ऋग्वेद · सूक्त 10.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.31.1
आ नो॑ दे॒वाना॒मुप॑ वेतु॒ शंसो॒ विश्वे॑भिस्तु॒रैरव॑से॒ यज॑त्रः ।
तेभि॑र्व॒यं सु॑ष॒खायो॑ भवेम॒ तर॑न्तो॒ विश्वा॑ दुरि॒ता स्या॑म ॥
देवांची ही स्तुती आमच्याकडे येवो. सर्व वेगवान सहाय्यकांसह, यजनीय देव रक्षणासाठी येवोत. त्यांच्यासह आम्ही उत्तम मित्र होऊन सर्व संकटे पार करू.
10.31.2
परि॑ चि॒न्मर्तो॒ द्रवि॑णं ममन्यादृ॒तस्य॑ प॒था नम॒सा वि॑वासेत् ।
उ॒त स्वेन॒ क्रतु॑ना॒ सं व॑देत॒ श्रेयां॑सं॒ दक्षं॒ मन॑सा जगृभ्यात् ॥
मनुष्याने धनाची इच्छा करावी; ऋताच्या मार्गाने नमस्कारासह जवळ यावे. आपल्या स्वतःच्या संकल्पाने योग्य बोलावे; मनाने श्रेष्ठ कौशल्य आत्मसात करावे.
10.31.3
अधा॑यि धी॒तिरस॑सृग्र॒मंशा॑स्ती॒र्थे न द॒स्ममुप॑ य॒न्त्यूमाः॑ ।
अ॒भ्या॑नश्म सुवि॒तस्य॑ शू॒षं नवे॑दसो अ॒मृता॑नामभूम ॥
विचार स्थापित झाला; नद्या तीर्थावर सुंदर प्रवाहासारख्या वाहिल्या, तेजस्वी रूपे त्यांच्याकडे जातात. उत्तम प्रेरणेचे तेज आम्ही मिळवले; अमरांचे (साथी) झालो.
10.31.4
नित्य॑श्चाकन्या॒त्स्वप॑ति॒र्दमू॑ना॒ यस्मा॑ उ दे॒वः स॑वि॒ता ज॒जान॑ ।
भगो॑ वा॒ गोभि॑रर्य॒मेम॑नज्या॒त्सो अ॑स्मै॒ चारु॑श्च्छदयदु॒त स्या॑त् ॥
नित्य, गृहस्वामी, नियंता ज्याच्यासाठी देव सवितृने जन्म दिला, तो आनंदित होवो. भग किंवा अर्यमा गायींसह त्याला अभिषेक करोत; तो तेजस्वी दाता त्याला आच्छादित करो, आणि तो होवो.
10.31.5
इ॒यं सा भू॑या उ॒षसा॑मिव॒ क्षा यद्ध॑ क्षु॒मन्तः॒ शव॑सा स॒माय॑न् ।
अ॒स्य स्तु॒तिं ज॑रि॒तुर्भिक्ष॑माणा॒ आ नः॑ श॒ग्मास॒ उप॑ यन्तु॒ वाजाः॑ ॥
ही (स्तुती) उषांच्या निवासासारखी होवो; बलवान देव बलाने एकत्र आले तेव्हा. या गायकाची स्तुती इच्छित, आमच्याकडे कृपेने बक्षिसे येवोत.
10.31.6
अ॒स्येदे॒षा सु॑म॒तिः प॑प्रथा॒नाभ॑वत्पू॒र्व्या भूम॑ना॒ गौः ।
अ॒स्य सनी॑ळा॒ असु॑रस्य॒ योनौ॑ समा॒न आ भर॑णे॒ बिभ्र॑माणाः ॥
याची ही बुद्धी, विस्तार पावत, प्राचीन सृष्टींमध्ये गाय झाली. या असुराच्या गर्भात, एकाच आधारात, एकत्र संचार करणारे (राहतात).
10.31.7
किं स्वि॒द्वनं॒ क उ॒ स वृ॒क्ष आ॑स॒ यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ।
सं॒त॒स्था॒ने अ॒जरे॑ इ॒तऊ॑ती॒ अहा॑नि पू॒र्वीरु॒षसो॑ जरन्त ॥
कोणते वन, कोणता वृक्ष होता, ज्यातून द्यावापृथिवी त्यांनी कोरली? ते दोन अजर स्थिरपणे, जवळच्या संरक्षणासह उभे आहेत; पूर्वीचे दिवस आणि उषा जीर्ण होत जातात.
10.31.8
नैताव॑दे॒ना प॒रो अ॒न्यद॑स्ति उ॒क्षा स द्यावा॑पृथि॒वी बि॑भर्ति ।
त्वचं॑ प॒वित्रं॑ कृणुत स्व॒धावा॒न्यदी॒ं सूर्यं॒ न ह॒रितो॒ वह॑न्ति ॥
यापेक्षा दुसरे काही पुढे नाही; तो बलवान द्यावापृथिवीला धारण करतो. स्वधावान कातडे पवित्र गाळणी करतो तेव्हा हरित अश्व सूर्याला वाहून नेतात.
10.31.9
स्ते॒गो न क्षामत्ये॑ति पृ॒थ्वीं मिहं॒ न वातो॒ वि ह॑ वाति॒ भूम॑ ।
मि॒त्रो यत्र॒ वरु॑णो अ॒ज्यमा॑नो अ॒ग्निर्वने॒ न व्यसृ॑ष्ट॒ शोक॑म् ॥
खांबाप्रमाणे ती विशाल पृथ्वीच्या पलीकडे जाते; धुक्याला वारा विखरवतो तसे ती विस्तीर्ण व्यापात वाहते. मित्र आणि वरुण अभिषिक्त होतात तिथे अग्नीने वनात ज्वाला सोडली.
10.31.10
स्त॒रीर्यत्सूत॑ स॒द्यो अ॒ज्यमा॑ना॒ व्यथि॑रव्य॒थीः कृ॑णुत॒ स्वगो॑पा ।
पु॒त्रो यत्पूर्वः॑ पि॒त्रोर्जनि॑ष्ट श॒म्यां गौर्ज॑गार॒ यद्ध॑ पृ॒च्छान् ॥
वांझ तत्काल प्रसूत होते तेव्हा, अभिषिक्त असूनही ती वेदनांना वेदनाहीन करते; ती स्वयंरक्षिता आहे. माता-पित्यांपासून प्रथम पुत्र जन्मला तेव्हा गाईने गर्भ गिळला—विचारले तरीही.
10.31.11
उ॒त कण्वं॑ नृ॒षदः॑ पु॒त्रमा॑हुरु॒त श्या॒वो धन॒माद॑त्त वा॒जी ।
प्र कृ॒ष्णाय॒ रुश॑दपिन्व॒तोध॑र्ऋ॒तमत्र॒ नकि॑रस्मा अपीपेत् ॥
नृषद लोक कण्वाला पुत्र म्हणतात; बलवान श्यावाने धन घेतले. कृष्णासाठी तेजस्वी (गाईने) कासेला भरले; येथे ऋत; कोणी त्याला हानी करू शकले नाही.