ઉપનિષદો · Chāndogya 2.10

Chāndogya 2.10.1

अथ खल्वात्मसंमितमतिमृत्यु सप्तविधꣳ सामोपासीत हिङ्कार इति त्र्यक्षरं प्रस्ताव इति त्र्यक्षरं तत्समम् ॥ २.१०.१ ॥

હવે, આત્મ-સંમિત અને મૃત્યુથી પર એવા સાતવિધ સામની ઉપાસના કરવી. 'હિંકાર' ત્રણ અક્ષરનો; 'પ્રસ્તાવ' પણ ત્રણ અક્ષરનો; તે સમાન.

आदिरिति द्व्यक्षरं प्रतिहार इति चतुरक्षरं तत इहैकं तत्समम् ॥ २.१०.२ ॥

'આદિ' બે અક્ષરનો; 'પ્રતિહાર' ચાર અક્ષરનો; પછી અહીં એક; તે સમાન.

उद्गीथ इति त्र्यक्षरमुपद्रव इति चतुरक्षरं त्रिभिस्त्रिभिः समं भवत्यक्षरमतिशिष्यते त्र्यक्षरं तत्समम् ॥ २.१०.३ ॥

'ઉદ્ગીથ' ત્રણ અક્ષરનો; 'ઉપદ્રવ' ચાર અક્ષરનો; ત્રણ-ત્રણથી સમાન થાય છે; એક અક્ષર બાકી રહે છે; તે ત્રણ અક્ષરનો; તે સમાન.

निधनमिति त्र्यक्षरं तत्सममेव भवति तानि ह वा एतानि द्वाविꣳशतिरक्षराणि ॥ २.१०.४ ॥

'નિધન' ત્રણ અક્ષરનો; તે સમાન જ થાય છે. આ જ બાવીસ અક્ષરો છે.

एकविꣳशत्यादित्यमाप्नोत्येकविꣳशो वा इतोऽसावादित्यो द्वाविꣳशेन परमादित्याज्जयति तन्नाकं तद्विशोकम् ॥ २.१०.५ ॥

એકવીસ વડે આદિત્યને પ્રાપ્ત કરે છે. એકવીસમો અહીંથી તે આદિત્ય. બાવીસ વડે પરમ આદિત્યથી જીતે છે. તે નાક; તે શોકરહિત.

आप्नोति हादित्यस्य जयं परो हास्यादित्यजयाज्जयो भवति य एतदेवं विद्वानात्मसंमितमतिमृत्यु सप्तविधꣳ सामोपास्ते सामोपास्ते ॥ २.१०.६ ॥

તે આદિત્યનો જય પ્રાપ્ત કરે છે; તેનો જય આદિત્ય-જયથી પરનો છે. આ રીતે જાણીને આત્મ-સંમિત, મૃત્યુથી પરનું સપ્તવિધ સામ જે ઉપાસે છે, તે સામોપાસના કરે છે.