सृष्टीचे सूक्त

दृश्य 1

ऋग्वेदाच्या उत्तरार्धात, त्याच्या दहाव्या मंडलात, एक ऋषी सर्वांत जुना प्रश्न विचारतो: काहीही सुरू कसे झाले? हे सूक्त त्याच्या पहिल्या शब्दांवरून ओळखले जाते, नासद् आसीत्, "तेव्हा असत् नव्हते".

नासदीय. या सूक्ताचे नाव त्याच्या आरंभावरून आले आहे, नासदासीन्नो सदासीत्: "तेव्हा ना असत् होते, ना सत्".

ग्रंथातून · Ṛgveda 10.129 (anukramaṇī: ṛṣi Prajāpati Parameṣṭhin)

दृश्य 2

सर्वांच्या आधी ना सत् होते, ना असत्; ना वायू होता, ना त्यापलीकडचे आकाश. ना मृत्यू होता, ना अमरत्व; रात्रीची वा दिवसाची कोणतीही खूण नव्हती.

ग्रंथातून · Ṛgveda 10.129.1–2 · rigveda/10.129.1

दृश्य 3

अंधारात अंधार दडलेला होता, खुणा नसलेला एक सागर. मग तपाच्या (तपस्) सामर्थ्याने ते एक जन्माला आले.

तपस्. उष्णता, तेज, तपश्चर्येचा प्रयत्न. वेदांमध्ये ही एक सर्जनशील शक्ती आहे; पुढे हाच शब्द तपश्चर्येच्या साधनेसाठी वापरला गेला.

ग्रंथातून · Ṛgveda 10.129.3 · rigveda/10.129.3

दृश्य 4

त्याच्यात काम (इच्छा) उदयाला आला, मनाचे पहिले बीज. ऋषींनी आपल्या हृदयात शोध घेतला आणि असत्मध्ये सत्चे बंधन त्यांना सापडले.

ग्रंथातून · Ṛgveda 10.129.4 · rigveda/10.129.4

दृश्य 5

पण खरोखर कोण जाणतो? देवसुद्धा या सृष्टीनंतर आले, मग ती कोठून आली हे कोण सांगू शकेल?

ग्रंथातून · Ṛgveda 10.129.6 · rigveda/10.129.6

दृश्य 6

परम आकाशात जो तिच्यावर लक्ष ठेवतो, तो नक्कीच जाणतो, असे सांगून सूक्त संपते. किंवा कदाचित तोही जाणत नाही. तीन हजार वर्षांनंतरही हा प्रश्न अजून खुला आहे.

The seer: किंवा कदाचित तोही जाणत नाही.

ग्रंथातून · Ṛgveda 10.129.7 · rigveda/10.129.7