ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Bṛhadāraṇyaka 1.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 1.1.1
उषा वा अश्वस्य मेध्यस्य शिरः ।
सूर्यश्चक्षुर्वातः प्राणो व्यात्तमग्निर्वैश्वानरः संवत्सर आत्माश्वस्य मेध्यस्य ।
द्यौः पृष्ठमन्तरिक्षमुदरं पृथिवी पाजस्यं दिशः पार्श्वे अवान्तरदिशः पर्शव ऋतवोऽङ्गानि मासाश्चार्धमासाश्च पर्वाण्यहोरात्राणि प्रतिष्ठा नक्षत्राण्यस्थीनि नभो मांसानि ।
ऊवध्यं सिकताः सिन्धवो गुदा यकृच्च क्लोमानश्च पर्वता ओषधयश्च वनस्पतयश्च लोमानि ।
उद्यन् पूर्वार्धो निम्लोचञ्जघनार्धः ।
यद्विजृम्भते तद्विद्योतते ।
यद्विधूनुते तत्स्तनयति ।
यन्मेहति तद्वर्षति ।
वागेवास्य वाक् ॥ १.१.१ ॥
ਉਸ਼ਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਘੋੜੇ ਦਾ ਸਿਰ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਇਸ ਦੀ ਅੱਖ, ਹਵਾ ਪ੍ਰਾਣ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮੂੰਹ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅਗਨੀ, ਸੰਵਤਸਰ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਦਿਓਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਪਿੱਠ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਢਿੱਡ, ਧਰਤੀ ਛਾਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪਹਿਲੂ, ਉਪ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪਸਲੀਆਂ, ਰੁੱਤਾਂ ਅੰਗ, ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਪੱਖ ਜੋੜ, ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤਾਂ ਆਧਾਰ, ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੱਡੀਆਂ, ਆਕਾਸ਼ ਮਾਸ ਹੈ। ਹੇਠਲਾ ਢਿੱਡ ਰੇਤ, ਨਦੀਆਂ ਆਂਦਰਾਂ, ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਫੇਫੜੇ ਪਹਾੜ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀਆਂ ਵਾਲ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਗਲਾ ਭਾਗ, ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿਛਲਾ ਭਾਗ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਭਾਈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਝਟਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗਰਜਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਕ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਵਾਣੀ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 1.1.2
अहर्वा अश्वं पुरस्तान्महिमान्वजायत ।
तस्य पूर्वे समुद्रे योनिः ।
रात्रिरेनं पश्चान्महिमान्वजायत ।
तस्यापरे समुद्रे योनिर् ।
एतौ वा अश्वं महिमानावभितः सम्बभूवतुः ।
हयो भूत्वा देवानवहद्वाजी गन्धर्वानर्वासुरानश्वो मनुष्यान् ।
समुद्र एवास्य बन्धुः समुद्रो योनिः ॥ १.१.२ ॥
ਦਿਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਘੋੜੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਪੂਰਬੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਰਾਤ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਜਨਮੀ; ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ। ਹਯ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਵਾਜੀ ਬਣ ਕੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ, ਤੇਜ਼ ਅਰਵਾ ਬਣ ਕੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵ ਬਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਢੋਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਬੰਧੂ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।