ఉపనిషత్తులు · Bṛhadāraṇyaka 1.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 1.1.1
उषा वा अश्वस्य मेध्यस्य शिरः ।
सूर्यश्चक्षुर्वातः प्राणो व्यात्तमग्निर्वैश्वानरः संवत्सर आत्माश्वस्य मेध्यस्य ।
द्यौः पृष्ठमन्तरिक्षमुदरं पृथिवी पाजस्यं दिशः पार्श्वे अवान्तरदिशः पर्शव ऋतवोऽङ्गानि मासाश्चार्धमासाश्च पर्वाण्यहोरात्राणि प्रतिष्ठा नक्षत्राण्यस्थीनि नभो मांसानि ।
ऊवध्यं सिकताः सिन्धवो गुदा यकृच्च क्लोमानश्च पर्वता ओषधयश्च वनस्पतयश्च लोमानि ।
उद्यन् पूर्वार्धो निम्लोचञ्जघनार्धः ।
यद्विजृम्भते तद्विद्योतते ।
यद्विधूनुते तत्स्तनयति ।
यन्मेहति तद्वर्षति ।
वागेवास्य वाक् ॥ १.१.१ ॥
ఉషస్ నిజంగా ఈ పవిత్ర అశ్వానికి శిరస్సు. సూర్యుడు దాని కన్ను, వాయువు ప్రాణం, తెరిచిన నోరు వైశ్వానర అగ్ని, సంవత్సరం ఈ పవిత్ర అశ్వానికి ఆత్మ. ద్యులోకం దాని వెన్ను, అంతరిక్షం ఉదరం, పృథివి ఛాతీకి ఆధారం, దిక్కులు పక్కలు, ఉపదిక్కులు పక్కటెముకలు, ఋతువులు అవయవాలు, మాసాలు అర్ధమాసాలు కీళ్ళు, పగలు రాత్రులు ఆధారం, నక్షత్రాలు ఎముకలు, ఆకాశం మాంసం. దిగువ ఉదరం ఇసుక, నదులు పేగులు, కాలేయం ఊపిరితిత్తులు పర్వతాలు, ఓషధులు వనస్పతులు రోమాలు. అది ఉదయించేటప్పుడు ముందు భాగం, అస్తమించేటప్పుడు వెనుక భాగం. అది ఆవులించినప్పుడు మెరుపు మెరుస్తుంది, తనను విదిలించినప్పుడు ఉరుము ఉరుముతుంది, మూత్రవిసర్జన చేసినప్పుడు వర్షం కురుస్తుంది. వాక్కే దాని వాక్కు.
Bṛhadāraṇyaka 1.1.2
अहर्वा अश्वं पुरस्तान्महिमान्वजायत ।
तस्य पूर्वे समुद्रे योनिः ।
रात्रिरेनं पश्चान्महिमान्वजायत ।
तस्यापरे समुद्रे योनिर् ।
एतौ वा अश्वं महिमानावभितः सम्बभूवतुः ।
हयो भूत्वा देवानवहद्वाजी गन्धर्वानर्वासुरानश्वो मनुष्यान् ।
समुद्र एवास्य बन्धुः समुद्रो योनिः ॥ १.१.२ ॥
పగలు నిజంగా ఈ అశ్వానికి ముందు మహిమతో జన్మించింది. దాని మూలం తూర్పు సముద్రంలో ఉంది. రాత్రి దాని వెనుక మహిమతో జన్మించింది; దాని మూలం పశ్చిమ సముద్రంలో ఉంది. ఈ రెండు మహిమలు నిజంగా అశ్వానికి ఇరువైపులా ఉద్భవించాయి. హయంగా మారి అది దేవతలను, వాజిగా గంధర్వులను, వేగమైన అర్వాగా అసురులను, అశ్వంగా మనుషులను మోసింది. సముద్రమే దాని బంధువు, సముద్రమే దాని మూలం.