ଉପନିଷଦ · Chāndogya 6.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 6.8.1
उद्दालको हारुणिः श्वेतकेतुं पुत्रमुवाच स्वप्नान्तं मे सोम्य विजानीहीति यत्रैतत्पुरुषः स्वपिति नाम सता सोम्य तदा सम्पन्नो भवति स्वमपीतो भवति तस्मादेनँ स्वपितीत्याचक्षते स्वँह्यपीतो भवति ॥ ६.८.१ ॥
ଅରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉଦ୍ଦାଳକ ନିଜ ପୁତ୍ର ଶ୍ୱେତକେତୁଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ସୌମ୍ୟ, ସ୍ୱପ୍ନାବସ୍ଥାର ଶେଷ ମୋଠାରୁ ଜାଣ। ଏହି ପୁରୁଷ ଯେବେ ଶୋଏ, ହେ ସୌମ୍ୟ, ସେତେବେଳେ ସେ ସତ୍ ସହ ମିଳିତ ହୁଏ, ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଲୀନ ହୁଏ; ଏଣୁ ଲୋକେ କହନ୍ତି 'ସେ ଶୋଉଛି', କାରଣ ସେ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଲୀନ ହୁଏ।
Chāndogya 6.8.2
स यथा शकुनिः सूत्रेण प्रबद्धो दिशं दिशं पतित्वान्यत्रायतनमलब्ध्वा बन्धनमेवोपश्रयत एवमेव खलु सोम्य तन्मनो दिशं दिशं पतित्वान्यत्रायतनमलब्ध्वा प्राणमेवोपश्रयते प्राणबन्धनँ हि सोम्य मन इति ॥ ६.८.२ ॥
ସୂତାରେ ବନ୍ଧା ପକ୍ଷୀ ଏକ ଦିଗରୁ ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ଉଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ନ ପାଇ ନିଜ ବନ୍ଧନକୁ ହିଁ ଫେରେ; ହେ ସୌମ୍ୟ, ସେହିପରି ସେହି ମନ ଦିଗେ ଦିଗେ ଉଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ନ ପାଇ ପ୍ରାଣକୁ ହିଁ ଆଶ୍ରୟ କରେ; କାରଣ ହେ ସୌମ୍ୟ, ମନ ପ୍ରାଣର ବନ୍ଧନରେ ଅଛି।
Chāndogya 6.8.3
अशनापिपासे मे सोम्य विजानीहीति यत्रैतत्पुरुषोऽशिशिषति नामाप एव तदशितं नयन्ते तद्यथा गोनायोऽश्वनायः पुरुषनाय इत्येवं तदप आचक्षतेऽशनायेति तत्रितच्छुङ्गमुत्पतितँ सोम्य विजानीहि नेदममूलं भविष्यतीति ॥ ६.८.३ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, କ୍ଷୁଧା ଓ ତୃଷ୍ଣାକୁ ଜାଣ। ଯେତେବେଳେ ମଣିଷ ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେତେବେଳେ ଜଳ ହିଁ ଖାଇଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ନେଇଯାଏ। ଗାଈକୁ ନେଉଥିବା, ଘୋଡ଼ାକୁ ନେଉଥିବା, ମଣିଷକୁ ନେଉଥିବା ଭଳି, ସେହି ଜଳକୁ 'କ୍ଷୁଧାକୁ ନେଉଥିବା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏଠାରେ ଏହି ଅଙ୍କୁର ଉପରକୁ ଉଠିଛି; ହେ ସୌମ୍ୟ, ଜାଣ ଯେ ଏହାର ମୂଳ ରହିବ ନାହିଁ।
Chāndogya 6.8.4
तस्य क्व मूलँ स्यादन्यत्रान्नादेवमेव खलु सोम्यान्नेन शुङ्गेनापो मूलमन्विच्छाद्भिः सोम्य शुङ्गेन तेजोमूलमन्विच्छ तेजसा सोम्य शुङ्गेन सन्मूलमन्विच्छ सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः ॥ ६.८.४ ॥
ତାହାର ମୂଳ ଅନ୍ନ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେଉଁଠି ହେବ? ସେହିପରି, ହେ ସୌମ୍ୟ, ଅନ୍ନରୂପ ଅଙ୍କୁର ଦ୍ୱାରା ଜଳର ମୂଳ ଖୋଜ; ଜଳରୂପ ଅଙ୍କୁର ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୌମ୍ୟ, ତେଜର ମୂଳ ଖୋଜ; ତେଜରୂପ ଅଙ୍କୁର ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୌମ୍ୟ, ସତ୍ର ମୂଳ ଖୋଜ। ହେ ସୌମ୍ୟ, ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସତ୍କୁ ମୂଳ, ସତ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଓ ସତ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ରୂପେ ଧରିଥାନ୍ତି।
Chāndogya 6.8.5
अथ यत्रैतत्पुरुषः पिपासति नाम तेज एव तत्पीतं नयते तद्यथा गोनायोऽश्वनायः पुरुषनाय इत्येवं तत्तेज आचष्ट उदन्येति तत्रैतदेव शुङ्गमुत्पतितँ सोम्य विजानीहि नेदममूलं भविष्यतीति ॥ ६.८.५ ॥
ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ମଣିଷ ତୃଷ୍ଣାଳୁ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତେଜ ହିଁ ପିଇଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ନେଇଯାଏ। ଗାଈକୁ ନେଉଥିବା, ଘୋଡ଼ାକୁ ନେଉଥିବା, ମଣିଷକୁ ନେଉଥିବା ଭଳି, ସେହି ତେଜକୁ 'ତୃଷ୍ଣାକୁ ନେଉଥିବା' (ଉଦନ୍ୟା) ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏଠାରେ ଏହି ଅଙ୍କୁର ଉପରକୁ ଉଠିଛି; ହେ ସୌମ୍ୟ, ଜାଣ ଯେ ଏହାର ମୂଳ ରହିବ ନାହିଁ।
Chāndogya 6.8.6
तस्य क्व मूलँ स्यादन्यत्राद्भ्य्ऽद्भिः सोम्य शुङ्गेन तेजो मूलमन्विच्छ तेजसा सोम्य शुङ्गेन सन्मूलमन्विच्छ सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सदायतनाः सत्प्रतिष्ठा यथा नु खलु सोम्येमास्तिस्रो देवताः पुरुषं प्राप्य त्रिवृत्त्रिवृदेकैका भवति तदुक्तं पुरस्तादेव भवत्यस्य सोम्य पुरुषस्य प्रयतो वाङ्मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः परस्यां देवतायाम् ॥ ६.८.६ ॥
ତାହାର ମୂଳ ଜଳ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେଉଁଠି ହେବ? ହେ ସୌମ୍ୟ, ଜଳରୂପ ଅଙ୍କୁର ଦ୍ୱାରା ତେଜର ମୂଳ ଖୋଜ; ତେଜରୂପ ଅଙ୍କୁର ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୌମ୍ୟ, ସତ୍ର ମୂଳ ଖୋଜ। ହେ ସୌମ୍ୟ, ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସତ୍କୁ ମୂଳ, ସତ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଓ ସତ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ରୂପେ ଧରିଥାନ୍ତି। ହେ ସୌମ୍ୟ, ଯେପରି ଏହି ତିନି ଦେବତା ପୁରୁଷକୁ ପାଇ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ତ୍ରିବୃତ୍ (ତିନି-ତିନି ଭାଗବିଶିଷ୍ଟ) ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହି ପୁରୁଷର ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ତାହାର ବାକ୍ ମନରେ, ମନ ପ୍ରାଣରେ, ପ୍ରାଣ ତେଜରେ ଏବଂ ତେଜ ପରମ ଦେବତାରେ ଲୀନ ହୁଏ।
Chāndogya 6.8.7
स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदँ सर्वं तत्सत्यँ स आत्मा तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान्विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ६.८.७ ॥
ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହିଁ ଏହି ସବୁର ସାର; ତାହା ହିଁ ସତ୍ୟ, ତାହା ହିଁ ଆତ୍ମା; ହେ ଶ୍ବେତକେତୁ, ତୁମେ ହିଁ ତାହା। ଭଗବାନ ମୋତେ ପୁଣି ବୁଝାନ୍ତୁ, ସେ କହିଲା। ଏହିପରି ହେଉ, ହେ ସୌମ୍ୟ, ସେ କହିଲେ।