ऋग्वेद · सूक्त 10.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.113.1
तम॑स्य॒ द्यावा॑पृथि॒वी सचे॑तसा॒ विश्वे॑भिर्दे॒वैरनु॒ शुष्म॑मावताम् ।
यदैत्कृ॑ण्वा॒नो म॑हि॒मान॑मिन्द्रि॒यं पी॒त्वी सोम॑स्य॒ क्रतु॑माँ अवर्धत ॥
एकमनाच्या द्यावापृथिवींनी सर्व देवांसह त्याच्या पराक्रमाचे रक्षण करावे; महिमा व इंद्रियबल धारण करून, सोम पिऊन, संकल्पवान होऊन तो वाढला.
10.113.2
तम॑स्य॒ विष्णु॑र्महि॒मान॒मोज॑सां॒शुं द॑ध॒न्वान्मधु॑नो॒ वि र॑प्शते ।
दे॒वेभि॒रिन्द्रो॑ म॒घवा॑ स॒याव॑भिर्वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अ॑भव॒द्वरे॑ण्यः ॥
विष्णू त्याचे महिमा बलाने धारण करतो; मधू (सोम) चा भाग घेऊन तो तो शिंपडतो. देवांसह व साथीदारांसह दानशील इंद्राने वृत्राला मारून वरेण्य झाला.
10.113.3
वृ॒त्रेण॒ यदहि॑ना॒ बिभ्र॒दायु॑धा स॒मस्थि॑था यु॒धये॒ शंस॑मा॒विदे॑ ।
विश्वे॑ ते॒ अत्र॑ म॒रुतः॑ स॒ह त्मनाव॑र्धन्नुग्र महि॒मान॑मिन्द्रि॒यम् ॥
वृत्र नावाच्या सर्पाशी तू शस्त्रे धारण करून युद्धासाठी ठाम उभा राहिलास, स्तोत्र मिळवण्यासाठी—येथे सर्व मरुत तुझ्यासह आपल्या स्वशक्तीने तुला वाढवू लागले; हे उग्रा, तुझी महिमा व इंद्रियबल.
10.113.4
ज॒ज्ञा॒न ए॒व व्य॑बाधत॒ स्पृधः॒ प्राप॑श्यद्वी॒रो अ॒भि पौंस्यं॒ रण॑म् ।
अवृ॑श्च॒दद्रि॒मव॑ स॒स्यदः॑ सृज॒दस्त॑भ्ना॒न्नाकं॑ स्वप॒स्यया॑ पृ॒थुम् ॥
जन्मताच तो शत्रूंना हाकलून लावला; वीराने पौरुषकर्मासाठी युद्ध पाहिले. त्याने पर्वत उघडला, उभ्या गायी सोडल्या, सत्कर्माने विशाल स्वर्गाला आधार दिला.
10.113.5
आदिन्द्रः॑ स॒त्रा तवि॑षीरपत्यत॒ वरी॑यो॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॑बाधत ।
अवा॑भरद्धृषि॒तो वज्र॑माय॒सं शेवं॑ मि॒त्राय॒ वरु॑णाय दा॒शुषे॑ ॥
तेव्हा इंद्र निश्चितच आपल्या बलाने अधिक विशाल झाला; त्याने द्यावापृथिवीला मागे ढकलले. धाडसी इंद्राने लोखंडी वज्र खाली आणले—मित्र व वरुणासाठी, दानशील यजमानासाठी कल्याणकारी रूपाने.
10.113.6
इन्द्र॒स्यात्र॒ तवि॑षीभ्यो विर॒प्शिन॑ ऋघाय॒तो अ॑रंहयन्त म॒न्यवे॑ ।
वृ॒त्रं यदु॒ग्रो व्यवृ॑श्च॒दोज॑सा॒पो बिभ्र॑तं॒ तम॑सा॒ परी॑वृतम् ॥
येथे इंद्राच्या शक्तींसाठी—बल पाठवणाऱ्या, गाणाऱ्या—त्या मन्युने (क्रोधाने) संतुष्ट झाल्या. उग्र इंद्राने वृत्राला बलाने छेदून वेगळे केले, तेव्हा अंधारात वेढलेल्या पाण्यांना त्याने मुक्त केले.
10.113.7
या वी॒र्या॑णि प्रथ॒मानि॒ कर्त्वा॑ महि॒त्वेभि॒र्यत॑मानौ समी॒यतुः॑ ।
ध्वा॒न्तं तमोऽव॑ दध्वसे ह॒त इन्द्रो॑ म॒ह्ना पू॒र्वहू॑तावपत्यत ॥
प्रथम वीरकर्मे करून, आपल्या महिम्याने प्रयत्न करणारे ते दोघे एकत्र गेले; तुम्ही अंधार खाली पाडलात. वृत्र मारला गेल्यावर इंद्राने आपल्या महिम्याने पहिल्या आवाहनातच कीर्ती मिळवली.
10.113.8
विश्वे॑ दे॒वासो॒ अध॒ वृष्ण्या॑नि॒ तेऽव॑र्धय॒न्त्सोम॑वत्या वच॒स्यया॑ ।
र॒द्धं वृ॒त्रमहि॒मिन्द्र॑स्य॒ हन्म॑ना॒ग्निर्न जम्भै॑स्तृ॒ष्वन्न॑मावयत् ॥
तेव्हा सर्व देवांनी सोम आणि स्तुतिवचनांनी तुमच्या वीरकर्मांची वृद्धी केली; इंद्राच्या प्रहाराने वृत्र नावाच्या त्या सर्पाला फाडून थांबवले, जसा अग्नी दाढांनी लवकर अन्न खातो.
10.113.9
भूरि॒ दक्षे॑भिर्वच॒नेभि॒र्ऋक्व॑भिः स॒ख्येभिः॑ स॒ख्यानि॒ प्र वो॑चत ।
इन्द्रो॒ धुनिं॑ च॒ चुमु॑रिं च द॒म्भय॑ञ्श्रद्धामन॒स्या शृ॑णुते द॒भीत॑ये ॥
कुशल शब्दांनी, स्तुतिगायकांसह, मित्रांसह मैत्रीची अनेक गीते मोठ्याने म्हणा; धुनि आणि चुमुरी यांचा नाश करीत, श्रद्धायुक्त मनाच्या दात्याची प्रार्थना इंद्र ऐकतो.
10.113.10
त्वं पु॒रूण्या भ॑रा॒ स्वश्व्या॒ येभि॒र्मंसै॑ नि॒वच॑नानि॒ शंस॑न् ।
सु॒गेभि॒र्विश्वा॑ दुरि॒ता त॑रेम वि॒दो षु ण॑ उर्वि॒या गा॒धम॒द्य ॥
उत्तम घोड्यांसह अनेक धन तू आण; त्यांच्याद्वारे विचार करत, गीतांत स्तुती करत, शुभ कर्मांनी आपण सर्व दुष्कर्मे पार करू. हे विशाला, आज आम्हांस खोल पाण्याचा मार्ग नीट कळू दे.