ఋగ్వేదం · సూక్తం 1.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.163.1
यदक्र॑न्दः प्रथ॒मं जाय॑मान उ॒द्यन्त्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् ।
श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उ॑प॒स्तुत्यं॒ महि॑ जा॒तं ते॑ अर्वन् ॥
ఓ అశ్వమా, నీవు మొదట జన్మించి సముద్రం నుండి లేదా మేఘం నుండి ఉదయిస్తూ అరిచావు; నీ మహా జన్మ స్తుతికి అర్హమైనది. నీ రెక్కలు డేగవి, నీ బాహువులు జింకవి.
1.163.2
य॒मेन॑ द॒त्तं त्रि॒त ए॑नमायुन॒गिन्द्र॑ एणं प्रथ॒मो अध्य॑तिष्ठत् ।
ग॒न्ध॒र्वो अ॑स्य रश॒नाम॑गृभ्णा॒त्सूरा॒दश्वं॑ वसवो॒ निर॑तष्ट ॥
యముడు ఇచ్చిన దీనిని త్రితుడు కట్టాడు; ముందుగా ఇంద్రుడు దీనిపై ఎక్కాడు. గంధర్వుడు దీని కళ్ళెం పట్టుకున్నాడు; వసువులారా, సూర్యుని నుండి అశ్వాన్ని మీరు రూపొందించారు.
1.163.3
असि॑ य॒मो अस्या॑दि॒त्यो अ॑र्व॒न्नसि॑ त्रि॒तो गुह्ये॑न व्र॒तेन॑ ।
असि॒ सोमे॑न स॒मया॒ विपृ॑क्त आ॒हुस्ते॒ त्रीणि॑ दि॒वि बन्ध॑नानि ॥
నీవు యముడవు, నీవు ఆదిత్యుడవు, ఓ అశ్వమా; నీవు త్రితుడవు, గుహ్య వ్రతంతో కూడినవాడవు. సోమంతో కలిసి విడుదల చేయబడినవాడవు; స్వర్గంలో నీకు మూడు బంధనాలు ఉన్నాయని వారు అంటారు.
1.163.4
त्रीणि॑ त आहुर्दि॒वि बन्ध॑नानि॒ त्रीण्य॒प्सु त्रीण्य॒न्तः स॑मु॒द्रे ।
उ॒तेव॑ मे॒ वरु॑णश्च्छन्त्स्यर्व॒न्यत्रा॑ त आ॒हुः प॑र॒मं ज॒नित्र॑म् ॥
నీ మూడు బంధనాలు స్వర్గంలో ఉన్నాయని అంటారు, మూడు నీటిలో, మూడు సముద్రం లోపల. నా (స్తుతి)ని వరుణుడు వినినట్లుగా, ఓ అశ్వమా, నీ పరమ జన్మస్థానం ఎక్కడ అని చెప్పబడుతుందో అక్కడ.
1.163.5
इ॒मा ते॑ वाजिन्नव॒मार्ज॑नानी॒मा श॒फानां॑ सनि॒तुर्नि॒धाना॑ ।
अत्रा॑ ते भ॒द्रा र॑श॒ना अ॑पश्यमृ॒तस्य॒ या अ॑भि॒रक्ष॑न्ति गो॒पाः ॥
ఓ బలమైన అశ్వమా, ఇవి నీ శుద్ధి కర్మలు; ఇవి దాత యొక్క డెక్కల పాత్రలు. ఇక్కడ నీ మంచి కళ్ళెములను నేను చూశాను; ఋతాన్ని కాపాడే కాపరులు వాటిని రక్షిస్తారు.
1.163.6
आ॒त्मानं॑ ते॒ मन॑सा॒राद॑जानाम॒वो दि॒वा प॒तय॑न्तं पतं॒गम् ।
शिरो॑ अपश्यं प॒थिभिः॑ सु॒गेभि॑ररे॒णुभि॒र्जेह॑मानं पत॒त्रि ॥
నీ ఆత్మను నేను మనస్సుతో దూరం నుండి తెలుసుకున్నాను, పగటిపూట కింద నుండి ఎగిరే పక్షిలా. నీ తలను నేను చూశాను; సుగమమైన మార్గాల్లో, ధూళి లేని దారుల్లో దూకుతూ రెక్కలున్నవాడిలా.
1.163.7
अत्रा॑ ते रू॒पमु॑त्त॒मम॑पश्यं॒ जिगी॑षमाणमि॒ष आ प॒दे गोः ।
य॒दा ते॒ मर्तो॒ अनु॒ भोग॒मान॒ळादिद्ग्रसि॑ष्ठ॒ ओष॑धीरजीगः ॥
ఇక్కడ నీ అత్యుత్తమ రూపాన్ని చూశాను, మేత భూమిలో జయించాలనే కోరికతో నీవు పరుగెత్తుతున్నప్పుడు. మానవుడు నీ ఆహారాన్ని తిన్నప్పుడు, నీవు అత్యంత ఆకలిగొని ఓషధులను మ్రింగివేస్తావు.
1.163.8
अनु॑ त्वा॒ रथो॒ अनु॒ मर्यो॑ अर्व॒न्ननु॒ गावोऽनु॒ भगः॑ क॒नीना॑म् ।
अनु॒ व्राता॑स॒स्तव॑ स॒ख्यमी॑यु॒रनु॑ दे॒वा म॑मिरे वी॒र्यं॑ ते ॥
నీ వెనుక రథం వెళ్లింది, నీ వెనుక మర్యా, ఓ అర్వన్, నీ వెనుక ఆవులు వెళ్లాయి, కన్యల భాగ్యం కూడా నీ వెనుక వచ్చింది. నీ స్నేహం వైపు గుంపులు వచ్చాయి, దేవతలు నీ వీర్యాన్ని కీర్తించారు.
1.163.9
हिर॑ण्यशृ॒ङ्गोऽयो॑ अस्य॒ पादा॒ मनो॑जवा॒ अव॑र॒ इन्द्र॑ आसीत् ।
दे॒वा इद॑स्य हवि॒रद्य॑माय॒न्यो अर्व॑न्तं प्रथ॒मो अ॒ध्यति॑ष्ठत् ॥
బంగారు కొమ్ములు, ఇనుప కాళ్ళు, మనసు వేగం కలిగినది ఈ (అశ్వం); దాని వెనుక ఇంద్రుడు ఉన్నాడు. దేవతలు దీని హవిర్భోజ్య విందుకు వచ్చారు; మొదట అర్వన్ పై అధిరోహించినవాడు.
1.163.10
ई॒र्मान्ता॑सः॒ सिलि॑कमध्यमासः॒ सं शूर॑णासो दि॒व्यासो॒ अत्याः॑ ।
हं॒सा इ॑व श्रेणि॒शो य॑तन्ते॒ यदाक्षि॑षुर्दि॒व्यमज्म॒मश्वाः॑ ॥
కదిలే మేని కలిగినవి, వెండి రంగు మధ్య భాగం కలిగినవి, వీరమైనవి, దివ్యమైనవి, వేగంగా పరిగెత్తేవి అశ్వాలు కలిసి సాగుతాయి; హంసలు వరుసలలో ప్రయత్నించినట్లు, అశ్వాలు దివ్య మార్గంలో పరుగెత్తినప్పుడు.
1.163.11
तव॒ शरी॑रं पतयि॒ष्ण्व॑र्व॒न्तव॑ चि॒त्तं वात॑ इव॒ ध्रजी॑मान् ।
तव॒ शृङ्गा॑णि॒ विष्ठि॑ता पुरु॒त्रार॑ण्येषु॒ जर्भु॑राणा चरन्ति ॥
నీ శరీరం ఎగిరేది, ఓ అర్వన్; నీ మనసు గాలి వలె కంపిస్తూ వేగంగా ఉంటుంది. నీ కొమ్ములు అనేక చోట్ల నిలిచి ఉన్నాయి; అవి అరణ్యంలో అరుస్తూ పరుగెత్తుతూ కదులుతాయి.
1.163.12
उप॒ प्रागा॒च्छस॑नं वा॒ज्यर्वा॑ देव॒द्रीचा॒ मन॑सा॒ दीध्या॑नः ।
अ॒जः पु॒रो नी॑यते॒ नाभि॑र॒स्यानु॑ प॒श्चात्क॒वयो॑ यन्ति रे॒भाः ॥
శక్తిమంతమైన అశ్వం తన ఆజ్ఞతో ముందుకు వచ్చింది; మనసుతో దేవతల వైపు ప్రకాశిస్తూ. అజుడైనవాడు ముందుకు నడిపించబడతాడు; అతని నాభి (కేంద్రం) వెనుక కవులు పాడుతూ వెళ్తారు.
1.163.13
उप॒ प्रागा॑त्पर॒मं यत्स॒धस्थ॒मर्वाँ॒ अच्छा॑ पि॒तरं॑ मा॒तरं॑ च ।
अ॒द्या दे॒वाञ्जुष्ट॑तमो॒ हि ग॒म्या अथा शा॑स्ते दा॒शुषे॒ वार्या॑णि ॥
గుర్రం తన అత్యున్నత స్థానానికి చేరినప్పుడు, తండ్రి వద్దకు, తల్లి వద్దకు, ఈ రోజు అత్యంత ప్రియుడవై దేవతల వద్దకు వెళ్ళు; తరువాత అతడు దానమిచ్చే యజమానికి శ్రేష్ఠమైన సంపదలను ప్రసాదిస్తాడు.