ഉപനിഷത്തുകൾ · Bṛhadāraṇyaka 2.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 2.2.1
(सर्वान्नब्राह्मणं वा शिशुब्राह्मणम्)
यो ह वै शिशुं साधानं सप्रत्याधानं सस्थूणं सदामं वेद सप्त ह द्विषतो भ्रातृव्यानवरुणद्धि ।
अयं वाव शिशुर्योऽयं मध्यमः प्राणः ।
तस्येदमेवाधानमिदं प्रत्याधानं प्राणः स्थूणान्नं दाम ॥ २.२.१ ॥
സർവാന്നബ്രാഹ്മണം അഥവാ ശിശുബ്രാഹ്മണം. ശിശുവിനെ അതിന്റെ ബന്ധനം, പ്രതിബന്ധനം, തൂൺ, കയർ എന്നിവയോടെ അറിയുന്നവൻ തന്റെ ദ്വേഷികളായ ശത്രുക്കളെ ഏഴു വിധത്തിൽ തടയുന്നു. ഈ ശിശു യഥാർത്ഥത്തിൽ ഈ മധ്യപ്രാണനാണ്. അതിന്റെ ബന്ധനം ഇതുതന്നെ, പ്രതിബന്ധനം ഈ പ്രാണൻ; തൂൺ അന്നം, കയറും അതുതന്നെ.
Bṛhadāraṇyaka 2.2.2
तमेताः सप्ताक्षितय उपतिष्ठन्ते ।
तद्या इमा अक्षंल्लोहिन्यो राजयस्ताभिरेनं रुद्रोऽन्वायत्तः ।
अथ या अक्षन्नापस्ताभिः पर्जन्यः ।
या कनीनका तयादित्यः ।
यत्कृष्णं तेनाग्निर् ।
यच्छुक्लं तेनेन्द्रः ।
अधरयैनं वर्तन्या पृथिव्यन्वायत्ता ।
द्यौरुत्तरया ।
नास्यान्नं क्षीयते य एवं वेद ॥ २.२.२ ॥
ഈ ഏഴ് അക്ഷിതികൾ അവന്റെ അടുത്ത് നിൽക്കുന്നു. കണ്ണിലെ ഈ ചുവന്ന രേഖകളാൽ രുദ്രൻ ഇവനോടു ബന്ധിതനാണ്. പിന്നെ കണ്ണിലെ ജലത്താൽ പർജന്യൻ. കൃഷ്ണമണിയാൽ ആദിത്യൻ. കറുപ്പിനാൽ അഗ്നി. വെളുപ്പിനാൽ ഇന്ദ്രൻ. താഴത്തെ ഇമയാൽ ഭൂമിയും മുകളിലെ ഇമയാൽ ദ്യുലോകവും ഇവനോടു ബന്ധിതമാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവന്റെ അന്നം ക്ഷയിക്കുന്നില്ല.
Bṛhadāraṇyaka 2.2.3
तदेष श्लोको भवति
अर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्नस्तस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपम् ।
तस्यासत ऋषयः सप्त तीरे वागष्टमी ब्रह्मणा संविदानेति ।
अर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्न इति ।
इदं तच्छरीर एष ह्यर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्नः ।
तस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपमिति ।
प्राणा वै यशो विश्वरूपम् ।
प्राणानेतदाह ।
तस्यासत ऋषयः सप्त तीर इति ।
प्राणा वा ऋषयः ।
प्राणाणेतदाह ।
वागष्टमी ब्रह्मणा संविदानेति ।
वाग्घ्यष्टमी ब्रह्मणा संवित्ते ॥ २.२.३ ॥
ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ശ്ലോകം: താഴെ ദ്വാരവും മുകളിൽ അടിഭാഗവുമുള്ള ചമസം; അതിൽ സർവരൂപമായ യശസ്സ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ തീരത്ത് ഏഴ് ഋഷിമാർ ഇരിക്കുന്നു; എട്ടാമത്തേത് വാക് ബ്രഹ്മത്തോടൊപ്പം യോജിച്ചിരിക്കുന്നു. 'താഴെ ദ്വാരവും മുകളിൽ അടിഭാഗവുമുള്ള ചമസം' — ഇത് ശരീരമാണ്; ഇതുതന്നെയാണ് ആ ചമസം. 'അതിൽ സർവരൂപമായ യശസ്സ് സ്ഥാപിതമാണ്' — പ്രാണന്മാരാണ് യശസ്സും സർവരൂപവും; അതിനാൽ പ്രാണന്മാരെ പറഞ്ഞു. 'തീരത്ത് ഏഴ് ഋഷിമാർ' — പ്രാണന്മാരാണ് ഋഷിമാർ; അതിനാൽ പ്രാണന്മാരെ പറഞ്ഞു. 'എട്ടാമത്തേത് വാക് ബ്രഹ്മത്തോടൊപ്പം യോജിച്ചിരിക്കുന്നു' — വാക് എട്ടാമത്തേതാണ്, അത് ബ്രഹ്മത്തോടൊപ്പം യോജിക്കുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 2.2.4
इमावेव गोतमभरद्वाजौ ।
अयमेव गोतमोऽयं भरद्वाजः ।
इमावेव विश्वामित्रजमदग्नी ।
अयमेव विश्वामित्रोऽयं जमदग्निः ।
इमावेव वसिष्ठकश्यपौ ।
अयमेव वसिष्ठोऽयं कश्यपः ।
वागेवात्रिः ।
वाचा ह्यन्नमद्यते ।
अत्तिर्ह वै नामैतद्यदौत्रिरिति ।
सर्वस्यात्ता भवति ।
सर्वमस्यान्नं भवति य एवं वेद ॥ २.२.४ ॥
ഈ രണ്ടുപേരുതന്നെ ഗൗതമനും ഭരദ്വാജനും. ഇവനാണ് ഗൗതമൻ, ഇവനാണ് ഭരദ്വാജൻ. ഈ രണ്ടുപേരുതന്നെ വിശ്വാമിത്രനും ജമദഗ്നിയും. ഇവനാണ് വിശ്വാമിത്രൻ, ഇവനാണ് ജമദഗ്നി. ഈ രണ്ടുപേരുതന്നെ വസിഷ്ഠനും കശ്യപനും. ഇവനാണ് വസിഷ്ഠൻ, ഇവനാണ് കശ്യപൻ. വാക്കുതന്നെയാണ് അത്രി. വാക്കിനാൽ അന്നം ഭക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. 'അത്തി' എന്നതാണ് ഈ പേര്; അത് 'ഔത്രി' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. അവൻ എല്ലാത്തിനെയും ഭക്ഷിക്കുന്നവനാകുന്നു. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവന് എല്ലാ അന്നവും ഉണ്ടാകുന്നു.