Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.83

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.83.1

अश्वा॑वति प्रथ॒मो गोषु॑ गच्छति सुप्रा॒वीरि॑न्द्र॒ मर्त्य॒स्तवो॒तिभिः॑ ।
तमित्पृ॑णक्षि॒ वसु॑ना॒ भवी॑यसा॒ सिन्धु॒मापो॒ यथा॒भितो॒ विचे॑तसः ॥

घोड्यांनी समृद्ध, गाईंमध्ये प्रथम, उत्तम रक्षक इंद्रा! तुझ्या संरक्षणांसह येणाऱ्या मर्त्याला मी मोठ्या धनाने भरून टाकतो; ज्ञानी जल नदीला सर्वत्र भरून टाकतात तसे.

1.83.2

आपो॒ न दे॒वीरुप॑ यन्ति हो॒त्रिय॑म॒वः प॑श्यन्ति॒ वित॑तं॒ यथा॒ रजः॑ ।
प्रा॒चैर्दे॒वासः॒ प्र ण॑यन्ति देव॒युं ब्र॑ह्म॒प्रियं॑ जोषयन्ते व॒रा इ॑व ॥

पाण्यासारखे दिव्य जल यज्ञसंबंधी संरक्षणाकडे जातात; ते पसरलेल्या अंतरिक्षाकडे पाहतात. देव पुढे नेऊन देवभक्ताला नेतात; प्रार्थनेला प्रिय असलेल्याला संतुष्ट करतात, श्रेष्ठजनांसारखे.

1.83.3

अधि॒ द्वयो॑रदधा उ॒क्थ्यं॑ वचो॑ य॒तस्रु॑चा मिथु॒ना या स॑प॒र्यतः॑ ।
असं॑यत्तो व्र॒ते ते॑ क्षेति॒ पुष्य॑ति भ॒द्रा श॒क्तिर्यज॑मानाय सुन्व॒ते ॥

दोघांमध्ये तू पठणीय वाणी ठेवलीस; सोमपात्रे उंचावलेली ती जोडी, ते दोघे तिचा आदर करतात. असंयमी नसलेला तुझ्या व्रतात राहतो आणि समृद्ध होतो; सोम पिळणाऱ्या यजमानासाठी कल्याणकारी शक्ती.

1.83.4

आदङ्गि॑राः प्रथ॒मं द॑धिरे॒ वय॑ इ॒द्धाग्न॑यः॒ शम्या॒ ये सु॑कृ॒त्यया॑ ।
सर्वं॑ प॒णेः सम॑विन्दन्त॒ भोज॑न॒मश्वा॑वन्तं॒ गोम॑न्त॒मा प॒शुं नरः॑ ॥

तेव्हा अंगिरसांनी प्रथम बल स्थापले; प्रज्वलित अग्नींसह, शमीच्या काठीने, सुकर्माने. पणीकडून सर्व भोजन त्या माणसांनी एकत्र मिळवले; घोडे, गाई आणि पशू असलेले धन.

1.83.5

य॒ज्ञैरथ॑र्वा प्रथ॒मः प॒थस्त॑ते॒ ततः॒ सूर्यो॑ व्रत॒पा वे॒न आज॑नि ।
आ गा आ॑जदु॒शना॑ का॒व्यः सचा॑ य॒मस्य॑ जा॒तम॒मृतं॑ यजामहे ॥

यज्ञांनी प्रथम अथर्वाने मार्ग पसरवले; नंतर व्रतपालक सूर्य, प्रिय वेन जन्मला. कवी उशनाने गाई एकत्र हाकल्या; यमापासून जन्मलेल्या अमृताची आम्ही उपासना करतो.

1.83.6

ब॒र्हिर्वा॒ यत्स्व॑प॒त्याय॑ वृ॒ज्यते॑ अ॒र्को वा॒ श्लोक॑मा॒घोष॑ते दि॒वि ।
ग्रावा॒ यत्र॒ वद॑ति का॒रुरु॒क्थ्य॑स्तस्येदिन्द्रो॑ अभिपि॒त्वेषु॑ रण्यति ॥

चांगल्या संततीच्या यजमानासाठी बर्हि पसरली जाते, किंवा अर्क स्वर्गात श्लोक घोषित करतो; जिथे दगड पिळणारा पठणीय बोलतो, तिथे त्याच्यासाठीच इंद्र आक्रमणाच्या स्पर्धांमध्ये आनंदतो.