ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.163.1
यदक्र॑न्दः प्रथ॒मं जाय॑मान उ॒द्यन्त्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् ।
श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उ॑प॒स्तुत्यं॒ महि॑ जा॒तं ते॑ अर्वन् ॥
હે અશ્વ, તું પ્રથમ જન્મ્યો અને સમુદ્રમાંથી કે વાદળમાંથી ઉદય પામતાં તું ચીસ પાડ્યો; તારો મહાન જન્મ સ્તુતિને યોગ્ય છે. તારી પાંખો બાજની છે અને તારા બાહુ હરણના છે.
1.163.2
य॒मेन॑ द॒त्तं त्रि॒त ए॑नमायुन॒गिन्द्र॑ एणं प्रथ॒मो अध्य॑तिष्ठत् ।
ग॒न्ध॒र्वो अ॑स्य रश॒नाम॑गृभ्णा॒त्सूरा॒दश्वं॑ वसवो॒ निर॑तष्ट ॥
યમે આપેલા આને ત્રિતે જોડ્યો; પ્રથમ ઇન્દ્ર એના પર સવાર થયો. ગંધર્વે એની લગામ પકડી; હે વસુઓ, સૂર્યમાંથી તમે અશ્વને ઘડ્યો.
1.163.3
असि॑ य॒मो अस्या॑दि॒त्यो अ॑र्व॒न्नसि॑ त्रि॒तो गुह्ये॑न व्र॒तेन॑ ।
असि॒ सोमे॑न स॒मया॒ विपृ॑क्त आ॒हुस्ते॒ त्रीणि॑ दि॒वि बन्ध॑नानि ॥
તું યમ છે, તું આદિત્ય છે, હે અશ્વ; તું ત્રિત છે, ગુહ્ય વ્રત સાથે યુક્ત. સોમ સાથે જોડાઈ મુક્ત થયેલો તું છે; સ્વર્ગમાં તારાં ત્રણ બંધન છે એમ તેઓ કહે છે.
1.163.4
त्रीणि॑ त आहुर्दि॒वि बन्ध॑नानि॒ त्रीण्य॒प्सु त्रीण्य॒न्तः स॑मु॒द्रे ।
उ॒तेव॑ मे॒ वरु॑णश्च्छन्त्स्यर्व॒न्यत्रा॑ त आ॒हुः प॑र॒मं ज॒नित्र॑म् ॥
તારાં ત્રણ બંધન સ્વર્ગમાં, ત્રણ પાણીમાં, ત્રણ સમુદ્રની અંદર કહેવાય છે. મારી (સ્તુતિ) વરુણ સાંભળે તેમ, હે અશ્વ, જ્યાં તારું પરમ જન્મસ્થાન કહેવાય છે ત્યાં.
1.163.5
इ॒मा ते॑ वाजिन्नव॒मार्ज॑नानी॒मा श॒फानां॑ सनि॒तुर्नि॒धाना॑ ।
अत्रा॑ ते भ॒द्रा र॑श॒ना अ॑पश्यमृ॒तस्य॒ या अ॑भि॒रक्ष॑न्ति गो॒पाः ॥
હે બળવાન અશ્વ, આ તારાં શુદ્ધીકરણનાં કર્મો છે; આ દાતાના ખૂરોનાં પાત્રો છે. અહીં મેં તારી સુંદર લગામો જોઈ; ઋતના રક્ષક ગોપાળો તેમને સાચવે છે.
1.163.6
आ॒त्मानं॑ ते॒ मन॑सा॒राद॑जानाम॒वो दि॒वा प॒तय॑न्तं पतं॒गम् ।
शिरो॑ अपश्यं प॒थिभिः॑ सु॒गेभि॑ररे॒णुभि॒र्जेह॑मानं पत॒त्रि ॥
તારા આત્માને મેં મનથી દૂરથી ઓળખ્યો, દિવસે નીચેથી ઊડતા પક્ષીની જેમ. તારું માથું મેં જોયું; સુગમ માર્ગો પર, ધૂળ વિનાના રસ્તાઓ પર કૂદતા પાંખવાળાની જેમ.
1.163.7
अत्रा॑ ते रू॒पमु॑त्त॒मम॑पश्यं॒ जिगी॑षमाणमि॒ष आ प॒दे गोः ।
य॒दा ते॒ मर्तो॒ अनु॒ भोग॒मान॒ळादिद्ग्रसि॑ष्ठ॒ ओष॑धीरजीगः ॥
અહીં મેં તારું શ્રેષ્ઠ રૂપ જોયું, જ્યારે તું ગોચર ભૂમિમાં જીતવાની ઇચ્છાથી દોડતો હતો. જ્યારે મરણશીલ માનવી તારો ભોગ ખાઈ જાય છે, ત્યારે તું અતિ ભૂખ્યો થઈ ઓષધીઓ ગળી જાય છે.
1.163.8
अनु॑ त्वा॒ रथो॒ अनु॒ मर्यो॑ अर्व॒न्ननु॒ गावोऽनु॒ भगः॑ क॒नीना॑म् ।
अनु॒ व्राता॑स॒स्तव॑ स॒ख्यमी॑यु॒रनु॑ दे॒वा म॑मिरे वी॒र्यं॑ ते ॥
તારી પાછળ રથ ચાલ્યો, તારી પાછળ મર્ય, હે અર્વન્, તારી પાછળ ગાયો ચાલી, કન્યાઓનું સૌભાગ્ય પણ તારી પાછળ આવ્યું. તારી મિત્રતા તરફ ટોળીઓ આવી, દેવોએ તારા વીર્યની પ્રશંસા કરી.
1.163.9
हिर॑ण्यशृ॒ङ्गोऽयो॑ अस्य॒ पादा॒ मनो॑जवा॒ अव॑र॒ इन्द्र॑ आसीत् ।
दे॒वा इद॑स्य हवि॒रद्य॑माय॒न्यो अर्व॑न्तं प्रथ॒मो अ॒ध्यति॑ष्ठत् ॥
સોનાનાં શીંગડાં, લોખંડના પગ, મનના વેગવાળો આ (અશ્વ) હતો; તેની પાછળ ઇન્દ્ર હતો. દેવો એના હવિર્ભોજન ઉત્સવમાં આવ્યા; જેણે પ્રથમ અર્વન પર આરોહણ કર્યું.
1.163.10
ई॒र्मान्ता॑सः॒ सिलि॑कमध्यमासः॒ सं शूर॑णासो दि॒व्यासो॒ अत्याः॑ ।
हं॒सा इ॑व श्रेणि॒शो य॑तन्ते॒ यदाक्षि॑षुर्दि॒व्यमज्म॒मश्वाः॑ ॥
હલતા કેશવાળા, ચાંદી જેવા મધ્ય ભાગવાળા, વીર, દિવ્ય, વેગવાળા ઘોડા સાથે ચાલે છે; હંસો હારમાં પ્રયત્ન કરે તેમ, ઘોડા દિવ્ય માર્ગે દોડે છે ત્યારે.
1.163.11
तव॒ शरी॑रं पतयि॒ष्ण्व॑र्व॒न्तव॑ चि॒त्तं वात॑ इव॒ ध्रजी॑मान् ।
तव॒ शृङ्गा॑णि॒ विष्ठि॑ता पुरु॒त्रार॑ण्येषु॒ जर्भु॑राणा चरन्ति ॥
તારું શરીર ઉડનારું છે, હે અર્વન્; તારું મન પવન જેવું કંપતું અને વેગવાળું છે. તારાં શિંગડાં ઘણી જગ્યાએ સ્થિર છે; તે જંગલમાં ચીસો પાડતાં દોડીને ચાલે છે.
1.163.12
उप॒ प्रागा॒च्छस॑नं वा॒ज्यर्वा॑ देव॒द्रीचा॒ मन॑सा॒ दीध्या॑नः ।
अ॒जः पु॒रो नी॑यते॒ नाभि॑र॒स्यानु॑ प॒श्चात्क॒वयो॑ यन्ति रे॒भाः ॥
શક્તિશાળી અર્વન પોતાના આદેશ સાથે આગળ આવ્યો; મનથી દેવો તરફ દીપ્તિમાન થઈને. અજને આગળ લઈ જવાય છે; તેની નાભિ (કેન્દ્ર)ની પાછળ કવિઓ ગાતા ચાલે છે.
1.163.13
उप॒ प्रागा॑त्पर॒मं यत्स॒धस्थ॒मर्वाँ॒ अच्छा॑ पि॒तरं॑ मा॒तरं॑ च ।
अ॒द्या दे॒वाञ्जुष्ट॑तमो॒ हि ग॒म्या अथा शा॑स्ते दा॒शुषे॒ वार्या॑णि ॥
ઘોડો પોતાના પરમ સ્થાને પહોંચ્યો, પિતા અને માતા પાસે, ત્યારે આજે, અત્યંત પ્રિય થઈને તું દેવો પાસે જા; પછી તે દાતા યજમાનને શ્રેષ્ઠ ધન આપે છે.