اپنشد · Bṛhadāraṇyaka 2.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 2.2.1
(सर्वान्नब्राह्मणं वा शिशुब्राह्मणम्)
यो ह वै शिशुं साधानं सप्रत्याधानं सस्थूणं सदामं वेद सप्त ह द्विषतो भ्रातृव्यानवरुणद्धि ।
अयं वाव शिशुर्योऽयं मध्यमः प्राणः ।
तस्येदमेवाधानमिदं प्रत्याधानं प्राणः स्थूणान्नं दाम ॥ २.२.१ ॥
سرvānna-brāhmaṇa یا śiśu-brāhmaṇa۔ جو شخص بچے کو اس کے بندھن، جوابی بندھن، ستون اور رسی سمیت جانتا ہے، وہ اپنے حاسد دشمنوں کو سات طریقوں سے روک دیتا ہے۔ یہ بچہ درحقیقت یہ درمیانی پران ہے۔ اس کا بندھن یہی ہے، اس کا جوابی بندھن یہ پران ہے؛ ستون انّ ہے، رسی بھی وہی۔
Bṛhadāraṇyaka 2.2.2
तमेताः सप्ताक्षितय उपतिष्ठन्ते ।
तद्या इमा अक्षंल्लोहिन्यो राजयस्ताभिरेनं रुद्रोऽन्वायत्तः ।
अथ या अक्षन्नापस्ताभिः पर्जन्यः ।
या कनीनका तयादित्यः ।
यत्कृष्णं तेनाग्निर् ।
यच्छुक्लं तेनेन्द्रः ।
अधरयैनं वर्तन्या पृथिव्यन्वायत्ता ।
द्यौरुत्तरया ।
नास्यान्नं क्षीयते य एवं वेद ॥ २.२.२ ॥
یہ سات اَکشِتیاں اس کے پاس کھڑی رہتی ہیں۔ آنکھ کی ان سرخ لکیروں سے رُدر اس سے بندھا ہے۔ پھر آنکھ کے پانی سے پرجنیہ۔ پتلی سے آدتیہ۔ سیاہی سے اگنی۔ سفیدی سے اندر۔ نچلی پلک سے زمین اور اوپری پلک سے دیوس اس سے بندھے ہیں۔ جو اس طرح جانتا ہے اس کا انّ کم نہیں ہوتا۔
Bṛhadāraṇyaka 2.2.3
तदेष श्लोको भवति
अर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्नस्तस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपम् ।
तस्यासत ऋषयः सप्त तीरे वागष्टमी ब्रह्मणा संविदानेति ।
अर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्न इति ।
इदं तच्छरीर एष ह्यर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्नः ।
तस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपमिति ।
प्राणा वै यशो विश्वरूपम् ।
प्राणानेतदाह ।
तस्यासत ऋषयः सप्त तीर इति ।
प्राणा वा ऋषयः ।
प्राणाणेतदाह ।
वागष्टमी ब्रह्मणा संविदानेति ।
वाग्घ्यष्टमी ब्रह्मणा संवित्ते ॥ २.२.३ ॥
اس بارے میں ایک شلوک: نیچے سوراخ اور اوپر پیندے والا چمس؛ اس میں ہر صورت کا جلال رکھا گیا ہے۔ اس کے کنارے پر سات رِشی بیٹھتے ہیں؛ آٹھویں وَاک برہم کے ساتھ متفق ہے۔ 'نیچے سوراخ، اوپر پیندے والا چمس' — یہ جسم ہے، کیونکہ یہی وہ چمس ہے۔ 'اس میں ہر صورت کا جلال رکھا گیا ہے' — پران ہی جلال اور ہر صورت ہیں؛ اس لیے پرانوں کا ذکر کیا۔ 'اس کے کنارے سات رِشی' — پران ہی رِشی ہیں؛ اس لیے پرانوں کا ذکر کیا۔ 'آٹھویں وَاک برہم کے ساتھ متفق' — وَاک آٹھویں ہے، وہ برہم کے ساتھ متفق ہے۔
Bṛhadāraṇyaka 2.2.4
इमावेव गोतमभरद्वाजौ ।
अयमेव गोतमोऽयं भरद्वाजः ।
इमावेव विश्वामित्रजमदग्नी ।
अयमेव विश्वामित्रोऽयं जमदग्निः ।
इमावेव वसिष्ठकश्यपौ ।
अयमेव वसिष्ठोऽयं कश्यपः ।
वागेवात्रिः ।
वाचा ह्यन्नमद्यते ।
अत्तिर्ह वै नामैतद्यदौत्रिरिति ।
सर्वस्यात्ता भवति ।
सर्वमस्यान्नं भवति य एवं वेद ॥ २.२.४ ॥
یہی دو گوتم اور بھردواج ہیں۔ یہی گوتم ہے، یہی بھردواج ہے۔ یہی دو وشوامتر اور جمدگنی ہیں۔ یہی وشوامتر ہے، یہی جمدگنی ہے۔ یہی دو وسشٹھ اور کشیپ ہیں۔ یہی وسشٹھ ہے، یہی کشیپ ہے۔ وَاک ہی اتری ہے۔ وَاک سے ہی انّ کھایا جاتا ہے۔ 'اتّی' ہی یہ نام ہے، جو 'اَوتری' کہلاتا ہے۔ وہ سب کا کھانے والا ہوتا ہے۔ جو اس طرح جانتا ہے اس کا سارا انّ ہوتا ہے۔