ଉପନିଷଦ · Bṛhadāraṇyaka 1.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 1.1.1
उषा वा अश्वस्य मेध्यस्य शिरः ।
सूर्यश्चक्षुर्वातः प्राणो व्यात्तमग्निर्वैश्वानरः संवत्सर आत्माश्वस्य मेध्यस्य ।
द्यौः पृष्ठमन्तरिक्षमुदरं पृथिवी पाजस्यं दिशः पार्श्वे अवान्तरदिशः पर्शव ऋतवोऽङ्गानि मासाश्चार्धमासाश्च पर्वाण्यहोरात्राणि प्रतिष्ठा नक्षत्राण्यस्थीनि नभो मांसानि ।
ऊवध्यं सिकताः सिन्धवो गुदा यकृच्च क्लोमानश्च पर्वता ओषधयश्च वनस्पतयश्च लोमानि ।
उद्यन् पूर्वार्धो निम्लोचञ्जघनार्धः ।
यद्विजृम्भते तद्विद्योतते ।
यद्विधूनुते तत्स्तनयति ।
यन्मेहति तद्वर्षति ।
वागेवास्य वाक् ॥ १.१.१ ॥
ଉଷା ପ୍ରକୃତରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଅଶ୍ୱର ମସ୍ତକ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହାର ଆଖି, ବାୟୁ ପ୍ରାଣ, ଖୋଲା ମୁଖ ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନି, ସଂବତ୍ସର ଏହି ପବିତ୍ର ଅଶ୍ୱର ଆତ୍ମା। ଦ୍ୟୁଲୋକ ତାହାର ପିଠି, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଉଦର, ପୃଥିବୀ ଛାତିର ଭିତ୍ତି, ଦିଗସବୁ ପାର୍ଶ୍ୱ, ଉପଦିଗସବୁ ପଞ୍ଜରା, ଋତୁସବୁ ଅଙ୍ଗ, ମାସ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧମାସ ଗଣ୍ଠି, ଦିନ ଓ ରାତି ଭିତ୍ତି, ନକ୍ଷତ୍ରସବୁ ହାଡ଼, ଆକାଶ ମାଂସ। ତଳ ଉଦର ବାଲି, ନଦୀସବୁ ଅନ୍ତ୍ର, ଯକୃତ ଓ ଫୁସଫୁସ ପର୍ବତ, ଔଷଧି ଓ ବନସ୍ପତି ରୋମ। ସେ ଉଦିତ ହେଲେ ଆଗ ଭାଗ, ଅସ୍ତ ହେଲେ ପଛ ଭାଗ। ସେ ହାଇ ଦେଲେ ବିଜୁଳି ଚମକେ, ନିଜକୁ ଝାଡ଼ିଲେ ମେଘ ଗର୍ଜନ କରେ, ମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କଲେ ବର୍ଷା ହୁଏ। ବାକ୍ ହିଁ ତାହାର ବାଣୀ।
Bṛhadāraṇyaka 1.1.2
अहर्वा अश्वं पुरस्तान्महिमान्वजायत ।
तस्य पूर्वे समुद्रे योनिः ।
रात्रिरेनं पश्चान्महिमान्वजायत ।
तस्यापरे समुद्रे योनिर् ।
एतौ वा अश्वं महिमानावभितः सम्बभूवतुः ।
हयो भूत्वा देवानवहद्वाजी गन्धर्वानर्वासुरानश्वो मनुष्यान् ।
समुद्र एवास्य बन्धुः समुद्रो योनिः ॥ १.१.२ ॥
ଦିନ ପ୍ରକୃତରେ ଏହି ଅଶ୍ୱର ସମ୍ମୁଖରେ ମହିମା ସହ ଜନ୍ମିଲା। ତାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ପୂର୍ବ ସମୁଦ୍ରରେ। ରାତ୍ରି ତାହାର ପଛରେ ମହିମା ସହ ଜନ୍ମିଲା; ତାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ପଶ୍ଚିମ ସମୁଦ୍ରରେ। ଏହି ଦୁଇ ମହିମା ପ୍ରକୃତରେ ଅଶ୍ୱର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ହୟ ହୋଇ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ, ବାଜୀ ହୋଇ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କୁ, ଦ୍ରୁତ ଅର୍ବା ହୋଇ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଅଶ୍ୱ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବହନ କଲା। ସମୁଦ୍ର ହିଁ ତାହାର ବନ୍ଧୁ, ସମୁଦ୍ର ହିଁ ତାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି।