Mahābhārata · Adhyāya 12.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.25.1
द्वैपायनवचः श्रुत्वा कुपिते च धनञ्जये ।
व्यासमामन्त्र्य कौन्तेयः प्रत्युवाच युधिष्ठिरः ॥ १२.२५.१ ॥
Tendo ouvido as palavras de Dvaipāyana, e Dhanañjaya estando irado, o filho de Kuntī, Yudhiṣṭhira, dirigiu-se a Vyāsa e respondeu.
12.25.2
न पार्थिवमिदं राज्यं न भोगाश्च पृथग्विधाः ।
प्रीणयन्ति मनो मेऽद्य शोको मां दारयत्ययम् ॥ १२.२५.२ ॥
Nem este reino real nem os prazeres de várias espécies alegram hoje a minha mente; esta dor me despedaça.
12.25.3
श्रुत्वा वीरविहीनानामपुत्राणां च योषिताम् ।
परिदेवयमानानां न शान्तिं मनसा लभे ॥ १२.२५.३ ॥
Ao ouvir os lamentos das mulheres privadas de heróis e de filhos, minha mente não encontra paz.
12.25.4
इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं व्यासो योगविदांवरः ।
युधिष्ठिरं महाप्राज्ञो धर्मज्ञो वेदपारगः ॥ १२.२५.४ ॥
Assim interpelado, Vyāsa, o melhor dos conhecedores do yoga, o muito sábio, conhecedor do dharma, que alcançou a outra margem dos Vedas, respondeu a Yudhiṣṭhira com estas palavras.
12.25.5
न कर्मणा लभ्यते चेज्यया वा ।
नाप्यस्ति दाता पुरुषस्य कश्चित्।
पर्याययोगाद्विहितं विधात्रा ।
कालेन सर्वं लभते मनुष्यः ॥ १२.२५.५ ॥
Não se obtém pela ação nem mesmo pelo sacrifício, e não há doador para o homem. Pela sequência ordenada pelo Criador, com o tempo, o homem obtém tudo.
12.25.6
न बुद्धिशक्त्याऽऽध्ययनेन शक्यं ।
प्राप्तुं विशेषं मनुजैरकाले।
मूर्खोऽपि चाप्नोति कदाचिदर्था ।
न्कालो हि सर्वं पुरुषस्य दाता ॥ १२.२५.६ ॥
Pela inteligência, pela força ou pelo estudo, os homens não podem obter distinção fora de tempo. Até um tolo às vezes obtém riquezas, pois só o tempo é o doador de tudo ao homem.
12.25.7
न भूरकालेषु फलं ददाति ।
शिल्पानि मन्त्राश्च तथौषधानि।
तान्येव कालेन समाहितानि ।
सिद्ध्यन्ति वर्धन्ति च भूतिकाले ॥ १२.२५.७ ॥
A terra não dá fruto em épocas inoportunas. Também as artes, os encantamentos e os remédios, quando reunidos no tempo devido, têm êxito e crescem no tempo da prosperidade.
12.25.8
कालेन शीघ्राः प्रवहन्ति वाताः ।
कालेन वृष्टिर्जलदानुपैति।
कालेन पझोत्पलवञ्जलं च ।
कालेन पुष्यन्ति वनेषु वृक्षाः ॥ १२.२५.८ ॥
No tempo devido sopram os ventos velozes; no tempo devido a chuva vem das nuvens. No tempo devido florescem os lótus, os lótus azuis e as plantas aquáticas; no tempo devido as árvores prosperam nas florestas.
12.25.9
कालेन कृष्णाश्च सिताश्च रात्र्यः ।
कालेन चन्द्रः परिपूर्णबिम्बः।
नाकालतः पुष्पफलं द्रुमाणां ।
नाकालवेगाः सरितो वहन्ति ॥ १२.२५.९ ॥
No tempo devido chegam as noites escuras e as claras; no tempo devido a lua surge com o disco cheio. As árvores não dão flor nem fruto fora de época, e os rios não correm com força intempestiva.
12.25.10
नाकालमत्ताः खगपन्नगाश्च ।
मृगद्विपाः शैलमृगाश्च लोके।
नाकालतः स्त्रीषु भवन्ति गर्भा ।
नायन्त्यकाले शिशिरोष्णवर्षाः ॥ १२.२५.१० ॥
Fora de época, nem as aves nem as serpentes se embriagam, nem os cervos, os elefantes e as feras das montanhas no mundo; fora de época não surgem gravidezes nas mulheres, e o frio, o calor e as chuvas não chegam fora de seu tempo.
12.25.11
नाकालतो म्रियते जायते वा ।
नाकालतो व्याहरते च बालः।
नाकालतो यौवनमभ्युपैति ।
नाकालतो रोहति बीजमुप्तम् ॥ १२.२५.११ ॥
Fora de época ninguém morre nem nasce, nem a criança começa a falar. Fora de época não chega a juventude; fora de época a semente semeada não brota.
12.25.12
नाकालतो भानुरुपैति योगं ।
नाकालतोऽस्तं गिरिमभ्युपैति।
नाकालतो वर्धते हीयते च ।
चन्द्रः समुद्रोऽपि महोर्मिमाली ॥ १२.२५.१२ ॥
Não fora do tempo o sol alcança seu curso determinado, nem fora do tempo se põe em direção à montanha. Não fora do tempo a lua cresce ou míngua, nem o oceano adornado de grandes ondas.
12.25.13
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गीतं राज्ञा सेनजिता दुःखार्तेन युधिष्ठिर ॥ १२.२५.१३ ॥
Aqui também citam esta antiga história, um canto entoado pelo rei Senajit, atormentado pela dor, ó Yudhiṣṭhira.
12.25.14
सर्वानेवैष पर्यायो मर्त्यान्स्पृशति दुःसहः ।
कालेन परिपक्वा हि म्रियन्ते सर्वपार्थिवाः ॥ १२.२५.१४ ॥
Esta ordem insuportável atinge todos os mortais; pois amadurecidos pelo tempo, todos os reis morrem.
12.25.15
घ्नन्ति चान्यान्नरान्राजंस्तानप्यन्ये तथा नराः ।
संज्ञैषा लौकिकी राजन्न हिनस्ति न हन्यते ॥ १२.२५.१५ ॥
Os homens matam outros homens, e ainda outros homens também os matam. Isto, ó rei, é apenas uma designação mundana: ele não mata, nem é morto.
12.25.16
हन्तीति मन्यते कश्चिन्न हन्तीत्यपि चापरः ।
स्वभावतस्तु नियतौ भूतानां प्रभवाप्ययौ ॥ १२.२५.१६ ॥
Um pensa: «Ele mata»; outro pensa: «Ele não mata». Mas o surgir e o perecer dos seres são fixados por sua própria natureza.
12.25.17
नष्टे धने वा दारे वा पुत्रे पितरि वा मृते ।
अहो दुःखमिति ध्यायन्दुःखस्यापचितिं चरेत् ॥ १२.२५.१७ ॥
Quando a riqueza se perde, ou morrem a esposa, o filho ou o pai, pensando «Ai, que dor!», deve-se seguir o caminho de diminuir a dor.
12.25.18
स किं शोचसि मूढः सञ्शोच्यान्किमनुशोचसि ।
पश्य दुःखेषु दुःखानि भयेषु च भयान्यपि ॥ १२.२५.१८ ॥
Tolo, por que te lamentas? Por que choras por aqueles que merecem o luto? Vê sofrimentos dentro de sofrimentos e temores dentro de temores.
12.25.19
आत्माऽपि चायं न मम सर्वाऽपि पथिवी मम ।
यथा मम तथाऽन्येषामिति पश्यन्न मुह्यति ॥ १२.२५.१९ ॥
Nem mesmo este eu é meu, nem toda a terra é minha. Quem vê que o que é meu é igualmente dos outros não se deixa iludir.
12.25.20
शोकस्थानसहस्राणि हर्षस्थानशतानि च ।
दिवसेदिवसे मूढमाविशन्ति न पण्डितम् ॥ १२.२५.२० ॥
Milhares de causas de tristeza e centenas de causas de alegria assaltam o tolo dia após dia, mas não o sábio.
12.25.21
एवमेतानि कालेन प्रियद्वेष्याणि भागशः ।
जीवेषु परिवर्तन्ते दुःखानि च सुखानि च ॥ १२.२५.२१ ॥
Assim, com o tempo, estas coisas amadas e odiadas giram por turnos entre os seres vivos: tanto os sofrimentos quanto os prazeres.
12.25.22
दुःखमेवास्ति न सुखं तस्मात्तदुपलभ्यते ।
तृष्णार्तिप्रभवं दुःखं दुःखार्तिप्रभवं सुखम् ॥ १२.२५.२२ ॥
Na verdade só existe sofrimento, não felicidade; por isso é o sofrimento que se percebe. O sofrimento nasce da angústia do desejo, e a felicidade nasce da angústia do sofrimento.
12.25.23
सुखस्यानन्तरं दुःखं दुःखस्यानन्तरं सुखम् ।
न नित्यं लभते दुःखं न नित्यं लभते सुखम् ॥ १२.२५.२३ ॥
Após a felicidade vem o sofrimento, e após o sofrimento vem a felicidade. Ninguém obtém o sofrimento para sempre, nem obtém a felicidade para sempre.
12.25.24
सुखमेव हि दुःखान्तं कदाचिद्दुःखतः सुखम् ।
तस्मादेतद्द्वयं जह्याद्य इच्छेच्छाश्वतं सुखम् ॥ १२.२५.२४ ॥
A felicidade termina no sofrimento, e às vezes a felicidade surge do sofrimento. Portanto, quem deseja a felicidade duradoura deve abandonar os dois.
12.25.25
सुखान्तप्रभवं दुःखं दुःखान्तप्रभवं सुखम् ।
यन्निमित्तो भवेच्छोकस्तापो वा दुःखमूर्च्छितः।
आयासो वाऽपि यन्मूलस्तदेकाङ्गमपि त्यजेत् ॥ १२.२५.२५ ॥
O sofrimento nasce do fim da felicidade, e a felicidade nasce do fim do sofrimento. Aquilo cuja causa é a tristeza, a aflição ou a fadiga, e cuja raiz é isso, deve-se abandonar, nem que seja uma só parte.
12.25.26
सुखं वा यदि वा दुःखं प्रियं वा यदि वाऽप्रियम् ।
प्राप्तं प्राप्तमुपासीत हृदयेनापराजितः ॥ १२.२५.२६ ॥
Seja felicidade ou sofrimento, agradável ou desagradável, o que for obtido deve ser aceito com o coração invencível.
12.25.27
ईषदप्यङ्ग दाराणां पुत्राणामाचरन्प्रियम् ।
ततो ज्ञास्यसि कः कस्य केन वा कथमेव च ॥ १२.२५.२७ ॥
Caro, mesmo fazendo um pouco de agrado às esposas e aos filhos, então saberás quem é de quem, por quem, ou como.
12.25.28
ये च मूढतमा लोके ये च बुद्धेः परं गताः ।
त एव सुखमेधन्ते मध्यमः क्लिश्यते जनः ॥ १२.२५.२८ ॥
No mundo, somente os totalmente iludidos e os que foram além do entendimento prosperam na felicidade; a pessoa mediana sofre.
12.25.29
इत्यन्नवीन्महाप्राज्ञो युधिष्ठिर स सेनजित् ।
परावरज्ञो लोकस्य धर्मवित्सुखदुःखवित् ॥ १२.२५.२९ ॥
Assim falou o grande sábio Senajit a Yudhiṣṭhira. Ele conhecia o alto e o baixo do mundo, conhecia o dharma, conhecia a felicidade e o sofrimento.
12.25.30
परदुःखेन दुःखी यो न स जातु सुखी भवेत् ।
दुःखानां हि क्षयो नास्ति जायते ह्यपरात्परम् ॥ १२.२५.३० ॥
Quem não se aflige com o sofrimento alheio nunca será feliz. As aflições não têm fim; uma nasce de outra.
12.25.31
सुखं च दुःखं च भवाभवौ च ।
लाभालाभौ मरणं जीवितं च।
पर्यायतः सर्वमवाप्तुवन्ति ।
तस्मान्न मुह्येन्न च संप्रहृष्येत् ॥ १२.२५.३१ ॥
Felicidade e sofrimento, existência e não existência, ganho e perda, morte e vida: tudo isso alcança a todos por sua vez. Portanto, não se deve nem ser iludido nem exultar em excesso.
12.25.32
दीक्षां राज्ञां संयुगे धर्ममाहु ।
र्योगं राज्ये दण्डनीतिं च सम्यक्।
वित्तत्यागं दक्षिणां चैव यज्ञे ।
सम्यग्दानं पावनानीति विद्यात् ॥ १२.२५.३२ ॥
Para os reis, a batalha é a consagração, e isso se chama dharma; assim também, no governo, a disciplina e a política do castigo. No sacrifício, a doação de riquezas, a dakṣiṇā e a dádiva adequada devem ser reconhecidas como atos purificadores.
12.25.33
रक्षन्राज्यं बुद्धिपूर्वं नयेन ।
संत्यक्तात्मा यज्ञशीलो महात्मा।
सर्वाल्लोकान्धर्मदृष्ट्यावलोक ।
न्नूध्वं देहान्मोदते देवलोके ॥ १२.२५.३३ ॥
Quem protege o reino com sabedoria deliberada e boa política, que renunciou a si mesmo, é devotado ao sacrifício e de grande alma, e que, contemplando todos os mundos com o olhar do dharma, se alegra no mundo dos deuses após deixar o corpo.
12.25.34
जित्वा संग्रामान्पालयित्वा च राष्ट्रं ।
सोमं पीत्वा वर्धयित्वा प्रजाश्च।
युक्त्या दण्डं धारयित्वा प्रजानां ।
पश्चात्क्षीणायुर्मोदते देवलोके ॥ १२.२५.३४ ॥
Tendo vencido nas batalhas, protegido o reino, bebido o soma, nutrido os súditos e empunhado com habilidade o cetro do castigo sobre o povo, ele se alegra depois, no mundo dos deuses, quando sua vida se esgota.
12.25.35
पूतात्मा वै मोदते देवलोके ॥ १२.२५.३५ ॥
Certamente, aquele de alma purificada se regozija no mundo dos deuses.
12.25.36
यस्य वृत्तं नमस्यन्ति स्वर्गस्थस्यापि मानवाः ।
पौरजानपदामात्याः स राजा राजसत्तमः ॥ १२.२५.३६ ॥
Aquele rei cuja conduta os homens, os habitantes da cidade e do campo e os ministros reverenciam, mesmo quando ele habita no céu, esse é o melhor dos reis.