरुषश्चैव प्राण एव द्विजोत्तम ॥ ३.२१६.१८ ॥
அவ்யக்தமும், தன் பெயருடைய ஜீவனும், காலமும் அவனே; அவனே பிரகிருதியும் புருஷனும்; த்விஜஉத்தமனே, அவனே பிராணனும்.
3.216.19
जागर्ति स्वप्नकाले च स्वप्ने स्वप्नायते च सः ।
जाग्रत्सु बलमाधत्ते चेष्टत्सु चेष्टयत्यपि ॥ ३.२१६.१९ ॥
உறக்கத்தின் போது அவன் விழித்திருக்கிறான்; கனவில் கனவு காண்கிறான். விழித்திருப்பவர்களுக்கு வலிமை அளிக்கிறான்; செயல்படுபவர்களையும் செயல்பட வைக்கிறான்.
3.216.20
तस्मिन्निरुद्दे विप्रेन्द्र मृत इत्यभिधीयते ।
त्यक्त्वा शरीरं भूतात्मा पुनरन्यत्प्रपद्यते ॥ ३.२१६.२० ॥
அந்திரனே, அது நின்றுவிடும்போது அவன் இறந்தவன் என்று சொல்லப்படுகிறான். உடலைத் துறந்து உயிர்த்தன்மை மீண்டும் வேறொன்றை அடைகிறது.
3.216.21
एष त्वग्निरपानन प्राणेन परिपाल्यते ।
पृष्ठतस्तु समानन स्वांस्वां गतिमुपाश्रितः ॥ ३.२१६.२१ ॥
இந்த அக்னி அபானன், பிராணனால் காக்கப்படுகிறது; பின்புறத்திலிருந்து சமானனும் தன் தன் நெறியை ஏற்றுக்கொண்டு காக்கிறான்.
3.216.22
वस्तुमूले गुदे चैव पावकं समुपाश्रितः ।
वहन्मूत्रं पुरीषंवाऽप्यपानः परिवर्तते ॥ ३.२१६.२२ ॥
சிறுநீர்ப்பையின் அடியிலும் குதத்திலும் அக்னியை ஏற்று, சிறுநீரையும் மலத்தையும் சுமந்து அபானன் சுழன்று செல்கிறான்.
3.216.23
प्रयत्ने कर्मणि बले य एकस्त्रिषु वर्तते ।
उदान इति तं प्राहुरध्यात्मविदुषो जनाः ॥ ३.२१६.२३ ॥
முயற்சி, செயல், வலிமை ஆகிய மூன்றிலும் ஒன்றாக இருப்பவனை அகத்துறை அறிந்தோர் உதானன் என்கின்றனர்.
3.216.24
सन्धौसन्धौ संनिविष्टः सर्वेष्वपि तथाऽनिलः ।
शरीरेषु मनुष्याणां व्यान इत्युपदिश्ते ॥ ३.२१६.२४ ॥
மனிதர்களின் உடல்களில் ஒவ்வொரு மூட்டிலும் பதிந்துள்ள காற்று, அனைத்திலும் அவ்வாறே — அதுவே வியானன் எனப்படுகிறது.
3.216.25
धातुष्वग्निस्तु विततः स तु वायुसमीरितः ।
रसान्धातूंश्च दोषांश्च वर्तयन्परिधावति ॥ ३.२१६.२५ ॥
தாதுக்களில் பரவியுள்ள அக்கினி, காற்றால் தூண்டப்பட்டு, ரசங்களையும் தாதுக்களையும் தோஷங்களையும் இயக்கியவாறு எங்கும் ஓடுகிறது.
3.216.26
प्राणानां संनिपातात्तु सन्निपातः प्रजायते ।
सोष्मा सोग्निरितिज्ञेयो योऽन्नं पचतिदेहिनां ॥ ३.२१६.२६ ॥
பிராணன்களின் சேர்க்கையால் சன்னிபாதம் உண்டாகிறது; அது வெப்பத்துடன் கூடிய அக்கினி என அறியப்பட வேண்டும், அது உயிருள்ளவர்களின் உணவைச் செரிக்கிறது.
3.216.27
अपानोदानयोर्मध्ये प्राणन्यानौ समाहितौ ।
समन्वितस्त्वधिष्ठानं सम्यक्पचति पावकः ॥ ३.२१६.२७ ॥
அபானனுக்கும் உதானனுக்கும் நடுவில் பிராணனும் வியானனும் நிலைபெற்றுள்ளன; அவற்றுடன் கூடி, அவற்றை ஆதாரமாகக் கொண்டு, அக்கினி நன்றாகச் செரிக்கிறது.
3.216.28
अस्यापि पायुपर्यन्तस्तथा स्याद्गुदसंज्ञितः ।
स्रोतांशि तस्माज्जायन्ते सर्वप्राणेषु देहिनाम् ॥ ३.२१६.२८ ॥
இதற்கும் ஆசனவாய் வரை நீளும் பகுதி உண்டு, அது குதம் எனப்படுகிறது; அதிலிருந்தே உயிருள்ளவர்களின் எல்லாப் பிராணன்களிலும் ஸ்ரோதஸ்கள் தோன்றுகின்றன.
3.216.29
अग्निवेगवहः प्राणो गुदान्ते प्रतिहन्यते ।
स ऊर्ध्वमागम्य पुनः समुत्क्षिपति पावकम् ॥ ३.२१६.२९ ॥
அக்கினியின் வேகத்தைச் சுமக்கும் பிராணன் குதத்தின் முடிவில் தடுக்கப்படுகிறது; அது மேலே வந்து மீண்டும் அக்கினியை மேலே எழுப்புகிறது.
3.216.30
पक्वाशयस्त्वधोनाभ्या ऊर्ध्वमामाशयः स्थितः ।
नाभिमध्ये शरीरस्य प्राणाः सर्वे प्रतिष्ठिताः ॥ ३.२१६.३० ॥
பக்வாசயம் நாபிக்குக் கீழே உள்ளது; ஆமாசயம் நாபிக்கு மேலே நிலைபெற்றுள்ளது; உடலின் நாபி நடுவில் எல்லாப் பிராணன்களும் நிலைபெற்றுள்ளன.
3.216.31
प्रवृत्ता हृदयात्सर्वे तिर्यगूर्ध्वमधस्तथा ।
वहन्त्यन्नरसान्नाड्यो दशप्राणप्रचोदिताः ॥ ३.२१६.३१ ॥
இதயத்திலிருந்து அனைத்து நாடிகளும் குறுக்காகவும் மேலும் கீழுமாகவும் செல்கின்றன; பத்து பிராணங்களால் தூண்டப்பட்டு அவை உணவின் சாரத்தைக் கொண்டு செல்கின்றன.
3.216.32
योगिनामेष मार्गस्तु येन गच्छन्ति तत्परम् ।
जितक्लमासनो धीरो मूर्धन्यात्मानमादत् ॥ ३.२१६.३२ ॥
யோகிகள் அந்த உயர்ந்த நிலையை அடையும் வழி இதுவே; சோர்வை வென்று உறுதியான ஆசனத்தில் அமர்ந்த தீரன் தலையுச்சியில் ஆத்மாவை நிறுத்த வேண்டும்.
3.216.33
एवं सर्वेषु विततौ प्राणापानौ हि देहिषु ।
तौ तावदग्निसहितौ विद्धि वै प्राणमात्मनि ॥ ३.२१६.३३ ॥
இவ்வாறு உடலுடைய அனைவரிலும் பிராணனும் அபானனும் பரவியுள்ளன; அவ்விரண்டையும் அக்னியுடன் கூடியவையாக அறிக; பிராணனை ஆத்மாவில் உள்ளதாக அறிக.
3.216.34
एकादशविकारात्मा कलासंभारसंभृतः ।
मूर्तिमन्तं हि तं विद्धि नित्यं योगजितात्मकम्।
तस्मिन्यः संस्थितो ह्यग्निर्नित्यं स्थाल्यामिवाहितः ॥ ३.२१६.३४ ॥
பதினொரு விகாரங்களை இயல்பாகக் கொண்டு, கலைகளின் தொகுதியால் உருவானவனை, யோகத்தால் வென்ற ஆத்மாவாக, எப்போதும் உருவுள்ளவனாக அறிக; அவனிலுள்ள அக்னி, பாத்திரத்தில் வைத்த நெருப்பைப் போல் எப்போதும் நிலைத்திருக்கிறது.
3.216.35
आत्मानं तं विजानीहि नित्यं त्यागजितात्मकं ॥ ३.२१६.३५ ॥
அந்த ஆத்மாவை நித்தியமானதும் துறவினால் வெல்லப்பட்ட இயல்புடையதுமாக அறிக.
3.216.36
देवो यः संस्थितस्तस्मिन्नब्बिन्दुरिव पुष्करे ।
क्षेत्रज्ञं तं विजानीहि नित्यं त्यागजितात्मकं ॥ ३.२१६.३६ ॥
தாமரை இலையில் உள்ள நீர்த்துளி போல் அவனில் நிலைத்திருக்கும் தேவனை, நித்தியமானதும் துறவால் வெல்லப்பட்ட இயல்புடையதுமான க்ஷேத்திரஜ்ஞனாக அறிக.
3.216.37
जीवात्मकं विजानीहि रजः सत्वं तमस्तथा ।
जीवमात्मगुणं विद्धि तथाऽऽत्मानं परात्मकं ॥ ३.२१६.३७ ॥
ஜீவாத்மாவை அறிக; ரஜஸ், சத்துவம், தமஸ் ஆகியவற்றையும் அறிக. ஜீவனை ஆன்மாவின் குணமாக அறிக; ஆன்மாவை பரமாத்ம ஸ்வரூபமாக அறிக.
3.216.38
अचेतनं जीवगुणं वदन्ति ।
सचेष्टते चेष्टयते च सर्वम्।
ततः परं क्षेत्रविदो वदन्ति ।
प्राकल्पयद्यो भुवनानि सप्त ॥ ३.२१६.३८ ॥
அறிவற்றதை ஜீவனின் குணம் என்கின்றனர். அதுவே அனைத்தையும் இயங்கச் செய்கிறது, தானும் இயங்குகிறது. அதற்கு அப்பால் க்ஷேத்ரத்தை அறிந்தோர் கூறுவர்; ஏழு உலகங்களை ஏற்படுத்தியவர் அவரே.
3.216.39
एष सर्वेषु भूतेषु भूतात्मा न प्रकाशते ।
दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया ज्ञानवेदिभिः ॥ ३.२१६.३९ ॥
இந்த பூதாத்மா அனைத்து உயிர்களிலும் வெளிப்படுவதில்லை; ஆனால் ஞானத்தை அறிந்தோர் உயர்ந்த, நுட்பமான அறிவால் அவரைக் காண்கின்றனர்.
3.216.40
चित्तस्य हि प्रसादेन हनति कर्म शुभाशुभम् ।
प्रसन्नात्मात्मनि स्थित्वा सुखमनन्त्यमश्नुते ॥ ३.२१६.४० ॥
மனத் தெளிவினால்தான் நல்ல, தீய செயல்கள் அழிகின்றன. தெளிந்த ஆன்மா கொண்டவன் தன் ஆன்மாவில் நிலைத்து முடிவற்ற இன்பத்தை அடைகிறான்.
3.216.41
लक्षणं तु प्रसादस्य यथा तृप्तः सुखं स्वपेत् ।
सुखदुःखे हि संत्यज्य निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः।
निवाते वा यथा दीपो दीप्येत्कुशलदीपितः ॥ ३.२१६.४१ ॥
தெளிவின் அடையாளம்: திருப்தியுற்றவன் இன்பமாகத் தூங்குவது போல். இன்பதுன்பங்களைத் துறந்து, இருமைகளற்று, பற்றற்று, காற்றில்லா இடத்தில் திறமையால் ஏற்றப்பட்ட விளக்கு ஒளிர்வது போல்.
3.216.42
पूर्वरात्रेऽपरे चैव युञ्जानः सततं मनः ।
लध्वाहारो विशुद्धात्मा पश्यत्यात्मानमात्मनि ॥ ३.२१६.४२ ॥
இரவின் முற்பகுதியிலும் பிற்பகுதியிலும் எப்போதும் மனத்தை ஒருமுகப்படுத்தி, குறைவாக உண்டு, தூய்மையான ஆன்மாவுடன் இருப்பவன் ஆன்மாவில் ஆன்மாவைக் காண்கிறான்.
3.216.43
प्रदीप्तेनेव दीपेन मनोदीपेन पश्यति ।
दृष्ट्वाऽऽत्मानं निरात्मानं स तदा विप्रमुच्यते ॥ ३.२१६.४३ ॥
எரியும் விளக்கைப் போல, மனமாகிய விளக்கால் அவன் காண்கிறான். தன்னை அநாத்மாவாகக் கண்டு, அப்பொழுது அவன் முழுதும் விடுபடுகிறான்.
3.216.44
सर्वोपायैस्तु लोभस् क्रोधस्य च विनिग्रहः ।
एतत्पवित्रं यञ्ज्ञानं तपो वै संक्रमो मतः ॥ ३.२१६.४४ ॥
எல்லா வழிகளாலும் பேராசையையும் கோபத்தையும் அடக்குவதே உண்மை. இதுவே தூய ஞானம்; இதுவே தவம், இதுவே கடந்து செல்லும் வழி என்று கருதப்படுகிறது.
3.216.45
नित्यं क्रोधात्तपो रक्षेन्छ्रियं रक्षेच्च मत्सरात् ।
विद्यां मानापमानाभ्यामात्मानं तु प्रमादतः ॥ ३.२१६.४५ ॥
எப்போதும் கோபத்திலிருந்து தவத்தைக் காக்க வேண்டும்; பொறாமையிலிருந்து செல்வத்தைக் காக்க வேண்டும். புகழ், இகழ் இவற்றிலிருந்து கல்வியைக் காக்க வேண்டும்; கவனக்குறைவிலிருந்து தன்னைக் காக்க வேண்டும்.
3.216.46
आनृशंस्यं परो धर्मः क्षमा च परमं बलम् ।
आत्मज्ञानं परं ज्ञानं परं सत्यव्रतव्रतम् ॥ ३.२१६.४६ ॥
கருணையே மேலான தர்மம்; பொறுமையே மேலான பலம். தன்னறிவே மேலான ஞானம்; உண்மை விரதத்தின் விரதமே மேலானது.
3.216.47
सत्यस् वचनं श्रेयः सत्यं ज्ञानं हितं भवेत् ।
यद्बूतहितमत्यन्तं तद्वै सत्यं परं मतम् ॥ ३.२१६.४७ ॥
உண்மையான சொல்லே சிறந்தது; உண்மையான ஞானம் நன்மை தருவதாக இருக்க வேண்டும். உயிர்களுக்கு மிகவும் நன்மை தருவதே மேலான உண்மை என்று கருதப்படுகிறது.
3.216.48
यस् सर्वे समारम्भा निराशीर्बन्धनाः सदा ।
त्यागे यस् हुतं सर्वं स त्यागी स च बुद्धिमान् ॥ ३.२१६.४८ ॥
எல்லா முயற்சிகளும் எப்போதும் ஆசையின் பிணைப்புகள் இல்லாதவையாக இருப்பவனும், தியாகத்தில் எல்லாவற்றையும் அர்ப்பணிப்பவனும் துறவி; அவனே ஞானி.
3.216.49
यदा न गुरुतां चैनं च्यावयेदुपपादयन् ।
तं विद्याद्ब्राह्मणो योगमयोगं योगसंज्ञितम् ॥ ३.२१६.४९ ॥
எப்போது பற்றுதல் இவனை வீழ்த்தாமலும் உருவாக்காமலும் இருக்கிறதோ, அப்போது அந்தப் பிராமணன் அதை யோகம் என்று அறிய வேண்டும்; அது அயோகம், ஆயினும் யோகம் எனப் பெயர் பெற்றது.
3.216.50
न हिंस्यात्सर्वभूतानि मैत्रायणगतश्चरेत् ।
नेदं जीवितमासाद्यवैरं कुर्वीत केनचित् ॥ ३.२१६.५० ॥
எல்லா உயிர்களையும் துன்புறுத்தாமல், நட்பை அடைந்தவனாக வாழ வேண்டும்; இந்த வாழ்வைப் பெற்று யாருடனும் பகைமை கொள்ளக் கூடாது.
3.216.51
आकिंचन्यं सुसंतोषो निराशित्वमचापलम् ।
एतदेव परं ज्ञानं सदात्मज्ञानमुत्तमम् ॥ ३.२१६.५१ ॥
உடைமையற்ற நிலை, மிக்க திருப்தி, ஆசையின்மை, சஞ்சலமின்மை — இவையே மேலான ஞானம்; இதுவே எப்போதும் உயர்ந்த ஆத்ம ஞானம்.
3.216.52
परिग्रहं परित्यज्य भवेद्बुद्ध्या यतव्रतः ।
अशोकं स्थानमाश्रित् निश्चलं प्रेत्य चेह च ॥ ३.२१६.५२ ॥
பற்றை விட்டு, புத்தியால் விரதத்தில் உறுதியுடையவனாக இருக்க வேண்டும்; துயரற்ற, அசையாத நிலையை அடைந்து — இங்கும் மறுமையிலும்.
3.216.53
तपोनित्येन दान्तेन मुनिना संयतात्मना ।
अजितं जेतुकामेन भाव्यं सङ्गेष्वसङ्गिना ॥ ३.२१६.५३ ॥
எப்போதும் தவத்தில் ஈடுபட்ட, அடக்கமுள்ள, தன்னடக்கமுள்ள முனிவன் — வெல்லப்படாததை வெல்ல விரும்புபவன் — பற்றுகளில் பற்றற்றவனாக இருக்க வேண்டும்.
3.216.54
गुणागुणमनासङ्गमेककार्यमनन्तरम् ।
एतत्तद्ब्रह्मणो वृत्तमाहुरेकपदं सुखम् ॥ ३.२१६.५४ ॥
நன்மை தீமையின் பற்றின்றி, ஒரே செயலில் இடையறாது ஈடுபட்டிருப்பது — இதையே பிரமனின் நடத்தை என்கின்றனர்; ஒரே நிலையில் உள்ள சுகம்.
3.216.55
परित्यजति यो दुःखं सुखं चाप्युभयं नरः ।
ब्रह्म प्राप्नोति सोत्यन्तमासङ्गं च न गच्छति ॥ ३.२१६.५५ ॥
எவன் மனிதன் துன்பத்தையும் இன்பத்தையும் இரண்டையும் துறக்கிறானோ, அவன் பிரம்மத்தை அடைகிறான்; அவன் பற்றுதலுக்கு முற்றிலும் செல்வதில்லை.
3.216.56
यथाश्रुतमिदं सर्वं समासेन द्विजोत्तम ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ३.२१६.५६ ॥
இரு பிறப்பாளர்களில் சிறந்தவனே, கேட்டபடியே இவை அனைத்தும் சுருக்கமாகச் சொல்லப்பட்டன. இவை அனைத்தும் உனக்குச் சொல்லப்பட்டன; இனி மேலும் எதைக் கேட்க விரும்புகிறாய்?