Mahābhārata · Adhyāya 12.238
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.238.1
आद्यन्तं सर्वभूतानां ज्ञातुमिच्छामि कौरव ।
ध्यानं कर्म च कालं च तथैवायुर्युगेयुगे ॥ १२.२३८.१ ॥
Ó Kaurava, desejo conhecer o início e o fim de todos os seres, bem como a meditação, a ação, o tempo e a duração da vida em cada yuga.
12.238.2
लोकतत्त्वं च कार्त्स्न्येन भूतानामागतिं गतिम् ।
सर्गश्च निधनं चैव कुत एतत्प्रवर्तते ॥ १२.२३८.२ ॥
A natureza dos mundos, o vir e o ir dos seres por completo, e também a criação e a dissolução: de onde tudo isso procede?
12.238.3
भेदकं भेदतत्वं च तथाऽन्येषां मतं तथा ।
अवस्थात्रितयं चैव यादृशं च पितामह ॥ १२.२३८.३ ॥
Ó avô, o que divide e o princípio da divisão, a opinião de outros e os três estados: como são eles?
12.238.4
यदि तेऽनुग्रहे बुद्धिरस्मास्विह सतां वर ।
एतद्भवन्तं पृच्छामि तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ १२.२३८.४ ॥
Ó melhor dos bons, se tua intenção é favorecer-nos, pergunto-te isto; que me expliques, por favor.
12.238.5
पूर्वं हि कथितं श्रुत्वा भृगुभाषितमुत्तमम् ।
भरद्वाजस्य विप्रर्षेस्ततो मे बुद्धिरुत्तमा ॥ १२.२३८.५ ॥
Antes foi narrado o excelente ensinamento de Bhṛgu; ao ouvi-lo, meu entendimento tornou-se supremo por meio do sábio brâmane Bharadvāja.
12.238.6
जाता परमधर्मिष्ठा दिव्यसंस्थानसंस्थिता ।
ततो भूयस्तु पृच्छामि तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.२३८.६ ॥
Meu entendimento surgiu profundamente dedicado ao dharma e firmado na ordem divina; por isso pergunto de novo — és tu quem pode falar sobre isso.
12.238.7
अत्र ते वर्तयिष्येऽहमितिहासं पुरातनम् ।
जगौ यद्भगवान्व्यासः पुत्राय परिपृच्छते ॥ १२.२३८.७ ॥
Aqui eu te contarei a antiga história que o venerável Vyāsa narrou quando seu filho lhe perguntou.
12.238.8
अधीत्य वेदानखिलान्साङ्गोपनिषदस्तथा ।
अन्विच्छन्नैष्ठिकं कर्म धर्मनैपुणदर्शनात् ॥ १२.२३८.८ ॥
Tendo estudado todos os Vedas com seus auxiliares e Upaniṣads, buscando o dever do asceta constante, pela habilidade no dharma que nele via.
12.238.9
कृष्णद्वैपायनं व्यासं पुत्रो वैयासकिः शुकः ।
पप्रच्छ संशयमिमं छिन्नधर्मार्थसंशयम् ॥ १२.२३८.९ ॥
Śuka, filho de Vyāsa Kṛṣṇa Dvaipāyana, perguntou esta dúvida sobre dharma e artha, já resolvida.
12.238.10
भूतग्रामस्य र्क्तारं कालज्ञाने च निश्चितम् ।
ज्ञानं ब्रह्म च योगं च गवात्मकमिदं जगत् ॥ १२.२३८.१० ॥
O criador da multidão de seres, certo no conhecimento do tempo; o conhecimento, Brahman e o yoga, e este mundo, de natureza gavā.
12.238.11
त्रितये त्वेनमायाति तथा ह्येषोऽपि वा पुनः ।
केनैव च विभागः स्यात्तुरीयो लक्षणैर्विना ॥ १२.२३८.११ ॥
Isto cai dentro do tríplice, e assim também este, ou de novo. Por que meio se faria a divisão do quarto sem sinais?
12.238.12
ज्ञानज्ञेयान्तरे कोसौ कोयं भावस्तु भेदवत् ।
यज्ज्ञानं लक्षणं चैव तेषां कर्तारमेव च।
ब्राह्मणस्य च यत्कृत्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.२३८.१२ ॥
O que há entre o conhecimento e o conhecido, e qual é este estado que tem distinção? Você deveria dizer o que é o conhecimento, seu sinal e seu agente, e qual é o dever do brâmane.
12.238.13
तस्मै प्रोवाच तत्सर्वं पिता पुत्राय पृच्छते ।
अतीतानागते विद्वान्सर्वज्ञः सर्वधर्मवित् ॥ १२.२३८.१३ ॥
Quando o filho perguntou, o pai, sábio que conhece o passado e o futuro, onisciente e versado em todo dharma, contou-lhe tudo.
12.238.14
पृच्छतस्तव सत्पुत्र यथावत्कीर्तयाम्यहम् ।
शृणुष्वावहितो भूत्वा यथाऽऽवृतमिदं जगत् ॥ १२.२३८.१४ ॥
Bom filho, já que perguntas, vou declará-lo exatamente como é. Ouve com atenção como este mundo está envolto.
12.238.15
कार्यादि कारणान्तं यत्कार्यान्तं कारणादिकम् ।
ज्ञानं तदुभयं वित्त्वा सत्यं च परमं शुभम् ॥ १२.२३८.१५ ॥
Tendo conhecido esse saber que começa no efeito e termina na causa, e começa na causa e termina no efeito, conhece-se a verdade suprema e auspiciosa.
12.238.16
ब्रह्मेति चाभिविख्यातं तद्वै पश्यन्ति सूरयः ।
ब्रह्मतेजोमयं भूतं भूतकारणमद्भुतम् ॥ १२.२३८.१६ ॥
É chamado Brahman, célebre por esse nome; os sábios o veem. Cheio do esplendor de Brahman, causa dos seres, é maravilhoso.
12.238.17
आसीदादौ ततस्त्वाहुः प्राधान्यमिति तद्विदः ।
त्रिगुणां तां महामायां वैष्णवीं प्रकृतिं विदुः ॥ १२.२३८.१७ ॥
No princípio era; depois, dizem os que o conhecem, chama-se o princípio primordial. Essa grande ilusão composta pelos três guṇas, eles a conhecem como Prakṛti vaiṣṇavī.
12.238.18
तदीदृशमनाद्यन्तमव्यक्तमजरं ध्रुवम् ।
अप्रतर्क्यमविज्ञेयं ब्रह्माग्रे वैकृतं च तत् ॥ १२.२३८.१८ ॥
Assim é: sem começo nem fim, não manifesto, imperecível, constante, além do raciocínio, incognoscível. No princípio era Brahman, e esse mesmo Brahman transformou-se.
12.238.19
तद्वै प्रधानमुद्दिष्टं त्रिसूक्ष्मं त्रिगुणात्मकम् ।
सम्यग्योगगुणं स्वस्थं तदिच्छाक्षोभितं महत् ॥ १२.२३८.१९ ॥
Isso é declarado o princípio primordial (pradhāna), sutil e triplo, composto pelos três guṇas, com suas qualidades perfeitamente unidas, residindo em si mesmo; agitado por sua vontade surge o grande princípio (mahat).
12.238.20
शक्तित्रयात्मिका तस्य प्रकृतिः कारणात्मिका ।
अस्वतन्त्रा च सततं विदधिष्ठानसंयुता ॥ १२.२३८.२० ॥
Sua natureza, composta de três poderes, de caráter causal, é sempre não independente e unida ao fundamento da ordem (vidhi).
12.238.21
स्वभावाख्यं समापन्ना मोहविग्रहधारिणी ।
विविधस्यास्य जीवस्य भोगार्थं समुपागता ॥ १२.२३८.२१ ॥
Tendo assumido o nome de natureza (svabhāva), portando um corpo de ilusão, ela veio para o gozo deste ser vivo múltiplo.
12.238.22
यथा संनिधिमात्रेण गन्धक्षोभाय जायते ।
मनस्तद्वदशेषस्य परात्पर इति स्मृतः ॥ १२.२३८.२२ ॥
Assim como a mera proximidade causa a agitação de um odor, assim a mente do todo é lembrada como superior ao supremo.
12.238.23
सृष्ट्वा प्रविश्य तत्तस्मिन्क्षोभयामास विष्ठितः ।
सात्विको राजसश्चैव तामसश्च त्रिधा महान् ॥ १२.२३८.२३ ॥
Tendo criado, entrando nele e permanecendo, agitou-o; o grande princípio é triplo: sáttvico, rājásico e tāmásico.
12.238.24
प्रधानतत्वादुद्भूतो महत्वाच्च महान्स्मृतः ।
प्रधानतत्वमुद्भूतं महत्तत्वं समावृणोत् ॥ १२.२३८.२४ ॥
Surgido do princípio primordial e por sua grandeza, é lembrado como o grande; o princípio primordial manifestado cobre o princípio do grande.
12.238.25
कालात्मनाऽभिभूतं तत्कालोंऽशः परमात्मनः ।
पुरुषश्चाप्रमेयात्मा स एव इति गीयते ॥ १२.२३८.२५ ॥
Dominado pela natureza do tempo, aquilo é uma porção do Eu supremo. E o Puruṣa de Eu imensurável é também cantado como esse mesmo.
12.238.26
त्रिगुणोसौ महाज्ञातः प्रधान इति वै श्रुतिः ॥ १२.२३८.२६ ॥
Aquilo, de três guṇas, é conhecido como o grande; a śruti o chama de princípio primordial.
12.238.27
सात्विको राजसश्चैव तामसश्च त्रिधात्मकः ।
त्रिविधोऽयमहङ्कारो महत्तत्वादजायत ॥ १२.२३८.२७ ॥
De natureza sáttvica, rājasa e tāmasa, triforme em essência, este princípio do ego triplo surgiu do princípio mahat.
12.238.28
तामसोऽसावहङ्कारो भूतादिरिति संज्ञितः ।
भूतानामादिभूतत्वाद्रक्ताहिस्तामसः स्मृतः ॥ १२.२३८.२८ ॥
Esse princípio tamásico do ego chama-se bhūtādi, a origem dos elementos; por ser o primeiro elemento dos seres, é lembrado como tāmasa, como uma serpente avermelhada.
12.238.29
भूतादिः स विकुर्वाणः शिष्टं तन्मात्रकं ततः ।
ससर्ज शब्दं तन्मात्रमाकाशं शब्दलक्षणम् ॥ १२.२३८.२९ ॥
A origem dos elementos, transformando-se, criou então o restante dos tanmātra: o tanmātra do som e o éter caracterizado pelo som.
12.238.30
शब्दलक्षणमाकाशं शब्दतन्मात्रमावृणोत् ।
तेन संपीड्यमानस्तु स्पर्शमात्रं ससर्ज ह ॥ १२.२३८.३० ॥
O éter caracterizado pelo som envolveu o tanmātra do som; pressionado por ele, criou o tanmātra do tato.
12.238.31
शब्दमात्रं तदाकाशं स्पर्शमात्रं समावृणोत् ।
ससर्ज वायुस्तेनासौ पीड्यमान इति श्रुतिः ॥ १२.२३८.३१ ॥
Aquele éter, que é apenas som, envolveu o mero tato; pressionado por ele, criou o ar, assim diz a Śruti.
12.238.32
स्पर्शमात्रं तदा वायू रूपमात्रं समावृणोत् ।
तेन संपीड्यमानस्तु ससर्जाग्निमिति श्रुतिः ॥ १२.२३८.३२ ॥
Então o ar, que é apenas tato, envolveu a mera forma; pressionado por ela, criou o fogo, assim diz a Śruti.
12.238.33
रूपमात्रं ततो वह्निं समुत्सृज्य समावृणोत् ।
तेन संपीड्यमानस्तु रसमात्रं ससर्ज ह ॥ १२.२३८.३३ ॥
Então a mera forma, soltando o fogo, o envolveu; pressionado por ela, criou o mero sabor.
12.238.34
रुपमात्रगतं तेजो रसमात्रं समावृणोत् ।
तेन संपीड्यमानस्तु ससर्जाम्भ इति श्रुतिः ॥ १२.२३८.३४ ॥
A luz do fogo que entrara na mera forma envolveu o mero sabor; pressionado por ela, criou a água, assim diz a Śruti.
12.238.35
रसमात्रात्मकं भूयो रसं तन्मात्रमावृणोत् ।
तेन संपीड्यमानस्तु गन्धं तन्मात्रकं ततः ॥ १२.२३८.३५ ॥
A água, feita de mero sabor, envolveu de novo o elemento sutil do sabor; pressionada por ele, criou em seguida o elemento sutil do odor.
12.238.36
ससर्ज गन्धं तन्मात्रमावृणोत्करकं ततः ।
तेन संपीड्यमानस्तु काठिन्यं च ससर्ज ह ॥ १२.२३८.३६ ॥
Criou o elemento sutil do odor; então o granizo o envolveu, e pressionado por ele criou a dureza.
12.238.37
पृथिवी जायते तस्माद्गन्धतन्मात्रजात्तथा ॥ १२.२३८.३७ ॥
Do elemento sutil do odor nasce a terra, assim também.
12.238.38
अम्मयं सर्वमेवेदमापस्तस्तम्भिरे पुनः ।
भूतानीमानि जातानि पृथिव्यादीनि वै श्रुतिः ॥ १२.२३८.३८ ॥
Tudo isto era feito de água; depois as águas se solidificaram novamente. Estes elementos, começando pela terra, surgiram, diz a revelação.
12.238.39
भूतानां मूर्तिरेवैषामन्नं चैषां मता बुधैः ।
तस्मिंस्तस्मिंस्तु तन्मात्रा तन्मात्रा इति ते स्मृताः ॥ १२.२३८.३९ ॥
A forma corpórea dos elementos é considerada pelos sábios como o seu alimento. Em cada um deles estão as sutilezas, que são lembradas como tanmātras.
12.238.40
तैजसानीन्द्रियाण्याहुर्देवा वैकारिका दश ।
एकादशं मनश्चात्र देवा वैकारिकाः स्मृताः ॥ १२.२३८.४० ॥
Os sentidos são chamados luminosos; os deuses, os dez produtos da transformação. O undécimo é a mente; aqui os deuses são lembrados como produtos da transformação.
12.238.41
एषामुद्धर्तकः कालो नानाभेदवदास्थितः ।
परमात्मा च भूतात्मा गुणभेदेन संस्थितः।
एक एव त्रिधा भिन्नः करोति विविधाः क्रियाः ॥ १२.२३८.४१ ॥
O tempo é o que as recolhe, estabelecido em muitas distinções. O Eu supremo e o eu dos seres estão estabelecidos pela diferença das qualidades. O Uno, dividido em três, realiza diversas ações.
12.238.42
ब्रह्मा सृजति भूतानि पाति नारायणोऽव्ययः ।
रुद्रो हन्ति जगन्मूर्तिः काल एष क्रियाबुधः ॥ १२.२३८.४२ ॥
Brahmā cria os seres; o imperecível Nārāyaṇa os protege. Rudra, cuja forma é o mundo, os destrói; este é o Tempo, sábio nas ações.
12.238.43
कालोपि तन्मयोचिन्त्यस्त्रिगुणात्मा सनातनः ।
अव्यक्तोसावचिन्त्योसौ वर्तते भिन्नलक्षणः ॥ १२.२३८.४३ ॥
Também o tempo é feito dele: impensável, de natureza triguṇa, eterno. Esse não manifesto e impensável existe com características diversas.
12.238.44
कालात्मना त्विदं भिन्नमभिन्नं श्रूयते हि यत् ।
अनाद्यन्तमजं दिव्यमव्यक्तमजरं ध्रुवम्।
अप्रतर्क्यमविज्ञेयं ब्रह्माग्रे संप्रवर्तते ॥ १२.२३८.४४ ॥
Na forma do tempo, isto é ouvido como dividido e não dividido. Brahman, sem começo nem fim, não nascido, divino, não manifesto, sem velhice, firme, além do raciocínio e incognoscível, manifesta-se no começo da criação.
12.238.45
काष्ठा निमेषा दश पञ्च चैव ।
त्रिंशत्तु काष्ठा गणयेत्कलां ताम्।
त्रिंशत्कलश्चापि भवेन्मुहूर्तो ।
भागः कलाया दशमश्च यः स्यात् ॥ १२.२३८.४५ ॥
Quinze nimeṣa formam uma kāṣṭhā, e trinta kāṣṭhā devem ser contadas como uma kalā. Trinta kalā formam um muhūrta, assim como a décima parte de uma kalā.
12.238.46
त्रिंशन्मुहूर्तं तु भवेदहश्च ।
रात्रिश्च सङ्ख्या मुनिभिः प्रणीता।
मासः स्मृतो रात्र्यहनी च त्रिंशु ।
त्संवत्सरो द्वादशमास उक्तः ॥ १२.२३८.४६ ॥
Trinta muhūrta formam um dia e uma noite, assim declararam os sábios. Quando noite e dia juntos somam trinta, isso é lembrado como um mês; um ano, diz-se, tem doze meses.
12.238.47
संवत्सरं द्वे अयने वदन्ति ।
सङ्ख्याविदो दक्षिणमुत्तरं च ॥ १२.२३८.४७ ॥
Um ano, dizem os conhecedores do cômputo, tem dois ayanas: o do sul e o do norte.
12.238.48
पहोरात्रौ विभजते सूर्यो मानुषलौकिकौ ।
रात्रिः स्वप्नाय संयाति चेष्टायै कर्मणामहः ॥ १२.२३८.४८ ॥
O sol divide o dia e a noite, que pertencem ao mundo humano. A noite chega para o sono; o dia é para o esforço das ações.
12.238.49
पित्र्ये रात्र्यहनी मासः प्रविभागस्तयोः पुनः ।
शुक्लोऽहः कर्मचेष्टायां कृष्णः स्वप्नाय शर्वरी ॥ १२.२३८.४९ ॥
Para os antepassados, uma noite e um dia formam um mês; e a sua divisão novamente: a metade clara é o dia para a ação e o esforço, a metade escura a noite para o sono.
12.238.50
दैवे रात्र्यहनी ह्यब्दः प्रविभागस्तयोः पुनः ।
अहस्तत्रोदगयनं रात्रिः स्याद्दक्षिणायनम् ॥ १२.२३८.५० ॥
Para os deuses, uma noite e um dia formam um ano; e a sua divisão novamente: ali o dia é o curso setentrional do sol, e a noite o curso meridional.
12.238.51
ये ते रात्र्यहनी पूर्वं कीर्तिते दैवलौकिके ।
तयोः सङ्ख्याय वर्षाग्रं ब्राह्ने वक्ष्याम्यहः क्षपे ॥ १२.२३८.५१ ॥
Tendo calculado aquelas noites e dias que antes foram declarados divinos e mundanos, direi o começo dos anos no dia e na noite do período de Brahmā.
12.238.52
तेषां संवत्सराग्नाणि प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः ।
कृते त्रेतायुगे चैव द्वापरे च कलौ तथा ॥ १२.२३८.५२ ॥
Direi em ordem os começos dos seus anos: na idade Kṛta, na idade Tretā, na idade Dvāpara e, do mesmo modo, na idade Kali.
12.238.53
चत्वार्याहुः सहस्राणि वर्षाणां तत्कृतं युगम् ।
तस्य तावच्छती संध्या संध्यांशश्च तथाविधः ॥ १२.२३८.५३ ॥
Dizem que a idade Kṛta tem quatro mil anos; o seu crepúsculo são tantas centenas de anos, e a sua porção de crepúsculo é da mesma natureza.
12.238.54
इतरेषु ससंध्येषु संध्यांशेषु ततस्त्रिषु ।
एकापायेन संयान्ति सहस्राणि शतानि च ॥ १२.२३८.५४ ॥
Nas outras três idades, juntamente com os seus crepúsculos e porções de crepúsculo, passam milhares e centenas de anos, cada uma uma unidade menor que a anterior.
12.238.55
एतानि शाश्वताँल्लोकान्धारयन्ति सनातनान् ।
एतद्ब्रह्मविदां तात विदितं ब्रह्म शाश्वतम् ॥ १२.२३८.५५ ॥
Estes sustentam os mundos eternos e sempiternos. Querido, este Brahman eterno é conhecido pelos conhecedores de Brahman.
12.238.56
चतुष्पात्सकलो धर्मः सत्यं चैव कृते युग ।
नाधर्मेणागमः कश्चिद्युगे तस्मिन्प्रवर्तते ॥ १२.२३८.५६ ॥
Na era kṛta, a verdade por si só é o dharma completo de quatro pés. Naquela era, nenhum adharma consegue entrar ou prevalecer.
12.238.57
इतरेष्वागमाद्धर्मः पादशस्त्ववरोप्यते ।
सत्यं शौत्रं तथायुश्च धर्मश्चापैति पादशः।
चौर्यकानृतमायाभिरधर्मश्चोपचीयते ॥ १२.२३८.५७ ॥
Nas outras eras, pela entrada do adharma, o dharma diminui pé a pé. A verdade, a pureza e a duração da vida, e também o dharma, se vão pé a pé. Pelo roubo, pela falsidade e pela astúcia, o adharma cresce.
12.238.58
अरोगाः सर्वसिद्धार्थाश्चतुर्वर्षशतायुषः ।
कृते त्रेतायुगे त्वेषां पादशो ह्रसते वयः ॥ १२.२३८.५८ ॥
Na era kṛta, as pessoas estão livres de doenças, têm todos os seus fins cumpridos e vivem quatrocentos anos. Mas na era tretā, seu tempo de vida diminui pé a pé.
12.238.59
वेदवादाश्चानुयुगं ह्रसन्तीतीह न श्रुतम् ।
आयूंषि चाशिषश्चैव वेदस्यैव च यत्फलम् ॥ १२.२३८.५९ ॥
Não se ouve aqui que as doutrinas védicas declinem era após era. As durações da vida, as bênçãos e o fruto do Veda também (diminuem).
12.238.60
अन्ये कृतयुगे धर्मास्त्रेतायां द्वापरेऽपरे ।
अन्ये कलियुगे धर्मा यथाशक्ति कृता इव ॥ १२.२३८.६० ॥
Na era kṛta há uns dharmas, na tretā outros, e na dvāpara ainda outros. Na era kali há outros dharmas, praticados conforme a capacidade de cada um.
12.238.61
तपः परं कृतयुगे त्रेतायां सत्यमुत्तमम् ।
द्वापरे यज्ञमेवाहुर्दानमेव कलौ युगे ॥ १२.२३८.६१ ॥
Na era Kṛta a austeridade é suprema; na Tretā, a verdade é a mais elevada. No Dvāpara dizem ser o sacrifício; mas na era Kali, somente a doação.
12.238.62
एतां द्वादशसाहस्त्रीं युगाख्यां कवयो विदुः ।
सहस्रपरिवर्तं तद्ब्राह्मं दिवसमुच्यते ॥ १२.२३८.६२ ॥
Este período de doze mil anos os sábios conhecem como um yuga; um ciclo de mil deles é chamado dia de Brahmā.
12.238.63
रात्रिस्तु तावती ब्राह्मी तदादौ विश्वमीश्वरः ।
प्रलयेत्मानमाविश्य सुप्त्वासोऽन्ते विबुध्यते ॥ १२.२३८.६३ ॥
A noite de Brahmā é igualmente longa. Então o Senhor, no princípio, entrando em si mesmo como dissolução, dorme; no fim, desperta.
12.238.64
सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणे विदुः ।
रात्रिं युगसहस्रां तां तेऽहोरात्रविदो जनाः ॥ १२.२३८.६४ ॥
O dia que dura mil yugas para Brahmā, eles conhecem; e aquela noite de mil yugas também a conhecem os que sabem o dia e a noite.
12.238.65
प्रतिबुद्धो विकुरुते ब्रह्माक्षय्यं क्षपाक्षये ।
सृजते च महद्भूतं तस्माद्व्यक्तात्मकं मनः ॥ १२.२३८.६५ ॥
Desperto ao fim da noite, Brahmā cria de forma imperecível; emite o grande elemento. Dele surge a mente, de natureza manifesta.
12.238.66
मनः सृष्टिं विकुरुते चोद्यमानं सिसृक्षया ।
आकाशं जायते तस्मात्तस्य शब्दे गुणो मतः ॥ १२.२३८.६६ ॥
A mente, impelida pelo desejo de criar, produz a criação. Dela nasce o espaço, cuja qualidade é tida como o som.
12.238.67
आकाशात्तु विकुर्वाणात्सर्वगन्धवहः शुचिः ।
बलवाञ्जायते वायुस्तस्य स्पर्शो गुणो मतः ॥ १२.२३८.६७ ॥
Quando o espaço se transforma, nasce o ar poderoso e puro, portador de todos os aromas; sua qualidade é considerada o tato.
12.238.68
वायोरपि विकुर्वाणाज्ज्योतिर्भवति भास्वरम् ।
रोचनं जनयेच्छुद्धं तद्रूपगुणमुच्यते ॥ १२.२३८.६८ ॥
Também quando o ar se transforma, surge a luz resplandecente; ela produz luminosidade pura, e sua qualidade é dita ser a forma.
12.238.69
ज्योतिषोपि विकुर्वाणाद्भवन्त्यापो रसात्मिकाः ।
अद्भ्यो गन्धवहा भूमिः पूर्वेषां सृष्टिरुच्यते ॥ १२.२३८.६९ ॥
Também quando a luz se transforma, surgem as águas de natureza saborosa; da água surge a terra, portadora do aroma—esta é dita a criação dos elementos anteriores.
12.238.70
ब्रह्मतेजोमयं शुक्लं यस्य सर्वमिदं जगत् ।
एकस्य ब्रह्मभूतस्य द्वयं स्थावरजङ्गमम् ॥ १२.२३८.७० ॥
Cheio do esplendor de Brahman, luminoso—de quem é todo este mundo; para aquele único que se tornou Brahman existe a dualidade do imóvel e do móvel.
12.238.71
अहर्मुखे विवुद्धं तत्सृजते विद्यया जगत् ।
अग्र एव महद्भूतमाशु व्यक्तात्मकं मनः ॥ १२.२३८.७१ ॥
Ao amanhecer do dia, desperto, cria o mundo pelo conhecimento; primeiro surge o grande elemento, e logo a mente de natureza manifesta.
12.238.72
अभिभूयेह चातिष्ठद्व्यसृदत्सप्त मानसान् ।
दूरगं बहुधागामि प्रार्थनासंशयात्मकम् ॥ १२.२३८.७२ ॥
Aqui ele permaneceu, tendo dominado tudo, e emitiu sete seres nascidos da mente—de longo alcance, movendo-se de muitas maneiras, de natureza desejante e duvidosa.
12.238.73
मनः सृष्टिं न कुरुते चोद्यमानं सिसृक्षया ।
आकाशोजायते तस्मात्तस्य शब्दो गुणो मतः ॥ १२.२३८.७३ ॥
Quando a mente, impelida pelo desejo de criar, não cria, dela surge o espaço (ākāśa); sua qualidade é considerada o som (śabda).
12.238.74
आकाशात्तु विकुर्वाणात्सर्वगन्धवहः शुचिः ।
बलवाञ्जायते वायुस्तस्य स्पर्शगुणं विदुः ॥ १२.२३८.७४ ॥
Do espaço, ao se transformar, nasce o vento forte e puro que carrega todos os aromas; sua qualidade é conhecida como o tato (sparśa).
12.238.75
वायोरपि विकुर्वाणाज्ज्योतिर्भूतं तमोनुदम् ।
रोचिष्णुर्जायते तत्र तद्रूपगुणमुच्यते ॥ १२.२३८.७५ ॥
Do ar também, ao se transformar, nasce o elemento luminoso (jyotis), que dissipa as trevas; sua qualidade é dita a forma (rūpa).
12.238.76
ज्योतिषोपि विकुर्वाणाद्भवन्त्यापो रसात्मिकाः ।
अद्भ्यो गन्धवहा भूमिः पूर्वेषां सृष्टिरुच्यते ॥ १२.२३८.७६ ॥
Da luz também, ao se transformar, nascem as águas, cuja natureza é o sabor; da água nasce a terra, portadora do odor. Diz-se que esta é a criação dos anteriores.
12.238.77
गुणाः पूर्वस्य पूर्वस्य प्राप्नुवन्त्युत्तरोत्तरम् ।
तेषां यावद्गुणं यद्यत्तत्तावद्गुणकं स्मृतम् ॥ १२.२३८.७७ ॥
As qualidades de cada elemento anterior passam sucessivamente aos seguintes; cada elemento é lembrado como possuindo tantas qualidades quantas tem.
12.238.78
उपलभ्याप्सु चेद्गन्धं केचिद्ब्रयुरनैपुणात् ।
पृथिव्यामेव तं विद्यादपां वायोश्च संश्रितम् ॥ १२.२३८.७८ ॥
Se alguns, tendo percebido um odor na água, o dizem por falta de perícia, deve-se saber que esse odor está na própria terra, sustentado pela água e pelo ar.
12.238.79
एते सप्तविधात्मानो नानावीर्याः पृथक्पृथक् ।
नाशक्नुवन्प्रजाः स्रष्टुभसमागम्य कृत्स्नशः ॥ १२.२३८.७९ ॥
Estes seres de sete tipos, cada um com poder próprio e separados, não podiam criar as criaturas sem se unirem por completo.
12.238.80
ते समेत्य महात्मानो ह्यन्योन्यमभिसंश्रिताः ।
शरीराश्रयणं प्राप्तास्ततः पुरुष उच्यते ॥ १२.२३८.८० ॥
Tendo se reunido e se unido uns aos outros, aqueles magnânimos obtiveram um corpo como refúgio; então ele é chamado Puruṣa.
12.238.81
श्रयणाच्छरीरी भवति मूर्तिमान्षोडशात्मकः ।
तमाविशन्ति भूतानि महान्ति सह कर्मणा ॥ १२.२३८.८१ ॥
Ao tomar refúgio, torna-se encarnado, dotado de forma e de dezesseis partes; nele entram os grandes elementos junto com suas ações.
12.238.82
सर्वभूतान्युपादाय तपसश्चरणाय हि ।
आदिकर्ता महाभूतं तमेवाहुः प्रजापतिम् ॥ १२.२३८.८२ ॥
Tomando todos os seres para a prática da austeridade, o primeiro criador, grande elemento — a ele chamam Prajāpati.
12.238.83
स वै सृजति भूतानि स एव पुरुषः परः ।
अजो जनयते ब्रह्मा देवर्षिपितृमानवान् ॥ १२.२३८.८३ ॥
Ele mesmo cria os seres; ele é o Puruṣa supremo. O Brahmā não nascido gera deuses, sábios, ancestrais e humanos.
12.238.84
लोकान्नदीः समुद्रांश्च दिशः शैलान्वनस्पतीन् ।
नरकिन्नररक्षांसि वयः पशुमृगोरगान्।
अव्ययं च व्ययं चैव द्वयं स्थावरजङ्गमम् ॥ १२.२३८.८४ ॥
Os mundos, rios, oceanos, direções, montanhas, árvores, homens, kinnaras, rākṣasas, aves, gado, cervos e serpentes — o imperecível e o perecível, o imóvel e o móvel, ambos os pares.
12.238.85
तेषां ये यानि कर्माणि प्राक्सृष्ट्यां प्रतिपेदिरे ।
तान्येव प्रतिपाद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः ॥ १२.२३८.८५ ॥
Os mesmos atos que empreenderam na criação anterior são por eles retomados repetidamente, quando são criados de novo.
12.238.86
हिंस्राहिंस्रे मृदुक्रूरे धर्माधर्मावृत्तानृते ।
तद्भाविताः प्रपद्यन्ते तस्मात्तत्तस्य रोचते ॥ १२.२३८.८६ ॥
Os imbuídos de violência e não violência, de gentileza e crueldade, de dharma e adharma, de verdade e falsidade, alcançam justamente essas coisas; por isso é isso que lhe agrada.
12.238.87
महाभूतेषु नानात्वमिन्द्रियार्थेषु मूर्तिषु ।
विनियोगं च भूतानां धातैव विदधात्युत ॥ १२.२३८.८७ ॥
A diversidade entre os grandes elementos, nos objetos dos sentidos e nas formas corpóreas, e a designação dos seres: o próprio Criador a ordena.
12.238.88
केचित्पुरुषकारं तु प्राहुः कर्मविदो जनाः ।
दैवमित्यपरे विप्राः स्वभावं भूतचिन्तकाः ॥ १२.२३८.८८ ॥
Alguns conhecedores da ação falam do esforço humano; outros brâmanes falam do destino; e os que meditam sobre os elementos falam da natureza inerente.
12.238.89
पौरुषं कर्म दैवं च फलवृत्तिस्वभावतः ।
त्रय एतेऽपृथग्भूता अविवेकः कथंचन ॥ १२.२३८.८९ ॥
O esforço humano, a ação e o destino: pela natureza do surgimento do fruto, esses três de forma alguma estão separados; separá-los seria falta de discernimento.
12.238.90
एवमेतच्च दैवं च द्भूतं सृजते जगत् ।
कर्मस्था विषयं ब्रूयुः सत्वस्थाः समदर्शिनः ॥ १२.२३८.९० ॥
Assim, isto e também o destino: pelos seres o mundo é criado. Os que estão firmados na ação falariam do assunto como separado; os firmados na bondade, que veem com equanimidade, o veem como uno.
12.238.91
ततो निःश्रेयसं जन्तोस्तस्य मूलं शमो दमः ।
तेन सर्वानवाप्नोति यान्कामान्मनसेच्छति ॥ १२.२३८.९१ ॥
Assim, a raiz do supremo bem de um ser vivo é a calma (śama) e o domínio de si (dama). Por meio deles obtém todos os desejos que sua mente almeja.
12.238.92
तपसा तदवाप्नोति यद्भूतं सृजते जगत् ।
स तद्भूतश्च सर्वेषां भूतानां भवति प्रभुः ॥ १२.२३८.९२ ॥
Pela austeridade (tapas) alcança aquele estado pelo qual cria o mundo; tornando-se esse ser, torna-se senhor de todos os seres.
12.238.93
ऋषयस्तपसा वेदानध्यैषन्त दिवानिशम् ।
अनादिनिधना नित्या वागुत्सृष्टा स्वयंभुवा ॥ १२.२३८.९३ ॥
Os sábios, pela austeridade, estudaram os Vedas dia e noite. A palavra emitida pelo Autoexistente não tem começo nem fim, e é eterna.
12.238.94
ऋषीणां नामधेयानि याश्च वेदेषु सृष्टयः ।
नाम रूपं च भूतानां कर्मणां च प्रवर्तनम् ॥ १२.२३८.९४ ॥
Os nomes dos sábios e as criações expostas nos Vedas; o nome e a forma dos seres, e o surgir das ações.
12.238.95
वेदशब्देभ्य एवादौ निर्मिमीते स ईश्वरः ।
नामधेयानि चर्षीणां याश्च वेदेषु सृष्टयः।
शर्वर्यन्तेषु जातानामन्येभ्यो विदधात्यजः ॥ १२.२३८.९५ ॥
No princípio, o Senhor (Īśvara) forma tudo a partir das palavras dos Vedas. Os nomes dos sábios e as criações expostas nos Vedas são atribuídos pelo não nascido (Aja) a outros, aos que nascem ao fim das noites.
12.238.96
नामभेदतपः कर्मयज्ञाख्या लोकसिद्धये ।
आत्मसिद्धिस्तु वेदेषु प्रोच्यते दशभिः क्रमैः ॥ १२.२३८.९६ ॥
A diversidade de nomes, a austeridade, a ação e o que se chama sacrifício servem à realização do mundo; mas a realização do eu (ātman) é declarada nos Vedas em dez etapas sucessivas.
12.238.97
यदुक्तं वेदवादेषु गहनं वेददृष्टिभिः ।
तदन्तेषु यथायुक्तं क्रमयोगेन लक्ष्यते ॥ १२.२३८.९७ ॥
O que é dito de forma profunda nas doutrinas védicas, por aqueles que veem através dos Vedas, é compreendido no fim, na ordem devida, pela sequência da prática.
12.238.98
कर्मजोऽयं पृथग्भावो द्वन्द्वयुक्तो हि देहिनः ।
आत्मसिद्धिस्तु विज्ञानाज्जहाति प्रायशो बलम् ॥ १२.२३८.९८ ॥
Este estado separado, nascido da ação, pertence ao ser encarnado ligado aos pares de opostos. Mas a realização do eu, pelo conhecimento, em geral abandona a sua força.
12.238.99
द्वे ब्रह्मणी वेदितव्ये शब्दब्रह्म परं च यत् ।
शब्दब्रह्मणि निष्णातः परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ १२.२३८.९९ ॥
Dois Brahman devem ser conhecidos: o Brahman do som e o que é superior. Quem é versado no Brahman do som alcança o Brahman supremo.
12.238.100
आलम्भयज्ञाः क्षत्राश्च हविर्यज्ञा विशः स्मृताः ।
परिचारयज्ञाः शूद्रास्तु तपोयज्ञा द्विजातयः ॥ १२.२३८.१०० ॥
Os sacrifícios dos kṣatriyas são chamados sacrifícios de imolação, os dos vaiśyas sacrifícios com oblações; os dos śūdras são sacrifícios de serviço, e os dvija têm sacrifícios de austeridade.
12.238.101
त्रेतायुगे विधिस्त्वेष यज्ञानां न कृते युगे ।
द्वापरे विप्लवं यान्ति यज्ञाः कलियुगे तथा ॥ १२.२३८.१०१ ॥
Esta regra dos sacrifícios pertencia à era Tretā, não à era Kṛta. Na era Dvāpara os sacrifícios caem em desordem, e assim também na era Kali.
12.238.102
अपृथग्धर्मिणो मर्त्या ऋक्सामानि यजूंषि च ।
काम्या इष्टीः पृथक्दृष्ट्वा तपोभिस्तप एव च ॥ १२.२३८.१०२ ॥
Os mortais de deveres não separados, vendo à parte os versos do Ṛg, do Sāma e do Yajur e os ritos motivados pelo desejo, recorrem pelas austeridades à própria austeridade.
12.238.103
त्रेतायां तु समस्ता ये प्रादुरासन्महाबलाः ।
संयन्तारः स्थावराणां जङ्गमानां च सर्वशः ॥ १२.२३८.१०३ ॥
Na era de Tretā surgiram todos juntos os poderosos, que eram os controladores de todos os seres, imóveis e móveis.
12.238.104
त्रेतायां संहता वेदा यज्ञा वर्णास्तथैव च ।
संरोधादायुषस्त्वेते व्यस्यन्ते द्वापरे युगे ॥ १२.२३८.१०४ ॥
Na era de Tretā, os Vedas, os sacrifícios e as ordens sociais estavam unidos; mas, pela redução da vida, dividem-se na era de Dvāpara.
12.238.105
दृश्यन्ते न च दृश्यन्ते वेदाः कलियुगेऽखिलाः ।
उत्सीदन्ते सयज्ञाश्च केवला धर्मपीडिताः ॥ १२.२३८.१०५ ॥
Na era de Kali os Vedas, embora completos, às vezes são vistos e às vezes não; junto com os sacrifícios perecem, e só restam os afligidos pelo declínio do dharma.
12.238.106
कृते युगे यस्तु धर्मो ब्राह्मणेषु प्रदृश्यते ।
आत्मवत्सु तपोवत्सु श्रुतवत्सु प्रतिष्ठितः ॥ १२.२३८.१०६ ॥
Na era de Kṛta, o dharma que se manifesta entre os brâmanes está estabelecido nos que são senhores de si, ascetas e eruditos.
12.238.107
स धर्मः प्रैति संयोगं यथाधर्मं युगेयुगे ।
विक्रियन्ते स्वधर्मस्था वेदवादा यथागमम् ॥ १२.२३८.१०७ ॥
Esse dharma entra em união de modo apropriado, era após era; e os enunciados védicos dos que permanecem em seu próprio dever mudam segundo a tradição.
12.238.108
यथा विश्वानि भूतानि वृष्ट्या भूयांसि प्रावृषि ।
सृज्यन्ते जङ्गमस्थानि तथा धर्मा युगेयुगे ॥ १२.२३८.१०८ ॥
Assim como na estação das chuvas muitos seres, móveis e imóveis, são criados pela chuva, assim os dharmas são criados era após era.
12.238.109
यथर्तुष्वृतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये ।
दृश्यन्ते तानि तान्येव तथा ब्रह्महरादिषु ॥ १२.२३८.१०९ ॥
Assim como, nas estações, os sinais de cada estação aparecem em sucessão sob muitas formas, assim também aparecem esses mesmos em Brahmā, Hara e os demais.
12.238.110
विहितं कालनानात्वमनादिनिधनं तथा ।
कीर्तितं यत्पुरस्तात्ते तत्सूते चाति च प्रजाः ॥ १२.२३८.११० ॥
A diversidade do tempo, sem começo nem fim, está estabelecida; como te foi declarado antes, ele gera as criaturas e as conduz adiante.
12.238.111
ददाति भवनस्थानं भूतानां संयमो यमः ।
स्वभावेनैव वर्तन्ते द्वन्द्वयुक्तानि भूरिशः ॥ १२.२३८.१११ ॥
Yama, o contentor dos seres, lhes dá o lugar de existência; e as coisas unidas a pares de opostos procedem de muitas maneiras pela sua própria natureza.
12.238.112
सर्वकालक्रिया वेदाः कर्ता कार्यं क्रियाफलम् ।
प्रोक्तं ते पुत्र सर्वं वै यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १२.२३८.११२ ॥
A ação de todos os tempos, os Vedas, o agente, a obra e o fruto da ação — filho, tudo o que me perguntas te foi declarado.