Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

उपनिषदे · Chāndogya 2.9

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

Chāndogya 2.9.1

अथ खल्वमुमादित्यꣳ सप्तविधꣳ सामोपासीत सर्वदा समस्तेन साम मां प्रति मां प्रतीति सर्वेण समस्तेन साम ॥ २.९.१ ॥

आता, निश्चितच त्या आदित्याची सात प्रकारच्या साम म्हणून नेहमी उपासना करावी. समस्तपणे साम; 'माझ्याकडे', 'माझ्याकडे' असे; पूर्णपणे साम.

Chāndogya 2.9.2

तस्मिन्निमानि सर्वाणि भूतान्यन्वायत्तानीति विद्यात्तस्य यत्पुरोदयात्स हिङ्कारस्तदस्य पशवोऽन्वायत्तास्तस्मात्ते हिङ्कुर्वन्ति हिङ्कारभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ २.९.२ ॥

त्याच्यात ही सर्व भूते आश्रित आहेत असे जाणावे. त्याचा सूर्योदयापूर्वीचा भाग हिंकार; त्यावर पशू आश्रित आहेत. म्हणून ते 'हिं' असा शब्द करतात, कारण ते या सामाच्या हिंकारात भागीदार असतात.

Chāndogya 2.9.3

अथ यत्प्रथमोदिते स प्रस्तावस्तदस्य मनुष्या३ अन्वायत्तास्तस्मात्ते प्रस्तुतिकामाः प्रशꣳसाकामाः प्रस्तावभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ २.९.३ ॥

आता प्रथम उदयाच्या वेळी जे असते ते प्रस्ताव; त्यावर मनुष्य आश्रित आहेत. म्हणून ते स्तुती करण्याच्या आणि प्रशंसा मिळवण्याच्या इच्छेने या सामाच्या प्रस्तावात भागीदार होतात.

Chāndogya 2.9.4

अथ यत्सङ्गववेलायाꣳ स आदिस्तदस्य वयाꣳस्यन्वायत्तानि तस्मात्तान्यन्तरिक्षेऽनारम्बणान्यादायात्मानं परिपतन्त्यादिभाजीनि ह्येतस्य साम्नः ॥ २.९.४ ॥

आता संगव वेळी जे असते ते आदि; त्यावर पक्षी आश्रित आहेत. म्हणून ते आधाराशिवाय अंतराळात स्वतःला धरून उडतात, कारण ते या सामाच्या आदीत भागीदार असतात.

Chāndogya 2.9.5

अथ यत्संप्रति मध्यन्दिने स उद्गीथस्तदस्य देवा अन्वायत्तास्तस्मात्ते सत्तमाः प्राजापत्यानामुद्गीथभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ २.९.५ ॥

आता जो मध्याह्नी आहे तो उद्गीथ आहे; देव त्याच्या अधीन आहेत. म्हणून ते उद्गीथाचे भागीदार आहेत, कारण हे साम त्यांचेच आहे.

Chāndogya 2.9.6

अथ यदूर्ध्वं मध्यन्दिनात्प्रागपराह्णात्स प्रतिहारस्तदस्य दर्भा अन्वायत्तास्तस्मात्ते प्रतिहृतानावपद्यन्ते प्रतिहारभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ २.९.६ ॥

मध्याह्नानंतर आणि अपराह्नापूर्वी जे आहे ते प्रतिहार; त्यावर दर्भ गवत अवलंबून आहे. म्हणून ते परत आदळून खाली पडतात, कारण ते या सामाच्या प्रतिहाराचे भागीदार आहेत.

Chāndogya 2.9.7

अथ यदूर्ध्वमपराह्णात्प्रागस्तमयात्स उपद्रवस्तदस्यारण्या अन्वायत्तास्तस्मात्ते पुरुषं दृष्ट्वा कक्षꣳ श्वभ्रमित्युपद्रवन्त्युपद्रवभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ २.९.७ ॥

अपराह्नानंतर आणि सूर्यास्तापूर्वी जे आहे ते उपद्रव; त्यावर अरण्यातील प्राणी अवलंबून आहेत. म्हणून ते माणसाला पाहून 'झुडूप' 'खड्डा' म्हणत पळून जातात, कारण ते या सामाच्या उपद्रवाचे भागीदार आहेत.

Chāndogya 2.9.8

अथ यत्प्रथमास्तमिते तन्निधनं तदस्य पितरोऽन्वायत्तास्तस्मात्तान्निदधति निधनभाजिनो ह्येतस्य साम्न एवं खल्वमुमादित्यꣳ सप्तविधꣳ सामोपास्ते ॥ २.९.८ ॥

सूर्यास्ताच्या वेळी पहिले जे आहे ते निधन; त्यावर पितर अवलंबून आहेत. म्हणून ते त्यांना ठेवतात, कारण ते या सामाच्या निधनाचे भागीदार आहेत. अशा प्रकारे, आदित्याची सप्तविध साम म्हणून उपासना करणारा खरोखरच उपासना करतो.