સૃષ્ટિનું સૂક્ત

દૃશ્ય 1

ઋગ્વેદના પાછલા ભાગમાં, તેના દસમા મંડળમાં, એક ઋષિ સૌથી જૂનો પ્રશ્ન પૂછે છે: કંઈ પણ શરૂ કેવી રીતે થયું? આ સૂક્ત તેના પ્રથમ શબ્દો, નાસદ્ આસીત્, "ત્યારે અસત્ પણ ન હતું" થી ઓળખાય છે.

નાસદીય. આ સૂક્તનું નામ તેની શરૂઆત પરથી આવ્યું છે, નાસદ્ આસીન્ નો સદ્ આસીત્: "ત્યારે ન અસત્ હતું, ન સત્ હતું".

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 10.129 (anukramaṇī: ṛṣi Prajāpati Parameṣṭhin)

દૃશ્ય 2

કંઈ પણ થયા પહેલાં, ન સત્ હતું ન અસત્, ન વાયુ હતો ન તેની પેલે પારનું આકાશ. ન મૃત્યુ હતું ન અમરત્વ, રાત કે દિવસનું કોઈ ચિહ્ન પણ ન હતું.

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 10.129.1–2 · rigveda/10.129.1

દૃશ્ય 3

અંધકાર અંધકારમાં છુપાયેલો હતો, કોઈ નિશાની વિનાનો એક સાગર. પછી તાપ (તપસ્)ની શક્તિથી તે એક જન્મ્યું.

તપસ્. ગરમી, તેજ, તપનો પરિશ્રમ. વેદોમાં તે એક સર્જનાત્મક શક્તિ છે; આ જ શબ્દ પછીથી તપસ્વી સાધના માટે વપરાયો.

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 10.129.3 · rigveda/10.129.3

દૃશ્ય 4

તેમાં કામના જાગી, મનનું પ્રથમ બીજ. ઋષિઓએ પોતાના હૃદયમાં શોધ કરી અને અસત્માં સત્નું બંધન શોધી કાઢ્યું.

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 10.129.4 · rigveda/10.129.4

દૃશ્ય 5

પણ ખરેખર કોણ જાણે છે? દેવો પણ આ સૃષ્ટિ પછી આવ્યા, તો કોણ કહી શકે કે તે ક્યાંથી આવી?

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 10.129.6 · rigveda/10.129.6

દૃશ્ય 6

સૂક્ત અંતમાં કહે છે: જે પરમ આકાશમાં તેની દેખરેખ રાખે છે, તે અવશ્ય જાણે છે. અથવા કદાચ તે પણ નથી જાણતો. ત્રણ હજાર વર્ષ પછી પણ આ પ્રશ્ન હજી ખુલ્લો છે.

The seer: અથવા કદાચ તે પણ નથી જાણતો.

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 10.129.7 · rigveda/10.129.7