Mahābhārata · Adhyāya 5.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.34.1
जाग्रतो दह्यमानस्य यत्कार्यमनुपश्यसि ।
तद्ब्रूहि त्वं हि नस्तात धर्मार्थकुशलः शुचिः ॥ ५.३४.१ ॥
Sag uns, Lieber, welche Pflicht du für mich siehst, der ich wachend brenne; denn du bist geschickt in Dharma und Artha und rein.
5.34.2
तस्माद्यथावद्विदुर प्रशाधि ।
प्रज्ञापूर्वं सर्वमजातशत्रोः।
यन्मन्यसे पथ्यमदीनसत्व ।
श्रेयस्करं ब्रूहि तद्वै कुरूणाम् ॥ ५.३४.२ ॥
Darum, Vidura, unterweise mich recht; sage alles mit Weisheit für Ajātaśatru. O du von unerschrockenem Geist, sag den Kurus, was du für heilsam und dem Wohl förderlich hältst.
5.34.3
पापाशङ्की पापमेवानुपश्यन् ।
पृच्छामि त्वां व्याकुलेनात्मनाहम् ।
कजे तन्मे ब्रूहि तत्पं यथाव-
न्मनीषितं सर्वमजातशत्रोः ॥ ५.३४.३ ॥
Das Böse fürchtend und nur Böses sehend, frage ich dich mit aufgewühltem Herzen: Sag mir recht alles, was für Ajātaśatru erwünscht ist…
5.34.4
शुभं वा यदि वा पापं द्वेष्यं वा यदि वा प्रियम् ।
नापृष्टः कस्यचिद्ब्रूयाद्यः स नेच्छेत्पराभवम् ॥ ५.३४.४ ॥
Ob gut oder böse, verhasst oder lieb: wer ohne Frage niemandem etwas sagt, der wünscht sich keine Niederlage.
5.34.5
तस्माद्वक्ष्यामि ते राजन्हितं यत्स्यान्कुरून्प्रति ।
वचः श्रेयस्करं धर्म्यं ब्रुवतस्तन्निबोध मे ॥ ५.३४.५ ॥
Darum, o König, will ich dir sagen, was den Kurus heilsam wäre. Höre von mir diese Worte, die zum Wohl führen und dem Dharma gemäß sind.
5.34.6
मिथ्योपेतानि कर्माणि सिद्ध्येतादीनि भारत ।
अनुपायप्रयुक्तानि मा स्म ते…मनः कृथाः ॥ ५.३४.६ ॥
O Bhārata, solche mit Lüge verbundenen Taten gelingen nicht, auch nicht Unternehmungen, die mit unrechten Mitteln begonnen werden. Richte deinen Sinn nicht auf sie…
5.34.7
तथैव योगविहितं यत्तु कर्म न सिध्यति ।
उपाययुक्तं मेधावी न तत्र ग्लपयेन्मनः ॥ ५.३४.७ ॥
Ebenso soll der Weise, wenn eine auf rechte Weise vorgeschriebene Handlung nicht gelingt, seinen Geist darüber nicht betrüben.
5.34.8
अनुबन्धानवेक्षेत सानुबन्धेषु कर्मसु ।
संप्रधार्य च कुर्वीत सहसा न समाचरेत् ॥ ५.३४.८ ॥
Bei Handlungen mit Folgen soll man deren Ausgang bedenken; nach gründlicher Überlegung soll man handeln und nicht übereilt handeln.
5.34.9
अनुबन्धं च संप्रेक्ष्य विपाकं चैव कर्मणाम् ।
उत्थानमात्मनश्चैव धीरः कुर्वीत वा न वा ॥ ५.३४.९ ॥
Nachdem der Standhafte die Folgen und den Ausgang der Handlungen sowie die eigene Kraft sorgfältig geprüft hat, soll er entscheiden, ob er handelt oder nicht.
5.34.10
यः प्रमाणं न जानाति स्थाने वृद्धौ तथा क्षये ।
कोशे जनपदे दण्डे न स राज्येऽवतिष्ठते ॥ ५.३४.१० ॥
Wer das Maß von Stand, Wachstum und Niedergang kennt, des Schatzes, des Landes und des Heeres nicht, der behauptet sich nicht in seinem Reich.
5.34.11
यस्त्वेतानि प्रमाणानि यथोक्तान्यनुपश्यति ।
युक्तो धर्मार्थयोर्ज्ञाने स राज्यमधिगच्छति ॥ ५.३४.११ ॥
Wer aber diese Maße so erkennt, wie sie dargelegt wurden, und mit der Kenntnis von Dharma und Artha ausgestattet ist, erlangt das Reich.
5.34.12
न राज्यं प्राप्तमित्येव वर्तितव्यमसांप्रतम् ।
श्रियं ह्यविनयो हन्ति जरा रूपमिवोत्तमम् ॥ ५.३४.१२ ॥
Man soll sich nicht unziemlich verhalten in dem Gedanken: »Das Reich ist erlangt«; denn die Zügellosigkeit allein zerstört das Glück, wie das Alter die vortreffliche Gestalt zerstört.
5.34.13
भक्ष्योत्तमप्रतिच्छन्नं मत्स्यो बडिशमायसम् ।
अन्नाभिलाषी ग्रसते नानुबन्धमवेक्षते ॥ ५.३४.१३ ॥
Der nahrungsbegierige Fisch verschluckt den eisernen Angelhaken, der unter dem besten Köder verborgen ist, und blickt nicht auf die Folgen.
5.34.14
यच्छक्यं ग्रसितुं ग्रस्यं ग्रस्तं परिणमेच्च यत् ।
हितं च परिणामे यत्तदाद्यं भूतिमिच्छता ॥ ५.३४.१४ ॥
Was man verschlucken kann, was sich verdauen lässt und was im Ergebnis heilsam ist, das soll der Wohlstand Suchende zuerst nehmen.
5.34.15
वनस्पतेरपक्वानि फलानि प्रचिनोति यः ।
स नाप्नोति रसं तेभ्यो बीजं चास्य विनश्यति ॥ ५.३४.१५ ॥
Wer die unreifen Früchte eines Baumes pflückt, gewinnt keinen Saft aus ihnen, und sein Samen geht zugrunde.
5.34.16
यस्तु पक्वमुपादत्ते काले परिणतं फलम् ।
फलाद्रसं स लभते बीजाच्चैव फलं पुनः ॥ ५.३४.१६ ॥
Wer dagegen die reife Frucht nimmt, die zu ihrer Zeit ausgereift ist, gewinnt Saft aus der Frucht, und aus dem Samen wieder Früchte.
5.34.17
यथा मधु समादत्ते रक्षन्पुष्पाणि षट्पदः ।
तद्वदर्थान्मनुष्येभ्य आदद्यादविहिंसया ॥ ५.३४.१७ ॥
Wie die Biene den Honig sammelt und dabei die Blüten schont, so soll man den Reichtum von Menschen nehmen, ohne ihnen zu schaden.
5.34.18
पुष्पं पुष्पं विचिन्वीत मूलच्छेदं न कारयेत् ।
मालाकार इवारामे न यथाङ्गारकारकः ॥ ५.३४.१८ ॥
Man soll Blume für Blume pflücken und nicht an der Wurzel schneiden — wie der Gärtner im Garten, nicht wie der Köhler.
5.34.19
किं नु मे स्यादिदं कृत्वा किं नु मे स्यादकुर्वतः ।
इति कर्माणि सञ्चिन्त्य कुर्याद्वा पुरुषो न वा ॥ ५.३४.१९ ॥
Was wird mir daraus erwachsen, dies zu tun, und was wird mir daraus erwachsen, es nicht zu tun? Nachdem er so über die Handlungen nachgedacht hat, soll ein Mensch handeln oder nicht handeln.
5.34.20
अनारभ्या भवन्त्यर्थाः केचिन्नित्यं यथाऽगताः ।
कृतः पुरुषकारोऽहि भवेद्येषु निरर्थकः ॥ ५.३४.२० ॥
Manche Angelegenheiten darf man niemals beginnen; sie kommen gleichsam von selbst. Bei ihnen wird selbst menschliche Anstrengung fruchtlos.
5.34.21
अनर्थे चैव निरतमर्थे चैव पराङ्भुखम् ।
न तं भर्तारमिच्छन्ति षण्ढं पतिमिव स्त्रियः ॥ ५.३४.२१ ॥
Wer sich dem Nutzlosen hingibt und sich vom Nützlichen abwendet, den wünschen Frauen nicht zum Gatten, wie sie keinen Eunuchen zum Gatten wünschen.
5.34.22
प्रसादो निष्फलो यस्य क्रोधश्चापि निरर्थकः ।
न तं भर्तारमिच्छन्ति षण्ढं पतिमिव स्त्रियः ॥ ५.३४.२२ ॥
Wessen Gunst folgenlos und dessen Zorn ebenso bedeutungslos ist, den wünschen Frauen nicht zum Gatten, wie sie keinen Eunuchen zum Gatten wünschen.
5.34.23
कांश्चिदर्थान्नरः प्राज्ञो लघुमूलान्महाफलान् ।
क्षिप्रमारभते कर्तुं न दीर्घयति तादृशान् ॥ ५.३४.२३ ॥
Ein weiser Mann beginnt bestimmte Unternehmungen mit kleiner Wurzel, aber großer Frucht rasch und zögert solche nicht hinaus.
5.34.24
ऋजु पश्यति यः सर्वं चक्षुषा नु पिबन्निव ।
आसीनमपि तूष्णीकमनुरज्यन्ति तं प्रजाः ॥ ५.३४.२४ ॥
Wer alles geradeaus sieht, als tränke er es mit den Augen, dem sind die Untertanen auch dann ergeben, wenn er schweigend dasitzt.
5.34.25
सुपुष्पितः स्यादफलः फलितः स्याद्दुरारुहः ।
अपक्वः पक्वसङ्काशो न तु शीर्येत कर्हिचित् ॥ ५.३४.२५ ॥
Es kann in voller Blüte stehen und doch keine Frucht tragen; es kann Früchte tragen und doch schwer zu erklimmen sein; es kann unreif sein und doch reif aussehen, darf aber niemals verwelken.
5.34.26
चक्षुषा मनसा वाचा कर्मणा च चतुर्विधम् ।
प्रसादयति यो लोकं तं लोकोऽनुप्रसीदति ॥ ५.३४.२६ ॥
Wer das Volk auf vier Weisen erfreut — durch den Blick, den Geist, die Rede und die Tat —, den erfreut seinerseits das Volk.
5.34.27
यस्मात्रस्यन्ति भूतानि मृगव्याधान्मृगा इव ।
सागरान्तामपि महीं लब्ध्वा स परिहीयते ॥ ५.३४.२७ ॥
Wer von den Geschöpfen gemieden wird, wie das Wild vor dem Jäger flieht, geht zugrunde, auch wenn er die Erde bis zum Ozean gewonnen hat.
5.34.28
पितृपैतामहं राज्यं प्राप्यापि स्वेन कर्मणा ।
वायुरभ्रमिवासाद्य भ्रंशयत्यनये स्थितः ॥ ५.३४.२८ ॥
Auch wenn er das von Vater und Großvater ererbte Reich erlangt hat, bringt derjenige, der durch eigene Taten im Unrecht verharrt, es zu Fall, wie der Wind, der auf eine Wolke trifft, sie zerstreut.
5.34.29
धर्ममाचरतो राज्ञः सद्भिश्चरितमादितः ।
वसुधा वसुसंपूर्णा वर्धते भूतिवर्धनी ॥ ५.३४.२९ ॥
Für den König, der das Dharma übt und dessen Wandel von Anfang an von den Guten gepflegt wurde, wächst die Erde, reich an Schätzen, und mehrt das Gedeihen.
5.34.30
अथ संत्यजतो धर्ममधर्मं चानुतिष्ठतः ।
प्रतिसंवेष्टते भूमिरग्नौ चर्माहितं यथा। ॥ ५.३४.३० ॥
Wer aber das Dharma verlässt und das Adharma übt, dem zieht sich die Erde zusammen, wie sich ein ins Feuer gelegtes Fell zusammenzieht.
5.34.31
य एव यत्नः क्रियते परराष्ट्रविमर्दने ।
स एव यत्नः कर्तव्यः स्वराष्ट्रपरिपालने । ॥ ५.३४.३१ ॥
Dieselbe Anstrengung, die man darauf verwendet, ein fremdes Reich zu zerschlagen, soll man auf den Schutz des eigenen Reiches verwenden.
5.34.32
धर्मेण राज्यं विन्देत धर्मेण परिपालयेत् ।
धर्ममूलां श्रियं प्राप्य न जहाति न हीयते ॥ ५.३४.३२ ॥
Durch Dharma soll man das Reich gewinnen und durch Dharma es bewahren. Hat man den im Dharma gegründeten Wohlstand erlangt, verliert man ihn nicht und verfällt nicht.
5.34.33
अप्युन्मत्तात्प्रलपतो बालाच्च परिजल्पतः ।
सर्वतः सारमादद्यादश्मभ्य इव काञ्चनम् ॥ ५.३४.३३ ॥
Auch aus dem Gefasel des Wahnsinnigen und dem Geplapper der Kinder soll man von allen Seiten das Wesentliche entnehmen, wie man Gold aus Steinen gewinnt.
5.34.34
सुव्याहृतानि महतां सुकृतानि ततस्ततः ।
सञ्चिन्वन्धीर आसीत शिलाहारी शिलं यथा ॥ ५.३४.३४ ॥
Die wohlgesprochenen Worte und guten Taten der Großen hier und dort sammelnd, soll der Weise sein wie ein Ährenleser.
5.34.35
गन्धेन गावः पश्यन्ति वेदैः पश्यन्ति ब्राह्मणाः ।
चारैः पश्यन्ति राजानश्चक्षुर्भ्यामितरे जनाः ॥ ५.३४.३५ ॥
Die Kühe sehen durch den Geruch, die Brahmanen sehen durch die Veden, die Könige sehen durch ihre Spione, und die anderen Menschen sehen durch ihre Augen.
5.34.36
भूयांसं लभते क्लेशं या गौर्भवति दुर्दुहा ।
अथ या सुदुघा राजन्नैव तां वितुदन्त्यपि ॥ ५.३४.३६ ॥
Die Kuh, die schwer zu melken ist, erleidet großes Leid; aber, o König, die leicht zu melkende quält man nicht.
5.34.37
यदतप्तं प्रणमति न तत्सन्तापमर्हति ।
यच्च स्वयं नतं दारु न तत्संनामयेद्बुधः ॥ ५.३४.३७ ॥
Was sich ohne Erhitzung biegt, verdient keine Glut; und das Holz, das sich von selbst gebogen hat, soll der Weise nicht weiter biegen.
5.34.38
एतयोपमया धीरः सन्नमेत बलीयसे ।
इन्द्राय स प्रणमते नमते यो बलीयसे ॥ ५.३४.३८ ॥
Durch dieses Gleichnis soll sich der standhafte Mann vor dem Starken beugen; wer sich vor dem Starken beugt, der verneigt sich in Wahrheit vor Indra.
5.34.39
पर्जन्यनाथाः पशवो राजानो मन्त्रिबान्धवाः ।
पतयो बान्धवाः स्त्रीणां ब्राह्मणा वेदबान्धवाः ॥ ५.३४.३९ ॥
Die Tiere haben den Regengott zum Herrn, die Könige ihre Minister zu Verwandten, die Frauen ihre Gatten zu Verwandten, und die Brahmanen die Veden zu Verwandten.
5.34.40
सत्येन रक्ष्यते धर्मो विद्या योगेन रक्ष्यते ।
मृजया रक्ष्यते रूपं कुलं वृत्तेन रक्ष्यते ॥ ५.३४.४० ॥
Dharma wird durch Wahrheit bewahrt, Wissen durch Übung, Schönheit durch Reinlichkeit, und das Geschlecht durch Wandel.
5.34.41
मानेन रक्ष्यते धान्यमश्वान्रक्षेदनुक्रमात् ।
अभीक्ष्णदर्शनाद्गावः स्त्रियो रक्ष्याः कुचेलतः ॥ ५.३४.४१ ॥
Getreide wird durch Achtung bewahrt; Pferde soll man der Reihe nach pflegen; Kühe bewahrt man durch häufiges Hinsehen, und Frauen durch Fernhalten von schmutziger Kleidung.
5.34.42
न कुलं वृत्तहीनस्य प्रमाणमिति मे मतिः ।
अन्तेष्वपि हि जातानां वृत्तमेव विशिष्यते ॥ ५.३४.४२ ॥
Meiner Meinung nach ist das Geschlecht kein Beweis für den, dem der Wandel fehlt; auch unter den in niedrigen Familien Geborenen zeichnet allein der Wandel aus.
5.34.43
य ईर्षुः परवित्तेषु रूपे वीर्ये कुलान्वये ।
सुखसौभाग्यसत्कारे तस्य व्याधिरनन्तकः ॥ ५.३४.४३ ॥
Wer auf den Reichtum, die Schönheit, die Tapferkeit, die edle Abstammung, das Glück, das Wohlergehen und die Ehre anderer neidisch ist, dessen Leiden ist endlos.
5.34.44
अकार्यकरणाद्भीतः कार्याणां च विवर्जनात् ।
अकाले मन्त्रभेदाच्च येन माद्येन्न तत्पिबेत् ॥ ५.३४.४४ ॥
Wer davor zurückschreckt, Unrecht zu tun, Pflichten zu vernachlässigen, zur Unzeit zu handeln oder ein Geheimnis zu verraten, der soll nicht trinken, was ihn berauscht.
5.34.45
विद्यामदो धनमदस्तृतीयोऽभिजनो मदः ।
मदा एतेऽवलिप्तानामेत एव सतां दमाः ॥ ५.३४.४५ ॥
Der Rausch des Wissens, der Rausch des Reichtums und, als dritter, der Rausch der edlen Geburt — dies sind die Räusche der Hochmütigen; und eben diese sind die Zügel der Guten.
5.34.46
असन्तोऽभ्यर्थिताः सद्भिः क्वचित्कार्ये कदाचन ।
मन्यन्ते सन्तमात्मानमसन्तमपि विश्रुतम् ॥ ५.३४.४६ ॥
Die Unwürdigen, wenn sie von den Guten gelegentlich für eine Aufgabe gesucht werden, halten sich selbst für gut, obwohl sie es nicht sind, auch wenn sie berühmt sind.
5.34.47
गतिरात्मवतां सन्तः सन्त एव सतां गतिः ।
असतां च गतिः सन्तो न त्वसन्तः सतां गतिः ॥ ५.३४.४७ ॥
Die Zuflucht der Selbstbeherrschten sind die Guten; allein die Guten sind die Zuflucht der Guten. Die Guten sind auch die Zuflucht der Bösen, doch die Bösen sind nicht die Zuflucht der Guten.
5.34.48
जिता सभा वस्त्रवता मिष्टाशा गोमता जिता ।
अध्वा जितो यानवता सर्वं शीलवता जितम् ॥ ५.३४.४८ ॥
Wer Kleider besitzt, gewinnt die Versammlung; wer sich nach Süßem sehnt, wer Vieh besitzt, gewinnt; wer ein Fahrzeug hat, gewinnt den Weg; wer edlen Charakter hat, gewinnt alles.
5.34.49
शीलं प्रधानं पुरुषे तद्यस्येह प्रणश्यति ।
न तस्य जीवितेनार्थो न धनेन न बन्धुभिः ॥ ५.३४.४९ ॥
Im Menschen ist der gute Wandel das Höchste; wem er hier verloren geht, dem nützen weder Leben, noch Reichtum, noch Verwandte.
5.34.50
आढ्यानां मांसपरमं मध्यानां गोरसोत्तरम् ।
तैलोत्तरं दरिद्राणां भोजनं भरतर्षभ ॥ ५.३४.५० ॥
Die Mahlzeit der Reichen hat Fleisch als Hauptbestandteil, die der Mittleren Milchprodukte, die der Armen Öl, o Stier der Bharatas.
5.34.51
संपन्नतरमेवान्नं दरिद्रा भुञ्जते सदा ।
श्रुत्स्वादुतां जनयति सा चाढ्येषु सुदुर्लभा ॥ ५.३४.५१ ॥
Die Armen essen stets die köstlichste Speise, und diese Würze ist unter den Reichen äußerst selten.
5.34.52
प्रायेण श्रीमतां लोके भोक्तुं शक्तिर्न विद्यते ।
जीर्यन्त्यपि हि काष्ठानि दरिद्राणां महीपते ॥ ५.३४.५२ ॥
In der Welt fehlt den Reichen meist die Kraft zum Essen; o Herr der Erde, sogar Holz verdauen die Armen.
5.34.53
अवृत्तिर्भयमन्त्यानां मध्यानां मरणाद्भयम् ।
उत्तमानां तु मर्त्यानामवमानात्परं भयम् ॥ ५.३४.५३ ॥
Die Niedrigsten fürchten den Mangel an Auskommen, die Mittleren den Tod; für die Höchsten der Sterblichen aber ist die Furcht vor Schande das größte.
5.34.54
ऐश्वर्यमदपापिष्ठा मदाः पानमदादयः ।
ऐश्वर्यमदमत्तो हि नो पतित्वाऽवबुध्यते ॥ ५.३४.५४ ॥
Der Rausch der Macht ist der sündhafteste, ebenso die Räusche des Trunks und dergleichen; wer vom Machtrausch berauscht ist, kommt erst nach dem Fall zur Besinnung.
5.34.55
इन्द्रियौरिन्द्रियार्थेषु वर्तमानैरनिग्रहैः ।
तैरयं ताप्यते लोको नक्षत्राणि ग्रहैरिव ॥ ५.३४.५५ ॥
Durch die Sinne, die sich in den Sinnesobjekten bewegen und ungezügelt sind, wird diese Welt gepeinigt, wie die Sterne von den Planeten.
5.34.56
यो जितः पञ्चवर्गेण सहजेनात्मकर्षिणा ।
आपदस्तस्य वर्धन्ते शुक्लपक्ष इवोडुराट् ॥ ५.३४.५६ ॥
Wer von der angeborenen Fünfergruppe besiegt wird, die ihn zu sich zieht, dessen Unglück wächst, wie der Mond in der hellen Hälfte wächst.
5.34.57
अविजित्य य आत्मानममात्यान्विजिगीषते ।
अमित्रान्वा जितामात्यः सोऽवशः परिहीयते ॥ ५.३४.५७ ॥
Wer, ohne sich selbst besiegt zu haben, seine Minister oder seine Feinde besiegen will, oder dessen Minister besiegt sind, der ist hilflos und geht zugrunde.
5.34.58
आत्मानमेव प्रथमं द्वेष्यरूपेण योजयेत् ।
ततोऽमात्यानमित्रांश्च न मोघं विजिगीषते ॥ ५.३४.५८ ॥
Man soll zuerst sich selbst in die Rolle des Feindes versetzen; dann ist das Verlangen, Minister und Feinde zu besiegen, nicht vergeblich.
5.34.59
वश्येन्द्रियं जितामात्यं धृतदण्डं विकारिषु ।
परीक्ष्यकारिणं धीरमत्यन्तं श्रीर्निषेवते ॥ ५.३४.५९ ॥
Das Glück verweilt ganz bei dem, dessen Sinne gezügelt sind, dessen Minister besiegt sind, der die Rute gegen Übeltäter führt, der nach Prüfung handelt und standhaft ist.
5.34.60
रथः शरीरं पुरुषस्य राज-
न्नात्मा नियन्तेन्द्रियाण्यस्य चाश्वाः।
तैरप्रमत्तः कुशली सदश्वै-
र्दान्तैः सुखं याति रथीव धीरः ॥ ५.३४.६० ॥
O König, der Körper ist der Wagen des Menschen, das Selbst sein Wagenlenker, und die Sinne sind seine Pferde. Mit ihnen fährt der wachsame, geschickte, standhafte Mann mit gut gezügelten edlen Pferden glücklich dahin wie ein Wagenkämpfer.
5.34.61
एतान्यनिगृहीतानि व्यापादयितुमप्यलम् ।
अविधेया इवादान्ताः सरथं सारथिं हयम् ॥ ५.३४.६१ ॥
Diese ungezügelten Sinne vermögen durchaus zu vernichten, wie ungebändigte Pferde Wagen, Wagenlenker und Pferd zugleich zerstören.
5.34.62
अनर्थमर्थतः पश्यन्नर्थं चैवाप्यनर्थतः ।
इन्द्रियैरजितैर्बालः सुदुःखं मन्यते सुखम् ॥ ५.३४.६२ ॥
Der Tor, mit unbezwungenen Sinnen, sieht Schaden als Nutzen und Nutzen als Schaden und hält großes Leid für Lust.
5.34.63
धर्मार्थौ यः परित्यज्य स्यादिन्द्रियवशानुगः ।
श्रीप्राणधनदारेभ्यः क्षिप्रं स परिहीयते ॥ ५.३४.६३ ॥
Wer Dharma und Reichtum aufgibt und der Macht der Sinne folgt, wird rasch seines Glücks, Lebens, Reichtums und seiner Gattin beraubt.
5.34.64
अर्थानामीश्वरो यः स्यादिन्द्रियाणामनीश्वरः ।
इन्द्रियाणामनैश्वर्यादैश्वार्याद्भूश्यते हि सः ॥ ५.३४.६४ ॥
Wer Herr über Reichtum, aber nicht Herr über seine Sinne ist, stürzt von seiner Herrschaft, weil er die Sinne nicht beherrscht.
5.34.65
आत्मनात्मानमन्विच्छेन्मनोबुद्धीन्द्रियैर्यतैः ।
आत्मा ह्येवात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥ ५.३४.६५ ॥
Mit gezügelten Geist, Verstand und Sinnen soll man das Selbst durch das Selbst suchen; denn das Selbst allein ist der Freund seiner selbst, und das Selbst allein der Feind seiner selbst.
5.34.66
बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनैवात्मात्मना जितः ।
स एव नियतो बन्धुः स एव नियतो रिपुः ॥ ५.३४.६६ ॥
Das Selbst ist der Freund dessen, der sein Selbst durch sein Selbst besiegt hat; das gezügelte Selbst ist der Freund, das ungezügelte der Feind.
5.34.67
क्षुद्राक्षेणेव जालेन झपावपिहितावुरू ।
कामश्च राजन्क्रोधश्च तौ प्रज्ञानं विलुम्पतः ॥ ५.३४.६७ ॥
O König, wie zwei Fische in einem kleinen Netz gefangen, so plündern Begierde und Zorn die Einsicht.
5.34.68
समवेक्ष्येह धर्मार्थौ संभारान्योऽधिगच्छति ।
स वै संभृतसंभारः सततं सुखमेधते ॥ ५.३४.६८ ॥
Wer hier Dharma und Reichtum gut abwägt und die Mittel sammelt, wird reich an Mitteln und gedeiht beständig im Glück.
5.34.69
यः पञ्चाभ्यन्तराञ्शत्रूनविजित्य मनोमयान् ।
जिगीषति रिपूनन्यान्रिपवोऽभिभवन्ति तम् ॥ ५.३४.६९ ॥
Wer die fünf inneren, aus dem Geist geborenen Feinde nicht besiegt und andere Feinde besiegen will, wird von eben diesen Feinden überwältigt.
5.34.70
दृश्यन्ते हि महात्मानो बध्यमानाः स्वकर्मभिः ।
इन्द्रियाणामनीशत्वाद्राजानो राज्यविभ्रमैः ॥ ५.३४.७० ॥
Man sieht großherzige Könige durch ihre eigenen Taten gebunden; da sie die Sinne nicht beherrschen, verstricken sie sich in den Täuschungen der Herrschaft.
5.34.71
असंत्यागात्पापकृतामपापां-
स्तुल्यो दण्डः स्पृशते मिश्रभावात्।
शुष्केणार्द्रं दह्यते मिश्रभावा-
त्तस्मात्पापैः सह सन्धिं न कुर्यात् ॥ ५.३४.७१ ॥
Weil man die Frevler nicht verlässt, trifft die gleiche Strafe auch die Schuldlosen; durch die Vermischung brennt das Feuchte zusammen mit dem Trockenen. Daher soll man mit den Frevlern kein Bündnis schließen.
5.34.72
निजानुत्पततः शत्रून्पश्च पञ्चप्रयोजनान् ।
यो मोहान्न निगृह्णाति तमापद्ग्रसते नरम् ॥ ५.३४.७२ ॥
Wer die sich in ihm erhebenden Feinde und die fünfundzwanzig Ziele sieht, sie aber aus Verblendung nicht zügelt, den ergreift das Unglück.
5.34.73
अनसूयार्जवं शौचं सन्तोषः प्रियवादिता ।
दमः सत्यमनायासो न भवन्ति दुरात्मनाम् ॥ ५.३४.७३ ॥
Neidlosigkeit, Aufrichtigkeit, Reinheit, Zufriedenheit, freundliche Rede, Selbstbeherrschung, Wahrheit und Mühelosigkeit finden sich nicht bei Menschen von böser Natur.
5.34.74
आत्मज्ञानमानायासस्तितिक्षा धर्मनित्यता ।
वाक्चैव गुप्ता दानं च नैतान्यन्त्येषु भारत ॥ ५.३४.७४ ॥
Selbsterkenntnis, Mühelosigkeit, Geduld, Beständigkeit im Dharma, bedachte Rede und Geben finden sich nicht bei niederen Menschen, o Bhārata.
5.34.75
आक्रोशपरिवादाभ्यां विहिंसन्त्यबुधा बुधान् ।
वक्ता पापमुपादत्ते क्षममाणो विमुच्यते ॥ ५.३४.७५ ॥
Die Unwissenden verletzen die Weisen durch Schmähung und Tadel; der Sprecher lädt Schuld auf sich, doch wer vergibt, wird befreit.
5.34.76
हिंसा बलमसाधूनां राज्ञां दण्डविधिर्बलम् ।
शुश्रूपा तु वलं स्त्रीणां क्षमा गुणवतां बलम् ॥ ५.३४.७६ ॥
Gewalt ist die Stärke der Bösen; die Ordnung der Strafe ist die Stärke der Könige; Dienst ist die Stärke der Frauen; Vergebung ist die Stärke der Tugendhaften.
5.34.77
वाक्संयमो हि नृपते सुदुष्करतमो मतः ।
अर्थवच्च विचित्रं च न शक्यं बहु भाषितुम् ॥ ५.३४.७७ ॥
Die Beherrschung der Rede, o König, gilt als das Schwierigste; man kann nicht viel Sinnvolles und Vielfältiges sprechen.
5.34.78
अभ्यावहति कल्याणं विविधं वाक् सुभाषिता ।
सैव दुर्भाषिता राजन्ननर्थायोपपद्यते ॥ ५.३४.७८ ॥
Wohlgesprochene Worte bringen vielerlei Segen; doch dieselben Worte, schlecht gesprochen, o König, führen ins Verderben.
5.34.79
रोहते सायकैर्विद्धं वनं परशुना हतम् ।
वाचा दुरुक्तं बीभत्सं न संरोहति वाक्क्षतम् ॥ ५.३४.७९ ॥
Ein Wald, von Pfeilen durchbohrt oder von der Axt gefällt, treibt wieder aus; doch die Wunde der Rede, durch ein hartes, schändliches Wort geschlagen, heilt nie.
5.34.80
कर्णिनालीकनाराचान्निर्हरन्ति शरीरतः ।
वाक्छशल्यस्तु न निर्हर्तुं शक्यो हृदिशयो हि सः ॥ ५.३४.८० ॥
Widerhakige Pfeile und eiserne Geschosse lassen sich aus dem Körper ziehen; doch der Dorn des Wortes, der im Herzen sitzt, kann nicht herausgezogen werden.
5.34.81
वाक्सायका वदनान्निष्पतन्ति ।
यैराहतः शोचति रात्र्यहानि।
परस्य नामर्मसु ते पतन्ति ।
तान्पण्डितो नावसृजेत्परेभ्यः ॥ ५.३४.८१ ॥
Pfeile des Wortes fliegen aus dem Mund; von ihnen getroffen, klagt der Mensch Tag und Nacht. Sie fallen auf die empfindlichen Stellen des anderen; der Weise schießt sie nicht auf andere ab.
5.34.82
यस्मै देवाः प्रयच्छन्ति पुरुषाय पराभवम् ।
बुद्धिं तस्यापकर्षन्ति सोऽवाचीनानि पश्यति ॥ ५.३४.८२ ॥
Dem Menschen, dem die Götter Verderben bestimmen, entziehen sie den Verstand; dann sieht er nur noch das Niedrige.
5.34.83
बुद्धौ कलुषभूतायां विनाशे प्रत्युपस्थिते ।
अनयो नयसङ्काशो हृदयान्नापसर्पति ॥ ५.३४.८३ ॥
Wenn der Verstand getrübt ist und der Untergang naht, weicht das Unrecht, das wie kluge Politik aussieht, nicht aus dem Herzen.
5.34.84
सेयं बुद्धिः परीता ते पुत्राणां भरतर्षभ ।
पाण्डवानां विरोधेन न चैनानवबुध्यसे ॥ ५.३४.८४ ॥
Dieser dein Verstand, o Stier der Bharatas, ist von deinen Söhnen umfangen; durch Feindschaft gegen die Pāṇḍavas erkennst du sie nicht.
5.34.85
राजा लक्षणसंपन्नस्त्रैलोक्यस्यापि यो भवेत् ।
शिष्यस्ते शासिता सोऽस्तु धृतराष्ट्र युधिष्ठिरः ॥ ५.३४.८५ ॥
Yudhiṣṭhira, der die Zeichen eines Königs trägt, der sogar die drei Welten regieren könnte, sei dein Schüler, o Dhṛtarāṣṭra; er sei es, der dich unterweist.
5.34.86
अतीव सर्वान्पुत्रांस्ते भागधेयपुरस्कृतः ।
तेजसा प्रज्ञया चैव युक्तो धर्मर्थतत्त्ववित् ॥ ५.३४.८६ ॥
Vom Schicksal weit mehr geehrt als alle deine Söhne, mit Glanz und Weisheit begabt, kennt er das Wesen von Dharma und Artha.
5.34.87
अनुक्रोशादानृशंस्याद्योऽसौ धर्मभृतां वरः ।
गौरवात्तव राजेन्द्र बहून्क्लेशांस्तितिक्षति ॥ ५.३४.८७ ॥
Aus Mitgefühl und Sanftmut erträgt er, der Beste unter den Hütern des Dharma, o Herr der Könige, viele Mühen aus Achtung vor dir.