Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଋଗ୍ବେଦ · ସୂକ୍ତ 1.163

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.163.1

यदक्र॑न्दः प्रथ॒मं जाय॑मान उ॒द्यन्त्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् ।
श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उ॑प॒स्तुत्यं॒ महि॑ जा॒तं ते॑ अर्वन् ॥

ହେ ଅଶ୍ୱ, ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଇ ସମୁଦ୍ର କିମ୍ବା ମେଘରୁ ଉଦିତ ହେବାବେଳେ ଚିତ୍କାର କଲ; ତୁମର ମହାନ ଜନ୍ମ ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ। ତୁମର ଡେଣା ଶ୍ୟେନର ଓ ବାହୁ ହରିଣର।

1.163.2

य॒मेन॑ द॒त्तं त्रि॒त ए॑नमायुन॒गिन्द्र॑ एणं प्रथ॒मो अध्य॑तिष्ठत् ।
ग॒न्ध॒र्वो अ॑स्य रश॒नाम॑गृभ्णा॒त्सूरा॒दश्वं॑ वसवो॒ निर॑तष्ट ॥

ଯମ ଦେଇଥିବା ଏହାକୁ ତ୍ରିତ ଯୋଡ଼ିଲେ; ପ୍ରଥମେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହା ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଏହାର ଲଗାମ ଧରିଲେ; ହେ ବସୁଗଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ତୁମେମାନେ ଅଶ୍ୱ ଗଢ଼ିଲ।

1.163.3

असि॑ य॒मो अस्या॑दि॒त्यो अ॑र्व॒न्नसि॑ त्रि॒तो गुह्ये॑न व्र॒तेन॑ ।
असि॒ सोमे॑न स॒मया॒ विपृ॑क्त आ॒हुस्ते॒ त्रीणि॑ दि॒वि बन्ध॑नानि ॥

ତୁମେ ଯମ, ତୁମେ ଆଦିତ୍ୟ, ହେ ଅଶ୍ୱ; ତୁମେ ତ୍ରିତ, ଗୁହ୍ୟ ବ୍ରତ ସହ ଯୁକ୍ତ। ସୋମ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଓ ମୁକ୍ତ ତୁମେ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ତୁମର ତିନୋଟି ବନ୍ଧନ ଅଛି ବୋଲି ସେମାନେ କୁହନ୍ତି।

1.163.4

त्रीणि॑ त आहुर्दि॒वि बन्ध॑नानि॒ त्रीण्य॒प्सु त्रीण्य॒न्तः स॑मु॒द्रे ।
उ॒तेव॑ मे॒ वरु॑णश्च्छन्त्स्यर्व॒न्यत्रा॑ त आ॒हुः प॑र॒मं ज॒नित्र॑म् ॥

ତୁମର ତିନି ବନ୍ଧନ ସ୍ୱର୍ଗରେ, ତିନି ଜଳରେ, ତିନି ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ମୋ (ସ୍ତୁତି) ବରୁଣ ଯେପରି ଶୁଣନ୍ତି, ହେ ଅଶ୍ୱ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମର ପରମ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ କୁହାଯାଏ ସେଠାରେ।

1.163.5

इ॒मा ते॑ वाजिन्नव॒मार्ज॑नानी॒मा श॒फानां॑ सनि॒तुर्नि॒धाना॑ ।
अत्रा॑ ते भ॒द्रा र॑श॒ना अ॑पश्यमृ॒तस्य॒ या अ॑भि॒रक्ष॑न्ति गो॒पाः ॥

ହେ ବଳବାନ ଅଶ୍ୱ, ଏଗୁଡ଼ିକ ତୁମର ଶୁଦ୍ଧିକରଣ କର୍ମ; ଏଗୁଡ଼ିକ ଦାତାର ଖୁରର ପାତ୍ର। ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମର ସୁନ୍ଦର ଲଗାମ ଦେଖିଲି; ଋତର ରକ୍ଷକ ଗୋପାଳମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

1.163.6

आ॒त्मानं॑ ते॒ मन॑सा॒राद॑जानाम॒वो दि॒वा प॒तय॑न्तं पतं॒गम् ।
शिरो॑ अपश्यं प॒थिभिः॑ सु॒गेभि॑ररे॒णुभि॒र्जेह॑मानं पत॒त्रि ॥

ତୁମ ଆତ୍ମାକୁ ମୁଁ ମନ ଦ୍ୱାରା ଦୂରରୁ ଜାଣିଲି, ଦିନରେ ତଳୁ ଉଡ଼ୁଥିବା ପକ୍ଷୀ ପରି। ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ମୁଁ ଦେଖିଲି; ସୁଗମ ପଥରେ, ଧୂଳିହୀନ ରାସ୍ତାରେ ଡେଣାଧାରୀ ପରି ଡେଇଁ ଚାଲୁଥିବା।

1.163.7

अत्रा॑ ते रू॒पमु॑त्त॒मम॑पश्यं॒ जिगी॑षमाणमि॒ष आ प॒दे गोः ।
य॒दा ते॒ मर्तो॒ अनु॒ भोग॒मान॒ळादिद्ग्रसि॑ष्ठ॒ ओष॑धीरजीगः ॥

ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଦେଖିଲି, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଚରାଚରରେ ଜିତିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଦୌଡ଼ୁଥିଲ। ଯେତେବେଳେ ମରଣଶୀଳ ମଣିଷ ତୁମର ଭୋଗ ଖାଇଦିଏ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଅତି କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ଔଷଧିମାନ ଗିଳିଦିଅ।

1.163.8

अनु॑ त्वा॒ रथो॒ अनु॒ मर्यो॑ अर्व॒न्ननु॒ गावोऽनु॒ भगः॑ क॒नीना॑म् ।
अनु॒ व्राता॑स॒स्तव॑ स॒ख्यमी॑यु॒रनु॑ दे॒वा म॑मिरे वी॒र्यं॑ ते ॥

ତୁମ ପଛେ ରଥ ଚାଲିଲା, ତୁମ ପଛେ ମର୍ୟ, ହେ ଅର୍ବନ୍, ତୁମ ପଛେ ଗାଈମାନେ ଚାଲିଲେ, କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପଛେ ଆସିଲା। ତୁମ ସଖ୍ୟ ଦିଗରେ ଦଳମାନେ ଆସିଲେ, ଦେବତାମାନେ ତୁମ ବୀର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

1.163.9

हिर॑ण्यशृ॒ङ्गोऽयो॑ अस्य॒ पादा॒ मनो॑जवा॒ अव॑र॒ इन्द्र॑ आसीत् ।
दे॒वा इद॑स्य हवि॒रद्य॑माय॒न्यो अर्व॑न्तं प्रथ॒मो अ॒ध्यति॑ष्ठत् ॥

ସୁନାର ଶିଙ୍ଗ, ଲୁହାର ପାଦ, ମନର ବେଗବାନ ଏହି (ଅଶ୍ୱ) ଥିଲା; ତାହାର ପଛେ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଏହାର ହବିର୍ଭୋଜନ ଉତ୍ସବକୁ ଆସିଲେ; ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ଅର୍ବନ୍ ଉପରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

1.163.10

ई॒र्मान्ता॑सः॒ सिलि॑कमध्यमासः॒ सं शूर॑णासो दि॒व्यासो॒ अत्याः॑ ।
हं॒सा इ॑व श्रेणि॒शो य॑तन्ते॒ यदाक्षि॑षुर्दि॒व्यमज्म॒मश्वाः॑ ॥

ହଲାଉଥିବା ଆଲି ବିଶିଷ୍ଟ, ରୂପା ରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟଭାଗ ବିଶିଷ୍ଟ, ବୀର, ଦିବ୍ୟ, ବେଗବାନ ଅଶ୍ୱମାନେ ଏକତ୍ର ଚାଲନ୍ତି; ହଂସମାନେ ଧାରାରେ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ପରି, ଅଶ୍ୱମାନେ ଦିବ୍ୟ ପଥରେ ଦୌଡ଼ନ୍ତି ଯେତେବେଳେ।

1.163.11

तव॒ शरी॑रं पतयि॒ष्ण्व॑र्व॒न्तव॑ चि॒त्तं वात॑ इव॒ ध्रजी॑मान् ।
तव॒ शृङ्गा॑णि॒ विष्ठि॑ता पुरु॒त्रार॑ण्येषु॒ जर्भु॑राणा चरन्ति ॥

ତୁମ ଶରୀର ଉଡ଼ନ୍ତା, ହେ ଅର୍ବନ୍; ତୁମ ମନ ପବନ ପରି କମ୍ପିତ ଓ ବେଗବାନ। ତୁମ ଶିଙ୍ଗ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥିତ; ସେମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ ଚିତ୍କାର କରି ଦୌଡ଼ି ଚାଲନ୍ତି।

1.163.12

उप॒ प्रागा॒च्छस॑नं वा॒ज्यर्वा॑ देव॒द्रीचा॒ मन॑सा॒ दीध्या॑नः ।
अ॒जः पु॒रो नी॑यते॒ नाभि॑र॒स्यानु॑ प॒श्चात्क॒वयो॑ यन्ति रे॒भाः ॥

ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅର୍ବନ୍ ନିଜର ଆଦେଶ ସହିତ ଆଗକୁ ଆସିଲେ; ମନରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦିଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ। ଅଜଙ୍କୁ ଆଗକୁ ନିଆଯାଏ; ତାଙ୍କ ନାଭି (କେନ୍ଦ୍ର)ର ପଛେ କବିମାନେ ଗାନ କରି ଚାଲନ୍ତି।

1.163.13

उप॒ प्रागा॑त्पर॒मं यत्स॒धस्थ॒मर्वाँ॒ अच्छा॑ पि॒तरं॑ मा॒तरं॑ च ।
अ॒द्या दे॒वाञ्जुष्ट॑तमो॒ हि ग॒म्या अथा शा॑स्ते दा॒शुषे॒ वार्या॑णि ॥

ଘୋଡ଼ା ନିଜ ପରମ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଲା ବେଳେ, ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ନିକଟକୁ, ସେତେବେଳେ ଆଜି ଅତି ପ୍ରିୟ ହୋଇ ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ; ତା'ପରେ ସେ ଦାତା ଯଜମାନଙ୍କୁ ବାଞ୍ଛିତ ଧନ ଦାନ କରେ।