ऋग्वेद · सूक्त 4.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.58.1
स॒मु॒द्रादू॒र्मिर्मधु॑माँ॒ उदा॑र॒दुपां॒शुना॒ सम॑मृत॒त्वमा॑नट् ।
घृ॒तस्य॒ नाम॒ गुह्यं॒ यदस्ति॑ जि॒ह्वा दे॒वाना॑म॒मृत॑स्य॒ नाभिः॑ ॥
समुद्रातून मधुर लाट वर वर आली आणि ती अमरत्वाशी एकरूप झाली. घृताचे जे गुह्य नाव आहे, ते देवांची जिह्वा आणि अमृताची नाभी आहे.
4.58.2
व॒यं नाम॒ प्र ब्र॑वामा घृ॒तस्या॒स्मिन्य॒ज्ञे धा॑रयामा॒ नमो॑भिः ।
उप॑ ब्र॒ह्मा शृ॑णवच्छ॒स्यमा॑नं॒ चतुः॑शृङ्गोऽवमीद्गौ॒र ए॒तत् ॥
आम्ही घृताचे नाव उच्चारतो; या यज्ञात नमस्कारांसह ते दृढ करतो. स्तुती होत असलेला ब्रह्मा ऐको; चार शिंगांच्या गौर वृषभाने हे गर्जना केली.
4.58.3
च॒त्वारि॒ शृङ्गा॒ त्रयो॑ अस्य॒ पादा॒ द्वे शी॒र्षे स॒प्त हस्ता॑सो अस्य ।
त्रिधा॑ ब॒द्धो वृ॑ष॒भो रो॑रवीति म॒हो दे॒वो मर्त्याँ॒ आ वि॑वेश ॥
त्याला चार शिंगे, तीन पाय, दोन डोकी आणि सात हात आहेत. तीन प्रकारे बांधलेला वृषभ गर्जतो; महान देव मर्त्यांमध्ये प्रविष्ट झाला.
4.58.4
त्रिधा॑ हि॒तं प॒णिभि॑र्गु॒ह्यमा॑नं॒ गवि॑ दे॒वासो॑ घृ॒तमन्व॑विन्दन् ।
इन्द्र॒ एकं॒ सूर्य॒ एकं॑ जजान वे॒नादेकं॑ स्व॒धया॒ निष्ट॑तक्षुः ॥
तीन प्रकारे ठेवलेले, पणींनी लपवलेले घृत देवांनी गायीत शोधले. इंद्राने एक जन्माला घातला, सूर्याने एक; वेनापासून एक, आणि स्वधेने एक घडवला.
4.58.5
ए॒ता अ॑र्षन्ति॒ हृद्या॑त्समु॒द्राच्श॒तव्र॑जा रि॒पुणा॒ नाव॒चक्षे॑ ।
घृ॒तस्य॒ धारा॑ अ॒भि चा॑कशीमि हिर॒ण्ययो॑ वेत॒सो मध्य॑ आसाम् ॥
या हृदयातून, समुद्रातून शंभर मार्गांनी वाहतात; शत्रूच्या दृष्टीसाठी नव्हे. घृताच्या धारा मी पाहतो; त्यांच्या मध्यभागी सोनेरी वेतस-आसन आहे.
4.58.6
स॒म्यक्स्र॑वन्ति स॒रितो॒ न धेना॑ अ॒न्तर्हृ॒दा मन॑सा पू॒यमा॑नाः ।
ए॒ते अ॑र्षन्त्यू॒र्मयो॑ घृ॒तस्य॑ मृ॒गा इ॑व क्षिप॒णोरीष॑माणाः ॥
नद्यांसारख्या धेनू नीट वाहतात; हृदयात व मनात शुद्ध होत होत. ही घृताची लाटे धावतात, फेकणाऱ्यापासून पळणाऱ्या हरणांसारखी.
4.58.7
सिन्धो॑रिव प्राध्व॒ने शू॑घ॒नासो॒ वात॑प्रमियः पतयन्ति य॒ह्वाः ।
घृ॒तस्य॒ धारा॑ अरु॒षो न वा॒जी काष्ठा॑ भि॒न्दन्नू॒र्मिभिः॒ पिन्व॑मानः ॥
नदीच्या मार्गावरून वेगाने धावणाऱ्या प्रवाहांप्रमाणे, वाऱ्याने प्रेरित होऊन ते धावतात; लाल बलवान अश्वाप्रमाणे, तुपाच्या धारा लाटांनी लाकडे फोडत फुगून वाहतात.
4.58.8
अ॒भि प्र॑वन्त॒ सम॑नेव॒ योषाः॑ कल्या॒ण्यः॑ स्मय॑मानासो अ॒ग्निम् ।
घृ॒तस्य॒ धाराः॑ स॒मिधो॑ नसन्त॒ ता जु॑षा॒णो ह॑र्यति जा॒तवे॑दाः ॥
सुंदर स्त्रिया हसत एकाच वेषात जवळ येतात तसे, तुपाच्या धारा अग्नीकडे वाहतात; त्या समिधांपर्यंत पोहोचतात, आणि त्यांत आनंदून जातवेदा तेजाने चमकतात.
4.58.9
क॒न्या॑ इव वह॒तुमेत॒वा~उ॑ अ॒ञ्ज्य॑ञ्जा॒ना अ॒भि चा॑कशीमि ।
यत्र॒ सोमः॑ सू॒यते॒ यत्र॑ य॒ज्ञो घृ॒तस्य॒ धारा॑ अ॒भि तत्प॑वन्ते ॥
लग्नात वधूला नेण्यासाठी सजलेल्या कन्यांप्रमाणे, अभिषिक्त आणि अलंकृत अशी मी त्यांना पाहते; जिथे सोम पिळला जातो, जिथे यज्ञ होतो, तिथेच तुपाच्या धारा वाहतात.
4.58.10
अ॒भ्य॑र्षत सुष्टु॒तिं गव्य॑मा॒जिम॒स्मासु॑ भ॒द्रा द्रवि॑णानि धत्त ।
इ॒मं य॒ज्ञं न॑यत दे॒वता॑ नो घृ॒तस्य॒ धारा॒ मधु॑मत्पवन्ते ॥
उत्तम स्तुती आणि गोधनाच्या स्पर्धेकडे वेगाने या; आम्हांस कल्याणकारी धन द्या. हा यज्ञ, हे देवांनो, आमच्याकडे आणा; तुपाच्या धारा मधुर होऊन वाहतात.
4.58.11
धाम॑न्ते॒ विश्वं॒ भुव॑न॒मधि॑ श्रि॒तम॒न्तः स॑मु॒द्रे हृ॒द्य॑न्तरायु॑षि ।
अ॒पामनी॑के समि॒थे य आभृ॑त॒स्तम॑श्याम॒ मधु॑मन्तं त ऊ॒र्मिम् ॥
तुझ्या धामात सर्व भुवने स्थित आहेत; समुद्रात, हृदयात, आयुष्यात. पाण्याच्या सेनेत आणि सभेत जी आणली गेली, ती मधुर लाट आम्हांस प्राप्त होवो.