ଉପନିଷଦ · Bṛhadāraṇyaka 2.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 2.2.1
(सर्वान्नब्राह्मणं वा शिशुब्राह्मणम्)
यो ह वै शिशुं साधानं सप्रत्याधानं सस्थूणं सदामं वेद सप्त ह द्विषतो भ्रातृव्यानवरुणद्धि ।
अयं वाव शिशुर्योऽयं मध्यमः प्राणः ।
तस्येदमेवाधानमिदं प्रत्याधानं प्राणः स्थूणान्नं दाम ॥ २.२.१ ॥
ସର୍ବାନ୍ନବ୍ରାହ୍ମଣ ବା ଶିଶୁବ୍ରାହ୍ମଣ। ଯିଏ ଶିଶୁକୁ ତାର ବନ୍ଧନ, ପ୍ରତିବନ୍ଧନ, ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ରଜ୍ଜୁ ସହିତ ଜାଣେ, ସେ ତାର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ସାତ ପ୍ରକାରେ ଅଟକାଏ। ଏହି ଶିଶୁ ପ୍ରକୃତରେ ଏହି ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣ। ତାର ବନ୍ଧନ ଏହା, ପ୍ରତିବନ୍ଧନ ଏହି ପ୍ରାଣ; ସ୍ତମ୍ଭ ଅନ୍ନ, ରଜ୍ଜୁ ମଧ୍ୟ ତାହା।
Bṛhadāraṇyaka 2.2.2
तमेताः सप्ताक्षितय उपतिष्ठन्ते ।
तद्या इमा अक्षंल्लोहिन्यो राजयस्ताभिरेनं रुद्रोऽन्वायत्तः ।
अथ या अक्षन्नापस्ताभिः पर्जन्यः ।
या कनीनका तयादित्यः ।
यत्कृष्णं तेनाग्निर् ।
यच्छुक्लं तेनेन्द्रः ।
अधरयैनं वर्तन्या पृथिव्यन्वायत्ता ।
द्यौरुत्तरया ।
नास्यान्नं क्षीयते य एवं वेद ॥ २.२.२ ॥
ଏହି ସାତଟି ଅକ୍ଷିତି ତାର ପାଖରେ ଠିଆ ହୁଏ। ଚକ୍ଷୁର ଏହି ଲାଲ ରେଖାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ର ତାଠାରେ ବନ୍ଧା। ତା'ପରେ ଚକ୍ଷୁର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପର୍ଜନ୍ୟ। ଚକ୍ଷୁତାରକା ଦ୍ୱାରା ଆଦିତ୍ୟ। କଳା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି। ଧଳା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର। ତଳ ପତ୍ରା ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ, ଉପର ପତ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୟୁଲୋକ ତାଠାରେ ବନ୍ଧା। ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ତାର ଅନ୍ନ କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.2.3
तदेष श्लोको भवति
अर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्नस्तस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपम् ।
तस्यासत ऋषयः सप्त तीरे वागष्टमी ब्रह्मणा संविदानेति ।
अर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्न इति ।
इदं तच्छरीर एष ह्यर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्नः ।
तस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपमिति ।
प्राणा वै यशो विश्वरूपम् ।
प्राणानेतदाह ।
तस्यासत ऋषयः सप्त तीर इति ।
प्राणा वा ऋषयः ।
प्राणाणेतदाह ।
वागष्टमी ब्रह्मणा संविदानेति ।
वाग्घ्यष्टमी ब्रह्मणा संवित्ते ॥ २.२.३ ॥
ଏ ବିଷୟରେ ଏକ ଶ୍ଳୋକ: ତଳେ ଛିଦ୍ର ଓ ଉପରେ ତଳି ଥିବା ଚମସ; ତାହାରେ ସର୍ବରୂପ ଯଶ ସ୍ଥାପିତ। ତାର କୂଳରେ ସାତ ଋଷି ବସନ୍ତି; ଅଷ୍ଟମୀ ବାକ୍ ବ୍ରହ୍ମ ସହ ସମ୍ମତ। 'ତଳେ ଛିଦ୍ର, ଉପରେ ତଳି ଥିବା ଚମସ' — ଏହା ଶରୀର, କାରଣ ଏହା ସେଇ ଚମସ। 'ତାହାରେ ସର୍ବରୂପ ଯଶ ସ୍ଥାପିତ' — ପ୍ରାଣ ହିଁ ଯଶ ଓ ସର୍ବରୂପ; ତେଣୁ ପ୍ରାଣମାନଙ୍କ କଥା କୁହାଗଲା। 'କୂଳରେ ସାତ ଋଷି' — ପ୍ରାଣ ହିଁ ଋଷି; ତେଣୁ ପ୍ରାଣମାନଙ୍କ କଥା କୁହାଗଲା। 'ଅଷ୍ଟମୀ ବାକ୍ ବ୍ରହ୍ମ ସହ ସମ୍ମତ' — ବାକ୍ ଅଷ୍ଟମୀ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ସହ ସମ୍ମତ।
Bṛhadāraṇyaka 2.2.4
इमावेव गोतमभरद्वाजौ ।
अयमेव गोतमोऽयं भरद्वाजः ।
इमावेव विश्वामित्रजमदग्नी ।
अयमेव विश्वामित्रोऽयं जमदग्निः ।
इमावेव वसिष्ठकश्यपौ ।
अयमेव वसिष्ठोऽयं कश्यपः ।
वागेवात्रिः ।
वाचा ह्यन्नमद्यते ।
अत्तिर्ह वै नामैतद्यदौत्रिरिति ।
सर्वस्यात्ता भवति ।
सर्वमस्यान्नं भवति य एवं वेद ॥ २.२.४ ॥
ଏହି ଦୁଇଜଣ ହିଁ ଗୌତମ ଓ ଭରଦ୍ୱାଜ। ଏ ହିଁ ଗୌତମ, ଏ ହିଁ ଭରଦ୍ୱାଜ। ଏହି ଦୁଇଜଣ ହିଁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଜମଦଗ୍ନି। ଏ ହିଁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଏ ହିଁ ଜମଦଗ୍ନି। ଏହି ଦୁଇଜଣ ହିଁ ବସିଷ୍ଠ ଓ କଶ୍ୟପ। ଏ ହିଁ ବସିଷ୍ଠ, ଏ ହିଁ କଶ୍ୟପ। ବାକ୍ ହିଁ ଅତ୍ରି। ବାକ୍ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଅନ୍ନ ଖିଆଯାଏ। 'ଅତ୍ତି' ହିଁ ଏହି ନାମ, ଯାହା 'ଔତ୍ରି' କୁହାଯାଏ। ସେ ସବୁର ଭକ୍ଷକ ହୁଏ। ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ତାର ସବୁ ଅନ୍ନ ହୁଏ।