ऋग्वेद · सूक्त 10.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.115.1
चि॒त्र इच्छिशो॒स्तरु॑णस्य व॒क्षथो॒ न यो मा॒तरा॑व॒प्येति॒ धात॑वे ।
अ॒नू॒धा यदि॒ जीज॑न॒दधा॑ च॒ नु व॒वक्ष॑ स॒द्यो महि॑ दू॒त्यं॑ चर॑न् ॥
तो अद्भुत शिशू, तरुणाच्या वक्षासारखा; धारण करण्यासाठी तो दोन मातांच्या कुशीत परततो. स्तनांविना जेव्हा तिने जन्म दिला, तेव्हा लगेच महान दूतकार्य करत तिने त्याला उचलले.
10.115.2
अ॒ग्निर्ह॒ नाम॑ धायि॒ दन्न॒पस्त॑मः॒ सं यो वना॑ यु॒वते॒ भस्म॑ना द॒ता ।
अ॒भि॒प्र॒मुरा॑ जु॒ह्वा॑ स्वध्व॒र इ॒नो न प्रोथ॑मानो॒ यव॑से॒ वृषा॑ ॥
अग्नीचे नाव निश्चितपणे स्थापित झाले; तो घरासाठी सर्वात उपकारक आहे. राखेने आणि दातांनी तो वनांना एकत्र बांधतो. पुढे ढकलणाऱ्या जुहूसह, उत्तम यज्ञकर्ता, गवतावर दाब देणाऱ्या बलवान वृषभासारखा.
10.115.3
तं वो॒ विं न द्रु॒षदं॑ दे॒वमन्ध॑स॒ इन्दुं॒ प्रोथ॑न्तं प्र॒वप॑न्तमर्ण॒वम् ।
आ॒सा वह्निं॒ न शो॒चिषा॑ विर॒प्शिनं॒ महि॑व्रतं॒ न स॒रज॑न्त॒मध्व॑नः ॥
त्याला तुमच्यासाठी, घरात वसणाऱ्या देवासारखा, सोमाच्या थेंबाला, पुढे वाहणाऱ्या समुद्रासारखा उसळणाऱ्याला; मुखातून ज्वालेसह अग्नीसारखा, तेजस्वी महाव्रतीला, मार्गांवर चालणाऱ्याला.
10.115.4
वि यस्य॑ ते ज्रयसा॒नस्या॑जर॒ धक्षो॒र्न वाताः॒ परि॒ सन्त्यच्यु॑ताः ।
आ र॒ण्वासो॒ युयु॑धयो॒ न स॑त्व॒नं त्रि॒तं न॑शन्त॒ प्र शि॒षन्त॑ इ॒ष्टये॑ ॥
कोणत्या पेटत्या ज्वालेभोवती अचल वारे फिरतात, हे अजरा! ज्वालेच्या भोवतालप्रमाणे; युद्धप्रिय वीरांप्रमाणे, बलासाठी, त्यांनी तीन बंधने नष्ट करावीत; इष्ट फलासाठी ते पुढे शिकवतात.
10.115.5
स इद॒ग्निः कण्व॑तमः॒ कण्व॑सखा अ॒र्यः पर॒स्यान्त॑रस्य॒ तरु॑षः ।
अ॒ग्निः पा॑तु गृण॒तो अ॒ग्निः सू॒रीन॒ग्निर्द॑दातु॒ तेषा॒मवो॑ नः ॥
तोच अग्नी कण्वांमध्ये सर्वात प्रिय, कण्ववंशाचा मित्र; दूरच्या आणि जवळच्या वेगवान स्वामीचा अग्नी. अग्नी स्तुती करणाऱ्याचे रक्षण करो; अग्नी ज्ञानी कवींना देवो; अग्नी त्यांची मदत आम्हाला देवो.
10.115.6
वा॒जिन्त॑माय॒ सह्य॑से सुपित्र्य तृ॒षु च्यवा॑नो॒ अनु॑ जा॒तवे॑दसे ।
अ॒नु॒द्रे चि॒द्यो धृ॑ष॒ता वरं॑ स॒ते म॒हिन्त॑माय॒ धन्व॒नेद॑विष्य॒ते ॥
अत्यंत बलवानासाठी, हे उत्तम पित्या! वेगाने गर्जून जातवेदाच्या मागे; दूरही बलाने वर देणारा अग्नी; महानासाठी, धनुष्यासह निश्चितच, इच्छुकासाठी, इच्छा करणाऱ्यासाठी.
10.115.7
ए॒वाग्निर्मर्तैः॑ स॒ह सू॒रिभि॒र्वसु॑ ष्टवे॒ सह॑सः सू॒नरो॒ नृभिः॑ ।
मि॒त्रासो॒ न ये सुधि॑ता ऋता॒यवो॒ द्यावो॒ न द्यु॒म्नैर॒भि सन्ति॒ मानु॑षान् ॥
अशा प्रकारे मी अग्नीची स्तुती करतो; मर्त्यांसह व स्तोत्रकर्त्यांसह धन देणारा तो आहे. बलाचा पुत्र, नेत्यांनी पूजिलेला. सुस्थित मित्रांप्रमाणे आणि ऋताचे रक्षक असलेल्यांप्रमाणे, आकाश आपल्या तेजांनी जसे वेढते, तसे ते मानवांना वेढून असतात.
10.115.8
ऊर्जो॑ नपात्सहसाव॒न्निति॑ त्वोपस्तु॒तस्य॑ वन्दते॒ वृषा॒ वाक् ।
त्वां स्तो॑षाम॒ त्वया॑ सु॒वीरा॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रं दधा॑नाः ॥
हे बलवान, ऊर्जेच्या नातवा! अशा प्रकारे तुझ्याकडून स्तुत केलेल्यासाठी वृषभासारखी प्रबळ वाणी गर्जते. तुझी स्तुती करत, तुझ्या कृपेने, चांगल्या वीर पुत्रांसह, दीर्घ व उत्तम आयुष्य धारण करू.
10.115.9
इति॑ त्वाग्ने वृष्टि॒हव्य॑स्य पु॒त्रा उ॑पस्तु॒तास॒ ऋष॑योऽवोच॒न्तांश्च॑ पा॒हि गृ॑ण॒तश्च॑ सू॒रीन् ।
वष॒ड्वष॒ळित्यू॒र्ध्वासो॑ अनक्ष॒न्नमो॒ नम॒ इत्यू॒र्ध्वासो॑ अनक्षन् ॥
अशा प्रकारे, हे अग्नी, वृष्टिहव्याच्या पुत्रांनी स्तुती केलेल्या ऋषींनी जे सांगितले ते राख; स्तोत्रकर्त्यांचे व यजमानांचेही रक्षण कर. 'वषट्, वषट्' म्हणून उंच झालेल्या ऋषींनी पूजा केली; 'नमः, नमः' म्हणून उंच झालेल्या ऋषींनी पूजा केली.