उपनिषदे · Chāndogya 8.1

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

Chāndogya 8.1.1

अथ यदिदमस्मिन्ब्रह्मपुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तराकाशस्तस्मिन्यदन्तस्तदन्वेष्टव्यं तद्वाव विजिज्ञासितव्यमिति ॥ ८.१.१ ॥

आता, या ब्रह्मपुरातील लहानसे पुंडरीक (कमळ) रूप घर, त्याच्या आतील लहानसे आकाश; त्याच्या आत जे आहे तेच शोधले पाहिजे, तेच जाणून घेण्याची इच्छा केली पाहिजे.

Chāndogya 8.1.2

तं चेद्ब्रूयुर्यदिदमस्मिन्ब्रह्मपुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तराकाशः किं तदत्र विद्यते यदन्वेष्टव्यं यद्वाव विजिज्ञासितव्यमिति स ब्रूयात् ॥ ८.१.२ ॥

त्याला त्यांनी विचारले तर: या ब्रह्मपुरातील लहानसे पुंडरीक घर आणि त्याच्या आतील लहानसे आकाश — येथे शोधण्यासारखे, जाणून घेण्यासारखे काय आहे? — तर त्याने उत्तर द्यावे.

यावान्वा अयमाकाशस्तावानेषोऽन्तर्हृदय आकाश उभे अस्मिन्द्यावापृथिवी अन्तरेव समाहिते उभावग्निश्च वायुश्च सूर्याचन्द्रमसावुभौ विद्युन्नक्षत्राणि यच्चास्येहास्ति यच्च नास्ति सर्वं तदस्मिन्समाहितमिति ॥ ८.१.३ ॥

बाहेरील हे आकाश जितके विशाल आहे, तितकेच हृदयातील हे आकाश विशाल आहे. यात द्युलोक आणि पृथ्वी दोन्ही आतच समाविष्ट आहेत; अग्नी आणि वायू दोन्ही, सूर्य आणि चंद्र दोन्ही, वीज आणि नक्षत्रे; येथे जे आहे आणि जे नाही, ते सर्व यात समाविष्ट आहे.

Chāndogya 8.1.4

तं चेद्ब्रूयुरस्मिꣳश्चेदिदं ब्रह्मपुरे सर्वꣳ समाहितꣳ सर्वाणि च भूतानि सर्वे च कामा यदैतज्जरामाप्नोति प्रध्वꣳसते वा किं ततोऽतिशिष्यत इति ॥ ८.१.४ ॥

जर कोणी त्याला सांगितले की या ब्रह्मपुरात (शरीरात) हे सर्व, सर्व प्राणी आणि सर्व कामना एकत्र ठेवलेल्या आहेत, तर हे जेव्हा जरेला प्राप्त होते किंवा नष्ट होते, तेव्हा त्यानंतर काय उरते?

Chāndogya 8.1.5

स ब्रूयान्नास्य जरयैतज्जीर्यति न वधेनास्य हन्यत एतत्सत्यं ब्रह्मपुरमस्मिन्कामाः समाहिताः एष आत्मापहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोको विजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पो यथा ह्येवेह प्रजा अन्वाविशन्ति यथानुशासनं यं यमन्तमभिकामा भवन्ति यं जनपदं यं क्षेत्रभागं तं तमेवोपजीवन्ति ॥ ८.१.५ ॥

तो म्हणावा: याच्या जरेने हे जीर्ण होत नाही, याच्या वधाने हे मारले जात नाही. हेच सत्य—ब्रह्मपुर; यात कामना एकत्र ठेवलेल्या आहेत. हा आत्मा पापरहित, जरारहित, मृत्युरहित, शोकरहित, भूक-तहानरहित, सत्यकाम आणि सत्यसंकल्प आहे. जसे येथे प्रजा आज्ञेनुसार ज्या ज्या अंताची, ज्या देशाची किंवा शेतभागाची कामना करते, त्यावरच ती उपजीविका करते.

Chāndogya 8.1.6

तद्यथेह कर्मजितो लोकः क्षीयत एवमेवामुत्र पुण्यजितो लोकः क्षीयते तद्य इहात्मानमनुविद्य व्रजन्त्येताꣳश्च सत्यान्कामाꣳस्तेषाꣳ सर्वेषु लोकेष्वकामचारो भवत्यथ य इहात्मानमनुविद्य व्रजन्त्येताꣳश्च सत्यान्कामाꣳस्तेषाꣳ सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवति ॥ ८.१.६ ॥

येथे कर्माने जिंकलेला लोक जसा क्षीण होतो, तसाच परलोकातील पुण्याने जिंकलेला लोकही क्षीण होतो. जे येथे आत्म्याला जाणून या सत्य कामना प्राप्त करून प्रयाण करतात, त्यांना सर्व लोकांत अकामचार प्राप्त होतो. आणि जे येथे आत्म्याला जाणून या सत्य कामनांसह प्रयाण करतात, त्यांना सर्व लोकांत कामचार प्राप्त होतो.