Mahābhārata · Adhyāya 12.242
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.242.1
अथ चेद्रोचयेदेतदुह्यते मनसा तथा ।
उन्मज्जंश्च निमज्जंश्च ज्ञानवान्प्लववान्भवेत् ॥ १२.२४२.१ ॥
Se isto te agrada e és levado assim pela mente, o sábio, subindo e afundando, terá uma jangada.
12.242.2
प्रज्ञया निर्मितैर्धीरास्तारयन्त्यबुधान्प्लवैः ।
नाबुधास्तारयन्त्यन्यानात्मानं वा कथंचन ॥ १२.२४२.२ ॥
Com jangadas construídas pela sabedoria, os firmes levam os insensatos à outra margem; os insensatos não podem levar outros nem a si mesmos de modo algum.
12.242.3
छिन्नदोषो मुनिर्योगयुक्तो युञ्जीत द्वादश ।
दशकर्मसुखानर्थानुपायापायनिष्क्रियः ॥ १२.२४२.३ ॥
O asceta que cortou suas faltas, devotado ao yoga, deve praticar as doze, permanecendo inativo diante do ganho e da perda das coisas que pelas dez ações parecem agradáveis.
12.242.4
चक्षुराचारसंग्राहैर्मनसा दर्शनेन च ।
यच्छेद्वाङ्भनसी बुद्ध्या य इच्छेज्ज्ञानमुत्तमम् ॥ १२.२४२.४ ॥
Deve-se refrear o olho pelo controle da conduta, pela mente e pela visão; quem deseja o conhecimento supremo deve refrear a fala e a mente pelo intelecto.
12.242.5
ज्ञानेन यच्छेदात्मानं य इच्छेच्छान्तिमात्मनः ।
एतेषां चेदनुद्रष्टा पुरुषोऽपि सुदारुणः ॥ १२.२४२.५ ॥
Quem deseja a paz do eu deve refrear o eu pelo conhecimento; mesmo que o homem que observa estas coisas seja extremamente terrível.
12.242.6
यदि वा सर्ववेदज्ञो यदि वाऽप्यनृचो द्विजः ।
यदि वा धार्मिको यज्वा यदि वा पापकृत्तमः ॥ १२.२४२.६ ॥
Seja ele conhecedor de todos os Vedas, ou um duas-vezes-nascido que não conhece os Ṛc; seja justo e sacrificador, ou o maior dos pecadores.
12.242.7
यदि वा पुरुषव्याघ्रो यदि वैक्लव्यधारणः ।
तरत्येवं महादुर्गं जरामरणसागरम् ॥ १२.२४२.७ ॥
Seja ele um tigre entre os homens ou aquele que mantém firmeza sem fraqueza, assim atravessa o grande e difícil oceano da velhice e da morte.
12.242.8
एवं ह्येतेन योगेन युञ्जानो ह्येवमन्ततः ।
अपि जिज्ञासमानोऽपि शब्दब्रह्माऽतिवर्तते ॥ १२.२४२.८ ॥
Assim, unido a este yoga, e assim no fim, mesmo quem deseja conhecer ultrapassa o Brahman do som.
12.242.9
धर्मोपस्थो ह्रीवरूथ उपायापायकूवरः ।
अपानाक्षः प्राणयुगः प्रज्ञायुर्जीववन्धनः ॥ १२.२४२.९ ॥
O dharma é seu assento, a modéstia sua armadura, os meios e a perda seu timão, o apāna seu eixo, o prāṇa seu jugo, a sabedoria e a vida os laços que o prendem ao ser vivo.
12.242.10
चेतनाबन्धुरश्चारुश्चाचारग्रहनेमिमान् ।
दर्शनस्पर्शनवहो घ्राणश्रवणवाहनः ॥ १२.२४२.१० ॥
A consciência é sua estrutura, e é belo; a conduta é a aro de sua roda e os sentidos suas empunhaduras; a visão e o tato são seus portadores; o olfato e a audição são seus animais de tração.
12.242.11
प्रज्ञानाभिः सर्वतन्त्रप्रतोदो ज्ञानसारथिः ।
क्षेत्रज्ञाधिष्ठितो धीरः श्रद्धादमपुरः सरः ॥ १२.२४२.११ ॥
Com a sabedoria como suas rédeas e todas as doutrinas como seu aguilhão, com o conhecimento como cocheiro, ocupado pelo conhecedor do campo, firme, conduzido à frente pela fé e pelo domínio de si.
12.242.12
त्यागरश्म्यनुगः क्षेम्यः शौचगो ध्यानगोतरः ।
जीवयुक्तो रथो दिव्यो ब्रह्मलोके धिराजते ॥ १२.२४२.१२ ॥
Seguindo as rédeas da renúncia, seguro, avançando na pureza, indo pela meditação à margem distante, o carro divino atrelado ao ser vivo resplandece no mundo de Brahman.
12.242.13
अथ संत्वरमाणस्य रथमेवं युयुक्षतः ।
अक्षरं गन्तुमनसो विधिं वक्ष्यामि शीघ्रगम् ॥ १२.२४२.१३ ॥
Agora, para quem se apressa e assim atrela o carro, desejando ir ao imperecível, exporei o método da marcha veloz.
12.242.14
सप्त यो धारणाः कृत्स्ना वाग्यतः प्रतिपद्यते ।
पृष्ठतः पार्श्वतश्चान्यास्तावत्यस्ताः प्रधारणाः ॥ १२.२४२.१४ ॥
Quem, com a fala contida, alcança as sete concentrações completas, alcança também outras tantas concentrações auxiliares atrás e aos lados.
12.242.15
क्रमशः पार्थिवं यच्च वायव्यं खं तथा पयः ।
ज्योतिषो यत्तदैश्वर्यमहंकारस्य बुद्धितः।
अव्यक्तस्य तथैश्वर्यं क्रमशः प्रतिपद्यते ॥ १२.२४२.१५ ॥
Em ordem, alcança-se o senhorio da terra, do ar, do espaço, da água e do fogo; a partir do intelecto, o senhorio do egoísmo; e assim também o senhorio do não manifesto.
12.242.16
विक्रमाश्चापि यस्यैते तथा युङ्क्ते स योगतः ।
तथाऽस्य योगयुक्तस्य सिद्धिमात्मनि पश्यतः ॥ १२.२४२.१६ ॥
Estes são os seus poderes; assim ele se une pelo yoga, e àquele unido ao yoga a perfeição se mostra em seu próprio eu.
12.242.17
निर्मुच्यमानः सूक्ष्मत्वाद्रूपाणीमानि पश्यतः ।
शैशिरस्तु यथा धूमः सूक्ष्मः संश्रयते नभः ॥ १२.२४२.१७ ॥
Libertando-se pela sutileza, ele contempla estas formas, como a fumaça da estação fria, tornando-se sutil, repousa no céu.
12.242.18
तथा देहाद्विमुक्तस्य पूर्वरूपं भवत्युत ।
अथ धूमस्य विरमेद्द्वितीयं रूपदर्शनम् ॥ १२.२४२.१८ ॥
Assim, para quem se liberta do corpo, surge a forma anterior; depois, quando cessa a fumaça, aparece a visão da segunda forma.
12.242.19
जलरूपमिवाकाशे तत्रैवात्मनि पश्यति ।
अपां व्यतिक्रमे चास्य वह्निरूपं प्रकाशते ॥ १२.२४२.१९ ॥
Como a forma da água no espaço, ele a vê ali mesmo em seu próprio eu; e quando as águas se afastam, aparece-lhe a forma do fogo.
12.242.20
तस्मिन्नुपरते चास्य वायव्यं सूक्ष्ममव्ययम् ।
रूपं प्रकाशते तस्य पीतवस्त्रवदव्ययम् ॥ १२.२४२.२० ॥
Quando aquilo cessa, aparece a sua forma sutil e imperecível do vento; como uma veste amarela, sua forma imperecível resplandece.
12.242.21
तस्मिन्नुपरते रुपमाकाशस्य प्रकाशते ।
तस्मिन्नुपरते चास्य बुद्धिरूपं प्रकाशते।
ऊर्णारूपसवर्णस्य तस्य रूपं प्रकाशते ॥ १२.२४२.२१ ॥
Quando aquilo cessa, aparece a forma do espaço; quando aquilo cessa, aparece sua forma de intelecto; aparece a forma daquele que se assemelha ao fio de aranha, sua forma.
12.242.22
अथ श्वेतां गतिं गत्वा सोहङ्कारे प्रकाशते ।
सुशुक्लं चेतसः सौक्ष्म्यमप्युक्तं ब्राह्मणस्य वै ॥ १२.२४२.२२ ॥
Então, tendo seguido o caminho branco, ele resplandece no sentido do eu. A sutileza da mente é dita muito brilhante, e assim também se diz do brâmane.
12.242.23
एतेष्वपि हि जातेषु फलजातानि मे शृणु ।
जातस्य पार्थिवैश्वर्यैः सृष्टिरिष्टा विधीयते ॥ १२.२४२.२३ ॥
Mesmo quando estes surgiram, ouve de mim as espécies de fruto. Para quem nasceu, ordena-se uma criação desejada pelo poder terreno.
12.242.24
प्रजापतिरिवाक्षोभ्यः शरीरात्सृजते प्रजाः ।
अङ्गुल्यङ्गुष्ठमात्रेण हस्तपादेन वा तथा ॥ १२.२४२.२४ ॥
Como o senhor das criaturas, inabalável, cria seres a partir do corpo — na medida de um dedo ou do polegar, ou com a mão ou o pé, da mesma forma.
12.242.25
पृथिवीं कम्पयत्येको गुणो वायोरिति श्रुतिः ।
आकाशभूतश्चाकाशे सवर्णत्वात्प्रकाशते।
वर्णतो गृह्यते चाप्सु नापः पिबति चाशया ॥ १२.२४२.२५ ॥
A Śruti diz que a única qualidade que faz tremer a terra pertence ao ar. O elemento do espaço resplandece no espaço por sua cor uniforme; é percebido pela cor na água, mas não bebe a água por desejo.
12.242.26
न चास्य तेजसां रूपं दृश्यते शाम्यते तथा ।
अहंकारेऽस्य विजिते पञ्चैते स्युर्वशानुगाः ॥ १२.२४२.२६ ॥
A forma de seus resplendores não é vista, e assim eles se acalmam. Quando o ego é vencido, esses cinco tornam-se seguidores submissos ao seu controle.
12.242.27
षण्णामात्मनि बुद्धौ च जितायां प्रभवत्यथ ।
निर्दोषा प्रतिभा ह्येनं कृत्स्ना समभिवर्तते ॥ १२.२४२.२७ ॥
Quando os seis são vencidos no eu e no intelecto, surge então a intuição sem defeito, e ela inteira o alcança.
12.242.28
तथैव व्यक्तमात्मानमव्यक्तं प्रतिपद्यते ।
यतो निःसरते लोको भवति व्यक्तसंज्ञकः ॥ १२.२४२.२८ ॥
Da mesma forma, o eu manifesto alcança o não manifesto, do qual emerge o mundo, e passa a ser chamado de manifesto.
12.242.29
तत्राव्यक्तमयीं विद्यां शृणु त्वं विस्तरेण मे ।
तथा व्यक्तमयं चैव संख्यापूर्वं निबोध मे ॥ १२.२४२.२९ ॥
Ouça-me em detalhes o conhecimento constituído do não manifesto, e igualmente compreenda de mim o constituído do manifesto, começando pela enumeração.
12.242.30
पञ्चविंसतितत्त्वानि तुल्यान्युभयतः समम् ।
योगे साङ्ख्येऽपि च तथा विशेषं तत्र मे शृणु ॥ १२.२४२.३० ॥
Os vinte e cinco princípios são iguais dos dois lados; assim também no yoga e no sāṅkhya. Ouça de mim a distinção entre eles.
12.242.31
प्रोक्तं तद्व्यक्तमित्येव जायते वर्धते च यत् ।
जीर्यते म्रियते चैव चतुर्भिर्लक्षणैर्युतम् ॥ १२.२४२.३१ ॥
Isso é declarado como o manifesto: nasce, cresce, envelhece e morre, dotado de quatro características.
12.242.32
विपरीतमतो यत्तु तदव्यक्तमुदाहृतम् ।
द्वावात्मानौ च वेदेषु सिद्धान्तेष्वप्युदाहृतौ ॥ १२.२४२.३२ ॥
O oposto disso é declarado como o não manifesto. Nos Vedas e nas doutrinas, também se declaram dois eus.
12.242.33
चतुर्लक्षणजं त्वाद्यं चतुर्वर्गं प्रचक्षते ।
व्यक्तमव्यक्तजं चैव तथा बुद्धिरथेतरत्
सत्वं क्षेत्रज्ञ इत्येतद्द्वयमव्यक्तदर्शनम् ॥ १२.२४२.३३ ॥
O primeiro, nascido de quatro características, chamam de grupo quádruplo. O manifesto e o nascido do não manifesto, o intelecto, e o outro, sattva, e o conhecedor do campo: esses dois formam a visão do não manifesto.
12.242.34
द्वावात्मानौ च वेदेषु विषयेष्वनुरज्यतः ।
विषयात्प्रतिसंहारः साङ्ख्यानां विद्धि लक्षणम् ॥ १२.२४२.३४ ॥
Nos Vedas, dois eus são declarados. Saiba que o afastamento dos objetos, para os apegados a eles, é a marca dos Sāṅkhyas.
12.242.35
निर्ममश्चानहंकारो निर्द्वन्द्वश्छिन्नसंशयः ।
नैव क्रुध्यति न द्वेष्टि नानृता भाषते गिरः ॥ १२.२४२.३५ ॥
Livre do 'meu' e da presunção, além dos pares de opostos, com as dúvidas cortadas: não se ira nem odeia, e não profere palavras falsas.
12.242.36
आक्रुष्टस्ताडितश्चैव मैत्रीयं ध्याति नाशुभम् ।
वाग्दण्डकर्ममनसां त्रयाणां च निवर्तकः ॥ १२.२४२.३६ ॥
Ainda que insultado e espancado, medita na amizade e não no mal; é quem contém as três coisas: a palavra, a ação do castigo e a mente.
12.242.37
समः सर्वेषु भूतेषु ब्रह्माणमभिवर्तते ।
नैवेच्छति न चानिच्छो यात्रामात्रव्यवस्थितः ॥ १२.२४२.३७ ॥
Equânime com todos os seres, ele alcança Brahman. Não deseja nem está sem desejo, permanecendo apenas no que exige a jornada da vida.
12.242.38
अलोलुपोऽव्यथो दान्तो नाकृतिर्न निराकृतिः ।
नास्येन्द्रियमनेकाग्रं नाविक्षिप्तमनोरथः ॥ १२.२४२.३८ ॥
Livre de cobiça, sem aflição e autocontrolado, não possui forma exterior marcada nem deformidade. Seus sentidos não se dispersam, e seus desejos não se espalham.
12.242.39
सर्वभूतसदृङ्भैत्रः समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥ १२.२४२.३९ ॥
Igual para todos os seres, benevolente, considera igual um torrão, uma pedra e o ouro. O agradável e o desagradável lhe são os mesmos; é firme, igual diante da censura e do elogio a si mesmo.
12.242.40
अस्पृहः सर्वकामेभ्यो ब्रह्मचर्यदृढव्रतः ।
अहिंस्रः सर्वभूतानामीदृक्साङ्ख्यो विमुच्यते ॥ १२.२४२.४० ॥
Livre de anseio por todos os desejos, firme no voto da disciplina celibatária, inofensivo com todos os seres: tal homem do Sāṅkhya é libertado.
12.242.41
यथा योगाद्विमुच्यन्ते कारणैर्यैर्निबोध तत् ।
योगैश्वर्यमतिक्रान्तो योऽतिक्रामति मुच्यते ॥ १२.२४२.४१ ॥
Ouve por quais meios as pessoas são libertadas pelo yoga: quem ultrapassou o poder do yoga e ainda o transcende é libertado.
12.242.42
इत्येषा भावजा बुद्धिः कथिता ते न संशयः ।
एवं भवति निर्द्वन्द्वो ब्रह्माणं चाधिगच्छति ॥ १२.२४२.४२ ॥
Esta compreensão, nascida do estado interior, foi-te exposta, sem dúvida. Assim ele se torna livre dos pares de opostos e alcança Brahman.