ઋગ્વેદ · સૂક્ત 6.9

6.9.1

अह॑श्च कृ॒ष्णमह॒रर्जु॑नं च॒ वि व॑र्तेते॒ रज॑सी वे॒द्याभिः॑ ।
वै॒श्वा॒न॒रो जाय॑मानो॒ न राजावा॑तिर॒ज्ज्योति॑षा॒ग्निस्तमां॑सि ॥

દિવસ અને રાત, કાળું અને ઉજ્જવળ, બંને લોક જ્ઞાનીઓ સાથે ફરે છે. જન્મેલા વૈશ્વાનર અગ્નિ રાજાની જેમ પ્રકાશથી અંધકારો પાર કરી ગયા.

नाहं तन्तुं॒ न वि जा॑ना॒म्योतुं॒ न यं वय॑न्ति सम॒रेऽत॑मानाः ।
कस्य॑ स्वित्पु॒त्र इ॒ह वक्त्वा॑नि प॒रो व॑दा॒त्यव॑रेण पि॒त्रा ॥

હું દોરાને જાણતો નથી, કે સ્પર્ધામાં તેઓ જે વણાટ વણે છે તેને પણ જાણતો નથી. અહીં કોનો પુત્ર શબ્દો બોલશે? પિતાથી નીચેનો પુત્ર દૂરની વાત કહે છે.

स इत्तन्तुं॒ स वि जा॑ना॒त्योतुं॒ स वक्त्वा॑न्यृतु॒था व॑दाति ।
य ईं॒ चिके॑तद॒मृत॑स्य गो॒पा अ॒वश्चर॑न्प॒रो अ॒न्येन॒ पश्य॑न् ॥

તે જ દોરાને જાણે છે, તે જ વણાટને જાણે છે; તે જ ક્રમપૂર્વક શબ્દો કહે છે. અમૃતના રક્ષક એવા તેને જે જાણે છે, તે નીચે ચાલતાં બીજા દ્વારા દૂરને જુએ છે.

अ॒यं होता॑ प्रथ॒मः पश्य॑ते॒ममि॒दं ज्योति॑र॒मृतं॒ मर्त्ये॑षु ।
अ॒यं स ज॑ज्ञे ध्रु॒व आ निष॒त्तोऽम॑र्त्यस्त॒न्वा॑ वर्ध॑मानः ॥

આ પહેલા હોતાને જુઓ; મર્ત્યો વચ્ચે આ અમૃત જ્યોતિ છે. આ જન્મ્યો, સ્થિર થઈને બેઠો; આ અમર પોતાના શરીરમાં વધે છે.

ध्रु॒वं ज्योति॒र्निहि॑तं दृ॒शये॒ कं मनो॒ जवि॑ष्ठं प॒तय॑त्स्व॒न्तः ।
विश्वे॑ दे॒वाः सम॑नसः॒ सके॑ता॒ एकं॒ क्रतु॑म॒भि वि य॑न्ति सा॒धु ॥

સ્થિર જ્યોતિ જોવા માટે મૂકાયેલી છે; મન જેવી સૌથી ઝડપી, ઉડનારાઓની અંદર છે. એક મનના, એક સ્થાનના સર્વ દેવો એક જ શુભ સંકલ્પ તરફ જાય છે.

वि मे॒ कर्णा॑ पतयतो॒ वि चक्षु॒र्वी॑दं ज्योति॒र्हृद॑य॒ आहि॑तं॒ यत् ।
वि मे॒ मन॑श्चरति दू॒रआ॑धीः॒ किं स्वि॑द्व॒क्ष्यामि॒ किमु॒ नू म॑निष्ये ॥

મારા કાન ઉડે છે, મારી આંખ દૂર જાય છે; મારા હૃદયમાં મૂકાયેલી આ જ્યોતિ પણ તેવી જ. મારું મન દૂરદર્શી બનીને ફરે છે. હું ખરેખર શું કહું? હવે શું વિચારું?

विश्वे॑ दे॒वा अ॑नमस्यन्भिया॒नास्त्वाम॑ग्ने॒ तम॑सि तस्थि॒वांस॑म् ।
वै॒श्वा॒न॒रो॑ऽवतू॒तये॒ नोऽम॑र्त्योऽवतू॒तये॑ नः ॥

હે અગ્નિ, અંધકારમાં ઊભેલા તને બધા દેવોએ ભયથી પ્રણામ કર્યા. વૈશ્વાનર અમારી સહાય માટે અમારું રક્ષણ કરે; અમર્ત્ય અમારી સહાય માટે અમારું રક્ષણ કરે.