ऋग्वेद · सूक्त 10.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.111.1
मनी॑षिणः॒ प्र भ॑रध्वं मनी॒षां यथा॑यथा म॒तयः॒ सन्ति॑ नृ॒णाम् ।
इन्द्रं॑ स॒त्यैरेर॑यामा कृ॒तेभिः॒ स हि वी॒रो गि॑र्वण॒स्युर्विदा॑नः ॥
हे मनीषींनो, मनुष्यांच्या ज्या ज्या प्रार्थना आहेत, तशा बुद्धीने स्तुती पुढे आणा. सत्यकर्मांनी आपण इंद्राला प्रेरित करू; कारण तो वीर आहे, स्तुतीची इच्छा करणारा आहे आणि प्राप्त होणारा आहे.
10.111.2
ऋ॒तस्य॒ हि सद॑सो धी॒तिरद्यौ॒त्सं गा॑र्ष्टे॒यो वृ॑ष॒भो गोभि॑रानट् ।
उद॑तिष्ठत्तवि॒षेणा॒ रवे॑ण म॒हान्ति॑ चि॒त्सं वि॑व्याचा॒ रजां॑सि ॥
ऋताच्या आसनावरूनच विचार प्रकाशला. गार्ष्टेय वृषभ गायींसह मिळाला; आपल्या बलाने व गर्जनेने उभा राहिला आणि महान लोकांना एकत्र व्यापून टाकले.
10.111.3
इन्द्रः॒ किल॒ श्रुत्या॑ अ॒स्य वे॑द॒ स हि जि॒ष्णुः प॑थि॒कृत्सूर्या॑य ।
आन्मेनां॑ कृ॒ण्वन्नच्यु॑तो॒ भुव॒द्गोः पति॑र्दि॒वः स॑न॒जा अप्र॑तीतः ॥
इंद्र खरोखर याचे ऐकण्याचे सामर्थ्य जाणतो; तोच विजेता आहे, सूर्यासाठी मार्ग तयार करणारा. मग स्तुती करीत तो अचल झाला; गायींचा स्वामी आणि स्वर्गाचा पती, जन्मसाथी आणि अप्रतिहत झाला.
10.111.4
इन्द्रो॑ म॒ह्ना म॑ह॒तो अ॑र्ण॒वस्य॑ व्र॒तामि॑ना॒दङ्गि॑रोभिर्गृणा॒नः ।
पु॒रूणि॑ चि॒न्नि त॑ताना॒ रजां॑सि दा॒धार॒ यो ध॒रुणं॑ स॒त्यता॑ता ॥
इंद्राने आपल्या महानतेने महासागराचे नियम मोडले; अंगिरसांसह स्तुत झाला. त्याने अनेक लोक पसरवले; सत्यकर्माने आकाश धारण करणाराही तोच आहे.
10.111.5
इन्द्रो॑ दि॒वः प्र॑ति॒मानं॑ पृथि॒व्या विश्वा॑ वेद॒ सव॑ना॒ हन्ति॒ शुष्ण॑म् ।
म॒हीं चि॒द्द्यामात॑नो॒त्सूर्ये॑ण चा॒स्कम्भ॑ चि॒त्कम्भ॑नेन॒ स्कभी॑यान् ॥
इंद्र आकाश आणि पृथ्वीच्या बरोबरीचा आहे; तो सर्व यज्ञ जाणतो आणि शुष्णाला मारतो. महान द्युलोकाला सूर्यासह विस्तारून खांबाने टेकवले; खांबापेक्षाही तो दृढ आहे.
10.111.6
वज्रे॑ण॒ हि वृ॑त्र॒हा वृ॒त्रमस्त॒रदे॑वस्य॒ शूशु॑वानस्य मा॒याः ।
वि धृ॑ष्णो॒ अत्र॑ धृष॒ता ज॑घ॒न्थाथा॑भवो मघवन्बा॒ह्वो॑जाः ॥
वज्राने, वृत्रहंता, तू वृत्राला फोडलेस — अदेवाच्या, फुगलेल्या मायांना. हे धृष्णो, येथे धैर्याने त्याला मारलेस; मग हे मघवन्, बाहुबलाने तू वीर झालास.
10.111.7
सच॑न्त॒ यदु॒षसः॒ सूर्ये॑ण चि॒त्राम॑स्य के॒तवो॒ राम॑विन्दन् ।
आ यन्नक्ष॑त्रं॒ ददृ॑शे दि॒वो न पुन॑र्य॒तो नकि॑र॒द्धा नु वे॑द ॥
उषा सूर्याबरोबर एकत्र येताना त्यांना त्याची तेजस्वी किरणरेषा सापडली. आकाशातून तारा दिसला तेव्हा तो पुन्हा कुठे गेला हे निश्चितपणे कोणीही जाणत नाही.
10.111.8
दू॒रं किल॑ प्रथ॒मा ज॑ग्मुरासा॒मिन्द्र॑स्य॒ याः प्र॑स॒वे स॒स्रुरापः॑ ।
क्व॑ स्वि॒दग्रं॒ क्व॑ बु॒ध्न आ॑सा॒मापो॒ मध्यं॒ क्व॑ वो नू॒नमन्तः॑ ॥
पहिले पाणी खरोखर खूप दूर गेले; इंद्राच्या प्रेरणेने ते वाहू लागले. या पाण्याचे टोक कुठे, मूळ कुठे? हे जलांनो, तुमचा मध्य कुठे, आणि आता तुमचा अंत कुठे?
10.111.9
सृ॒जः सिन्धूँ॒रहि॑ना जग्रसा॒नानादिदे॒ताः प्र वि॑विज्रे ज॒वेन॑ ।
मुमु॑क्षमाणा उ॒त या मु॑मु॒च्रेऽधेदे॒ता न र॑मन्ते॒ निति॑क्ताः ॥
अहीने गिळलेल्या नद्यांना मुक्त करताना, त्या वेगाने वाहू लागल्या. मुक्तीची इच्छा करून जे प्रवाह मोकळे झाले, ते रोखले गेल्यावर आनंद घेत नाहीत.
10.111.10
स॒ध्रीचीः॒ सिन्धु॑मुश॒तीरि॑वायन्त्स॒नाज्जा॒र आ॑रि॒तः पू॒र्भिदा॑साम् ।
अस्त॒मा ते॒ पार्थि॑वा॒ वसू॑नि अ॒स्मे ज॑ग्मुः सू॒नृता॑ इन्द्र पू॒र्वीः ॥
नदीप्रमाणे एकत्र वाहत, प्रियकराकडे जाते तसे, जागृत झालेला तो प्रियकर किल्ले फोडणारा आहे. हे इंद्रा, तुझी पार्थिव संपत्ती आणि उत्तम जन्माचे विपुल धन आमच्याकडे आले आहे.