Mahābhārata · Adhyāya 2.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.64.1
बिभीषिकाभिर्बह्वीभिर्भीषयन्भीष्म पार्थिवान् ।
न व्यपत्रपसे कस्माद्वृद्धः सन्कुलपांसनः ॥ २.६४.१ ॥
Ó Bhīṣma, aterrorizando os reis com muitas ameaças terríveis, por que não te envergonhas, sendo velho, profanador da linhagem?
2.64.2
युक्तमेतत्तृतीयायां प्रकृतौ वर्तता त्वया ।
वक्तुं धर्मादपेतार्थं त्वं हि सर्वकुरूत्तमः ॥ २.६४.२ ॥
É de fato apropriado para ti, o melhor de todos os kurus, de natureza da terceira casta, proferir palavras afastadas do dharma.
2.64.3
नावि नौरिव सम्बद्धा यथान्धो वान्धमन्वियात् ।
तथाभूता हि कौरव्या येषां भीष्म त्वमग्रणीः ॥ २.६४.३ ॥
Como um barco amarrado a outro barco, ou um cego que segue outro cego, assim são os kauravas, dos quais és o guia, ó Bhīṣma.
2.64.4
पूतनाघातपूर्वाणि कर्माण्यस्य विशेषतः ।
त्वया कीर्तयताऽस्माकं भूयः प्रव्यथितं मनः ॥ २.६४.४ ॥
Ao recitares os seus feitos, sobretudo a começar pela morte de Pūtanā, a minha mente voltou a ficar profundamente perturbada.
2.64.5
अवलिप्तस्य मूर्शस्य केशवं स्तोतुमिच्छतः ।
कथं भीष्म न ते जिह्वा शतधेयं विदीर्यते ॥ २.६४.५ ॥
Ó Bhīṣma, tolo arrogante que desejas louvar Keśava, por que não se parte a tua língua em cem pedaços?
2.64.6
यत्र कुत्सा प्रयोक्तव्या भीष्म बालतरैर्नरैः ।
तमिमं ज्ञानवृद्धः सन्गोपं संस्तोतुमिच्छसि ॥ २.६४.६ ॥
Ó Bhīṣma, onde deveria dirigir-se a censura, são os homens mais infantis que a dirigem; e tu, ancião em sabedoria, queres louvar este pastor.
2.64.7
यद्यनेन हता बाल्ये शकुनिश्चित्रमत्र किम् ।
तौ वाऽश्ववृषभौ भीष्ण यौ न युद्धविशारदौ ॥ २.६४.७ ॥
Se ele matou Śakuni na infância, o que há de espantoso nisso? Ou aqueles dois, o cavalo e o touro, que não eram hábeis na batalha, ó Bhīṣma.
2.64.8
चेतनारहितं काष्ठं यद्यनेन निपातितम् ।
पादेन शकटं भीष्ण तत्र किं कृतमद्भुतम् ॥ २.६४.८ ॥
Se ele derrubou com o pé madeira sem vida, ou um carro, ó Bhīṣma, que ato maravilhoso foi ali realizado?
2.64.9
अर्कप्रमाणौ तौ वृक्षौ यद्यनेन निपातितौ ।
नागश्च दमितोऽनेन तत्र को विस्मयः कृतः ॥ २.६४.९ ॥
Se ele derrubou aquelas duas árvores, do tamanho de uma planta arka, e dominou o elefante, quem ali se admirou?
2.64.10
वल्मीकमात्रः सप्ताहं यद्यनेन धृतोऽचलः ।
तदा गोवर्धनो भीष्म न तच्चित्रं मतं मम ॥ २.६४.१० ॥
Se ele sustentou por sete dias uma montanha não maior que um cupinzeiro, ó Bhīṣma, isso é Govardhana; a meu ver não é maravilha.
2.64.11
भुक्तमेतेन बह्वन्नं क्रीडता नगमूर्धनि ।
इति ते भीष्ण शृण्वानाः परे विस्मयमागताः ॥ २.६४.११ ॥
Comeu muita comida brincando no topo da montanha, assim se diz; ó Bhīṣma, ao ouvir isso, os outros ficaram maravilhados.
2.64.12
यस्य चानेन धर्मज्ञ भुक्तमन्नं बलीयसः ।
स चानेन हतः कंस इत्येतत्तु बलीयसः। ॥ २.६४.१२ ॥
Ó conhecedor do dharma, o poderoso cuja comida ele comeu — esse mesmo Kaṃsa ele matou; esta é a façanha do poderoso.
2.64.13
स चानेन हतः कंस इत्येतत्तु महाद्भुतम् ।
न ते श्रुतमिदं भीष्म नूनं कथयतां सताम्। ॥ २.६४.१३ ॥
Que Kaṁsa tenha sido morto por ele é, na verdade, algo muito maravilhoso. Bhīṣma, não ouviste isto, que os homens bons certamente têm contado?
2.64.14
यद्वक्ष्ये त्वामधर्मज्ञं वाक्यं कुरुकुलाधम ।
स्त्रीषु गोषु न शस्त्राणि पातयेद्ब्राह्मणेषु च। ॥ २.६४.१४ ॥
Vil entre a linhagem Kuru, ignorante do dharma, eu te direi isto: não se devem lançar armas contra mulheres, vacas ou brâmanes.
2.64.15
इति सन्तोऽनुशासन्ति सञ्जना धर्मिणः सदा ।
भीष्म लोके हि तत्सर्वं वितथं त्वयि दृश्यते ॥ २.६४.१५ ॥
Assim sempre ensinaram os bons e os justos. Bhīṣma, no mundo, tudo isso se mostra falso em ti.
2.64.16
ज्ञानवृद्धं च वृद्धं च भूयांसं केशवं मम ।
अजानत इवाख्यासि संस्तुवन्कौरवाधम ॥ २.६४.१६ ॥
Louvas Keśava, mais velho em sabedoria e em anos, e muito superior a mim, falando como se não o conhecesses, vil entre os Kaurava.
2.64.17
गोघ्रः स्त्रीघ्नश्च सन्भीष्म त्वद्वाक्याद्यदि पूज्यते ।
एवम्भूतश्च यो भीष्म कथं संस्तवमर्हति ॥ २.६४.१७ ॥
Bhīṣma, se por tua palavra um matador de vacas e de mulheres é honrado, como pode tal homem merecer louvor?
2.64.18
असौ मतिमतां श्रेष्ठो य एष जगतः प्रभुः ।
सम्भावयति चाप्येवं त्वद्वाक्याच्च जनार्दनः।
एवमेतत्सर्वमिति तत्सर्वं वितथं ध्रुवम् ॥ २.६४.१८ ॥
Este, o melhor dos sábios e senhor do mundo, é honrado assim, e Janārdana também é honrado por tua palavra. «É assim, tudo é assim» — tudo isso é, com certeza, falso.
2.64.19
आत्मानमात्मनाऽऽधातुं यदि शक्तो जनार्दनः ।
अकामयन्तं तं भीष्म कथं साध्विव पश्यसि ॥ २.६४.१९ ॥
Se Janārdana é capaz de dirigir a si mesmo, ó Bhīṣma, como vês como justo aquele que não o deseja?
2.64.20
न गाथा गाथिनं शास्ति बहुचेदपि गायति ।
प्रकृतिं यान्ति भूतानि कुलिङ्गशकुनिर्यथा ॥ २.६४.२० ॥
Um verso não instrui o cantor, por mais que ele o cante; os seres voltam à sua natureza, como a ave kuliṅga.
2.64.21
नूनं प्रकृतिरेषा ते जघन्या नात्र संशयटः ।
नदीसुतत्वात्ते चित्तं चञ्चलं न स्थिरं स्मृतम् ॥ २.६४.२१ ॥
Certamente esta é a tua natureza, vil; não há dúvida disso. Por seres filho de um rio, a tua mente é considerada inquieta, não firme.
2.64.22
अतः पापीयसी चैषां पाण्डवानामपीष्यते ।
येषामर्च्यतमः कृष्णस्त्वं च येषां प्रदर्शकः ॥ २.६४.२२ ॥
Portanto, também a natureza destes Pāṇḍavas é considerada mais perversa — aqueles cujo mais honrado é Kṛṣṇa e cujo guia és tu.
2.64.23
धर्मवांस्त्वमधर्मज्ञः सतां मार्गादवप्लुतः ।
को हि धर्मिणमात्मानं जानञ्ज्ञानविदां वरः ॥ २.६४.२३ ॥
Tu, embora justo, conheces a injustiça e te afastaste do caminho dos bons. Pois quem, o melhor dos sábios, se saberia justo?
2.64.24
कुर्याद्यथा त्वया भीषम कृतं धर्ममवेक्षता ।
चेत्त्वं धर्मं विजानासि यदि प्राज्ञा मतिस्तव ॥ २.६४.२४ ॥
Se entendes o dharma e a tua inteligência é sábia, quem mais agiria como tu agiste, tendo em vista o dharma?
2.64.25
अन्यकामा हि धर्मज्ञा कन्यका प्राज्ञमानिना ।
अम्बा नामेति भद्रं ते कथं साऽपहृता त्वया ॥ २.६४.२५ ॥
Que a boa sorte esteja contigo! Aquela donzela, que conhece o dharma, amava outro; como levaste Ambā, tu que te julgas sábio?
2.64.26
तां त्वयाऽपहृतां भीष्म कन्यां नैषितवान्नृपः ।
भ्राता विचित्रवीर्यस्ते सतां मार्गमनुस्मरन् ॥ २.६४.२६ ॥
Ó Bhīṣma, aquela donzela que levaste não foi aceite pelo teu irmão, o rei Vicitravīrya, que deveria lembrar-se do caminho dos bons.
2.64.27
भार्ययोर्यस्य चान्येन मिषतः प्राज्ञमानिनः ।
तव जातान्यपत्यानि सज्जनाचरिते पथि ॥ २.६४.२७ ॥
Embora tivesse duas esposas, e enquanto outro observava, nasceram filhos de ti, que te julgas sábio, no caminho trilhado pelas pessoas boas.
2.64.28
को हि धर्मोऽस्ति ते भीषम ब्रह्मचर्यमिदं वृथा ।
यद्धारयसि मोहाद्वा क्लीबत्वाद्वा न संशयः ॥ २.६४.२८ ॥
Ó Bhīṣma, qual é o teu dharma? Este celibato que observas é vão; mantê-lo por ilusão ou por impotência, não há dúvida.
2.64.29
न त्वं तव धर्मज्ञ पश्याम्युपचरं क्वचित् ।
न हि ते सेविता वृद्धा य एवं धर्ममब्रवीः ॥ २.६४.२९ ॥
Ó conhecedor do dharma, não vejo em ti cortesia alguma; nunca serviste os anciãos, e no entanto falas assim do dharma.
2.64.30
इष्टं दत्तमधीतं च यज्ञाश्च बहुदक्षिणाः ।
सर्वमेतदपत्यस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ २.६४.३० ॥
Sacrifícios realizados, dádivas oferecidas, os Vedas estudados e sacrifícios com grandes honorários: tudo isto não vale sequer a décima sexta parte de uma descendência.
2.64.31
व्रतोपवासैर्बहुभिः कृतं भवति भीष्म यत् ।
सर्वं तदनपत्यस्य मोघं भवति निश्चयात् ॥ २.६४.३१ ॥
Ó Bhīṣma, tudo o que se faz de muitas maneiras por votos e jejuns torna-se, sem dúvida, vão para o homem sem descendência.
2.64.32
सोऽनपत्यश्च वृद्धश्च मिथ्याधर्मानुशासनात् ।
हंसवत्त्वमपीदानीं ज्ञातिभ्यः प्राप्नुया वधम् ॥ २.६४.३२ ॥
Aquele sem descendência e velho, por ensinar falso dharma, foi como um cisne; agora também tu receberás a morte pelas mãos dos teus próprios parentes.
2.64.33
एवं हि कथयन्त्यन्ये नरा ज्ञानविदः पुरा ।
भीष्म यत्तदहं सम्यग्वक्ष्यामि तव शृण्वतः ॥ २.६४.३३ ॥
Assim dizem outros homens que conheciam a sabedoria, em tempos antigos; Ó Bhīṣma, isso te direi com exatidão enquanto escutas.
2.64.34
वृद्धः किल समुद्रान्ते कश्चिद्धंसोऽभवत्पुरा ।
धर्मवागन्यथावृत्तः पक्षिणः सोऽनुशास्ति च ॥ २.६४.३४ ॥
Diz-se que outrora, à beira do oceano, havia um velho cisne, falante do dharma mas de conduta diversa, que instruía as aves.
2.64.35
धर्म चरत माऽधर्ममिति तस्य वचः किल ।
पक्षिणः शुश्रुवुर्भीष्म सततं धर्मवादिनः ॥ २.६४.३५ ॥
As suas palavras, «pratica o dharma, não faças o adharma», as aves certamente ouviram; Ó Bhīṣma, as aves que sempre falam do dharma ouviam-nas constantemente.
2.64.36
हंसस्य तु वचः श्रुत्वा मुदिताः सर्वपक्षिणः ।
ऊचुश्चैव स्वगा हंसं परिवार्य च सर्वशः ॥ २.६४.३६ ॥
Mas, ao ouvir as palavras do cisne, todas as aves se alegraram; e, cercando-o por todos os lados, falaram-lhe.
2.64.37
कथयस्व भवान्सर्वं पक्षिणां तु समासतः ।
को हि नाम द्विजश्रेष्ठ ब्रूहि नो धर्म उत्तमः ॥ २.६४.३७ ॥
Explique-nos tudo brevemente, ó melhor dos nascidos duas vezes; diz-nos qual é o dharma supremo.
2.64.38
प्रजास्वहिंसा धर्मो वै हिंसाऽधर्मः खगव्रजाः ।
एतदेवानुबोद्धव्यं धर्माधर्मः समासतः ॥ २.६४.३८ ॥
A não violência para com os seres vivos é o dharma, e a violência é o adharma, ó bandos de aves. Isto é o que deve ser compreendido, em suma, como dharma e adharma.
2.64.39
वृद्धहंसवचः श्रुत्वा पक्षिणस्ते सुसंहिताः ।
ऊचुश्च धर्मलुब्धास्ते स्मयमाना इवाण्डजाः ॥ २.६४.३९ ॥
Ao ouvir as palavras do velho cisne, aquelas aves, bem reunidas e ávidas de dharma, falaram como que sorrindo.
2.64.40
धर्मं यः कुरुते नित्यं लोके धीरतरोऽण्डजः ।
स यत्र गच्छेद्धर्मात्मा तन्मे ब्रूहीह तत्त्वतः ॥ २.६४.४० ॥
O pássaro que pratica constantemente o dharma no mundo e é o mais firme: para onde vai esse de alma dhármica? Diz-me aqui verdadeiramente.
2.64.41
बाला यूयं न जानीध्वं धर्मसूक्ष्मं विहङ्गमाः ।
धर्मं यः कुरुते लोके सततं शुभबुद्धिना।
न चायुषोऽन्ते स्वं देहं त्यक्त्वा स्वर्गं स गच्छति ॥ २.६४.४१ ॥
Ó aves, sois crianças e não conheceis a sutileza do dharma. Quem pratica constantemente o dharma no mundo com boa mente, ao fim da vida abandona o seu corpo e vai para o céu.
2.64.42
तथाऽहमपि च त्यक्त्वा काले देहमिमं द्विजाः ।
स्वर्गलोकं गमिष्यामि इयं धर्मस्य वै गतिः ॥ २.६४.४२ ॥
Igualmente, eu também, a seu tempo, tendo abandonado este corpo, irei ao mundo celeste. Este é o caminho do dharma.
2.64.43
एवं धर्मकथां चक्रे स हंसः पक्षिणां भृशम् ।
पक्षिणः शुश्रुवुर्भीष्म सततं धर्ममेव ते ॥ २.६४.४३ ॥
Assim o cisne falou muito às aves sobre o dharma; ó Bhīṣma, as aves sempre ouviram apenas o dharma.
2.64.44
अथास्य भक्ष्यमाजह्रुः समुद्रजलचारिणः ।
अण्डजा भीष्म तस्यान्ये धर्मार्थमिति शुश्रुम ॥ २.६४.४४ ॥
Então os seres nascidos de ovos que vivem nas águas do mar trouxeram-lhe alimento; ó Bhīṣma, ouvimos que outros também o trouxeram por causa do dharma.
2.64.45
ते च तस्य समभ्याशे निक्षिप्याण्डानि सर्वशः ।
समुद्राम्भस्यमोदन्त चरन्तो भीष्म पक्षिणः ॥ २.६४.४५ ॥
E eles, depositando todos os seus ovos perto dele, alegravam-se movendo-se pela água do mar; ó Bhīṣma.
2.64.46
तेषामण्डानि सर्वेषां भक्षयामास पापकृत् ।
स हंसः सम्प्रमत्तानामप्रमत्तः स्वकर्मणि ॥ २.६४.४६ ॥
O malvado comeu os ovos de todos eles; aquele cisne, entre os desatentos, era vigilante no seu próprio dever.
2.64.47
ततः प्रक्षीयमाणेषु तेषु तेष्वण्डजोऽपरः ।
अशङ्कत महाप्राज्ञः स कदाचिद्ददर्श ह ॥ २.६४.४७ ॥
Então, à medida que os ovos deles diminuíam um a um, outro ser nascido de ovo, muito sábio, passou a desconfiar; e uma vez, de fato, o viu.
2.64.48
ततः सङ्कथयामास दृष्ट्वा हंसस्य किल्बिषम् ।
तेषां परमदुःखार्तः स पक्षी सर्वपक्षिणाम् ॥ २.६४.४८ ॥
Então, tendo visto a falta do cisne, aquela ave, atormentada pela grande dor deles, começou a contá-la a todas as aves.
2.64.49
ततः प्रत्यक्षतो दृष्ट्वा पक्षिणस्ते समीपगाः ।
निजघ्नस्तं तदा हंसं मिथ्यावृत्तं कुरूद्वह ॥ २.६४.४९ ॥
Então aquelas aves próximas, tendo-o visto às claras, mataram naquele mesmo instante aquele cisne de conduta falsa, ó melhor dos Kurus.
2.64.50
एवं त्वां हंसधर्माणमपीमे वसुधाधिपाः ।
निहन्युर्भीष्म सङ्क्रुद्धाः पक्षिणस्तं यथाण्डजम् ॥ २.६४.५० ॥
Assim também a ti, que tens a natureza de cisne, estes senhores da terra, grandemente irados, matariam, ó Bhīṣma, como as aves matam o nascido do ovo.
2.64.51
गाथामप्यत्र गायन्ति ये पुराणविदो जनाः ।
भीष्म यां तां च ते सम्यक्वथयिष्यामि भारत ॥ २.६४.५१ ॥
E aquela gāthā que aqui cantam as pessoas versadas nos Purāṇas, também a contarei a ti cabalmente, ó Bhīṣma, ó descendente de Bharata.
2.64.52
अन्तरात्मन्यभिहते रौषि पत्ररथाशुचि ।
अण्डभक्षणकर्मैतत्तव वाचमतीयते ॥ २.६४.५२ ॥
Quando o eu interior é atingido, rugês impuro, ó carro de aves; este ato de comer ovos ultrapassa a tua própria palavra.