Mahābhārata · Adhyāya 13.242
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.242.1
भगवन्मानुषाः केचित्कालधर्ममुपस्थिताः ।
प्राणमोक्षं कथं कृत्वा परत्रि हितमाप्नुयुः ॥ १३.२४२.१ ॥
Venerável senhor, como alguns homens, quando a lei do tempo (a morte) lhes chegou, realizam a libertação do sopro vital e assim alcançam o bem no outro mundo?
13.242.2
हन्त ते कथयिष्यामि शृणु देवि समाहिता ।
द्विविधं मरणं लोके स्वभावाद्यत्नतस्तथा ॥ १३.२४२.२ ॥
Pois bem, eu te direi; escuta, deusa, com a mente concentrada. No mundo, a morte é dupla: pela natureza e pelo esforço.
13.242.3
तयोः स्वभावं नापायं यत्नतः करणोद्भवम् ।
एतयोरुभयोर्देवि विधानं शृणु शोभने ॥ १३.२४२.३ ॥
Destas duas, a morte natural não é falha; a morte que surge pelo esforço nasce da ação. Ouve, deusa, o procedimento de ambas, ó radiante.
13.242.4
कल्याकल्यशरीरस्य यत्नजं द्विविधं स्मृतम् ।
यत्नजं नाम मरणमात्मत्यागो मुमूर्षया ॥ १३.२४२.४ ॥
Para um corpo apto ou inapto, a morte causada pelo esforço é ensinada como dupla. A morte chamada nascida do esforço é o sacrifício de si feito por desejo de morrer.
13.242.5
तत्राकल्यशरीरस्य जरा व्याधिश्च कारणम् ।
महाप्रस्थानगमनं तथा प्रायोपवेशनम्।
जलावगाहनं चैव अग्निचित्यां प्रवेशनम् ॥ १३.२४२.५ ॥
Nisto, a causa para quem tem um corpo inapto são a velhice e a doença. Partir para a grande jornada, sentar-se em jejum até a morte, mergulhar na água e entrar na pira de fogo também são (meios de morrer).
13.242.6
एवं चतुर्विधः प्रोक्त आत्मत्यागो मुमूर्षताम् ।
एतेषां क्रमयोगेन विधानं शृणु शोभने ॥ १३.२४२.६ ॥
Assim, o sacrifício de si daqueles que desejam morrer é declarado quádruplo. Ouve o procedimento destes na sua devida ordem, ó radiante.
13.242.7
स्वधर्मयुक्तं गार्हस्थ्यं चिरमूढ्वा विधानतः ।
तत्रानृण्यं च सम्प्राप्य वृद्धो वा व्याधितोऽपि वा ॥ १३.२४२.७ ॥
Tendo vivido por longo tempo a vida de chefe de família conforme o próprio dever e segundo a regra, e tendo alcançado ali a libertação das dívidas, seja velho ou doente,
13.242.8
दर्शयित्वा स्वदौर्बल्यं सर्वानेवानुमान्य च ।
सर्वं विहाय बन्धूंश्च क्रमाणां भरणं तथा ॥ १३.२४२.८ ॥
Tendo mostrado a própria fraqueza e se despedido de todos, tendo abandonado tudo e os parentes, e igualmente entregue o sustento dos que dependem de si, conforme a ordem,
13.242.9
दानानि विधिवत्कृत्वा धर्मिकार्यर्थमात्मनः ।
अनुज्ञाप्य जनं सर्वं वाचा मधुरया ब्रुवन् ॥ १३.२४२.९ ॥
Tendo feito doações segundo a regra para o próprio fim religioso, despedindo-se de todas as pessoas, falando com palavras doces,
13.242.10
अहतं वस्त्रमाच्छाद्य बद्ध्वा तत्कुशरज्जुना ।
उपस्पृश्च प्रतिज्ञाय व्यवसायपुरसरम् ॥ १३.२४२.१० ॥
Tendo-se coberto com um pano novo, amarrado-o com uma corda de capim kuśa, bebido água ritual e feito um voto precedido de firme resolução,
13.242.11
परित्यज्य ततो ग्राम्यं धर्मं कुर्याद्यथेप्सितम् ।
महाप्रस्तानमिच्छेच्चेत्प्रतिष्ठेतोत्तरां दिशम् ॥ १३.२४२.११ ॥
Então, tendo abandonado os deveres mundanos, deve agir como desejar. Se desejar a grande partida, deve partir rumo à direção norte.
13.242.12
भूत्वा तावन्निराहारो यावत्प्राणविमोक्षणम् ।
चेष्टाहानौ शयित्वाऽपि तन्मनाः प्राणमुत्सृजेत्।
एवं पुण्यकृतां लोकानमलान्प्रतिपद्यते ॥ १३.२४२.१२ ॥
Permanecendo em jejum até a liberação do sopro; quando a atividade cessar, mesmo deitado, com a mente fixa nisso, deve soltar o sopro. Assim alcança os mundos imaculados dos que praticaram obras meritórias.
13.242.13
प्रायोपवेशनं चेच्छेत्तेनैव विधिना नरः ।
देशे पुण्यतमे श्रेष्ठे निराहारस्तु संविशेत् ॥ १३.२४२.१३ ॥
Se um homem desejar o jejum até a morte, que siga o mesmo rito e sente-se sem alimento no lugar mais sagrado e excelente.
13.242.14
अप्राणं तु शुचिर्भूत्वा कुर्वन्दानं स्वशक्तितः ।
पुण्यं परित्यजेत्प्राणानेष धर्मः सनातनः।
एवं कलेवरं त्यक्त्वा स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.२४२.१४ ॥
Purificado e dando doações conforme suas posses, que entregue seus sopros vitais; este é o dever eterno. Tendo assim abandonado o corpo, é honrado no mundo celeste.
13.242.15
अग्निप्रवेशनं चेच्छेत्तेनैव विधिना शुभे ।
कृत्वा काष्ठमयं चित्यं पुण्यक्षेत्रे नदीषु वा ॥ १३.२४२.१५ ॥
Ó auspiciosa, se um homem deseja entrar no fogo, que siga o mesmo rito, erguendo uma pira de madeira num campo sagrado ou nas margens dos rios.
13.242.16
दैवतेभ्यो नमस्कृत्वा कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
भूत्वा शुचिर्व्यवसितः प्रविशेदग्निसंस्तरम्।
सोपि लोकान्यथान्यायं प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम् ॥ १३.२४२.१६ ॥
Tendo saudado os deuses e feito a circunvolução, purificado e resoluto, que entre no leito de fogo. Também ele obtém com justiça os mundos dos que praticam obras meritórias.
13.242.17
जलावगाहनं चेच्छेत्तेनैव विधिना शुभे ।
ख्याते पुण्यतमे तीर्थे निमज्जेत्सुकृतं स्मरन् ॥ १३.२४२.१७ ॥
Ó auspiciosa, se um homem deseja submergir-se na água, que siga o mesmo rito e afunde-se num vau sagrado famoso e muito santo, recordando suas boas ações.
13.242.18
सोपि पुण्यतमाँल्लोकान्निःसङ्गात्प्रतिपद्यते ।
ततः कल्यशरीरस्य संत्यागं शृणु तत्वतः ॥ १३.२४२.१८ ॥
Também ele, pelo desapego, alcança os mundos mais meritórios. Agora ouve, em verdade, o abandono do corpo ainda são.
13.242.19
रक्षार्थं क्षत्रियः श्रेष्ठः प्रजापालनकारणात् ।
योधानां भर्तृपिण्डार्थं गुर्वर्थं ब्रह्मचारिणाम् ॥ १३.२४२.१९ ॥
Para a proteção, o kṣatriya é o melhor, por causa do dever de proteger os súditos; para os guerreiros, pela oferenda (piṇḍa) devida ao seu senhor, e para os brahmacārin, pelo seu mestre (guru).
13.242.20
गोब्राह्मणार्थं सर्वेषां प्राणत्यागो विधीयते ।
स्वराज्यरक्षणार्तं वा कुजनैः पीडिताः प्रजाः ॥ १३.२४२.२० ॥
Pelo bem das vacas e dos brâmanes, o sacrifício da vida é prescrito para todos; ou para proteger o próprio reino, ou pelos súditos oprimidos por homens malvados.
13.242.21
मोक्तुकामस्त्यजेत्प्राणान्युद्धमार्गे यथाविधि ।
सुसन्नद्धो व्यवसितः सम्प्रविश्यापराङ्मुखः।
एवं राजा मृतः सद्यः स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.२४२.२१ ॥
Quem deseja a libertação deve entregar a vida no caminho da batalha, conforme a regra; bem armado e resoluto, entrando na luta sem virar as costas — um rei que morre assim é imediatamente honrado no mundo celestial.
13.242.22
तादृशी सुगतिर्नास्ति क्षत्रियस्य विशेषतः ।
भृत्यो वा भर्तृपिण्डार्थं भर्तृकर्मण्युपस्थिते ॥ १३.२४२.२२ ॥
Não há tal boa sorte, especialmente para um kṣatriya; ou um servo, quando surge o dever de seu senhor, pela oferenda devida ao seu senhor.
13.242.23
कुर्वंस्तत्र तु साहाय्यमात्मप्राणानपेक्षया ।
स्वाम्यर्थं संत्यजेत्प्राणान्पुण्याँल्लोकान्स गच्छति ॥ १३.२४२.२३ ॥
Quem, prestando ajuda ali sem se importar com a própria vida, entrega a vida pelo seu senhor, vai aos mundos meritórios.
13.242.24
स्पृहणीयः सुरगणैस्तत्र नास्ति विचारणा ।
एवं गोब्राह्मणार्थं वा दीनार्थं वा त्यजेत्तनुम् ॥ १३.२४२.२४ ॥
Lá ele é desejado pelas hostes dos deuses — não há dúvida disso. Assim, pelo bem das vacas e dos brâmanes, ou pelos desvalidos, deve-se entregar o corpo.
13.242.25
सोपि पुण्यमवाप्नोति आनृशंस्यव्यपेक्षया ।
इत्येते जीवितत्यागे मार्गास्ते समुदाहृताः ॥ १३.२४२.२५ ॥
Ele também alcança mérito, por consideração à compaixão. Assim foram-te expostos estes caminhos de entregar a vida.
13.242.26
कामक्रोधाद्भयाद्वाऽपि यदि चेत्संत्यजेत्तनुम् ।
सोऽनन्तं नरकं याति आत्महन्तृत्वकारणात् ॥ १३.२४२.२६ ॥
Se alguém abandona o corpo por desejo, ira ou até medo, vai para um inferno sem fim, por ter se tornado assassino de si mesmo.
13.242.27
स्वभावं मरणं नाम न तु चात्मेच्छया भवेत् ।
यथा मृतानां यत्कार्यं तन्मे शृणु यथाविधि ॥ १३.२४२.२७ ॥
A morte deve vir por sua própria natureza, não por vontade própria. Ouve agora de mim, segundo a regra, o que deve ser feito pelos mortos.
13.242.28
तत्रापि मरणं त्यागो मूढत्यागाद्विशिष्यते ।
भूमौ संवेशयेद्देहं नरस्य विनशिष्यतः ॥ १३.२४२.२८ ॥
Mesmo ali, aceitar a morte é superior ao abandono insensato. O corpo de um homem prestes a perecer deve ser deitado sobre o chão.
13.242.29
निर्जीवं वृणुयात्सद्यो वाससा तु कलेवरम् ।
माल्यगन्धैरलङ्कृत्य सुवर्णेन च भामिनि ॥ १३.२४२.२९ ॥
Ó dama radiante, o corpo sem vida deve ser imediatamente coberto com um pano e adornado com guirlandas, perfumes e ouro.
13.242.30
श्मशाने दक्षिणे देशे चिताग्नौ प्रदहेन्मृतम् ।
अथवा निक्षिपेद्भूमौ शरीरं जीववर्जितम् ॥ १३.२४२.३० ॥
Na parte sul do local de cremação, o morto deve ser queimado no fogo da pira; ou o corpo, privado de vida, deve ser depositado na terra.
13.242.31
दिवा च शुक्लपक्षश्च उत्तरायणमेव च ।
मुमूर्षूणां प्रशस्तानि विपरीतं तु गर्हितम् ॥ १३.२४२.३१ ॥
De dia, na quinzena clara e no curso norte do sol são louvados para os que estão para morrer; o contrário é censurado.
13.242.32
औदकं चाष्टकाश्राद्धं बहुभिर्बहुभिः कृतम् ।
आप्यायनं मृतानां तत्परलोके भवेच्छुभम्।
एतत्सर्वं मया प्रोक्तं मानुषाणां हितं वचः ॥ १३.२४२.३२ ॥
As oferendas de água e o śrāddha de Aṣṭakā, realizados repetidamente por muitos, trazem satisfação aos mortos e são auspiciosos no outro mundo. Tudo isto declarei como ensinamento benéfico aos seres humanos.