ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸੂਕਤ

ਦ੍ਰਿਸ਼ 1

ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਸੂਕਤ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਨਾਸਦ੍ ਆਸੀਤ੍, ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਅਸਤ ਨਹੀਂ ਸੀ"।

ਨਾਸਦੀਯ. ਇਸ ਸੂਕਤ ਦਾ ਨਾਂ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਨਾਸਦ੍ ਆਸੀਨ੍ ਨੋ ਸਦ੍ ਆਸੀਤ੍: "ਨਾ ਅਸਤ ਸੀ, ਨਾ ਸਤ ਸੀ"।

ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚੋਂ · Ṛgveda 10.129 (anukramaṇī: ṛṣi Prajāpati Parameṣṭhin)

ਦ੍ਰਿਸ਼ 2

ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਾ ਸਤ ਸੀ ਨਾ ਅਸਤ, ਨਾ ਹਵਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਕਾਸ਼। ਨਾ ਮੌਤ ਸੀ ਨਾ ਅਮਰਤਾ, ਨਾ ਰਾਤ ਜਾਂ ਦਿਨ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ।

ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚੋਂ · Ṛgveda 10.129.1–2 · rigveda/10.129.1

ਦ੍ਰਿਸ਼ 3

ਹਨੇਰਾ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਪਿਆ ਸੀ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ। ਫਿਰ ਤਾਪ (ਤਪਸ) ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

ਤਪਸ. ਤਾਪ, ਚਮਕ, ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਯਤਨ। ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ਇਹੀ ਸ਼ਬਦ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਵੀ ਸਾਧਨਾ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ।

ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚੋਂ · Ṛgveda 10.129.3 · rigveda/10.129.3

ਦ੍ਰਿਸ਼ 4

ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ, ਮਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੀਜ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਸਤ ਵਿੱਚ ਸਤ ਦਾ ਬੰਧਨ ਲੱਭ ਲਿਆ।

ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚੋਂ · Ṛgveda 10.129.4 · rigveda/10.129.4

ਦ੍ਰਿਸ਼ 5

ਪਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਏ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੌਣ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ?

ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚੋਂ · Ṛgveda 10.129.6 · rigveda/10.129.6

ਦ੍ਰਿਸ਼ 6

ਸੂਕਤ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਅਜੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।

The seer: ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।

ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚੋਂ · Ṛgveda 10.129.7 · rigveda/10.129.7