Mahābhārata · Adhyāya 1.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.163.1
तेन विक्रममाणेन ऊरुवेगसमीरितम् ।
वनं सवृक्षविटपं व्याघूर्णितमिवाभवत् ॥ १.१६३.१ ॥
Enquanto avançava com bravura, a floresta, agitada pela força de suas coxas, com suas árvores e galhos, pareceu girar em turbilhão.
1.163.2
जङ्गावातो ववौ चास्य शुचिशुक्रागमे यथा ।
आवर्जितालतावृक्षं मार्गं चक्रे महाबलः ॥ १.१६३.२ ॥
O vento que vinha de suas pernas soprou como quando chega a estação pura e brilhante; o de grande força abriu um caminho, dobrando trepadeiras e árvores.
1.163.3
स मृद्गन्पुष्पितांश्चैव फलितांश्च वनस्पतीन् ।
अवरुज्य ययौ गुल्मान्पथस्तस्य समीपजान् ॥ १.१६३.३ ॥
Esmagando e quebrando as árvores em flor e com fruto, seguiu adiante, e quebrou também os arbustos que cresciam perto do seu caminho.
1.163.4
स रोषित इव क्रुद्धो वने भञ्जन्महाद्रुमान् ।
त्रिप्रस्रुतमदः शुष्मी षष्टिवर्षो मतङ्गराट् ॥ १.१६३.४ ॥
Como se estivesse irado e furioso, quebrava grandes árvores na floresta: o poderoso rei dos elefantes, de sessenta anos, de quem o cio escorria de três pontos.
1.163.5
गच्छतस्तस्य वेगेन तार्क्ष्यमारुतरंहसः ।
भीमस्य पाण्डुपुत्राणां मूर्च्छेव समजायत ॥ १.१६३.५ ॥
Pela velocidade de Bhīma, que seguia rápido como Garuḍa e o vento, pareceu que um desmaio tomou os filhos de Pāṇḍu.
1.163.6
असकृच्चापि सतीर्य दूरपारं भुजप्लवैः ।
पथि प्रच्छन्नमासेदुर्धार्तराष्ट्रभयात्तदा ॥ १.१६३.६ ॥
Repetidas vezes, atravessando a margem distante com os braços como jangadas, chegaram então pelo caminho oculto, por medo dos filhos de Dhṛtarāṣṭra.
1.163.7
कृच्छ्रेण मातरं चैव सुकुमारीं यशस्विनीम् ।
अवहत्स तु पृष्ठेन रोधःसु विषमेषु च ॥ १.१६३.७ ॥
Com dificuldade, carregou nas costas sua mãe e a delicada e gloriosa, mesmo sobre terrenos ásperos e desiguais.
1.163.8
अगमच्च वनोद्देशमल्पमूलफलोदकम् ।
क्रूरपक्षिमृगं घोरं सायाह्ने भरतर्षभ ॥ १.१६३.८ ॥
E ao entardecer chegou a uma região florestal com poucas raízes, frutos e água, cheia de aves e feras cruéis, terrível, ó touro dos Bharatas.
1.163.9
घोरा समभवत्सन्ध्या दारुणा मृगपक्षिणः ।
अप्रकाशा दिशः सर्वा वातैरासन्ननार्तवैः ॥ १.१६३.९ ॥
O crepúsculo tornou-se terrível e assustador para bestas e aves; todas as direções escureceram com ventos fora de época.
1.163.10
शीर्णपर्णफलै राजन्बहुगुल्मक्षुपद्रुमैः ।
भग्नावभुग्नभूयिष्ठैर्नानाद्रुमसमाकुलैः ॥ १.१६३.१० ॥
Ó rei, coberto de folhas e frutos caídos, cheio de muitos matagais, arbustos e árvores, a maioria quebrada e curvada, repleto de várias árvores.
1.163.11
ते श्रमेण च कौरव्यास्तृष्णया च प्रपीडिताः ।
नाशक्नुवंस्तदा गन्तुं निद्रया च प्रवृद्धया ॥ १.१६३.११ ॥
Aqueles descendentes dos Kuru, afligidos pela fadiga e pela sede, não puderam então prosseguir, vencidos também por um sono profundo.
1.163.12
न्यविशन्ति हि ते सर्वे निरास्वादे महावने ।
रात्र्यामेव गतास्तूर्णं चतुर्विंशतियोजनम्।
ततस्तृषा परिक्लन्ता कुन्ती वचनमब्रवीत् ॥ १.१६३.१२ ॥
Todos pararam naquela grande floresta insípida, tendo percorrido rapidamente vinte e quatro yojanas só durante a noite. Então Kuntī, exausta de sede, disse estas palavras.
1.163.13
माता सती पाण्डवानां पञ्चानां मध्यतः स्थिता ।
तृष्णया हि परीताऽहमनाथेव महावने ॥ १.१६३.१३ ॥
Eu, a mãe virtuosa, estou no meio dos cinco Pāṇḍavas; dominada pela sede, sinto-me como uma desamparada nesta grande floresta.
1.163.14
इतः परं तु शक्ताहं गन्तुं च न पदात्पदम् ।
शयिष्ये वृक्षमूलेऽत्र धार्तराष्ट्रा हरन्तु माम् ॥ १.१६३.१४ ॥
Daqui em diante não consigo dar nem um passo; deitar-me-ei aqui ao pé de uma árvore — que os filhos de Dhṛtarāṣṭra me levem.
1.163.15
शृणु भीम वचो मह्यं तव बाहुबलात्पुरः ।
स्थातुं न शक्ताः कौरव्याः किं बिभेषि पृथासुत ॥ १.१६३.१५ ॥
Ouve, Bhīma, as minhas palavras: diante do poder dos teus braços, os Kauravas não podem resistir. Filho de Pṛthā, por que temes?
1.163.16
अन्यो रथो न मेऽस्तीह भीमसेनादृते भुवि ।
धार्तराष्ट्राद्वृथा भीरुर्न मां स्वप्तुमिहेच्छसि ॥ १.१६३.१६ ॥
Aqui na terra não tenho outro carro senão Bhīmasena. Covarde, queres que eu durma aqui, temendo em vão os filhos de Dhṛtarāṣṭra.
1.163.17
भीमपृष्ठस्थिता चेत्थं दूयमानेन चेतसा ।
निश्यध्वनि रुदन्ती सा निद्रावश्मुपागता ॥ १.१६३.१७ ॥
Recostada nas costas de Bhīma, com o coração aflito, chorando na estrada durante a noite, caiu sob o poder do sono.
1.163.18
तच्छ्रुत्वा भीमसेनस्य मातृस्नेहात्प्रजल्पितम् ।
कारुण्येन मनस्तप्तं गमनायोपचक्रमे ॥ १.१६३.१८ ॥
Ouvindo aquelas palavras que Bhīmasena proferiu por amor à mãe, o seu coração, atormentado de compaixão, dispôs-se a partir.
1.163.19
ततो भीमो वनं घोरं प्रविश्य विजनं महत् ।
न्यग्रोधं विपुलच्छायं रमणीयं ददर्श ह ॥ १.१६३.१९ ॥
Então Bhīma entrou na floresta terrível e vasta, deserta, e viu uma bela figueira-benjamim de ampla sombra.
1.163.20
तत्र निक्षिप्य तान्सर्वानुवाच भरतर्षभः ।
पानीयं मृगयामीह तावद्विश्रम्यतामिह ॥ १.१६३.२० ॥
Depois de deixá-los todos ali, o touro dos Bharatas disse: "Procurarei água aqui; enquanto isso, descansai todos aqui."
1.163.21
एते रुवन्ति मधुरं सारसा जलचारिणः ।
ध्रुवमत्र जलस्थानं महच्चेति मतिर्मम ॥ १.१६३.२१ ॥
Estes grous que habitam na água cantam docemente; certamente há aqui um grande lugar de água, assim penso.
1.163.22
अनुज्ञातः स गच्छेति भ्रात्रा ज्येष्ठेन भारत ।
जगाम तत्र यत्र स्म सारसा जलचारिणः ॥ १.१६३.२२ ॥
Autorizado pelo irmão mais velho com as palavras "Vai", ó Bhārata, foi para onde estavam aqueles grous aquáticos.
1.163.23
अपश्यत्पद्मिनीखण्डमण्डितं स सरोवरम् ।
स तत्र पीत्वा पानीयं स्नात्वा च भरतर्षभ ॥ १.१६३.२३ ॥
Viu aquele lago adornado com aglomerados de lótus; ali, ó touro dos Bharatas, bebeu água e banhou-se.
1.163.24
तेषामर्थे च जग्राह भ्रातॄणां भ्रातृवत्सलः ।
उत्तरीयेण पानीयमानयामास भारत ॥ १.१६३.२४ ॥
E por eles, afetuoso com os irmãos, pegou água em sua veste superior e trouxe-a para eles, ó Bhārata.
1.163.25
पङ्कजानामनेकैश्च पत्रैर्बध्वा पृथक्पृथक् ।
गव्यूतिमात्रादागत्य त्वरितो मातरं प्रति।
शोकदुःखपरीतात्मा निशश्वासोरगो यथा ॥ १.१६३.२५ ॥
Tendo-as amarrado separadamente em muitas folhas de lótus, veio depressa de uma distância de um gavyūti em direção à mãe; com o espírito abatido pela dor e pelo sofrimento, suspirou como uma serpente.
1.163.26
स सुप्तां मातरं भ्रातॄन्निद्राविद्रावितौजसः ।
महारौद्रे वने घोरे वृक्षमूले सुशीतले ॥ १.१६३.२६ ॥
Viu a mãe e os irmãos adormecidos, com o vigor dissipado pelo sono, naquela floresta extremamente terrível e pavorosa, ao pé de uma árvore muito fresca.
1.163.27
विक्षिप्तकरपादांश्च दीर्घोच्छ्वासान्महाबलान् ।
ऊर्ध्ववक्त्रान्महाकायान्पञ्चेन्द्रानिव भूपते ॥ १.१६३.२७ ॥
Ó rei, com mãos e pés estendidos, respirando fundo, os rostos voltados para cima, de corpos grandes e poderosos, jaziam como cinco Indras.
1.163.28
अज्ञातवृक्षनित्यस्थप्रेतराक्षससाध्वसान् ।
दृष्ट्वा वै भृशशोकार्तो बिललापानिलात्मजः ॥ १.१६३.२८ ॥
Ao vê-los amedrontados pelos espíritos e rākṣasas desconhecidos que sempre habitam as árvores, o filho do Vento, atormentado por grande dor, lamentou-se.
1.163.29
भृशं शोकपरीत्मा विललाप वृकोदरः ॥ १.१६३.२९ ॥
Vṛkodara, com a mente tomada pela dor, lamentou-se.
1.163.30
अतः कष्टतरं किं नु द्रष्टव्यं हि भविष्यति ।
यत्पश्यामि महीसुप्तान्भ्रातॄनद्य सुमन्दभाक् ॥ १.१६३.३० ॥
Que espetáculo mais doloroso haverá de ver do que este, que hoje eu, o mais infeliz, veja meus irmãos dormindo no chão?
1.163.31
शयनेषु परार्ध्येषु ये पुरा वारणावते ।
नाधिजग्मुस्तदा निद्रां तेऽद्य सुप्ता महीतले ॥ १.१६३.३१ ॥
Aqueles que outrora, em Vāraṇāvata, não conseguiam dormir nem nos leitos mais preciosos, agora dormem no chão nu.
1.163.32
स्वसारं वसुदेवस्य शत्रुसङ्घावमर्दिनः ।
कुन्तिराजसुतां कुन्तीं सर्वलक्षणपूजिताम् ॥ १.१६३.३२ ॥
Kuntī, irmã de Vasudeva, esmagadora de hostes inimigas, filha do rei dos Kuntis, honrada por todas as qualidades.
1.163.33
स्नुषां विचित्रवीर्यस्य भार्यां पाण्डोर्महात्मनः ।
तथैव चास्मज्जननीं पुण्डरीकोदरप्रभाम् ॥ १.१६३.३३ ॥
A nora de Vicitravīrya, a esposa do magnânimo Pāṇḍu, nossa mãe, radiante como o interior de um lótus.
1.163.34
सुकुमारतरामेनां महार्हशयनोचिताम् ।
शयानां पश्यताऽद्येह पृथिव्यामतथोचिताम् ॥ १.१६३.३४ ॥
Ela é muito delicada e digna de leitos preciosos; vejam-na hoje aqui deitada na terra, o que não lhe convém.
1.163.35
धर्मादिन्द्राच्च वाताच्च सुपुवे या सुतानिमान् ।
सेयं भूमौ परिश्रान्ता शेषे प्रासादशायिनी ॥ १.१६३.३५ ॥
Ela, que deu à luz estes filhos de Dharma, Indra e Vāyu, que costumava dormir em palácios, jaz hoje exausta no chão.
1.163.36
किं नु दुःखतरं शक्यं मया द्रष्टुमतः परम् ।
योऽहमद्य नरव्याघ्रान्सुप्तान्पश्यामि भूतले ॥ १.१६३.३६ ॥
Que dor maior poderia eu ver do que este, de ver hoje os tigres entre os homens dormindo no chão?
1.163.37
त्रिषु लोकेषु यो राज्यं धर्मनित्योऽर्हते नृपः ।
सो।़यं भूमौ परिश्रान्तः शेते प्राकृतवत्कथम् ॥ १.१६३.३७ ॥
Como pode este rei, digno de reinar sobre os três mundos e sempre devoto ao dharma, jazer exausto no chão como um homem comum?
1.163.38
अयं नीलाम्बुदश्यामो नरेष्वप्रतिमोऽर्जुनः ।
शेते प्राकृतवद्भूमौ ततो दुःखतरं नु किम् ॥ १.१६३.३८ ॥
Arjuna, escuro como uma nuvem azul de chuva e incomparável entre os homens, jaz no chão como um homem comum. O que poderia ser mais doloroso do que isto?
1.163.39
अश्विनाविव देवानां याविमौ रूपसंपदा ।
तौ प्राकृतवदद्येमौ प्रसुप्तौ धरणीतले ॥ १.१६३.३९ ॥
Estes dois, incomparáveis na riqueza de sua beleza como os Aśvins entre os deuses, jazem hoje profundamente adormecidos sobre a terra como homens comuns.
1.163.40
ज्ञातयो यस्य नै स्युर्विषमाः कुलपांसनाः ।
स जीवेत सुखं लोके ग्रामद्रुम इवैकजः ॥ १.१६३.४० ॥
Aquele cujos parentes não são hostis nem destruidores da família vive feliz no mundo, como a árvore solitária da aldeia.
1.163.41
एको वृक्षो हि यो ग्रामे भवेत्पर्णफलान्वितः ।
चैत्यो भवति निर्ज्ञातिरध्वनीनैश्च पूजितः ॥ १.१६३.४१ ॥
Uma única árvore numa aldeia, cheia de folhas e frutos, torna-se uma árvore sagrada, honrada pelos viajantes mesmo sem parentes.
1.163.42
येषां च बहवः शूरा ज्ञातयो धर्ममाश्रिताः ।
ते जीवन्ति सुखं लोके भवन्ति च निरामयाः ॥ १.१६३.४२ ॥
Aqueles cujos muitos parentes heroicos se refugiam no dharma vivem felizes no mundo e permanecem livres de doenças.
1.163.43
बलवन्तः समृद्धार्था मित्रबान्धवनन्दनाः ।
जीवन्त्यन्योन्यमाश्रित्य द्रुमाः काननजा इव ॥ १.१६३.४३ ॥
Os poderosos, cujos propósitos prosperam, que alegram amigos e parentes, vivem apoiando-se uns nos outros, como árvores nascidas na floresta.
1.163.44
वयं तु धृतराष्ट्रेण दुष्पुत्रेण दुरात्मना ।
राज्यलुब्धेन मूर्खेण दुर्मन्त्रिसहितेन वै ॥ १.१६३.४४ ॥
Mas fomos prejudicados por Dhṛtarāṣṭra, pai de filhos malvados, de mente perversa, ávido pelo reino, insensato e aliado a maus conselheiros.
1.163.45
दुष्टेनाधर्मशीलेन स्वार्थनिष्ठैकबुद्धिना ।
विवासिता न दग्धाश्च क्षत्तुर्बुद्धिपराक्रमात् ॥ १.१६३.४५ ॥
Fomos banidos pelo perverso, de conduta injusta, de mente voltada apenas ao próprio interesse; mas não fomos queimados, graças à sabedoria e ao valor de Kṣattṛ.
1.163.46
तस्मान्मुक्ता वयं दाहादिमं वृक्षमुपाश्रिताः ।
कां दिशं प्रतिपत्स्यामः प्राप्ताः क्लेशमनुत्तमम् ॥ १.१६३.४६ ॥
Assim, libertos do incêndio e do resto, refugiamo-nos sob esta árvore. Para que direção iremos agora? Chegamos à maior aflição.
1.163.47
सकामो भव दुर्बुद्धे धार्तराष्ट्राल्पदर्शन ।
नूनं देवाः प्रसन्नास्ते नानुज्ञां मे युधिष्ठिरः ॥ १.१६३.४७ ॥
Sê feliz, ó filho de Dhṛtarāṣṭra, de mente perversa e visão curta! Certamente os deuses estão satisfeitos contigo, pois Yudhiṣṭhira não me deu sua permissão.
1.163.48
प्रयच्छति वधे तुभ्यं तेन जीवसि दुर्मते ।
नन्वद्य ससुतामात्यं सकर्णानुजसौबलम् ॥ १.१६३.४८ ॥
Ele te concede à morte; por isso ainda vives, ó tolo. Certamente hoje, com teus filhos e ministros, com Karṇa, seus irmãos e Saubala, deverias perecer.
1.163.49
गत्वा क्रोधसमाविष्टः प्रेषयिष्ये यमक्षयम् ।
किं नु शक्यं मया कर्तुं यत्तेन क्रुध्यते नृपः ॥ १.१६३.४९ ॥
Tomado de ira, irei e o enviarei à morada de Yama. O que posso fazer, já que o rei está irado contra ele?
1.163.50
धर्मात्मा पाण्डवश्रेष्ठः पापाचार युधिष्ठिरः ।
एवमुक्त्वा महाबाहुः क्रोधसन्दीप्तमानसः ॥ १.१६३.५० ॥
Assim falou Yudhiṣṭhira, o justo, o melhor dos Pāṇḍavas; e a mente do poderoso Bhīma inflamou-se de ira.
1.163.51
करं करेण निष्पिष्य निःश्वसन्दीनमानसः ।
पुनर्दीनमना भूत्वा शान्तार्चिरिव पावकः ॥ १.१६३.५१ ॥
Pressionando uma mão contra a outra, suspirando com o ânimo abatido, tornou-se de novo aflito, como um fogo cuja chama se extinguiu.
1.163.52
भ्रातॄन्महीतले सुप्तानवैक्षत वृकोदरः ।
विश्वस्तानिव संविष्टान्पृथग्जनसमानिव ॥ १.१६३.५२ ॥
Vṛkodara olhou para os irmãos adormecidos no chão, deitados com confiança, como se fossem pessoas comuns.
1.163.53
नातिदूरेण नगरं वनादस्माद्धि लक्षये ।
जागर्तव्ये स्वपन्तीमे हन्त जागर्म्यहंस्वयम् ॥ १.१६३.५३ ॥
Vejo que a cidade não está longe desta floresta. Estes que deveriam vigiar estão dormindo; ai! Eu mesmo vigiarei.
1.163.54
प्राश्यन्तीमे जलं पश्चात्प्रतिबुद्धा जितक्लमाः ।
इति भीमो व्यवस्यैव जजागार स्वयं तदा ॥ १.१६३.५४ ॥
Estes, tendo bebido água e sacudido o cansaço, acordarão depois. Assim resolvido, o próprio Bhīma manteve-se desperto então.