Mahābhārata · Adhyāya 12.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.56.1
नित्योद्युक्तेन वै राज्ञा भवितव्यं युधिष्ठिर ।
प्रशस्यते न राजा हि नारीवोद्यमवर्जितः ॥ १२.५६.१ ॥
Yudhiṣṭhira, um rei deve estar sempre pronto para agir. Um rei sem esforço não é louvado; ele é como uma mulher.
12.56.2
भगवानुशना चाह श्लोकमत्र विशांपते ।
तदिहैकमना राजन्गदतस्तं निबोध मे ॥ १२.५६.२ ॥
Senhor dos povos, o venerável Uśanas disse aqui um verso. Rei, ouve-me com a mente concentrada enquanto o recito.
12.56.3
द्वाविमौ ग्रसते भूमिः सर्पो बिलशयानिव ।
राजानं चाविरोद्धारं ब्राह्मणं चाप्रवासिनम् ॥ १२.५६.३ ॥
A terra engole esses dois, como uma serpente deitada em sua toca: o rei que não resiste e o brâmane que não viaja para o estrangeiro.
12.56.4
तदेतन्नरशार्दूल हृदि त्वं कर्तुमर्हसि ।
सन्धेयानभिसन्धत्स्व विरोध्यांश्च विरोधय ॥ १२.५६.४ ॥
Portanto, tigre entre os homens, deves guardar isto no coração: faz paz com aqueles com quem a paz pode ser feita, e opõe-te àqueles que devem ser combatidos.
12.56.5
सप्ताङ्गस्य च राज्यस्य विपरीतं य आचरेत् ।
गुरुर्वा यदि वा मित्रं प्रतिहन्तव्य एव सः ॥ १२.५६.५ ॥
Quem agir contra o reino de sete membros, seja mestre ou amigo, deve certamente ser derrubado.
12.56.6
मरुत्तेन हि राज्ञा वै गीतः श्लोकः पुरातनः ।
राज्याधिकारे राजेन्द्र बृहस्पतिमतः पुरा ॥ १२.५६.६ ॥
Rei dos reis, outrora o rei Marutta cantou este antigo verso sobre a autoridade real, segundo o ensinamento de Bṛhaspati.
12.56.7
गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः ।
उत्पथं प्रतिपन्नस्य परित्यागो विधीयते ॥ १२.५६.७ ॥
Mesmo um mestre, se for arrogante, ignorar o que deve e não deve ser feito e tiver se desviado, prescreve-se abandoná-lo.
12.56.8
बाहोः पुत्रेण राज्ञा च सगरेण च धीमता ।
असमञ्जः सुतो ज्येष्ठस्त्यक्तः पौरहितैषिणा ॥ १२.५६.८ ॥
Sagara, o rei sábio, filho de Bāhu, desejando um sacerdote, abandonou seu filho mais velho Asamañja.
12.56.9
असमञ्जः सरय्वां स पौराणां बालकान्नृप ।
न्यमज्जयदतः पित्रा निर्भर्त्स्य स विवासितः ॥ १२.५६.९ ॥
Ó rei, Asamañja afogou os filhos dos cidadãos no Sarayū. Por isso seu pai o repreendeu e o baniu.
12.56.10
ऋषिणोद्दालकेनापि श्वेतकेतुर्महातपाः ।
मिथ्या विप्रानुपचरन्सन्त्यक्तो दयितः सुतः ॥ १२.५६.१० ॥
Também o sábio Uddālaka abandonou seu amado filho, o grande asceta Śvetaketu, pois servia falsamente aos brâmanes.
12.56.11
लोकरञ्जनमेवात्र राज्ञां धर्मः सनातनः ।
सत्यस्य रक्षणं चैव व्यवहारस्य चार्जवम् ॥ १२.५६.११ ॥
Aqui, o dever eterno dos reis é justamente agradar o povo, proteger a verdade e agir com retidão.
12.56.12
न हिंस्यात्परवित्तानि देयं काले च दापयेत् ।
विक्रान्तः सत्यवाक्क्षान्तो नृपो न चलते पथः ॥ १२.५६.१२ ॥
Um rei não deve prejudicar a riqueza alheia, e deve fazer com que o devido seja pago na hora certa. O rei valente, veraz e paciente não se desvia do caminho.
12.56.13
गुप्तमन्त्रो जितक्रोधः शास्त्रार्थकृतनिश्चयः ।
धर्मे चार्थे च कामे च मोक्षे च सततं रतः ॥ १२.५६.१३ ॥
Um rei cujo conselho é mantido em segredo, que venceu a ira, firmemente resolvido no sentido das escrituras, e sempre dedicado ao dharma, artha, kāma e mokṣa.
12.56.14
त्रय्या संवृतमन्त्रश्च राजा भवितुर्महति ।
वृजिनं च नरेन्द्राणां नान्यच्चारक्षणात्परम् ॥ १२.५६.१४ ॥
Só um rei cujo conselho é guardado pelas três Vedas é digno de ser rei; para os reis não há nada superior à proteção.
12.56.15
चातुर्वर्ण्यस्य धर्माश्च रक्षितव्या महीक्षिता ।
धर्मसंकररक्षा च राज्ञां धर्मः सनातनः ॥ १२.५६.१५ ॥
O governante da terra deve proteger os deveres das quatro ordens sociais; proteger contra a mistura de deveres é o dharma eterno dos reis.
12.56.16
न विश्वसेच्च नृपतिर्न चात्यर्थं च विश्वसेत् ।
षाङ्गुण्यगुणदोषांश्च नित्यं बुद्ध्याऽवलोकयेत् ॥ १२.५६.१६ ॥
Um rei não deve confiar, nem confiar em excesso; deve sempre examinar com o intelecto as qualidades e defeitos das seis políticas.
12.56.17
अच्छिद्रदर्शी नृपतिर्नित्यमेव प्रशस्यते ।
त्रिवर्गे विदितार्थश्च युक्ताचारपथश्च यः ॥ १२.५६.१७ ॥
Um rei que sempre procura falhas é sempre louvado; aquele que conhece o fim nos três objetivos e segue o caminho da conduta correta.
12.56.18
कोशस्योपार्जनरतिर्यमवैश्रवणोपमः ।
वेत्ता च दशवर्गस्य स्थानवृद्धिक्षयात्मनः ॥ १२.५६.१८ ॥
Aquele que se alegra em acumular o tesouro, semelhante a Yama e Vaiśravaṇa (Kubera), conhecedor das dez classes, e cuja natureza conhece a ascensão e a queda da posição.
12.56.19
अभृतानां भवेद्भर्ता भृतानामन्ववेक्षकः ।
नृपतिः सुभुखश्च स्यात्स्मितपूर्वाभिभाषिता ॥ १२.५६.१९ ॥
O rei deve ser o sustentador dos desamparados e o supervisor dos que são sustentados; deve ter um rosto agradável e falar primeiro com um sorriso.
12.56.20
उपासिता … जिततन्द्रिरलोलुपः ।
सतां वृत्ते स्थितमतिः सतां ह्याचारदर्शनः ॥ १२.५६.२० ॥
Deve-se servir aquele que venceu a preguiça, está livre da cobiça, tem a mente firme na conduta dos bons e observa o comportamento dos bons…
12.56.21
न चाददीत वित्तानि सतां हस्तात्कदाचन ।
असभ्द्यश्च समादाय सभ्द्यस्तु प्रतिपादयेत् ॥ १२.५६.२१ ॥
Nunca se deve tomar riqueza das mãos dos bons; tendo-a tomado dos indignos, deve-se entregá-la aos dignos.
12.56.22
स्वयं प्रहर्ता दाता च वश्यात्मा वश्यसाधनः ।
काले दाता च भोक्ता च शुद्धाचारस्तथैव च ॥ १२.५६.२२ ॥
Deve ser ele mesmo um golpeador e um doador, senhor de si mesmo e com seus meios sob controle; deve dar no tempo certo e desfrutar, e também ser de conduta pura.
12.56.23
शूरान्भक्तानसंहार्यान्कुले जातानरोगिणः ।
शिष्टाञ्शिष्टाभिसंबन्धान्मानिनोऽनवमानिनः ॥ १२.५६.२३ ॥
Heróis, leais, firmes, nascidos em boas famílias, livres de doença, disciplinados, ligados aos disciplinados, orgulhosos e dignos, que não desonram os outros.
12.56.24
विद्याविदो लोकविदः परलोकान्ववेक्षकान् ।
धर्मे च निरतान्साधूनचलानचलानिव। ॥ १२.५६.२४ ॥
Os conhecedores do saber, os conhecedores do mundo, os que olham para o outro mundo, os dedicados ao dharma: os bons, inabaláveis como montanhas.
12.56.25
सहायान्सततं कुर्याद्राजा भूतिपरिष्कृतान् ।
तैश्च तुल्यो भवेद्भोगैश्छत्रमात्राज्ञयाऽधिकः ॥ १२.५६.२५ ॥
O rei deve sempre ter auxiliares adornados de prosperidade. Nos prazeres pode ser igual a eles, mas apenas no guarda-sol e no comando deve estar acima deles.
12.56.26
प्रत्यक्षा च परोक्षा च वृत्तिश्चास्य भवेत्समा ।
एवं कुर्वन्नरेन्द्रो हि न खेदमिह विन्दति ॥ १२.५६.२६ ॥
Sua conduta deve ser a mesma em público e em segredo. O rei que age assim não encontra aflição aqui.
12.56.27
सर्वाभिशङ्की नृपतिर्यश्च सर्वहरो भवेत् ।
स क्षिप्रमनृर्जुर्लुब्धः स्वजनेनैव बाध्यते ॥ १२.५६.२७ ॥
O rei que desconfia de todos e tudo arrebata, sendo tortuoso e ganancioso, logo é oprimido pelo seu próprio povo.
12.56.28
शुचिस्तु पृथिवीपालो लोकस्यानुग्रहे रतः ।
न पतत्यरिभिर्ग्रस्तः पतितश्चाधितिष्ठति ॥ १२.५६.२८ ॥
O protetor da terra, puro e dedicado ao bem do povo, não cai mesmo quando preso pelos inimigos; e se cair, levanta-se de novo.
12.56.29
अक्रोधनो ह्यव्यसनी मृदुदण्डो जितेन्द्रियः ।
राजा भवति भूतानां विश्वास्यो हिमवानिव ॥ १२.५६.२९ ॥
Um rei livre da ira e dos vícios, gentil no castigo e senhor dos sentidos, torna-se digno de confiança para os seres, como o Himālaya.
12.56.30
प्राज्ञो न्यायगुणोपेतः पररन्ध्रेषु लालसः ।
सुदर्शः सर्ववर्णानां नयापनयवित्तथा ॥ १२.५६.३० ॥
Um rei sábio, dotado das virtudes da justiça, atento aos pontos fracos dos inimigos, acessível a todas as castas e conhecedor da boa e da má política (deve ser assim).
12.56.31
क्षिप्रकारी जितक्रोधः सुप्रसादो महामनाः ।
अरोगप्रकृतिर्युक्तः क्रियावानविकत्थनः ॥ १२.५६.३१ ॥
Aquele que age com rapidez, venceu a ira, é muito gracioso, de grande ânimo, de natureza sadia, disciplinado, diligente em seus deveres e não se vangloria.
12.56.32
आरब्धान्येव कार्याणि न पर्यवसितान्यपि ।
यस्य राज्ञः प्रदृश्यन्ते स राजा राजसत्तमः ॥ १२.५६.३२ ॥
O rei cujas empresas, embora iniciadas, já se veem mesmo sem estarem concluídas, esse é o melhor dos reis.
12.56.33
पुत्रा इव पितुर्गेहे विषये यस्य मानवाः ।
निर्भया विचरिष्यन्ति स राजा राजसत्तमः ॥ १२.५६.३३ ॥
O rei em cujo reino os homens circularão sem medo, como filhos na casa do pai, esse é o melhor dos reis.
12.56.34
अगूढविभवा यस्य पौरा राष्ट्रनिवासिनः ।
नयापनयवेत्तारः स राजा राजसत्तमः ॥ १२.५६.३४ ॥
O rei cujos cidadãos e habitantes do reino, cuja riqueza não se oculta, conhecem a boa e a má política, esse é o melhor dos reis.
12.56.35
स्वधर्मनिरता यस्य जना विषयवासिनः ।
असङ्घातरता दान्ताः पाल्यमाना यथाविधि ॥ १२.५६.३५ ॥
O rei cujos súditos do reino se dedicam ao seu próprio dever, não gostam de facções, são dominados por si mesmos e protegidos segundo a regra, esse é o melhor dos reis.
12.56.36
वश्या यत्ता विनीताश्च न च सङ्घर्षशीलिनः ।
विषये दानरुचयो नरा यस्य स पार्थिवः ॥ १२.५६.३६ ॥
O rei em cujo reino os homens são obedientes, vigilantes, humildes, não briguentos por natureza e inclinados a dar, esse é o soberano.
12.56.37
न यस्य कूटं कपटं न माया न च मत्सरः ।
विषये भूमिपालस्य तस्य धर्मः सनातनः ॥ १२.५६.३७ ॥
Para o protetor da terra em cujo reino não há engano, nem fraude, nem ilusão, nem inveja, seu dharma é eterno.
12.56.38
यः सत्करोति ज्ञानानि श्रेयान्परहिते रतः ।
सतां वर्त्मानुगस्त्यागी स राजा स्वर्गमर्हति ॥ १२.५६.३८ ॥
Aquele rei que honra os sábios, é o melhor, se alegra no bem-estar alheio, segue o caminho dos justos e é generoso, merece o céu.
12.56.39
यस्य चाराश्च मन्त्राश्च नित्यं चैव कृताकृताः ।
न ज्ञायन्ते हि रिपुभिः स राजा राज्यमर्हति ॥ १२.५६.३९ ॥
Aquele rei cujos espiões e conselhos, o feito e o não feito, nunca são conhecidos pelos inimigos, merece o reino.
12.56.40
श्लोकद्वयं पुरा गीतं भार्गवेण महात्मना ।
आख्याते राजचरिते नृपतिं प्रति भारत ॥ १२.५६.४० ॥
Ó Bhārata, estes dois versos foram cantados outrora pelo magnânimo Bhārgava, ao narrar a conduta dos reis, a respeito do monarca.
12.56.41
राजानं प्रथमं विन्देत्ततो भार्यां ततो धनम् ।
राजन्यसति लोकेऽस्मिन्कुतो भार्या कुतो धनं ॥ १२.५६.४१ ॥
Deve-se primeiro obter um rei, depois esposa, depois riqueza. Se neste mundo não há rei, como haverá esposa e como haverá riqueza?
12.56.42
तद्राज्ये राज्यकामानां नान्यो धर्मः सनातनः ।
ऋते रक्षां तु विस्पष्टां रक्षा लोकस्य धारिणी ॥ १२.५६.४२ ॥
Naquele reino, para os que desejam reinar, não há outro dharma eterno além da proteção. Somente a proteção clara sustenta o mundo.
12.56.43
प्राचेतसेन मनुना श्लोकौ चेमावुदाहृतौ ।
राजधर्मेषु राजेन्द्र ताविहैकमनाः शृणु ॥ १२.५६.४३ ॥
Manu, filho de Pracetas, proclamou estes dois versos sobre os deveres dos reis. Ó senhor dos reis, ouve-os com mente una.
12.56.44
षडेतान्पुरुषो जह्याद्भिन्नां नावमिवार्णवे ।
अप्रवक्तारमाचार्यमनधीयानमृत्विजम् ॥ १२.५६.४४ ॥
Um homem deve abandonar estes seis, como se abandona um barco partido no oceano: o mestre que não ensina e o sacerdote oficiante que não estuda.
12.56.45
अरक्षितारं राजानं भार्यां चाप्रियवादिनीम् ।
ग्रामकामं च गोपालं वनकामं च नापितम् ॥ १२.५६.४५ ॥
um rei que não protege, uma esposa que fala com aspereza, um pastor que deseja a aldeia e um barbeiro que deseja a floresta—