മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.38.1
ऊर्ध्वं प्राणा ह्युत्क्रामन्ति यूनः स्थविर आयति ।
प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यां पुनस्तान्प्रतिपद्यते ॥ ५.३८.१ ॥
വൃദ്ധൻ വരുന്നതു കണ്ടാൽ യുവാവിന്റെ പ്രാണൻ മേലോട്ടുയരുന്നു; എഴുന്നേറ്റ് നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ അവ വീണ്ടും തിരികെയെത്തുന്നു.
5.38.2
पीठं दत्त्वा साधवेऽभ्यागताय ।
आनीयापः परिनिर्णिज्य पादौ।
सुखं पृष्ट्वा प्रतिवेद्यात्मसंस्थां ।
ततो दद्यादन्नमवेक्ष्य धीरः ॥ ५.३८.२ ॥
വന്നെത്തിയ സജ്ജനനായ അതിഥിക്ക് ഇരിപ്പിടം നൽകി, വെള്ളം കൊണ്ടുവന്ന് അവന്റെ പാദങ്ങൾ നന്നായി കഴുകി; സുഖം ചോദിച്ച്, തന്റെ സ്ഥിതി അറിയിച്ച്, പിന്നെ ധീരനായവൻ ആലോചിച്ച് അന്നം നൽകണം.
5.38.3
यस्योदकं मधुपर्कं च गां च ।
न मन्त्रवित्प्रतिगृह्णाति गेहे ।
लोभाद्भयादथ कार्पण्यतो वा ।
तस्यानर्थं जीवितमाहुरर्याः ॥ ५.३८.३ ॥
ആരുടെ വീട്ടിൽ മന്ത്രജ്ഞൻ വെള്ളവും മധുപർക്കവും പശുവും സ്വീകരിക്കുന്നില്ലയോ — അത്യാഗ്രഹത്താലോ ഭയത്താലോ പിശുക്കിനാലോ — അവന്റെ ജീവിതം നാശമാണെന്ന് ആര്യന്മാർ പറയുന്നു.
5.38.4
चिकित्सकः शल्यकर्तावकीर्णी ।
स्तेनः क्रूरो मद्यपो भ्रूणहा च।
सेनाजीवी श्रुतिविक्रायकश्च ।
भृशं प्रियोऽप्यतिथिर्नोदकार्हः ॥ ५.३८.४ ॥
വൈദ്യൻ, ശസ്ത്രക്രിയക്കാരൻ, വ്രതം ലംഘിച്ചവൻ, കള്ളൻ, ക്രൂരൻ, മദ്യപൻ, ഗർഭഹത്യ ചെയ്തവൻ, പടയാൽ ജീവിക്കുന്നവൻ, വേദം വിൽക്കുന്നവൻ — അത്യന്തം പ്രിയനായ അതിഥിയാണെങ്കിലും അവൻ വെള്ളത്തിന് അർഹനല്ല.
5.38.5
अविक्रेयं लवणं पक्वमन्नं ।
दधि क्षीरं मधु तैलं घृतं च।
तिला मांसं फलमूलानि शाकं ।
रक्तं वासः सर्वगन्धा गुडाश्च ॥ ५.३८.५ ॥
ഉപ്പ്, വേവിച്ച അന്നം, തൈര്, പാല്, തേൻ, എണ്ണ, നെയ്യ്, എള്ള്, മാംസം, പഴം-കിഴങ്ങ്, പച്ചക്കറി, ചുവന്ന വസ്ത്രം, സകല സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, ശർക്കര — ഇവ വിൽക്കാൻ പാടില്ലാത്തവയാണ്.
5.38.6
अरोषणो यः समलोष्ठाश्मकाञ्चनः ।
प्रहीणशोको गतसन्धिविग्रहः ।
निन्दाप्रशंसोपरतः प्रियाप्रिये ।
त्यजन्नुदासीनवदेष भिक्षुकः ॥ ५.३८.६ ॥
ക്രോധമില്ലാത്തവനും, മൺകട്ട, കല്ല്, സ്വർണ്ണം എന്നിവയെ തുല്യമായി കാണുന്നവനും, ശോകം നീങ്ങിയവനും, സന്ധിവിഗ്രഹങ്ങൾക്കതീതനും, നിന്ദാസ്തുതികളിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചവനും, പ്രിയാപ്രിയങ്ങളെ ഉദാസീനനെപ്പോലെ ത്യജിക്കുന്നവനുമായ ഇയാളാണ് ഭിക്ഷു.
5.38.7
नीवारमूलेङ्गुदशाकवृत्तिः ।
सुसंयतात्माग्निकार्येषु चोद्यः।
वने वसन्नतिथिष्वप्रमत्तो ।
धुरन्धरः पुण्यकृदेष तापसः ॥ ५.३८.७ ॥
നീവാരം, വേരുകൾ, ഇംഗുദി ഫലം, ഇലക്കറികൾ എന്നിവകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്നവനും, ആത്മസംയമമുള്ളവനും, അഗ്നികർമ്മങ്ങളിൽ ഉത്സാഹിയും, കാട്ടിൽ വസിക്കുന്നവനും, അതിഥികളിൽ ജാഗ്രതയുള്ളവനും, ഭാരം വഹിക്കുന്നവനും, പുണ്യം ചെയ്യുന്നവനുമായ ഇയാളാണ് താപസൻ.
5.38.8
अपकृत्य बुद्धिमतो दूरस्थोऽस्मीति नाश्वसेत् ।
दीर्घौ बुद्धिमतो बाहू याभ्यां हिंसति हिंसितः ॥ ५.३८.८ ॥
ബുദ്ധിമാനോട് ദ്രോഹം ചെയ്തിട്ട് 'ഞാൻ ദൂരത്താണ്' എന്ന് ആശ്വസിക്കരുത്; ബുദ്ധിമാന്റെ ബാഹുക്കൾ നീണ്ടവയാണ്, അവയാൽ അവൻ പ്രഹരിക്കുന്നു, പ്രഹരമേറ്റവൻ വേദനിക്കുന്നു.
5.38.9
न विश्वसेदविश्वस्ते विश्वस्ते नातिविश्वसेत् ।
विश्वासाद्भयमुत्पन्नं मूलान्यपि निकृन्तति ॥ ५.३८.९ ॥
വിശ്വസിക്കാൻ പാടില്ലാത്തവനെ വിശ്വസിക്കരുത്; വിശ്വസിക്കാവുന്നവനെയും അമിതമായി വിശ്വസിക്കരുത്; വിശ്വാസത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ഭയം വേരുകളെയും മുറിച്ചുകളയുന്നു.
5.38.10
अनीर्षुर्गुप्तदारश्च संविभागी प्रियंवदः ।
श्लक्ष्णो मधुरवाक्स्त्रीणां न चासां वशगो भवेत् ॥ ५.३८.१० ॥
അസൂയയില്ലാത്തവനും, ഭാര്യയെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനും, പങ്കിട്ടു നൽകുന്നവനും, പ്രിയം പറയുന്നവനും, മൃദുവും മധുരവുമായി സംസാരിക്കുന്നവനും ആയിരിക്കണം; എന്നാൽ സ്ത്രീകളുടെ വശഗനാകരുത്.
5.38.11
पूजनीया महाभागाः पुण्याश्च गृहदीप्तयः ।
स्त्रियः श्रियो गृहस्योक्तास्तस्माद्रक्ष्या विशेषतः ॥ ५.३८.११ ॥
സ്ത്രീകൾ പൂജനീയരും മഹാഭാഗ്യമുള്ളവരും പവിത്രരും വീടിന്റെ ദീപങ്ങളുമാണ്; അവർ വീട്ടിലെ ശ്രീ എന്നു പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; അതിനാൽ വിശേഷിച്ച് അവരെ സംരക്ഷിക്കണം.
5.38.12
पितुरन्तःपुरं दद्यान्मातुर्दद्यान्महानसम् ।
गोषु चात्मसमं दद्यात्स्वयमेव कृषिं व्रजेत्।
भृत्यैर्वाणिज्यचारं च पुत्रैः सेवेत च द्विजान् ॥ ५.३८.१२ ॥
പിതാവിന് അന്തഃപുരവും മാതാവിന് പാചകശാലയും ഏൽപ്പിക്കണം; പശുക്കളെ തന്നെപ്പോലെ വിശ്വസ്തനായ ഒരാളെ ഏൽപ്പിക്കണം; കൃഷി സ്വയം നോക്കണം; വാണിജ്യം ഭൃത്യന്മാരെക്കൊണ്ട് നടത്തിക്കണം; ദ്വിജന്മാരെ പുത്രന്മാരെക്കൊണ്ട് സേവിപ്പിക്കണം.
5.38.13
अद्भ्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्रमश्मनो लोहमुत्थितम् ।
तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वासु योनिषु शाम्यति ॥ ५.३८.१३ ॥
ജലത്തിൽനിന്ന് അഗ്നി, ബ്രഹ്മത്തിൽനിന്ന് ക്ഷാത്രം, കല്ലിൽനിന്ന് ഇരുമ്പ് ഉയരുന്നു; ഇവയുടെ സർവത്ര സഞ്ചരിക്കുന്ന തേജസ്സ് സ്വന്തം ഉറവിടങ്ങളിൽ ശമിക്കുന്നു.
5.38.14
नित्यं सन्तं कुले जाताः पावकोपमतेजसः ।
क्षमावन्तो निराकाराः काष्ठेऽग्निरिव शेरते ॥ ५.३८.१४ ॥
എപ്പോഴും സജ്ജനങ്ങളായി കുലത്തിൽ ജനിച്ചവർ, അഗ്നിക്കു തുല്യം തേജസ്സുള്ളവർ, ക്ഷമയുള്ളവർ, ബാഹ്യ പ്രകടനമില്ലാത്തവർ—അവർ വിറകിലെ അഗ്നിപോലെ ഒളിഞ്ഞു കിടക്കുന്നു.
5.38.15
यस्य मन्त्रं न जानन्ति बाह्याश्चाभ्यन्तराश्च ये ।
स राजा सर्वतश्चक्षुश्चिरमैश्वर्यमश्नुते ॥ ५.३८.१५ ॥
ആരുടെ മന്ത്രണം പുറത്തുള്ളവരും അകത്തുള്ളവരും അറിയുന്നില്ലയോ, ആ രാജാവ്—എല്ലായിടത്തും കണ്ണുള്ളവൻ—ദീർഘകാലം ഐശ്വര്യം അനുഭവിക്കുന്നു.
5.38.16
करिष्यन्न प्रभाषेत कृतान्येव तु दर्शयेत् ।
धर्मकामार्थकार्याणि तथा मन्त्रो न भिद्यते ॥ ५.३८.१६ ॥
ചെയ്യാനിരിക്കുന്നത് പറയരുത്; ചെയ്തുകഴിഞ്ഞതു മാത്രം കാണിക്കണം. ഇങ്ങനെ ധർമ, കാമ, അർഥ കാര്യങ്ങളുടെ മന്ത്രണം ഭേദിക്കപ്പെടില്ല.
5.38.17
गिरिपृष्ठमुपारुह्य प्रासादं वा रहोगतः ।
अरण्ये निःशलाके वा तत्र मन्त्रोऽभिधीयते ॥ ५.३८.१७ ॥
പർവതശിഖരത്തിൽ കയറി, അല്ലെങ്കിൽ കൊട്ടാരത്തിൽ ഏകാന്തമായി, അല്ലെങ്കിൽ ജാലകമില്ലാത്ത കാട്ടിൽ—അവിടെയാണ് മന്ത്രണം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.
5.38.18
नासुहृत्परमं मन्त्रं भारतार्हति वेदितुम् ।
अपण्डितो वापि सुहृत्पण्डितो वाप्यनात्मवान् ॥ ५.३८.१८ ॥
സുഹൃത്തല്ലാത്തവൻ, ഓ ഭാരതാ, പരമമായ രഹസ്യമന്ത്രം അറിയാൻ യോഗ്യനല്ല; അവൻ പണ്ഡിതനല്ലാത്തവനോ, പണ്ഡിതനായ സുഹൃത്തോ ആകട്ടെ, ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്തവനാണെങ്കിൽ.
5.38.19
नापरीक्ष्य महीपालः कुर्यात्सचिवमात्मनः ।
अमात्ये ह्यर्थलिप्सा च मन्त्ररक्षणमेव च ॥ ५.३८.१९ ॥
രാജാവ് പരിശോധിക്കാതെ തനിക്കായി ഒരു മന്ത്രിയെ നിയമിക്കരുത്; കാരണം അമാത്യനല്ലാത്തവനിൽ ധനമോഹവും മന്ത്രരക്ഷണവും ഉണ്ടാകും.
5.38.20
कृतानि सर्वकार्याणि यस्य पारिषदा विदुः ।
धर्मे चार्थे च कामे च स राजा राजसत्तमः। ॥ ५.३८.२० ॥
ഏത് രാജാവിന്റെ സഭാംഗങ്ങൾ അവന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും — ധർമ്മത്തിലും അർത്ഥത്തിലും കാമത്തിലും — സിദ്ധിച്ചതായി അറിയുന്നുവോ, അവനാണ് രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.
5.38.21
गूढमन्त्रस्य नृपतेस्तस्य सिद्धिरसंशयम् ।
अप्रशस्तानि कार्याणि यो मोहादनुतिष्ठति। ॥ ५.३८.२१ ॥
രഹസ്യമന്ത്രമുള്ള രാജാവിന് സിദ്ധി സംശയമില്ലാതെ ലഭിക്കും; എന്നാൽ മോഹത്താൽ അപ്രശസ്തമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവന് അങ്ങനെയല്ല.
5.38.22
स तेषां विपरिभ्रंशाद्भ्रश्यते जीवितादपि ।
कर्मणां तु प्रशस्तानामनुष्ठानं सुखावहम्। ॥ ५.३८.२२ ॥
അവൻ അവയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി വീഴുന്നതിനാൽ ജീവിതത്തിൽ നിന്നുപോലും വീഴുന്നു; എന്നാൽ പ്രശസ്തമായ കർമ്മങ്ങളുടെ അനുഷ്ഠാനം സുഖം നൽകുന്നു.
5.38.23
तेषामेवाननुष्ठानं पश्चात्तापकरं मतम् ।
अनधीत्य यथा वेदान्न विप्रः श्राद्धमर्हति । ॥ ५.३८.२३ ॥
അവയുടെ അനുഷ്ഠാനമില്ലായ്മ പശ്ചാത്താപമുണ്ടാക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു; വേദങ്ങൾ പഠിക്കാത്ത ബ്രാഹ്മണൻ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യാൻ യോഗ്യനല്ലാത്തതുപോലെ.
5.38.24
एवमश्रुतषाङ्गुण्यो न मन्त्रं श्रोतुमर्हति ।
स्थानवृद्धिक्षयज्ञस्य षाङ्गुण्यविदितात्मनः। ॥ ५.३८.२४ ॥
ഇങ്ങനെ ഷാഡ്ഗുണ്യം കേൾക്കാത്തവൻ മന്ത്രം കേൾക്കാൻ അർഹനല്ല; സ്ഥാനം, വളർച്ച, ക്ഷയം അറിഞ്ഞ് ഷാഡ്ഗുണ്യത്താൽ സ്വയം അറിഞ്ഞവനാണ് (അർഹൻ).
5.38.25
अनवज्ञातशीलस्य स्वाधीना पृथिवी नृप ।
अमोघक्रोधहर्षस्य स्वयं कृत्वान्ववेक्षिणः। ॥ ५.३८.२५ ॥
അവമതിക്കപ്പെടാത്ത ശീലമുള്ളവന് രാജാവേ, ഭൂമി അവന്റെ അധീനത്തിലാണ്; കോപവും സന്തോഷവും വ്യർഥമാകാത്തവനും സ്വയം ചെയ്ത് നന്നായി പരിശോധിക്കുന്നവനും.
5.38.26
आत्मप्रत्ययकोशस्य वसुदैव वसुन्धरा ।
नाममात्रेणा तुष्येत छत्रेण च महीपतिः। ॥ ५.३८.२६ ॥
ആത്മവിശ്വാസമാണ് ഭണ്ഡാരമായുള്ളവന് ഭൂമി സമ്പത്ത് നൽകും; പേരുമാത്രം കൊണ്ടും കുടകൊണ്ടും രാജാവ് തൃപ്തനാകും.
5.38.27
भृत्येभ्यो विसृजेदर्थान्नैकः सर्वहरो भवेत् ।
ब्राह्मणं ब्राह्मणो वेद भर्ता वेद स्त्रियं तथा। ॥ ५.३८.२७ ॥
സേവകർക്ക് സമ്പത്ത് പങ്കിടണം; ഒറ്റയ്ക്ക് എല്ലാം അപഹരിക്കുന്നവനാകരുത്; ബ്രാഹ്മണനെ ബ്രാഹ്മണൻ അറിയുന്നു, ഭർത്താവ് ഭാര്യയെ അറിയുന്നു, അതുപോലെ.
5.38.28
अमात्यं नृपतिर्वेद राजा राजानमेव च ।
न शत्रुर्वशमापन्नो मोक्तव्यो वध्यतां गतः। ॥ ५.३८.२८ ॥
രാജാവ് അമാത്യനെ അറിയുന്നു, രാജാവ് രാജാവിനെയും അറിയുന്നു; ശത്രു വശത്തായാൽ വിടരുത്; വധാർഹനായാൽ (വിടരുത്).
5.38.29
न्यग्भूत्वा पर्युपासीत वध्वं हन्याद्बले सति ।
अहताद्धि भयं तस्माज्जायते नचिरादिव ॥ ५.३८.२९ ॥
വിനയത്തോടെ സേവിക്കണം; ബലമുള്ളപ്പോൾ പ്രഹരിക്കണം; പ്രഹരിക്കപ്പെടാത്തവനിൽ നിന്ന് ഭയം ഉണ്ടാകുന്നു, അത് വേഗം ഉണ്ടാകുന്നു.
5.38.30
दैवतेषु प्रयत्नेन राजसु ब्राह्मणेषु च ।
नियन्तव्यः सदा क्रोधो वृद्धबालातुरेषु च ॥ ५.३८.३० ॥
ദേവന്മാരോടും രാജാക്കന്മാരോടും ബ്രാഹ്മണരോടും, വൃദ്ധരോടും ബാലന്മാരോടും രോഗികളോടും, കോപത്തെ പ്രയത്നപൂർവം എപ്പോഴും നിയന്ത്രിക്കണം.
5.38.31
निरर्थं कलहं प्राज्ञो वर्जयेन्मूढसेवितम् ।
कीर्ति च लभते लोके न चानर्थेन युज्यते ॥ ५.३८.३१ ॥
ബുദ്ധിമാൻ മൂഢന്മാർ സേവിക്കുന്ന നിരർത്ഥകമായ കലഹം ഒഴിവാക്കണം. അവൻ ലോകത്തിൽ കീർത്തി നേടുന്നു; അനർത്ഥത്തോട് ചേരുന്നില്ല.
5.38.32
प्रसादो निष्फलो यस्य क्रोधश्चापि निरर्थकः ।
न तं भर्तारमिच्छन्ति षण्ढं पतिमिव स्त्रियः ॥ ५.३८.३२ ॥
ആരുടെ കൃപ ഫലശൂന്യവും കോപം നിരർത്ഥകവുമോ, അവനെ ജനങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; സ്ത്രീകൾ ഷണ്ഡനായ ഭർത്താവിനെ ആഗ്രഹിക്കാത്തതുപോലെ.
5.38.33
न बुद्धिर्धनलाभाय न जाड्यमसमृद्धये ।
लोकपर्यायवृत्तान्तं प्राज्ञो जानाति नेतरः ॥ ५.३८.३३ ॥
ബുദ്ധി ധനലാഭത്തിനല്ല; ജഡത്വം സമൃദ്ധിയില്ലായ്മയ്ക്കുമല്ല. ലോകത്തിലെ മാറ്റങ്ങളുടെ വൃത്താന്തം ബുദ്ധിമാൻ മാത്രമേ അറിയൂ, മറ്റാരുമല്ല.
5.38.34
विद्याशीलवयोवृद्धान्बुद्धिवृद्धांश्च भारत ।
धनाभिजातवृद्धांश्च नित्यं मूढोऽवमन्यते ॥ ५.३८.३४ ॥
ഭാരതാ! മൂഢൻ എപ്പോഴും വിദ്യ, ശീലം, വയസ്സ് എന്നിവയിൽ മുതിർന്നവരെയും ബുദ്ധിയിൽ മുതിർന്നവരെയും ധനത്തിലും കുലമഹിമയിലും മുതിർന്നവരെയും അവഗണിക്കുന്നു.
5.38.35
अनार्यवृत्तमप्राज्ञमसूयकमधार्मिकम् ।
अनर्थाः क्षिप्रमायान्ति वाग्दुष्टं क्रोधनं तथा ॥ ५.३८.३५ ॥
അനാര്യ നടത്തയുള്ളവൻ, അജ്ഞൻ, അസൂയാലു, അധാർമ്മികൻ, ദുർവാചാലൻ, ക്രോധി—അവരിലേക്ക് അനർത്ഥങ്ങൾ വേഗം വന്നെത്തുന്നു.
5.38.36
अविसंवादनं दानं समयस्याव्यतिक्रमः ।
आवर्तयन्ति भूतानि सम्यक्प्रणिहिता च वाक् ॥ ५.३८.३६ ॥
തർക്കമില്ലായ്മ, ദാനം, കരാർ ലംഘിക്കാതിരിക്കൽ, ശരിയായി പ്രയോഗിച്ച വാക്ക് — ഇവ ജീവികളെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നു.
5.38.37
अविसंवादको दक्षः कृतज्ञो मतिमानृजुः ।
अपि संक्षीणकोशोऽपि लभते परिवारणम् ॥ ५.३८.३७ ॥
തർക്കിക്കാത്തവൻ, സമർത്ഥൻ, കൃതജ്ഞൻ, ബുദ്ധിമാൻ, ഋജുവായവൻ — ഖജനാവ് ക്ഷയിച്ചാലും പരിവാരത്തിന്റെ പിന്തുണ നേടുന്നു.
5.38.38
धृतिः शमो दमः शौचं कारुण्यं वागनिष्ठुरा ।
मित्राणां चानभिद्रोहः सप्तैताः समिधः श्रियः ॥ ५.३८.३८ ॥
ധൈര്യം, ശമം, ദമം, ശൗചം, കാരുണ്യം, കഠിനമല്ലാത്ത വാക്ക്, മിത്രങ്ങളോടുള്ള ദ്രോഹമില്ലായ്മ — ഈ ഏഴും ശ്രീയുടെ സമിധകൾ.
5.38.39
असंविभागी दुष्टात्मा कृतघ्नो निरपत्रपः ।
तादृङ्वराधिपो लोके वर्जनीयो नराधिप ॥ ५.३८.३९ ॥
പങ്കുവെക്കാത്തവൻ, ദുഷ്ടമനസ്സുള്ളവൻ, കൃതഘ്നൻ, ലജ്ജയില്ലാത്തവൻ — അങ്ങനെയുള്ള രാജാവും ലോകത്തിൽ ഒഴിവാക്കേണ്ടവനാണ്, നരാധിപാ.
5.38.40
न च रात्रौ सुखं शेते ससर्प इव वेश्मनि ।
यः कोपयति निर्दोषं सदोषोऽभ्यन्तरं जनम् ॥ ५.३८.४० ॥
ദോഷമുള്ളവനായി നിർദോഷനെയും അടുപ്പമുള്ളവനെയും കോപിപ്പിക്കുന്നവൻ വീട്ടിൽ പാമ്പിനോടൊപ്പം ഉറങ്ങുന്നവനെപ്പോലെ രാത്രിയിൽ സുഖമായി ഉറങ്ങുന്നില്ല.
5.38.41
येषु दुष्टेषु दोषः स्याद्योगक्षेमस्य भारत ।
सदा प्रसादनं तेषां देवतानामिवाचरेत् ॥ ५.३८.४१ ॥
ഭാരതാ, ദുഷ്ടരായവർ ഉണ്ടെങ്കിൽ യോഗക്ഷേമത്തിൽ ദോഷം വരുമോ, അവരെ എപ്പോഴും ദേവന്മാരെപ്പോലെ പ്രസാദിപ്പിക്കണം.
5.38.42
येऽर्थाः स्त्रीषु समायुक्ताः प्रमत्तपतितेषु च ।
ये चानार्ये समासक्ताः सर्वे ते संशयं गताः ॥ ५.३८.४२ ॥
സ്ത്രീകളിലും അശ്രദ്ധരിലും പതിതരിലും വിനിയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ധനങ്ങളും, അനാര്യരിൽ ആസക്തമായി പറ്റിനിൽക്കുന്നവയും—അവയെല്ലാം സംശയത്തിലാകുന്നു.
5.38.43
यत्र स्त्री यत्र कितवो बालो यत्रानुशासिता ।
मञ्जन्ति तेऽवशा राजन्नद्यामश्मप्लवा इव ॥ ५.३८.४३ ॥
സ്ത്രീ ഭരിക്കുന്നിടത്തും, ചൂതുകളിക്കാരനും, ബാലനും, അനുശാസനമില്ലാത്തവനും ഉള്ളിടത്തും—അവർ നിസ്സഹായരായി മുങ്ങുന്നു, രാജാവേ, നദിയിലെ കല്ലോടങ്ങൾ പോലെ.
5.38.44
प्रयोजनेषु ये सक्ता न विशेषेषु भारत ।
तानहं पण्डितान्मन्ये विशेषा हि प्रसङ्गिनः ॥ ५.३८.४४ ॥
പ്രയോജനങ്ങളിൽ മുഴുകിയവരെ, ഭരതവംശജാ, വിശേഷങ്ങളിലല്ല—അവരെയാണ് ഞാൻ പണ്ഡിതരായി കരുതുന്നത്, കാരണം വിശേഷങ്ങൾ അതിരുകടപ്പിക്കുന്നവയാണ്.
5.38.45
यं प्रशंसन्ति कितवा यं प्रशंसन्ति चारणाः ।
यं प्रशंसन्ति बन्धक्यो न स जीवति मानवः ॥ ५.३८.४५ ॥
ആരെയാണ് ചൂതുകളിക്കാർ പുകഴ്ത്തുന്നത്, ആരെയാണ് ചാരണന്മാർ പുകഴ്ത്തുന്നത്, ആരെയാണ് വേശ്യകൾ പുകഴ്ത്തുന്നത്—ആ മനുഷ്യൻ ജീവിച്ചിരിക്കില്ല.
5.38.46
हित्वा तान्परमेष्वासान्पाण्डवानमितौजसः ।
आहितं भारतैश्वर्यं त्वया दुर्योधने महत् ॥ ५.३८.४६ ॥
ആ മഹാധനുർധരന്മാരെയും അപരിമിത തേജസ്സുള്ള പാണ്ഡവരെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഭരതവംശത്തിന്റെ മഹൈശ്വര്യം നീ ദുര്യോധനനിൽ ഏൽപ്പിച്ചു.
5.38.47
तं द्रक्ष्यसि परिभ्रष्टं तस्मात्त्वमचिरादिव ।
ऐश्वर्यमदसंमूढं बलिं लोकत्रयादिव ॥ ५.३८.४७ ॥
ഐശ്വര്യമദത്താൽ മോഹിതനായ ബലി മൂന്നു ലോകങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണതുപോലെ, അവൻ വേഗം വീണുപോകുന്നത് നീ കാണും.