उपनिषदे · Chāndogya 2.10

Chāndogya 2.10.1

अथ खल्वात्मसंमितमतिमृत्यु सप्तविधꣳ सामोपासीत हिङ्कार इति त्र्यक्षरं प्रस्ताव इति त्र्यक्षरं तत्समम् ॥ २.१०.१ ॥

आता, आत्मसंमित आणि मृत्यूच्या पलीकडील सात प्रकारच्या सामाची उपासना करावी. 'हिंकार' हा तीन अक्षरांचा; 'प्रस्ताव' हाही तीन अक्षरांचा; ते समान.

आदिरिति द्व्यक्षरं प्रतिहार इति चतुरक्षरं तत इहैकं तत्समम् ॥ २.१०.२ ॥

'आदि' हा दोन अक्षरांचा; 'प्रतिहार' हा चार अक्षरांचा; नंतर येथे एक; ते समान.

उद्गीथ इति त्र्यक्षरमुपद्रव इति चतुरक्षरं त्रिभिस्त्रिभिः समं भवत्यक्षरमतिशिष्यते त्र्यक्षरं तत्समम् ॥ २.१०.३ ॥

'उद्गीथ' हा तीन अक्षरांचा; 'उपद्रव' हा चार अक्षरांचा; तीन-तीनने समान होते; एक अक्षर उरते; ते तीन अक्षरांचे; ते समान.

निधनमिति त्र्यक्षरं तत्सममेव भवति तानि ह वा एतानि द्वाविꣳशतिरक्षराणि ॥ २.१०.४ ॥

'निधन' हा तीन अक्षरांचा; ते समानच होते. हीच बावीस अक्षरे.

एकविꣳशत्यादित्यमाप्नोत्येकविꣳशो वा इतोऽसावादित्यो द्वाविꣳशेन परमादित्याज्जयति तन्नाकं तद्विशोकम् ॥ २.१०.५ ॥

एकवीसाने आदित्याला प्राप्त करतो. एकविसावा येथून तो आदित्य. बावीसाने परम आदित्यापासून जिंकतो. ते नाक; ते शोकरहित.

आप्नोति हादित्यस्य जयं परो हास्यादित्यजयाज्जयो भवति य एतदेवं विद्वानात्मसंमितमतिमृत्यु सप्तविधꣳ सामोपास्ते सामोपास्ते ॥ २.१०.६ ॥

तो आदित्याचा जय प्राप्त करतो; त्याचा जय आदित्य-जयाच्याही पलीकडचा. असे जाणून आत्मसंमित, मृत्यूच्या पलीकडील सप्तविध साम जो उपासतो, तो साम उपासतो.