ऋग्वेद · सूक्त 7.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.103.1
सं॒व॒त्स॒रं श॑शया॒ना ब्रा॑ह्म॒णा व्र॑तचा॒रिणः॑ ।
वाचं॑ प॒र्जन्य॑जिन्वितां॒ प्र म॒ण्डूका॑ अवादिषुः ॥
वर्षभर निजून व्रत पाळणाऱ्या ब्राह्मणांप्रमाणे, पर्जन्यामुळे आनंदित बेडकांनी वाणी उच्चारली.
7.103.2
दि॒व्या आपो॑ अ॒भि यदे॑न॒माय॒न्दृतिं॒ न शुष्कं॑ सर॒सी शया॑नम् ।
गवा॒मह॒ न मा॒युर्व॒त्सिनी॑नां म॒ण्डूका॑नां व॒ग्नुरत्रा॒ समे॑ति ॥
तळ्यात वाळलेल्या कातडीप्रमाणे पडलेल्याकडे दिव्य पाणी आले तेव्हा, वासरे असलेल्या गायींमध्ये गर्जणाऱ्या वृषभाप्रमाणे, येथे बेडकांचा तो गर्जणारा एकत्र येतो.
7.103.3
यदी॑मेनाँ उश॒तो अ॒भ्यव॑र्षीत्तृ॒ष्याव॑तः प्रा॒वृष्याग॑तायाम् ।
अ॒ख्ख॒ली॒कृत्या॑ पि॒तरं॒ न पु॒त्रो अ॒न्यो अ॒न्यमुप॒ वद॑न्तमेति ॥
पावसाळा आल्यावर तहानलेल्यांवर त्याने वर्षाव केला तेव्हा, मुलगा वडिलांकडे जावा तसा, खखळीकृत आवाज करत, एक दुसऱ्या बोलणाऱ्याकडे जातो.
7.103.4
अ॒न्यो अ॒न्यमनु॑ गृभ्णात्येनोर॒पां प्र॑स॒र्गे यदम॑न्दिषाताम् ।
म॒ण्डूको॒ यद॒भिवृ॑ष्टः॒ कनि॑ष्क॒न्पृश्निः॑ सम्पृ॒ङ्क्ते हरि॑तेन॒ वाच॑म् ॥
पाण्याच्या प्रवाहात दोघे आनंदले तेव्हा एक दुसऱ्याला धरतो; पावसात भिजून उड्या मारून आवाज करणारा बेडूक हिरव्या रंगाच्याशी आपला स्वर मिसळतो.
7.103.5
यदे॑षाम॒न्यो अ॒न्यस्य॒ वाचं॑ शा॒क्तस्ये॑व॒ वद॑ति॒ शिक्ष॑माणः ।
सर्वं॒ तदे॑षां स॒मृधे॑व॒ पर्व॒ यत्सु॒वाचो॒ वद॑थ॒नाध्य॒प्सु ॥
यांपैकी एक दुसऱ्याचा आवाज, शाक्त ब्राह्मणाच्या आवाजासारखा शिकून बोलतो, तेव्हा यांचे सर्व काही भागीदारासारखे एक अंग असते; पाण्यात तुम्ही चांगले बोलता तेव्हा.
7.103.6
गोमा॑यु॒रेको॑ अ॒जमा॑यु॒रेकः॒ पृश्नि॒रेको॒ हरि॑त॒ एक॑ एषाम् ।
स॒मा॒नं नाम॒ बिभ्र॑तो॒ विरू॑पाः पुरु॒त्रा वाचं॑ पिपिशु॒र्वद॑न्तः ॥
गाईंचा रक्षक एक, शेळ्यांचा रक्षक एक, ठिपकेदार एक, पिवळसर एक; यांचे एकच नाव धारण करून, भिन्न रूपांचे होऊन, अनेक प्रकारे त्यांनी वाणी सजवली, बोलत असताना.
7.103.7
ब्रा॒ह्म॒णासो॑ अतिरा॒त्रे न सोमे॒ सरो॒ न पू॒र्णम॒भितो॒ वद॑न्तः ।
सं॒व॒त्स॒रस्य॒ तदहः॒ परि॑ ष्ठ॒ यन्म॑ण्डूकाः प्रावृ॒षीणं॑ ब॒भूव॑ ॥
अतिरात्र आणि सोमयज्ञात ब्राह्मणांप्रमाणे, भरलेल्या तळ्याभोवती तुम्ही बोलता; हे बेडकांनो, पावसाळा झालेल्या त्या वर्षाच्या दिवसाभोवती तुम्ही आहात.
7.103.8
ब्रा॒ह्म॒णासः॑ सो॒मिनो॒ वाच॑मक्रत॒ ब्रह्म॑ कृ॒ण्वन्तः॑ परिवत्स॒रीण॑म् ।
अ॒ध्व॒र्यवो॑ घ॒र्मिणः॑ सिष्विदा॒ना आ॒विर्भ॑वन्ति॒ गुह्या॒ न के चि॑त् ॥
सोमयज्ञ करणाऱ्या ब्राह्मणांनी वार्षिक यज्ञमंत्र रचत वाणी काढली; अध्वर्यू आणि घर्म-पुरोहित घामाने तापलेले, गुप्त गोष्टीप्रमाणे प्रकट होतात.
7.103.9
दे॒वहि॑तिं जुगुपुर्द्वाद॒शस्य॑ ऋ॒तुं नरो॒ न प्र मि॑नन्त्ये॒ते ।
सं॒व॒त्स॒रे प्रा॒वृष्याग॑तायां त॒प्ता घ॒र्मा अ॑श्नुवते विस॒र्गम् ॥
देवांचे विधान त्यांनी जपले, बारा महिन्यांचा ऋतू; माणसांप्रमाणे हे पुढे जातात. वर्षात पावसाळा आल्यावर तापलेले घर्म-यज्ञ विसर्गाला पोहोचतात.
7.103.10
गोमा॑युरदाद॒जमा॑युरदा॒त्पृश्नि॑रदा॒द्धरि॑तो नो॒ वसू॑नि ।
गवां॑ म॒ण्डूका॒ दद॑तः श॒तानि॑ सहस्रसा॒वे प्र ति॑रन्त॒ आयुः॑ ॥
गोरक्षकाने दिले, आयुरक्षकाने दिले, पृश्नीने दिले, हरिताने आम्हाला संपत्ती दिली. गायींचे बेडूक शेकडो देतात; सहस्रदात्याच्या यज्ञात ते आयुष्य विस्तारतात.