Mahābhārata · Adhyāya 12.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.88.1
यदा राजा समर्थोऽपि कोशार्थी स्यान्महामते ।
कथं प्रवर्तेत करस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.८८.१ ॥
Quando um rei, embora capaz, deseja o tesouro, ó de grande mente, como deve o imposto ser cobrado? Diz-me isso, ó avô.
12.88.2
यथादेशं यथाकालं यथाबुद्धि यथाबलम् ।
अनुशिष्यात्प्रजा राजा धर्मार्थी तद्धिते रतः ॥ १२.८८.२ ॥
Segundo o lugar, o tempo, a sabedoria e a força, o rei deve instruir os súditos, dedicado ao bem-estar deles, ao dharma e à riqueza.
12.88.3
यथा तासां च मन्येत श्रेय आत्मन एव च ।
तथा धर्माणि सर्वाणि राजा राष्ट्रेषु वर्तयेत् ॥ १२.८८.३ ॥
Para que julgue o que é bom tanto para eles quanto para si mesmo, o rei deve estabelecer todos os deveres em seus reinos.
12.88.4
मधुदोहं दुहेद्राष्ट्रं भ्रमरान्न प्रपातयेत् ।
वत्सापेक्षी दुहेच्चैव स्तनांश्च न विकुट्टयेत् ॥ १२.८८.४ ॥
O rei deve ordenhar o reino como se colhe o mel, sem derrubar as abelhas; deve ordenhar com cuidado com o bezerro e não esmagar os úberes.
12.88.5
जलौकावत्पिबेद्राष्ट्रं मृदुनैव नराधिपः ।
व्याघ्रीव च हरेत्पुत्रान्संदशेन्न च पीडयेत् ॥ १२.८८.५ ॥
Como uma sanguessuga, o rei deve beber do reino apenas com suavidade; como a tigresa que carrega seus filhotes, deve erguê-los, mas não morder nem esmagar.
12.88.6
यथा शल्यकवानाखुः पदं धूनयते सदा ।
अतीक्ष्णेनाभ्युपायेन तथा राष्ट्रं समापिबेत् ॥ १२.८८.६ ॥
Assim como o porco-espinho e o rato sempre sacodem a pata, o rei deve esgotar o reino por completo por meios não duros.
12.88.7
अल्पेनाल्पेन देयेन वर्धमानं प्रदापयेत् ।
ततो भूयस्ततो भूयः क्रमवृद्धिं समाचरेत् ॥ १२.८८.७ ॥
De quem deve dar pouco a pouco, faça-se pagar pouco a pouco o que cresce. Depois mais e mais, depois mais e mais, deve-se praticar o crescimento gradual.
12.88.8
दमयन्निव दम्यानि शश्वद्भारं विवर्धयेत् ।
मृदुपूर्वं प्रयत्नेन पाशानभ्यवहारयेत् ॥ १२.८८.८ ॥
Como o domador que, domando os que devem ser domados, aumenta sempre a carga, assim, primeiro com suavidade e esforço, devem-se aplicar os laços gradualmente.
12.88.9
सकृत्पाशावकीर्णास्ते न भविष्यन्ति दुर्दमाः ।
उचितेनैव भोक्तव्यास्ते भविष्यन्त्ययत्नतः ॥ १२.८८.९ ॥
Uma vez cercados pelos laços, não serão mais indomáveis. Devem ser governados de modo apropriado, e se tornarão submissos sem esforço.
12.88.10
तस्मात्सर्वसमारम्भो दुर्लभः पुरुषं प्रति ।
यथा मुख्यान्सान्त्वयित्वा भोक्तव्या इतरे जनाः ॥ १२.८८.१० ॥
Portanto, empregar todos os meios com um só homem é difícil. Tendo apaziguado os principais, devem-se governar as demais pessoas.
12.88.11
ततस्तान्भेदयित्वा तु परस्परविवक्षितान् ।
भुञ्जीत सान्त्वयंश्चैव यथासुखमयत्नतः ॥ १२.८८.११ ॥
Então, tendo dividido os que se querem mal mutuamente, e apaziguando-os, devem ser governados com conforto e sem esforço.
12.88.12
न चास्थाने न चाकाले करांस्तेभ्यो निपातयेत् ।
आनुपूर्व्येण सान्त्वेन यथाकालं यथाविधि ॥ १२.८८.१२ ॥
Nem em lugar impróprio nem em momento impróprio se lhes devem cobrar tributos; na ordem devida, pela conciliação, no tempo oportuno e segundo a regra.
12.88.13
उपायान्प्रब्रवीम्येतान्न मे माया विवक्षिता ।
अनुपायेन दमयन्प्रकोपयति वाजिनः ॥ १२.८८.१३ ॥
Explico estes meios; minha intenção não é a fraude. Quem tenta domar os cavalos por meio impróprio apenas os enfurece.
12.88.14
पानागारनिवोशाश्च वेश्याः प्रापणिकास्तथा ।
कुशीलवाः सकितवा ये चान्ये केचिदीदृशाः ॥ १२.८८.१४ ॥
Os habitantes das tabernas, as cortesãs, os mercadores, os atores e bardos, os jogadores e seus companheiros, e alguns outros desse tipo.
12.88.15
नियम्याः सर्व एवैते ये राष्ट्रस्योपघातकाः ।
एते राष्ट्रेऽभितिष्ठन्तो बाधन्ते भद्रिकाः प्रजाः ॥ १२.८८.१५ ॥
Todos estes destruidores do reino devem ser contidos. Permanecendo no reino, oprimem os súditos inocentes.
12.88.16
न केनचिद्याचितव्यः कश्चित्किंचिदनापदि ।
इति व्यवस्था भूतानां पुरस्तान्मनुना कृता ॥ १२.८८.१६ ॥
Ninguém deve pedir nada a ninguém, exceto em apuro. Esta ordem para os seres foi estabelecida outrora por Manu.
12.88.17
सर्वे तथाऽनुजीवेयुर्न कुर्युः कर्म चेदिह ।
सर्व एव इमे लोका न भवेयुरसंशयम् ॥ १२.८८.१७ ॥
Que todos vivam aqui do seu próprio trabalho; se todos aqui deixassem de agir, sem dúvida estes mundos deixariam de existir.
12.88.18
प्रभुर्नियमने राजा य एतान्न नियच्छति ।
भुङ्क्ते स तस्य पापस्य चतुर्भागमिति श्रुतिः ॥ १२.८८.१८ ॥
O rei que tem poder para contê-los mas não os contém, partilha de um quarto desse pecado; assim diz a escritura.
12.88.19
भोक्ता तस्य तु पापस्य सुकृतस्य यथातथा ।
नियन्तव्याः सदा राज्ञा पापा ये स्युर्नराधिप ॥ १२.८८.१९ ॥
Ele é quem desfruta o fruto daquele pecado e do mérito igualmente. Ó senhor dos homens, o rei deve sempre conter os pecadores.
12.88.20
कृतपापस्त्वसौ राजा य एतान्न नियच्छति ।
तथा कृतस्य धर्मस्य चतुर्भागमुपाश्नुते। ॥ १२.८८.२० ॥
Aquele rei que não os contém torna-se culpado de pecado e, de igual modo, obtém um quarto do dharma praticado.
12.88.21
स्थानान्येतानि संयम्य प्रसङ्गो भूतिनाशनः ।
कामे प्रसक्तः पुरुषः किमकार्यं विवर्जयेत् ॥ १२.८८.२१ ॥
Tendo contido estas posições, pois o apego destrói a prosperidade: que ato proibido evitaria um homem apegado ao desejo?
12.88.22
मद्यमांसपरस्वानि तथा दारधनानि च ।
आहरेद्रागवशगस्तथा शास्त्रं प्रदर्शयेत् ॥ १२.८८.२२ ॥
Um homem dominado pela paixão apodera-se do vinho, da carne, dos bens alheios, bem como de esposas e riquezas; e do mesmo modo exibe a escritura apenas por aparência.
12.88.23
आपद्येव तु याचन्ते येषां नास्ति परिग्रहः ।
दातव्यं धर्मतस्तेभ्यस्त्वनुक्रोशाद्भयान्न तु ॥ १२.८८.२३ ॥
Àqueles que não têm meios de sustento e que pedem apenas na aflição, deve-se dar segundo o dharma — por compaixão, não por medo.
12.88.24
मा ते राष्ट्रे याचनका भवेयुर्मा च दस्यवः ।
उपादातार एवैते नैते भूतस्य भावकाः ॥ १२.८८.२४ ॥
Que não haja mendigos no teu reino, nem salteadores; estes são apenas tomadores, não promotores do bem-estar dos seres.
12.88.25
ये भूतान्यनुगृह्णन्ति वर्धयन्ति च ये प्रजाः ।
तेते राष्ट्रेषु वर्तन्तां मा भूतानां प्रबाधकाः ॥ १२.८८.२५ ॥
Que vivam nos reinos aqueles que favorecem os seres e fazem prosperar os súditos; que não se tornem opressores dos seres.
12.88.26
दण्ड्यास्ते च महाराज धनादानप्रयोजकाः ।
प्रयोगं कारयेथास्ते यथा दद्युः करांस्तथा ॥ १२.८८.२६ ॥
Ó grande rei, aqueles que incitam à apropriação de riquezas merecem castigo. Faz com que cumpram um procedimento tal que paguem seus tributos.
12.88.27
कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यं यच्चान्यत्किंचिदीदृशम् ।
पुरुषैः कारयेत्कर्म बहुभिः कर्मभेदतः ॥ १२.८८.२७ ॥
A agricultura, a criação de gado, o comércio e qualquer outra atividade desse tipo devem ser realizados por muitos homens, segundo a divisão das tarefas.
12.88.28
नरश्चेत्कृषिगोरक्ष्यं वाणिज्यं चाप्यनुष्ठितः ।
संशयं लभते किंचित्तेन राजा विगर्ह्यते ॥ १२.८८.२८ ॥
Se um homem dedicado à agricultura, à criação de gado e ao comércio sofre algum infortúnio, o rei é por isso censurado.
12.88.29
धनिनः पूजयेन्नित्यं पानाच्छादनभोजनैः ।
वक्तव्याश्चानुगृह्णीध्वं प्रजाः सह मयेति वै ॥ १२.८८.२९ ॥
Deve-se sempre honrar os ricos com bebida, vestuário e comida, e dizer-lhes: 'Favoreçam os súditos junto comigo.'
12.88.30
अङ्गमेतन्महद्राज्ये धनिनो नाम भारत ।
ककुदं सर्वभूतानां धनस्थो नात्र संशयः ॥ १२.८८.३० ॥
Ó Bhārata, este grande membro do reino são os ricos. Os que habitam na riqueza são o cume de todos os seres; disto não há dúvida.
12.88.31
प्राज्ञः शूरो धनस्थश्च स्वामी धार्मिक एव च ।
तपस्वी सत्यवादी च बुद्धिमांश्चापि रक्षति ॥ १२.८८.३१ ॥
O sábio, o valente, o rico, o senhor, o justo, o asceta, o veraz e o inteligente também o protegem.
12.88.32
तस्मात्सर्वेषु भूतेषु प्रीतिमान्भव पार्थिव ।
सत्यमार्जवमक्रोधमानृशंस्यं च पालय ॥ १२.८८.३२ ॥
Portanto, ó rei, sê afetuoso para com todos os seres; mantém a verdade, a retidão, a ausência de ira e a bondade.
12.88.33
एवं दण्डं च कोशं च मित्रं भूमिं च लप्स्यसि ।
सत्यार्जवपरो राजन्मित्रकोशबलान्वितः ॥ १२.८८.३३ ॥
Assim obterás o cetro, o tesouro, os aliados e a terra; ó rei, devotado à verdade e à retidão, serás dotado de aliados, tesouro e força.