ఉపనిషత్తులు · Bṛhadāraṇyaka 3.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.4.1
(उषस्तब्राह्मणं वा निर्गुणात्मविद्याब्राह्मणम्)
अथ हैनमुषस्तश्चाक्रायणः पप्रच्छ ।
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्साक्षादपरोक्षाद्ब्रह्म य आत्मा सर्वान्तरस्तं मे व्याचक्ष्वेति ।
एष त आत्मा सर्वान्तरः ।
यः प्राणेन प्राणिति स त आत्मा सर्वान्तरः ।
योऽपानेनापानिति स त आत्मा सर्वान्तरः ।
यो व्यानेन व्यनिति स त आत्मा सर्वान्तरः ।
य उदानेनोदनिति स त आत्मा सर्वान्तरः ।
एष त आत्मा सर्वान्तरः ॥ ३.४.१ ॥
అప్పుడు ఉషస్తుడు చాక్రాయణుడు ఆయనను అడిగాడు. ఆయన ఇలా అన్నాడు: “యాజ్ఞవల్క్యా, ప్రత్యక్షమైన, అపరోక్షమైన బ్రహ్మం, అందరిలో అంతర్గతంగా ఉన్న ఆత్మ ఏదో నాకు వివరించు.” (యాజ్ఞవల్క్యుడు ఇలా అన్నాడు:) “ఇదే నీ ఆత్మ, అందరిలో అంతర్గతమైనది. ప్రాణంతో ఊపిరి తీసుకునేవాడే నీ ఆత్మ, అందరిలో అంతర్గతమైనది. అపానంతో ఊపిరి వదిలేవాడే నీ ఆత్మ, అందరిలో అంతర్గతమైనది. వ్యానంతో కదిలేవాడే నీ ఆత్మ, అందరిలో అంతర్గతమైనది. ఉదానంతో పైకి వెళ్ళేవాడే నీ ఆత్మ, అందరిలో అంతర్గతమైనది. ఇదే నీ ఆత్మ, అందరిలో అంతర్గతమైనది.”
Bṛhadāraṇyaka 3.4.2
स होवाचोषस्तश्चाक्रायणः यथा वै ब्रूयादसौ गौरसावश्व इत्येवमेवैतद्व्यपदिष्टं भवति ।
यदेव साक्षादपरोक्षाद्ब्रह्म य आत्मा सर्वान्तरस्तं मे व्याचक्ष्वेति ।
एष त आत्मा सर्वान्तरः ।
कतमो याज्ञवल्क्य सर्वान्तरः ।
न दृष्टेर्द्रष्टारं पश्येः ।
न श्रुतेः श्रोतारं शृणुयाः ।
न मतेर्मन्तारं मन्वीथा ।
न विज्ञातेर्विज्ञातारं विजानीयाः ।
एष त आत्मा सर्वान्तरः ।
अतोऽन्यदार्तम् ।
ततो होषस्तश्चाक्रायण उपरराम ॥ ३.४.२ ॥
ఉషస్తుడు చాక్రాయణుడు ఇలా అన్నాడు: “ఒకరు ‘ఇది ఆవు, అది గుర్రం’ అని చెప్పినట్లుగా ఇది చెప్పబడింది. నేను అడిగిన ప్రత్యక్షమైన, అపరోక్షమైన బ్రహ్మం, అందరిలో అంతర్గతమైన ఆత్మ ఏమిటో నాకు వివరించు.” (యాజ్ఞవల్క్యుడు ఇలా అన్నాడు:) “ఇదే నీ ఆత్మ, అందరిలో అంతర్గతమైనది. యాజ్ఞవల్క్యా, అందరిలో అంతర్గతమైనది ఏది? చూసేవాడిని చూస్తే చూడలేవు. వినేవాడిని వింటే వినలేవు. ఆలోచించేవాడిని ఆలోచించలేవు. తెలిసేవాడిని తెలుసుకోలేవు. ఇదే నీ ఆత్మ, అందరిలో అంతర్గతమైనది. ఇది కాకుండా మిగిలినవన్నీ దుఃఖమే.” అప్పుడు ఉషస్తుడు చాక్రాయణుడు మౌనం వహించాడు.