Mahābhārata · Adhyāya 5.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.33.1
द्वाःस्थं प्राह महाप्राज्ञो धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
विदुरं द्रष्टुमिच्छामि तमिहानय मा चिरम् ॥ ५.३३.१ ॥
Der hochweise Herrscher der Erde, Dhṛtarāṣṭra, sprach zum Türhüter: 'Ich wünsche Vidura zu sehen. Bring ihn her, zögere nicht.'
5.33.2
प्रहितो धृतराष्ट्रेण दूतः क्षत्तारमब्रवीत् ।
ईश्वरस्त्वां महाराजो महाप्राज्ञ दिदृक्षति ॥ ५.३३.२ ॥
Der von Dhṛtarāṣṭra gesandte Bote sprach zum Verwalter: 'O Hochweiser, der große König, mein Herr, wünscht dich zu sehen.'
5.33.3
एवमुक्तस्तु विदुरः प्राप्य राजनिवेशनम् ।
अब्रवीद्धृतराष्ट्राय द्वाःस्थं मां प्रतिवेदय ॥ ५.३३.३ ॥
So angesprochen erreichte Vidura den königlichen Palast und sprach zu Dhṛtarāṣṭra: 'Melde dem Türhüter mein Kommen.'
5.33.4
विदुरोऽयमनुप्राप्तो राजेन्द्र तव शासनात् ।
द्रुष्टुमिच्छति ते पादौ किं करोतु प्रशाधि माम् ॥ ५.३३.४ ॥
Der Türhüter sprach: 'O Herr der Könige, Vidura ist auf deinen Befehl gekommen und wünscht deine Füße zu sehen. Was soll er tun? Weise mich an.'
5.33.5
प्रवेशय महाप्रज्ञं विदुरं दीर्घदर्शिनम् ।
अहं हि विदुरस्यास्य नाकल्पो जातु दर्शने ॥ ५.३३.५ ॥
Dhṛtarāṣṭra sprach: 'Lass den hochweisen, weitblickenden Vidura eintreten. Für mich ist es niemals unpassend, Vidura zu sehen.'
5.33.6
प्रविशान्तःपुरं क्षत्तर्महारादजस्य धीमतः ।
न हि ते दर्शनेऽकल्पो जातु राजाऽब्रवीद्धि माम् ॥ ५.३३.६ ॥
Der Türhüter sprach: 'O Verwalter, tritt in den inneren Palast ein. Für dich ist es niemals unpassend, jenen weisen großen König zu sehen; der König selbst hat mir das gesagt.'
5.33.7
ततः प्रविश्य विदुरो धृतराष्ट्रनिवेशनम् ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं चिन्तयानं नराधिपम् ॥ ५.३३.७ ॥
Da trat Vidura in die Wohnung Dhṛtarāṣṭras ein und sprach mit gefalteten Händen diese Worte zu dem Herrscher der Menschen, der in Gedanken versunken war.
5.33.8
विदुरोऽहं महाप्राज्ञ संप्राप्तस्तव शासनात् ।
यदि किंचन कर्तव्यमयमस्मि प्रशाधि माम् ॥ ५.३३.८ ॥
Vidura: O du sehr Weiser, ich bin auf deinen Befehl gekommen. Gibt es etwas zu tun, so bin ich hier; gib mir Weisung.
5.33.9
सञ्जयो विदुर प्राप्तो गर्हयित्वा च मां गतः ।
अजातशत्रोः श्वो वाक्यं सभामध्ये स वक्ष्यति ॥ ५.३३.९ ॥
Dhṛtarāṣṭra: Vidura, Sañjaya ist gekommen, hat mich getadelt und ist gegangen. Morgen wird er in der Mitte der Versammlung die Worte Ajātaśatrus (Yudhiṣṭhiras) sprechen.
5.33.10
तस्याद्य कुरुवीरस्य न विज्ञातं वचो मया ।
तन्मे दहति गात्राणि तदकार्षीत्प्रजागरम् ॥ ५.३३.१० ॥
Dhṛtarāṣṭra: Heute habe ich das Wort jenes Kuru-Helden nicht verstanden. Es brennt mir in den Gliedern, und es hat mich wach gehalten.
5.33.11
आग्रतो दह्यमानस्य श्रेयो यदनुपश्यसि ।
तद्ब्रूहि त्वं हि नस्तात धर्मार्थकुशलो ह्यसि ॥ ५.३३.११ ॥
Dhṛtarāṣṭra: Ich brenne vor dir; sag mir, Lieber, das Gute, das du siehst, denn du bist geschickt in Dharma und Artha.
5.33.12
यतः प्राप्तः सञ्जयः पाण्डवेभ्यो ।
न मे यथावन्मनसः प्रशान्तिः ।
सर्वेन्द्रियाण्यप्रकृतिं गतानि ।
किं वक्ष्यतीत्येव मेऽद्य प्रचिन्ता ॥ ५.३३.१२ ॥
Dhṛtarāṣṭra: Weil Sañjaya von den Pāṇḍavas gekommen ist, habe ich meine rechte Gemütsruhe verloren; alle meine Sinne sind aus ihrem natürlichen Zustand geraten. »Was wird er wohl sagen?« Das ist heute meine Sorge.
5.33.13
तन्मे ब्रूहि विदुर त्वं यथाव-
न्मनीषितं सर्वमजातशत्रोः ।
यथा न नस्तात हितं भवेच्च ।
प्रजाश्च सर्वाः सुखिता भवेयुः ॥ ५.३३.१३ ॥
Vidura, sage mir genau alles, was Ajātaśatru wünscht, damit es uns zum Guten gereiche, lieber Sohn, und alle Untertanen glücklich seien.
5.33.14
अभियुक्तं बलवता दुर्बलं हीनसाधनम् ।
हृतस्वं कामिनं चोरमाविशन्ति प्रजागराः ॥ ५.३३.१४ ॥
In den von Mächtigen Angeklagten, den Schwachen, den Mittellosen, den seines Besitzes Beraubten, den Begehrlichen und den Dieb dringen die schlaflosen Sorgen ein.
5.33.15
कच्चिदेतैर्महादोषैर्न स्पृष्टोऽसि नराधिप ।
कच्चिच्च परवित्तेषु गृद्ध्यन्न परितप्यसे ॥ ५.३३.१५ ॥
O Herr der Menschen, bist du nicht von diesen großen Fehlern berührt worden? Und quälst du dich nicht, weil du nach fremdem Besitz gierst?
5.33.16
श्रोतुमिच्छामि ते धर्म्यं परं नैश्रेयसं वचः ।
अस्मिन्रादर्षिवंशे हि त्वमेकः प्राज्ञसंमतः ॥ ५.३३.१६ ॥
Ich wünsche von dir ein rechtschaffenes, höchstes Wort zu hören, das zum höchsten Heil führt; denn in diesem Geschlecht der königlichen Weisen bist du allein von den Weisen geachtet.
5.33.17
राजा लक्षणसंपन्नस्त्रैलोक्यस्याधिपो भवेत् ।
प्रेष्यस्ते प्रेषितश्चैव धृतराष्ट्र युधिष्ठिरः ॥ ५.३३.१७ ॥
Ein König, der mit den Zeichen der Königswürde begabt ist, könnte Herr der drei Welten sein; o Dhṛtarāṣṭra, Yudhiṣṭhira ist dein Diener, und er wurde auch von dir gesandt.
5.33.18
विपरीततरश्च त्वं भागधेये न संमतः ।
अर्चिषां प्रक्षयाच्चैव धर्मात्मा धर्मकोविदः ॥ ५.३३.१८ ॥
Du bist dem Glück mehr entgegengesetzt, und darum bist du vom Schicksal nicht gebilligt; Yudhiṣṭhira aber, rechtschaffenen Geistes und im Dharma kundig, ist aus dem Erlöschen der Flammen hervorgegangen.
5.33.19
आनृशंस्यादनुक्रोशाद्धर्मात्सत्यात्पराक्रमात् ।
गुरुत्वात्त्वयि संप्रेक्ष्य बहून्क्लेशांस्तितिक्षते ॥ ५.३३.१९ ॥
Aus Sanftmut, Mitgefühl, Rechtschaffenheit, Wahrheit und Tapferkeit, und in Achtung vor deiner Würde, erduldet er viele Leiden.
5.33.20
दुर्योधने सौबले च कर्णे दुःशासने तथा ।
एतेष्वैश्वर्यमाधाय कथं त्वं भूतिमिच्छसि ॥ ५.३३.२० ॥
Wie kannst du Wohlergehen wünschen, wenn du die Herrschaft in die Hände Duryodhanas, Śakunis des Sohnes Subalas, Karṇas und Duḥśāsanas legst?
5.33.21
आत्मज्ञानं समारम्भस्तितिक्षा धर्मनित्यता ।
यमर्थान्नापकर्षन्ति स वै पण्डित उच्यते ॥ ५.३३.२१ ॥
Selbsterkenntnis, eifriges Bemühen, Geduld und Beständigkeit im Dharma: Wen diese nicht von seinen Zielen abbringen, der wird fürwahr ein Weiser genannt.
5.33.22
एकस्माद्वृक्षाद्यज्ञपात्राणि राज-
न्स्रुक्व द्रोणी पेठनीपीडने च।
एतस्माद्राजन्ब्रुवतो मे निबोध ।
एकस्माद्वै जायतेऽसच्च सच्च ॥ ५.३३.२२ ॥
O König, aus einem einzigen Baum werden die Opfergefäße gefertigt: der sruk, die droṇī, die peṭhanī und das Preßgefäß. Höre von mir, o König: aus diesem einen entstehen sowohl das Unwirkliche als auch das Wirkliche.
5.33.23
निषेवते प्रशस्तानि निन्दितानि न सेवते ।
अनास्तिकः श्रद्दधान एतत्पण्डितलक्षणम् ॥ ५.३३.२३ ॥
Wer das Lobenswerte pflegt und das Tadelnswerte nicht pflegt, wer nicht ungläubig, sondern vertrauensvoll ist: das ist das Kennzeichen des Weisen.
5.33.24
क्रोधो हर्षश्च दर्पश्च ह्रीः स्तम्भो मान्यमानिता ।
यमर्थान्नापकर्षन्ति स वै पण्डित उच्यते ॥ ५.३३.२४ ॥
Zorn, Freude, Stolz, Scham, Starrheit und die Eitelkeit, geehrt zu werden: Wen diese nicht von seinen Zielen abbringen, der wird fürwahr ein Weiser genannt.
5.33.25
यस्य कृत्यं न जानन्ति मन्त्रं वा मन्त्रितं परे ।
कृतमेवास्य जानन्ति स वै पण्डित उच्यते ॥ ५.३३.२५ ॥
Wessen Handlungen und geheime Beratung andere nicht kennen, die nur das Getane erfahren, der wird wahrlich ein Weiser (paṇḍita) genannt.
5.33.26
यस्य कृत्यं न विघ्नन्ति शीतमुष्णं भयं रतिः ।
समृद्धिरसमृद्धिर्वा स वै पण्डित उच्यते ॥ ५.३३.२६ ॥
Wessen Unternehmen weder Kälte noch Hitze, weder Furcht noch Freude, weder Wohlstand noch Not behindern, der wird wahrlich ein Weiser (paṇḍita) genannt.
5.33.27
यस्य संसारिणी प्रज्ञा धर्मार्थावनुवर्तते ।
कामादर्थं वृणीते यः स वै पण्डित उच्यते ॥ ५.३३.२७ ॥
Wessen weltlicher Verstand dem Dharma und dem Artha folgt und der den Reichtum (artha) wählt statt aus Begierde, der wird wahrlich ein Weiser (paṇḍita) genannt.
5.33.28
यथाशक्ति चिकीर्षन्ति यथाशक्ति च कुर्वते ।
किंचिदवमन्यन्ते नराः पण्डितबुद्धयः ॥ ५.३३.२८ ॥
Menschen mit weisem Verstand wollen nach ihrer Kraft handeln, handeln nach ihrer Kraft und verachten nichts im Geringsten.
5.33.29
क्षिप्रं विजानाति चिरं श्रृणोति ।
विज्ञाय चार्थं भजते न कामात्।
नासंपृष्टो ह्युपयुङ्क्ते परार्थे ।
तत्प्रज्ञानं प्रथमं पण्डितस्य ॥ ५.३३.२९ ॥
Er begreift schnell und hört lange zu. Hat er eine Sache verstanden, wendet er sich ihr zu, nicht aus Begierde. Ungefragt mischt er sich nicht in fremde Angelegenheiten. Das ist die erste Weisheit des Weisen (paṇḍita).
5.33.30
नाप्राप्यमभिवाञ्छन्ति नष्टं नेच्छन्ति शोचितुम् ।
आपत्सु च न मुह्यन्ति नराः पण्डितबुद्धयः ॥ ५.३३.३० ॥
Menschen mit weisem Verstand begehren nicht das Unerreichbare, wollen nicht um das Verlorene trauern und verwirren sich nicht in Unglücksfällen.
5.33.31
निश्चित्य यः प्रक्रमते नान्तर्वसति कर्मणः ।
अवन्ध्यकालो वश्यात्मा स वै पण्डित उच्यते ॥ ५.३३.३१ ॥
Wer, nachdem er sich entschieden hat, ans Werk geht, im Handeln nicht im Zögern verharrt, die Zeit nicht vergeudet und seine Seele bezwungen hat, der wird ein Weiser genannt.
5.33.32
आर्यकर्मणि रज्यन्ते भूतिकर्माणि कुर्वते ।
हितं च नाभ्यसूयन्ति पण्डिता भरतर्षभ ॥ ५.३३.३२ ॥
Am edlen Handeln erfreut, vollbringen die Weisen Werke des Wohlergehens und neiden nicht das Heilsame, o Stier der Bharatas.
5.33.33
न हृष्यत्यात्मसंमाने नावमानेन तप्यते ।
गाङ्गो ह्रद इवाक्षोभ्यो यः स पण्डित उच्यते ॥ ५.३३.३३ ॥
Wer sich über die eigene Ehre nicht freut und durch Schmach nicht betrübt wird, und wie der See des Ganges unerschütterlich bleibt, der wird ein Weiser genannt.
5.33.34
तत्त्वज्ञः सर्वभूतानां योगज्ञः सर्वकर्मणाम् ।
उपायज्ञो मनुष्याणां नरः पण्डित उच्यते ॥ ५.३३.३४ ॥
Der Mensch, der die Wahrheit aller Wesen, die Methode aller Werke und die Mittel für die Menschen kennt, dieser Mensch wird ein Weiser genannt.
5.33.35
प्रवृत्तवाक् चित्रकथ ऊहवान्प्रतिभानवान् ।
आशु ग्रन्थस्य वक्ता च यः स पण्डित उच्यते ॥ ५.३३.३५ ॥
Wer fließend spricht, wunderbare Geschichten erzählt, im Schließen geschickt und geistesgegenwärtig ist und einen Text rasch erläutert, der wird ein Weiser genannt.
5.33.36
श्रुतं प्रज्ञानुगं यस्य प्रज्ञा चैव श्रुतानुगा ।
असंभिन्नार्यमर्यादः पण्डिताख्यां लभेत सः ॥ ५.३३.३६ ॥
Wessen Wissen dem Verstand folgt und dessen Verstand dem Wissen folgt, wer die edlen Grenzen nicht überschreitet, der möge den Namen eines Weisen erlangen.
5.33.37
अर्थं महान्तमासाद्य विद्यामेश्वर्यमेव च ।
विचरत्यसमुन्नद्धो यः स पण्डित उच्यते ॥ ५.३३.३७ ॥
Wer, nachdem er großen Reichtum, Wissen und Macht erlangt hat, ohne Hochmut handelt, der wird Gelehrter (paṇḍita) genannt.
5.33.38
अश्रुतश्च समुन्नद्धो दरिद्रश्च महामनाः ।
अर्थांश्चाकर्मणा प्रेप्सुर्मूढ इत्युच्यते बुधैः ॥ ५.३३.३८ ॥
Den Unwissenden, Überheblichen, Armen mit hohen Ambitionen, der ohne Handeln Reichtum begehrt, nennen die Weisen einen Toren (mūḍha).
5.33.39
स्वमर्थं यः परित्यज्य परार्थमनुतिष्ठति ।
मिथ्या चरति मित्रार्थे यश्च मूढः स उच्यते ॥ ५.३३.३९ ॥
Wer sein eigenes Wohl aufgibt, um das Wohl anderer zu verfolgen, und um eines Freundes willen falsch handelt, wird ein Tor (mūḍha) genannt.
5.33.40
अकामान्कामयति यः कामयानान्परित्यजेत् ।
बलवन्तं च यो द्वेष्टि तमाहुर्मूढचेतसम् ॥ ५.३३.४० ॥
Wer nach denen verlangt, die ihn nicht begehren, die verlässt, die ihn begehren, und den Mächtigen hasst, den nennt man verwirrten Geistes (mūḍhacetas).
5.33.41
अमित्रं कुरुते मित्रं मित्रं द्वेष्टि हिनस्ति च ।
कर्म चारभते दुष्टं तमाहुर्मूढचेतसम् ॥ ५.३३.४१ ॥
Wer aus einem Freund einen Feind macht, seinen Freund hasst und schädigt und böse Taten beginnt, den nennt man verwirrten Geistes (mūḍhacetas).
5.33.42
संसारयति कृत्यानि सर्वत्र विचिकित्सते ।
चिरं करोति क्षिप्रार्थे स मूढो भरतर्षभ ॥ ५.३३.४२ ॥
Wer alle Aufgaben aufschiebt, an allem zweifelt und selbst bei dem, was rasch getan werden muss, lange braucht, der ist ein Tor, o Stier der Bharatas.
5.33.43
श्राद्धं पितृभ्यो न ददाति दैवतानि न चार्चति ।
सुहृन्मित्रं न लभते तमाहुर्मूढचेतसम् ॥ ५.३३.४३ ॥
Wer den Ahnen kein Śrāddha darbringt, die Götter nicht ehrt und keine Freunde gewinnt, den nennt man einen Verwirrten im Geiste.
5.33.44
अनाहूतः प्रविशति ह्यपृष्टो बहु भाषते ।
अविश्वस्ते विश्वसिति मूढचेता नराधमः ॥ ५.३३.४४ ॥
Wer ungeladen eintritt, viel redet ohne gefragt zu sein und dem Unzuverlässigen vertraut — dieser Verwirrte im Geiste ist der niedrigste der Menschen.
5.33.45
परं क्षिपति दोषेण वर्तमानः स्वयं तथा ।
यश्च क्रुध्यत्यनीशानः स च मूढतमो नरः ॥ ५.३३.४५ ॥
Wer, selbst in demselben Fehler befangen, einen anderen dafür tadelt, und wer zornig wird, obwohl er machtlos ist — dieser Mensch ist der verblendetste von allen.
5.33.46
आत्मनो बलमाज्ञाय धर्मार्थपरिवर्जितम् ।
अलभ्यमिच्छन्नैष्कर्म्यान्मूढबुद्धिरिहोच्यते ॥ ५.३३.४६ ॥
Wer, seine eigene Kraft kennend, doch ohne Dharma und Gewinn, das Unerreichbare durch Verzicht auf das Handeln erlangen will — den nennt man hier einen Verwirrten in der Einsicht.
5.33.47
अशिष्यं शास्ति यो राजन्यश्च शिष्यं न शास्ति च ।
कदर्यं भजते यश्च तमाहुर्मूढचेतसम् ॥ ५.३३.४७ ॥
O König, wer den Nicht-Schüler unterweist, den Schüler nicht unterweist und dem Geizigen dient — den nennt man einen Verwirrten im Geiste.
5.33.48
एकः संपन्नमाश्नाति वस्ते वासश्च शोभनम् ।
योऽसंविभज्य भृत्येभ्यः को नृशंसतरस्ततः ॥ ५.३३.४८ ॥
Wer allein gute Speise isst und schöne Kleider trägt, ohne mit seinen Dienern zu teilen — wer ist grausamer als er?
5.33.49
एकः पापानि कुरुते फलं भुङ्क्ते महाजनः ।
भोक्तारो विप्रमुच्यन्ते कर्ता दोषेण लिप्यते ॥ ५.३३.४९ ॥
Einer begeht die Sünden, doch die Frucht genießt die große Menge. Die Genießenden werden von der Schuld befreit; nur der Täter wird von ihr befleckt.
5.33.50
एकं हन्यान्न वा हन्यादिषुर्मुक्तो धनुष्मता ।
बुद्धिर्बुद्धिमतोत्सृष्टा हन्याद्राष्ट्रं सराजकम् ॥ ५.३३.५० ॥
Ein vom Bogenschützen abgeschossener Pfeil mag einen töten, oder auch nicht; doch der vom Weisen ausgesandte Rat kann das Reich samt seinem König vernichten.
5.33.51
एकया द्वे विनिश्चित्य त्रींश्चतुर्भिर्वशे कुरु ।
पञ्च जित्वा विदित्वा षट् सप्त हित्वा सुखी भवा ॥ ५.३३.५१ ॥
Nachdem du zwei durch eins bestimmt hast, bringe drei durch vier unter deine Gewalt. Nachdem du fünf besiegt und sechs und sieben erkannt und aufgegeben hast, sei glücklich.
5.33.52
एकं विषरसो हन्ति शस्त्रेणैकश्च वध्यते ।
सराष्ट्रं सप्रजं हन्ति राजानं मन्त्रपिप्लवः ॥ ५.३३.५२ ॥
Der Saft des Giftes tötet einen, und einer wird durch eine Waffe erschlagen; doch die Verderbnis des Rates vernichtet den König samt dem Reich und seinen Untertanen.
5.33.53
एकः स्वादु न भुञ्जीत एकश्चार्थान्न चिन्तयेत् ।
एको न गच्छेदध्वानं नैकः सुप्तेषु जागृयात् ॥ ५.३३.५३ ॥
Man soll nicht allein köstliche Speisen essen und nicht allein über Angelegenheiten nachdenken. Man soll nicht allein den Weg gehen; unter den Schlafenden soll man nicht allein wach bleiben.
5.33.54
एकमेवाद्वितीयं तद्यद्राजन्नावबुध्यसे ।
सत्यं स्वगस्य सोपानं पारावारस्य नौरिव ॥ ५.३३.५४ ॥
O König, das allein ist eins, ohne ein Zweites, und das erkennst du nicht: Die Wahrheit ist die Treppe zum Himmel, wie ein Boot über das Meer.
5.33.55
एकः क्षमावतां दोषो द्वितीयो नोपपद्यते ।
यदेनं क्षमया युक्तमशक्तं मन्यते जनः ॥ ५.३३.५५ ॥
Für die Nachsichtigen gibt es nur einen Fehler, einen zweiten gibt es nicht: Die Leute halten den mit Geduld Begabten für machtlos.
5.33.56
सोऽस्य दोषो न मन्तव्यः क्षमा हि परमं बलम् ।
क्षमा गुणो ह्यशक्तानां शक्तानां भूषणं क्षमा ॥ ५.३३.५६ ॥
Das darf nicht als sein Fehler gelten, denn Nachsicht ist die höchste Kraft. Nachsicht ist die Eigenschaft der Machtlosen, und Nachsicht ist auch der Schmuck der Mächtigen.
5.33.57
क्षमा वशीकृतीर्लोके क्षमया किं न साध्यते ।
शान्तिखङ्गः करे यस्य किं करिष्यति दुर्जनः ॥ ५.३३.५७ ॥
Nachsicht unterwirft die Welt; was wird nicht durch Nachsicht erreicht? Was kann der Böse dem antun, in dessen Hand das Schwert des Friedens liegt?
5.33.58
अतृणे पतितो वह्निः स्वयमेवोपशाम्यति ।
अक्षमावान्परं दोषैरात्मानं चैव योजयेत् ॥ ५.३३.५८ ॥
Ein Feuer, auf kahlen Boden gefallen, erlischt von selbst; der Ungeduldige verstrickt sich selbst in die Fehler anderer.
5.33.59
एको धर्मः परं श्रेयः क्षमैका शान्तिरुत्तमा ।
विद्यैका परमा तृप्तिरहिंसैका सुखावहा ॥ ५.३३.५९ ॥
Die Pflicht allein ist das höchste Gut; die Nachsicht allein ist der höchste Friede. Das Wissen allein ist die höchste Zufriedenheit, und die Gewaltlosigkeit allein bringt Glück.
5.33.60
द्वाविमौ ग्रसते भूमिः सर्पो बलिशयानिव ।
राजानं चाविरोद्धारं ब्राह्मणं चाप्रवासिनम् ॥ ५.३३.६० ॥
Die Erde verschlingt diese beiden, wie die im Bau lebende Schlange Mäuse verschlingt: den König, der nicht widersteht, und den Brahmanen, der nicht fortzieht.
5.33.61
द्वे कर्मणी नरः कुर्वन्नस्मिँल्लोके विरोचते ।
अब्रुवन्परुषं किंचिदसतोऽनर्चयंस्तथा ॥ ५.३३.६१ ॥
Ein Mensch, der zwei Dinge tut, leuchtet in dieser Welt: Er spricht kein hartes Wort und ehrt die Bösen nicht.
5.33.62
द्वाविमौ पुरुषव्याघ्र परप्रत्ययकारिणौ ।
स्त्रियः कामितकामिन्यो मूर्खाः पूजितपूजकाः ॥ ५.३३.६२ ॥
O Tiger unter den Männern, diese beiden wecken das Vertrauen anderer: Frauen, die das Begehrte begehren, und Narren, die die schon Geehrten ehren.
5.33.63
द्वाविमौ कण्टकौ तीक्ष्णौ शरीरपरिशोषिणौ ।
यश्चाधनः कामयते यश्च कुप्यत्यनीश्वरः ॥ ५.३३.६३ ॥
Diese beiden sind scharfe Dornen, die den Körper austrocknen: wer begehrt, obwohl er arm ist, und wer zürnt, obwohl er machtlos ist.
5.33.64
द्वावेव न विराजेते विपरीतेन कर्मणा ।
गृहस्थश्च निरारम्भः कार्यवांश्चैव भिक्षुकः ॥ ५.३३.६४ ॥
Durch verkehrtes Handeln glänzen zwei nicht: der Hausvater ohne Tatkraft und der Bettelmönch, der noch Pflichten hat.
5.33.65
द्वाविमौ पुरुषौ राजन्स्वर्गस्योपरि तिष्ठतः ।
प्रभुश्च क्षमया युक्तो दरिद्रश्च प्रदानवान् ॥ ५.३३.६५ ॥
O König, diese beiden Männer stehen über dem Himmel: der Mächtige, der mit Geduld begabt ist, und der Arme, der dennoch gibt.
5.33.66
न्यायागतस्य द्रव्यस्य बोद्धव्यौ द्वावतिक्रमौ ।
अपात्रे प्रतिपत्तिश्च पात्रे चात्प्रतिपादनम् ॥ ५.३३.६६ ॥
Bei rechtmäßig erworbenem Reichtum sind zwei Verfehlungen zu erkennen: einem Unwürdigen zu geben und einem Würdigen nicht zu geben.
5.33.67
द्वावभ्यसि निवेष्टव्यौ गले बध्वा दृढां शिलाम् ।
धनवन्तमदातारं दरिद्रं चातपस्विनम् ॥ ५.३३.६७ ॥
Zwei soll man ins Wasser versenken, einen festen Stein am Hals gebunden: einen reichen Mann, der nicht gibt, und einen Armen, der kein Asket ist.
5.33.68
द्वाविमौ पुरुषव्याघ्र सूर्यमण्डलभेदिनौ ।
परिव्राड्योगयुक्तश्च रणे चाभिमुखो हतः ॥ ५.३३.६८ ॥
O Tiger unter den Männern, zwei durchbrechen die Sonnenscheibe: der umherziehende Asket, dem Yoga ergeben, und der im Kampf, dem Feind zugewandt, Erschlagene.
5.33.69
त्रयो न्याया मनुष्याणां श्रूयन्ते भरतर्षभ ।
कनीयान्मध्यमः श्रेष्ठ इति वेदविदो विदुः ॥ ५.३३.६९ ॥
Drei Arten von Recht unter den Menschen werden gehört, o Stier der Bharatas: das geringere, das mittlere und das beste, so wissen es die Kenner der Veden.
5.33.70
त्रिविधाः पुरुषा राजन्नुत्तमाधममध्यमाः ।
नियोजयेद्यथावत्तांस्त्रिविधेष्वेव कर्मसु ॥ ५.३३.७० ॥
Die Menschen sind dreierlei, o König: die besten, die niedrigsten und die mittleren; man soll sie den Aufgaben der drei Arten gemäß richtig einsetzen.
5.33.71
त्रय एवाधना राजन्भार्या दासस्तथा सुतः ।
यत्ते समधिगच्छन्ति यस्यैते तस्य तद्धनम् ॥ ५.३३.७१ ॥
Nur drei sind ohne eigenen Besitz, o König: die Ehefrau, der Diener und der Sohn; was sie erwerben, gehört dem, dem sie gehören.
5.33.72
हरणं च परस्वानां परदाराभिमर्शनम् ।
सुहृदश्च परित्यागस्त्रयो दोषाः क्षयावहाः ॥ ५.३३.७२ ॥
Das Rauben fremden Besitzes, das Berühren fremder Frauen und das Verlassen von Freunden: diese drei Fehler bringen Verderben.
5.33.73
त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः ।
कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्रयं त्यजेत् ॥ ५.३३.७३ ॥
Dieses dreifache Tor zur Hölle vernichtet das Selbst: Begierde, Zorn und ebenso Gier. Darum soll man diese drei ablegen.
5.33.74
वरप्रदानं राज्यं च पुत्रजन्म च भारत ।
शत्रोश्च मोक्षणं कृच्छ्रात्रीणि चैकं च तत्समम् ॥ ५.३३.७४ ॥
O Bhārata, Gewähren von Gaben, ein Königreich, die Geburt eines Sohnes und die Befreiung eines Feindes aus der Not — das sind drei, und eines, das ihnen gleicht.
5.33.75
भक्तं च भजमानं च तवास्मीति च वादिनम् ।
त्रीनेताञ्छरणं प्राप्तान्विषमेऽपि कन सन्त्यजेत् ॥ ५.३३.७५ ॥
Ein Verehrer, wer dient, und wer sagt „Ich bin dein“ – diese drei, die Zuflucht suchen, soll niemand im Unglück verlassen.
5.33.76
चत्वारि राज्ञा तु महाबलेन ।
वर्ज्यान्याहुः पण्डितस्तानि विद्यात्।
अल्पप्रज्ञैः सह मन्त्रं न कुर्या-
न्न दीर्घसूत्रैरलसैश्चारणैश्च ॥ ५.३३.७६ ॥
Ein König von großer Macht soll vier Dinge meiden, sagen die Weisen; der Kluge soll sie kennen. Er soll nicht mit Schwachsinnigen beraten, nicht mit Zögerern, nicht mit Faulen und nicht mit Spionen.
5.33.77
चतवारि ते तात गृहे वसन्तु ।
श्रियाऽभिजुष्टस्य गृहस्थधर्मे।
वृद्धो ज्ञातिरवसन्नः कुलीनः ।
सखा दरिद्रो भगिनी चानपत्या ॥ ५.३३.७७ ॥
Lieber, vier sollen in deinem Haus wohnen, du, der mit Wohlstand gesegnet ist und die Pflicht des Hausvaters erfüllt: der Alte, der Verwandte aus gutem Hause in Not, der arme Freund und die kinderlose Schwester.
5.33.78
चत्वार्याह महाराज साद्यस्कानि बृहस्पतिः ।
पृच्छते त्रिदशेन्द्राय तानीमानि निबोध मे ॥ ५.३३.७८ ॥
Großer König, Bṛhaspati nannte vier schnell wirkende Dinge, als Indra, der Herr der dreißig Götter, ihn fragte; höre sie von mir.
5.33.79
देवतानां च सङ्कल्पमनुभावं च धीमताम् ।
विनयं कृतविद्यानां विनाशं पापकर्मणाम् ॥ ५.३३.७९ ॥
Der Entschluss der Götter und die Macht der Weisen, die Demut derer, die Wissen erlangt haben, und der Untergang der Übeltäter.
5.33.80
चत्वारि कर्माण्यभयंकराणि ।
भयं प्रयच्छन्त्ययथाकृतानि ।
मानाग्निहोत्रमुत मानमौनं ।
मानेनाधीतमुत मानयज्ञः ॥ ५.३३.८० ॥
Vier Handlungen sind furchtbar; unsachgemäß vollzogen bringen sie Furcht: das Feueropfer aus Hochmut, das Schweigen aus Hochmut, das Studium aus Hochmut und das Opfer aus Hochmut.
5.33.81
पञ्चाग्नयो मनुष्येण परिचर्याः प्रयत्नतः ।
पिता माताग्निरात्मा च गुरुश्च भरतर्षभ ॥ ५.३३.८१ ॥
Ein Mensch soll fünf Feuer sorgfältig pflegen: Vater, Mutter, das heilige Feuer, das Selbst und den Lehrer. O Stier der Bharatas!
5.33.82
पञ्चैव पूजयँल्लोके यशः प्राप्नोति केवलम् ।
देवान्पितॄन्मनुष्यांश्च भिक्षूनतिथिपञ्चमान् ॥ ५.३३.८२ ॥
Wer in der Welt allein fünf ehrt, erlangt Ruhm: die Götter, die Ahnen, die Menschen, die Bettelmönche und als fünfte die Gäste.
5.33.83
पञ्च त्वाऽनुगमिष्यन्ति यत्र यत्र गमिष्यसि ।
मित्राण्यमित्रा मध्यस्था उपजीव्योपजीविनः । ॥ ५.३३.८३ ॥
Wohin du auch gehst, fünf werden dir folgen: Freunde, Feinde, die Neutralen, jene, von denen du abhängst, und jene, die von dir abhängen.
5.33.84
पञ्चेन्द्रियस्य मर्त्यस्य छिद्रं चेदेकमिन्द्रियम् ।
ततोऽस्य स्रवति प्रज्ञा दृतेः पात्रादिवोदकम् ॥ ५.३३.८४ ॥
Wenn ein Sterblicher mit fünf Sinnen auch nur einen Sinn mit einem Loch hat, fließt seine Weisheit aus ihm wie Wasser aus einem Ledergefäß.
5.33.85
षड्दोषाः पुरुषेणेह हातव्या भूतिमिच्छता ।
निद्रा तन्द्री भयं क्रोध आलस्यं दीर्घसूत्रता । ॥ ५.३३.८५ ॥
Ein Mensch, der Wohlstand wünscht, soll hier sechs Fehler ablegen: Schlaf, Schläfrigkeit, Furcht, Zorn, Trägheit und Aufschieberei.
5.33.86
षडिमान्पुरुषो जह्याद्भिन्नां नावमिवार्णवे ।
अप्रवक्तारमाचार्यमनधीयानमृत्विजम् ॥ ५.३३.८६ ॥
Wie man ein zerbrochenes Boot auf dem Ozean verlässt, so soll ein Mensch diese sechs verlassen: den Lehrer, der nicht lehrt, den, der nicht studiert, und den Priester des Opfers.
5.33.87
अरक्षितारं राजानं भार्यां चाप्रियवादिनीम् ।
ग्रामकामं च गोपालं वनकामं च नापितम् ॥ ५.३३.८७ ॥
Man soll einen König verlassen, der nicht schützt, eine Ehefrau, die unfreundlich spricht, einen Kuhhirten, der das Dorf begehrt, und einen Barbier, der den Wald begehrt.
5.33.88
षडेव तु गुणाः पुंसा न हातव्याः कदाचन ।
सत्यं दानमनालस्यमनसूया क्षमा धृतिः ॥ ५.३३.८८ ॥
Sechs Tugenden aber soll ein Mensch niemals ablegen: Wahrhaftigkeit, Freigebigkeit, Fleiß, Freiheit von Neid, Geduld und Standhaftigkeit.
5.33.89
अर्थागमो नित्यमरोगिता च ।
प्रिया च भार्या प्रियवादिनी च।
वश्यश्च पुत्रोऽर्थकरी च विद्या ।
षड्जीवलोकस्य सुखानि राजन् ॥ ५.३३.८९ ॥
O König, dies sind die sechs Freuden der lebenden Welt: stetiger Reichtumsgewinn, gute Gesundheit, eine liebe Gattin mit süßer Rede, ein gehorsamer Sohn und ein Wissen, das Reichtum bringt.
5.33.90
षण्णामात्मनि नित्यानामैश्वर्यं योऽधिगच्छति ।
न स पापैः कुतोऽनर्थैर्युज्यते विजितेन्द्रियः ॥ ५.३३.९० ॥
Wie könnte der, der die Herrschaft über die sechs ewigen Dinge in sich selbst erlangt und seine Sinne bezwungen hat, mit Sünden und Unglück verbunden werden?
5.33.91
षडिमे षट्सु जीवन्ति सप्तमो नोपलभ्यते ।
चोराः प्रमत्ते जीवन्ति व्याधितेषु चिकित्सकाः ॥ ५.३३.९१ ॥
Diese sechs leben von sechs; einen siebten nimmt man nicht wahr. Diebe leben unter den Achtlosen; Ärzte leben unter den Kranken.
5.33.92
प्रमदाः कामयानेषु यजमानेषु याजकाः ।
राजा विवदमानेषु नित्यं मूर्खेषु पण्डिताः ॥ ५.३३.९२ ॥
Frauen leben unter den Begehrenden; Priester leben unter den Opfernden. Der König lebt unter den Streitenden; die Weisen leben stets unter den Toren.
5.33.93
षडिमानि विनश्यन्ति मुहूर्तमनवेक्षणात् ।
गावः सेवा कृषिर्भार्या विद्या वृषलसङ्गतिः ॥ ५.३३.९३ ॥
Diese sechs gehen durch einen Augenblick der Nachlässigkeit zugrunde: Kühe, Dienst, Ackerbau, die Ehefrau, das Wissen und der Umgang mit einem Niedriggeborenen.
5.33.94
षडेते ह्यवमन्यन्ते नित्यं पूर्वोपकारिणम् ।
आचार्यं शिक्षिताः शिष्याः कृतदाराश्च मातरं ॥ ५.३३.९४ ॥
Diese sechs verachten stets den, der ihnen früher Gutes getan hat: die unterwiesenen Schüler ihren Lehrer und die verheirateten Männer ihre Mutter.
5.33.95
नारीं विगतकामास्तु कृतार्थाश्च प्रयोजकम् ।
नावं निस्तीर्णकान्तारा नातुराश्च चिकित्सकं ॥ ५.३३.९५ ॥
Wer sein Begehren verloren hat, verlässt die Frau; wer sein Ziel erreicht hat, verlässt den, der es ermöglichte. Wer den Wald durchquert hat, verlässt das Boot, und der genesene Kranke verlässt den Arzt.
5.33.96
आरोग्यमानृण्यमविप्रवासः ।
सद्भिर्मनुष्यैः सह संप्रयोगः।
स्वप्रत्यया वृत्तिरभीतवासः ।
षट् जीवलोकस्य सुखानि राजन् ॥ ५.३३.९६ ॥
Gesundheit, Schuldenfreiheit, nicht in der Fremde zu leben, der Umgang mit guten Menschen, ein auf sich selbst gestützter Lebensunterhalt und eine furchtlose Wohnstatt — diese sind, o König, die sechs Freuden der Welt der Lebenden.
5.33.97
ईर्षुर्धृणी नसन्तुष्टः क्रोधनो नित्यशङ्कितः ।
परभाग्योपजीवी च षडेते नित्यदुःखिताः ॥ ५.३३.९७ ॥
Der Neidische, der Erbarmungslose, der Unzufriedene, der Jähzornige, der stets Argwöhnische und der, der vom Glück anderer lebt – diese sechs sind immer unglücklich.
5.33.98
सप्त दोषाः सदा राज्ञा हातव्या व्यसनोदयाः ।
प्रायशो यैर्विनश्यन्ति कृतमूला अपीश्वराः ॥ ५.३३.९८ ॥
Der König muss stets die sieben aus den Lastern entstehenden Fehler ablegen, durch die auch Herrscher mit fest verwurzelter Macht gewöhnlich zugrunde gehen.
5.33.99
स्त्रियोऽक्षा मृगया पानं वाक्पारुष्यं च पञ्चमम् ।
महच्च दण्डपारुष्यमर्थदूषणमेव च ॥ ५.३३.९९ ॥
Frauen, das Würfelspiel, die Jagd, das Trinken, als fünftes harte Rede, große Härte bei der Strafe und die Verschwendung des Reichtums – diese.
5.33.100
अष्टौ पूर्वनिमित्तानि नरस्य विनशिष्यतः ।
ब्राह्मणान्प्रथमं द्वेष्टि ब्राह्मणैश्च विरुध्यते ॥ ५.३३.१०० ॥
Ein Mensch, der zugrunde gehen wird, zeigt acht vorausgehende Zeichen: Zuerst hasst er die Brahmanen, und er widersetzt sich den Brahmanen.
5.33.101
ब्राह्मणस्वानि चादत्ते ब्राह्मणांश्च जिघांसति ।
रमते निन्दया चैषां प्रशंसां नाभिनन्दति ॥ ५.३३.१०१ ॥
Er nimmt den Brahmanen ihr Eigentum, begehrt, die Brahmanen zu töten, erfreut sich an ihrer Schmähung und nimmt ihr Lob nicht an.
5.33.102
नैनान्स्मरति कृत्येषु याचितश्चाभ्यसूयति ।
एतान्दोषान्नरः प्राज्ञो बुद्ध्या बुध्वा विसर्जयेत् ॥ ५.३३.१०२ ॥
Er gedenkt ihrer nicht bei seinen Pflichten, und wenn er gebeten wird, grollt er ihnen. Der weise Mensch soll diese Fehler, nachdem er sie mit seinem Verstand erkannt hat, ablegen.
5.33.103
अष्टाविमानि हर्षस्य नवनीतानि भारत ।
वर्तमानानि दृश्यन्ते तान्येव स्वसुखान्यपि ॥ ५.३३.१०३ ॥
O Bhārata, dies sind die acht frischen Butterarten der Freude; sie sind sichtbar vorhanden, und eben sie sind die eigenen Freuden.
5.33.104
समागमश्च सखिभिर्महांश्चैव धनागमः ।
पुत्रेण च परिष्वङ्गः सन्निपातश्च मैथुने ॥ ५.३३.१०४ ॥
Das Zusammensein mit Freunden, der große Zuwachs an Reichtum, die Umarmung des Sohnes und die Vereinigung in der Liebe.
5.33.105
समये च प्रियालापः स्वयूथ्येषु समुन्नतिः ।
अभिप्रेतस्य लाभश्च पूजा च जनसंसदि ॥ ५.३३.१०५ ॥
Angenehmes Gespräch zur rechten Zeit, Aufstieg unter den Seinen, Gewinn des Gewünschten und Ehre in der Versammlung der Menschen.
5.33.106
अष्टौ गुमाः पुरुषं दीपयन्ति ।
प्रज्ञा च कौल्यं च दमः श्रुतं च।
पराक्रमश्चाबहुभाषिता च ।
दानं यथाशक्ति कृतज्ञता च ॥ ५.३३.१०६ ॥
Acht Eigenschaften erhellen den Mann: Weisheit, edle Herkunft, Selbstbeherrschung, Gelehrsamkeit, Tapferkeit, wenig Reden, Geben nach dem eigenen Vermögen und Dankbarkeit.
5.33.107
नवद्वारमिदं वेश्म त्रिस्थूणं पञ्चसाक्षिकम् ।
क्षेत्रज्ञाधिष्ठितं विद्वान्यो वेद स परः कविः ॥ ५.३३.१०७ ॥
Dieses Haus hat neun Tore, drei Pfeiler und fünf Zeugen und wird vom Kenner des Feldes bewohnt; wer weise ist und es weiß, ist der höchste Seher.
5.33.108
दश धर्मं न जानन्ति धृतराष्ट्र निबोध तान् ।
मत्तः प्रमत्त उन्मत्तः श्रान्तः क्रुद्धो बुभुक्षितः ॥ ५.३३.१०८ ॥
O Dhṛtarāṣṭra, zehn Arten von Menschen kennen das dharma nicht; verstehe sie: den Berauschten, den Achtlosen, den Wahnsinnigen, den Erschöpften, den Zornigen und den Hungrigen.
5.33.109
त्वरमाणश्च लुब्धश्च भीतः कामी च ते दश ।
तस्मादेतेषु भावेषु न प्रसञ्जेत पण्डितः ॥ ५.३३.१०९ ॥
Der Eilige, der Gierige, der Furchtsame und der Begehrliche — diese sind die zehn. Darum soll der Weise sich nicht an diese Zustände binden.
5.33.110
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
पुत्रार्थमसुरेन्द्रेण गीतं चैव सुधन्वना ॥ ५.३३.११० ॥
Hier erzählt man diese alte Geschichte, die der Herr der Asuras und Sudhanvan um eines Sohnes willen sangen.
5.33.111
यः काममन्यू प्रजहाति राजा ।
पात्रे प्रतिष्ठापयते धनं च।
विशेषविच्छ्रुतवान्क्षिप्रकारी ।
तं सर्वलोकः कुरुते प्रमाणम् ॥ ५.३३.१११ ॥
Der König, der Begierde und Zorn ablegt, der den Würdigen Reichtum anvertraut, die Unterschiede kennt, gelehrt ist und rasch handelt — ihn nimmt die ganze Welt zum Maßstab.
5.33.112
जानाति विश्वासयितुं मनुष्यान् ।
विज्ञातदोषेषु दधाति दण्डम्।
जानाति मात्रां च तथा क्षमां च ।
तं तादृशं श्रीर्जुषते समग्रा ॥ ५.३३.११२ ॥
Wer das Vertrauen der Menschen zu gewinnen weiß, auf erkannte Fehler Strafe setzt und Maß wie Nachsicht kennt — dem dient das volle Glück.
5.33.113
सुदुर्बलं नावजानाति कंचि-
द्युक्तो रिपुं सेवते बुद्धिपूर्वम्।
न विग्रहं रोचयते बलस्थैः ।
काले च यो विक्रमते स धीरः ॥ ५.३३.११३ ॥
Wer selbst den Schwächsten nicht verachtet, den Feind klug und bedacht behandelt, wachsam bleibt, keinen Krieg mit den Mächtigen begehrt und zur rechten Zeit zuschlägt — der ist der Standhafte.
5.33.114
प्राप्याप न व्यथते कदाचि-
दुद्योगमान्वच्छति चाप्रमत्तः ।
दुःखं च काले सहते महात्मा ।
धुरन्धरस्तस्य जिताः सपत्नाः ॥ ५.३३.११४ ॥
Vom Unglück getroffen, wird er niemals erschüttert; wachsam sucht er die Anstrengung. Zur rechten Zeit erträgt er das Leid – dieser Großherzige ist ein Dhurandhara, und seine Feinde werden besiegt.
5.33.115
अनर्थकं विप्रवासं गृहेभ्यः ।
पापैः सन्धिं परदाराभिमर्शम्।
दम्भं स्तैन्यं पैशुनं मद्यमानं ।
न सेवते यः स सुखी सदैव ॥ ५.३३.११५ ॥
Wer sich nicht auf Nutzloses, das Umherirren fern vom Haus, Bündnisse mit Bösen, das Berühren fremder Frauen, Heuchelei, Diebstahl, Verleumdung, Rauschmittel und Stolz einlässt, der allein ist immer glücklich.
5.33.116
न संरम्भेणारभते त्रिवर्ग-
माकारितः शंसति तत्त्वमेव।
न मित्रार्थे रोचयते विवादं ।
नापूजितः कुप्यति चाप्यमूढः ॥ ५.३३.११६ ॥
Im Zorn beginnt er nicht die dreifache Zielsetzung; wenn er gerufen wird, spricht er nur die Wahrheit. Um eines Freundes willen billigt er keinen Streit; ungeehrt, doch nicht verblendet, zürnt er nicht.
5.33.117
न योऽभ्यसूयत्सयनुकम्पते च ।
न दुर्बलः प्रातिभाव्यं करोति।
नात्याह किंचित्क्षमते विवादं ।
सर्वत्र तादृग्लभते प्रशंसाम् ॥ ५.३३.११७ ॥
Wer andere nicht schmäht und Mitleid zeigt, wer als Schwacher keine Bürgschaft übernimmt, wer nicht zu viel redet und Streit erträgt — ein solcher Mann erlangt überall Lob.
5.33.118
यो नोद्धतं कुरुते जातु वेषं ।
न पौरुषेणापि विकत्थतेऽन्यान्।
न मूर्च्छितः कटुकान्याह किंचि-
त्प्रियं सदा तं कुरुते जनो हि ॥ ५.३३.११८ ॥
Wer nie ein hochmütiges Auftreten annimmt, sich seiner Tapferkeit nicht über andere rühmt und, auch betäubt, keine harten Worte spricht — den halten die Menschen stets für lieb.
5.33.119
न वैरमुद्दिपयति प्रशान्तं ।
न दर्पमारोहति शान्तिमेति।
न दुर्गतोऽस्मीति करोत्यकार्यं ।
तमार्यशीलं परमाहुरार्याः ॥ ५.३३.११९ ॥
Wer keine Feindschaft gegen den Friedfertigen weckt, sich nicht im Stolz erhebt, sondern Frieden findet, und nicht Unziemliches tut in dem Gedanken »Ich bin im Elend« — den nennen die Edlen den höchsten an edlem Wesen.
5.33.120
न स्वे सुखे वै कुरुते प्रहर्षं ।
नान्यस्य दुःखे भवति प्रहृष्टः।
दत्त्वा न पश्चात्कुरुतेऽनुतापं ।
स कथ्यते सत्पुरुषार्यशीलः ॥ ५.३३.१२० ॥
Wer sich nicht über das eigene Glück freut, sich am Leid anderer nicht erfreut und nach dem Geben nicht bereut — der heißt ein guter Mensch von edlem Wesen.
5.33.121
देशाचारान्समयाञ्जातिधर्मान् ।
बुभूषते यः स परावरज्ञः।
स यत्र तत्राभिगतः सदैव ।
महाजनस्याधिपत्यं करोति ॥ ५.३३.१२१ ॥
Wer die Bräuche der Landschaft, die Abmachungen und die Pflichten des Standes aufrechterhalten will und das Höhere wie das Niedere kennt, der führt überall, wohin er auch geht, stets die Herrschaft über die große Versammlung.
5.33.122
दम्भं मोहं मत्सरं पापकृत्यं ।
राजद्विष्टं पैशुनं पूगवैरम्।
मत्तोन्मत्तैर्दुर्जनैश्चापि वादं ।
यः प्रज्ञावान्वर्जयेत्स प्रधानः ॥ ५.३३.१२२ ॥
Wer weise Heuchelei, Verblendung, Neid, sündige Taten, Hass gegen den König, Verleumdung, Parteienfeindschaft und Streit mit Trunkenen, Wahnsinnigen und Bösen meidet, der ist der Vorzüglichste.
5.33.123
दमं शौचं दैविकं मङ्गलानि ।
प्रायश्चित्तान्विविधाँल्लोकवादान्।
एतानि यः कुरुते नैत्यकानि ।
तस्योत्थानं देवता राधयन्ति ॥ ५.३३.१२३ ॥
Dem, der dies als tägliche Pflicht erfüllt — Selbstbeherrschung, Reinheit, die göttlichen Glücksriten, die mannigfachen Sühnen und die Sitten der Welt —, dem lassen die Götter seinen Aufstieg gelingen.
5.33.124
समैर्विवाहं कुरुते न हीनैः ।
समैः सख्यं व्यवहारं कथां च।
गुणैर्विशिष्टांश्च पुरो दधाति ।
विपश्चितस्तस्य नयाः सुनीताः ॥ ५.३३.१२४ ॥
Er heiratet unter Gleichen, nicht unter Niedrigen; Freundschaft, Umgang und Gespräche pflegt er mit Gleichen, und die an Tugend Vorzüglichen stellt er voran — die Klugheit dieses Weisen ist wohlgeleitet.
5.33.125
मितं भुङ्क्ते संविभज्याश्रितेभ्यो ।
मितं स्वपित्यमितं कर्म कृत्वा।
ददात्यमित्रेष्वपि याचितः सं-
स्तमात्मवन्तं प्रजहत्यनर्थाः ॥ ५.३३.१२५ ॥
Er isst maßvoll, nachdem er mit seinen Abhängigen geteilt hat, schläft maßvoll, vollbringt Taten ohne Maß und gibt auch Feinden, wenn er darum gebeten wird; ein so rechtschaffener, selbstbeherrschter Mann wird von Unglück verlassen.
5.33.126
चिकीर्षितं विप्रकृतं च यस्य ।
नान्ये जनाः कर्म जानन्ति किंचित्।
मन्त्रे गुप्ते सम्यगनुष्ठिते च ।
नाल्पोऽप्यस्य च्यवते कश्चिदर्थः ॥ ५.३३.१२६ ॥
Dessen Vorhaben und Vergeltung für eine Kränkung kein anderer im Geringsten kennt; im geheimen Rat und in gehörig ausgeführter Tat fällt ihm nicht einmal ein kleines Ziel ab.
5.33.127
यः सर्वभूतप्रशमे निविष्टः ।
सत्यो मृदुर्मानकृच्छुद्धभावः
अतीव स ज्ञायते ज्ञातिमध्ये ।
महामणिर्जात्य इव सप्रन्नः ॥ ५.३३.१२७ ॥
Wer sich dem Frieden aller Wesen widmet, wahrhaftig, sanft, andere ehrend und reinen Wesens ist, wird unter seinen Verwandten sehr erkannt, wie ein großes Juwel edler Herkunft, das mit seinem Glanz leuchtet.
5.33.128
य आत्मनाऽपत्रपते भृशं नरः ।
स सर्वलोकस्य गुरुर्भवत्युत
अनन्तजेजाः सुमनाः समाहितः ।
स तेजसा सूर्य इवावभासते ॥ ५.३३.१२८ ॥
Der Mensch, der in sich selbst große Scham empfindet, wird zum Lehrer der ganzen Welt; von unendlicher Kraft, wohlgesinnt und gesammelt, strahlt er mit seinem Glanz wie die Sonne.
5.33.129
वने जाताः शापदग्धस्य राज्ञः ।
पाण्डोः पुत्राः पञ्च पञ्चेन्द्रकल्पाः ।
त्वयैव बाला वर्धिताः शिक्षिताश्च ।
तवादेशं पालयन्त्याम्बिकेय ॥ ५.३३.१२९ ॥
Die fünf Söhne des durch einen Fluch verbrannten Königs Pāṇḍu, im Wald geboren und Indras gleich, hast du als Kinder aufgezogen und unterrichtet; o Sohn der Ambikā, sie gehorchen noch immer deinem Befehl.
5.33.130
प्रदायैषामुचितं तातराज्यं ।
सुखी पुत्रैः सहितो मोदमानः ।
न देवानां नापि च मानुषाणां ।
भविष्यसि त्वं गर्हणीयो नरेन्द्र ॥ ५.३३.१३० ॥
Wenn du ihnen ihr rechtmäßiges Erbreich gegeben hast, mögest du glücklich und froh mit deinen Söhnen leben; o Herr der Menschen, dann wirst du weder bei den Göttern noch bei den Menschen tadelnswert sein.