Mahābhārata · Adhyāya 4.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.5.1
कर्माण्युक्तानि युष्माभिर्यानि तानि चरिष्यथ ।
मम चापि यथा बुद्धिरुचिता हि विनिश्चयात् ॥ ४.५.१ ॥
Realizareis as tarefas que vos foram atribuídas; e o meu próprio juízo, segundo a decisão tomada, também a considera adequada.
4.5.2
पुरोहितोऽयमस्माकमग्निहोत्राणि रक्षतु ।
सूतपौरोगवैः सार्धं द्रुपदस्य निवेशने ॥ ४.५.२ ॥
Que este nosso sacerdote guarde os sacrifícios do fogo, junto com os cocheiros e cozinheiros, na residência de Drupada.
4.5.3
इन्द्रसेनमुखाश्चेमे रथानादाय केवलान् ।
यान्तु द्वारवतीं शीघ्रमिति मे वर्तते मतिः ॥ ४.५.३ ॥
Que Indrasena e os outros sigam depressa para Dvārakā, levando apenas os carros; tal é o meu parecer.
4.5.4
इमाश्च नार्यो द्रौपद्याः सर्वाश्च परिचारिका ।
पाञ्चालानेव गच्छन्तु सूतपौरोगवैः सह ॥ ४.५.४ ॥
Que estas mulheres e todas as criadas de Draupadī vão aos Pāñcālas, junto com os cocheiros e cozinheiros.
4.5.5
सर्वैरपि च वक्तव्यं न प्राज्ञायन्त पाण्डवाः ।
अर्धरात्रे महात्मानो भिक्षादान्ब्राह्मणानपि।
गता ह्यस्मानपाहाय सर्वे द्वैतवनादिति ॥ ४.५.५ ॥
Todos devem dizer que os Pāṇḍavas não devem ser reconhecidos: à meia-noite, os magnânimos, até os brâmanes que dão esmolas, partiram da floresta de Dvaita, deixando-nos todos para trás.
4.5.6
एवं तेऽन्योन्यमामन्त्र्य कर्माण्युक्त्वा पृथक्पृथक् ।
धौम्यमामन्त्रयामासुः स च तान्मन्त्रमब्रवीत् ॥ ४.५.६ ॥
Assim, tendo-se despedido uns dos outros e declarado separadamente as suas tarefas, despediram-se de Dhaumya; e ele lhes falou este conselho.
4.5.7
तानन्वशात्स धर्मात्मा सर्वधर्मविशेषवित् ।
धौम्यः पुरोहितो राजन्पाण्डवान्पुरुषर्षभान् ॥ ४.५.७ ॥
O de alma justa Dhaumya, sacerdote doméstico e conhecedor de todas as particularidades do dharma, instruiu-os, ó rei, aqueles touros entre os homens, os Pāṇḍavas.
4.5.8
विदितं वै यथा सर्वं लोके वृत्तमिदं नृप ।
विदिते चापि वक्तव्यं सुहृद्भिरनुरागतः ॥ ४.५.८ ॥
Sabes, ó rei, como tudo isto se passa no mundo. Mesmo o que se sabe deve ser dito pelos amigos, por afeição.
4.5.9
अतोऽहमभिवक्ष्यामि हेतुमात्रं निबोधत ।
हन्तेमां राजवसतिं राजपुत्रा ब्रवीमि वः।
यथा राजकुलं प्राप्य चरन्प्रोष्य न रिष्यति ॥ ४.५.९ ॥
Por isso vos direi apenas a razão; ouvi. Vamos, príncipes, digo-vos como, tendo chegado à casa real e aí andando e morando, não se perderá.
4.5.10
दुर्वासमेव कौरव्य जातेन कुरुवेश्मनि ।
अमानितेन मानार्ह गूढेन परिवत्सरम् ॥ ४.५.१० ॥
Vive um ano oculto, ó Kaurava, na casa dos Kuru onde nasceste, sem honras embora digno delas, escondido.
4.5.11
दिष्टद्वारो लभेद्द्रष्टुं राजस्वेषु न विश्वसेत् ।
न चानुशिष्याद्राजानमपृच्छन्तं कदाचन ॥ ४.५.११ ॥
Só quem obteve entrada pela porta devida deve ver o rei; não se deve confiar nos bens reais; e nunca se deve instruir o rei quando ele não perguntou.
4.5.12
तूष्णीं त्वेनमुपासीत काले समभिपूजयेत् ॥ ४.५.१२ ॥
Mas deve servi-lo em silêncio e honrá-lo bem no tempo certo.
4.5.13
असूयन्ति हि राजानो जनाननृतवादिनः ।
तथैव चावमन्यन्ते मन्त्रिणं वादिनं मृषा ॥ ४.५.१३ ॥
Os reis invejam os que falam falsamente e, da mesma forma, desprezam o conselheiro que diz mentiras.
4.5.14
विदिते चास्य कुर्वीत कार्याणि सुलघून्यपि ।
एवं विचरतो राज्ञि न क्षतिर्जायते क्वचित् ॥ ४.५.१४ ॥
Tendo-o sabido, deve-se executar mesmo as menores tarefas; pois a um rei que assim procede nunca advém dano.
4.5.15
पाण्डवाग्निरयं लोके सर्वशस्त्रमयो महान ।
भर्ता गोप्ता च भूतानां राजा पुरुषविग्रहः ॥ ४.५.१५ ॥
Este rei, fogo dos Pāṇḍavas, é grande no mundo, cheio de todas as armas; é o sustentador e protetor dos seres, um corpo em forma humana.
4.5.16
सर्वात्मना वर्तमानं यथा दोषो न संस्पृशेत् ।
राजानमुपतिष्ठन्तं तस्य वृत्तं निबोधत ॥ ४.५.१६ ॥
Compreenda a conduta de quem serve ao rei, comportando-se em tudo de modo que nenhuma falta o toque.
4.5.17
क्षत्रियं चैव सर्पं च ब्राह्मणं च बहुश्रुतम् ।
नावमन्येत मेधावी कृशानपि कदाचन ॥ ४.५.१७ ॥
O sábio nunca deve desprezar um guerreiro, uma serpente ou um brâmane erudito, mesmo que estejam fracos.
4.5.18
एतत्रयं च पुरुषं निर्दहेदवमानितम् ।
राजा तस्माद्बुधैर्नित्यं पूजनीयः प्रयत्नतः ॥ ४.५.१८ ॥
Estes três, quando desprezados, queimam o homem; por isso, os sábios devem sempre honrar o rei com cuidado.
4.5.19
नातिवर्तेत मर्यादां पुरुषो राजसंमतः ।
व्यवहारं पुनर्लोके मर्यादां पण्डिता विदुः ॥ ४.५.१९ ॥
O homem aprovado pelo rei não deve transgredir o limite. No mundo, os sábios conhecem o limite da conduta.
4.5.20
न हि पुत्रं न नप्तारं न भ्रातरमरिन्दम ।
समतिक्रान्तमर्यादं पूजयन्ति पराधिपाः ॥ ४.५.२० ॥
Ó domador de inimigos, os senhores estrangeiros não honram quem transgrediu o limite, mesmo que seja filho, neto ou irmão.
4.5.21
गच्छन्नपि परां भूतिं भूमिपालनियोजितः ।
जात्यन्ध इव मन्येत मर्यादामनुचिन्तयन् ॥ ४.५.२१ ॥
Mesmo que o servidor nomeado pelo rei alcance grande prosperidade, deve sempre considerar o limite e se ver como se fosse cego de nascença.
4.5.22
धृष्टो द्वारं सदा पश्यन्न च राजसु विश्वसेत् ।
तदेवासनमन्विच्छेद्यत्र नाभिलषेत्परः ॥ ४.५.२२ ॥
O homem ousado deve sempre vigiar a porta e não confiar nos reis. Deve buscar aquele assento que outro não desejaria.
4.5.23
यत्रोपविष्टः संकल्पं नोपहन्याद्बलीयसः ।
तदासनं राजकुले ईप्सेत पुरुषो वसन् ॥ ४.५.२३ ॥
Onde, sentado, não se obstrua o propósito de um mais forte, aí deve desejar sentar-se o homem que vive na casa real.
4.5.24
यथैनं यत्र चासीनं शङ्कयेद्दुष्टचरिणम् ।
न तत्रोपविशेज्जातु यो राजवसतिं वसेत् ॥ ४.५.२४ ॥
Onde se suspeitaria que o homem sentado tem conduta perversa, nunca se deve sentar ali. Quem habita a residência real deve agir assim.
4.5.25
स्वभूमौ काममासीत तिष्ठेद्वा राजसन्निधौ ।
न त्वेवासनमन्यस्य प्रार्थयेत कदाचन ॥ ४.५.२५ ॥
Que se sente como quiser em seu próprio terreno ou permaneça de pé na presença do rei; mas nunca deve desejar o assento de outro.
4.5.26
परासनगतं ह्येनं परस्य परिचारकाः ।
परिषद्यपकर्षेयुः परिहास्येत शत्रुभिः ॥ ४.५.२६ ॥
Pois quem estiver sentado no assento de outro será arrastado para fora da assembleia pelos servos alheios, e será zombado pelos inimigos.
4.5.27
नित्यं विप्रतिषिद्धं तत्पुरस्तादासनं मतम् ।
अर्थार्थं हि यदा भृत्यो राजानमुपतिष्ठते ॥ ४.५.२७ ॥
Um assento colocado à frente é sempre considerado proibido quando um servo atende o rei por interesse.
4.5.28
दक्षिणं वाऽथ वामं वा भागमाश्रित्य पण्डितः ।
तिष्ठेद्विनीतवद्राजन्न पुरस्तान्न पृष्ठतः।
राक्षिणामात्तशस्त्राणां पश्चात्स्थानं विधीयते ॥ ४.५.२८ ॥
O sábio, apoiando-se no lado direito ou esquerdo, deve permanecer de pé com humildade, ó rei, nem à frente nem atrás; o lugar atrás dos guardas armados é o prescrito.
4.5.29
मातृगोत्रे स्वगोत्रे वा नाम्ना शीलेन वा पुनः ।
संग्रहार्थं मनुष्याणां नित्यमाभाषिता भवेत् ॥ ४.५.२९ ॥
Para conquistar o favor dos homens, deve-se sempre falar com eles, dirigindo-se a eles pelo nome da linhagem materna ou da própria, ou por seu caráter.
4.5.30
पूज्यमानोपि यो राज्ञा नरो न प्रतिपूजयेत् ।
नैनमाराधयेज्जातु शास्ता शिष्यानिवालसान् ॥ ४.५.३० ॥
Um homem que, embora honrado pelo rei, não lhe retribui a honra, nunca poderá agradar o rei, assim como um mestre não consegue agradar discípulos preguiçosos.
4.5.31
नास्य युग्यं न पर्यङ्कं नासनं न रथं तथा ।
आरोहेत्संमतोऽस्मीति यो राजवसतिं वसेत् ॥ ४.५.३१ ॥
Quem habita na morada do rei não deve, pensando «sou honrado», subir em seu veículo, leito, assento ou carro.
4.5.32
यो वै गृहेभ्यः प्रवसन्क्रियमाणमनुस्मरन् ।
उत्थाने नित्यसंकल्पो निस्तन्द्रीः संघतात्मवान् ॥ ४.५.३२ ॥
Quem, embora longe de casa, recorda o que se faz, sempre firme em sua resolução de agir, livre da preguiça e senhor de si.
4.5.33
परीतः क्षुत्पिपासाभ्यां विहाय परिदेवनम् ।
दुःखेन सुखमन्विच्छेद्यो राजवसतिं वसेत् ॥ ४.५.३३ ॥
Ainda que cercado pela fome e pela sede, abandonando o lamento, quem busca a felicidade através do sofrimento deve morar na morada do rei.
4.5.34
करिष्याम्यहमित्येव यः स राजसु सिध्यति ॥ ४.५.३४ ॥
Quem pensa «eu farei» prospera entre os reis.
4.5.35
उष्णे वा यदि वा शीते रात्रौ वा यदि वा दिवा ।
आदिष्टो न विकल्पेत यः स राजसु सिद्ध्यति ॥ ४.५.३५ ॥
Seja com calor ou frio, de noite ou de dia, quem, quando ordenado, não hesita prospera entre os reis.
4.5.36
नैव प्राप्तोऽवमन्येत सदाऽमात्यो विशारदः ।
मानं प्राप्तो न हृष्येत न व्यथेच्च विमानितः ।
ऋदुर्मृदुः सत्यवादो यः स राजसु सिद्ध्यति ॥ ४.५.३६ ॥
Um ministro hábil, mesmo tendo obtido favor, nunca deve desprezar ninguém; tendo recebido honra, não deve alegrar-se, e quando humilhado, não deve afligir-se. Quem é reto, gentil e veraz triunfa entre os reis.
4.5.37
नैव लाभाद्धर्षमियान्न व्यथेच्च विमानितः ।
समः पूर्णतुलेव स्याद्यो राजवसतिं वसेत् ॥ ४.५.३७ ॥
Quem não se alegra com o ganho nem se aflige quando é humilhado, mas permanece equilibrado como uma balança cheia, que habite a morada do rei.
4.5.38
अल्पेच्छो धृतिमान्राजञ्छायेवानुगतः सदा ।
दक्षः प्रदक्षिणो धीरः स राजवसतिं वसेत् ॥ ४.५.३८ ॥
Ó rei, quem tem poucos desejos, é firme, segue sempre como uma sombra, é hábil, destro e sábio, que habite a morada do rei.
4.5.39
इतिहासपुराणज्ञः कुशलः सत्कथासु च ।
वदान्यः सत्यवाक्वापि यो राजवसतिं वसेत् ॥ ४.५.३९ ॥
Quem conhece as histórias e os Purāṇas, é hábil nos bons discursos, generoso e veraz na fala, que habite a morada do rei.
4.5.40
न मिथो भाषितं राज्ञो मनुष्येषु प्रकाशयेत् ।
यं चासूयन्ति राजानः पुरुषं नो वदेच्च तम् ॥ ४.५.४० ॥
Não deve revelar entre os homens as palavras confidenciais do rei, nem falar de um homem que os reis invejam.
4.5.41
नैषां कर्मसु संयुक्तो धनं किंचिदुपस्पृशेत् ।
प्राप्नुयादाददानो वा बन्धं वा वधमेव वा ॥ ४.५.४१ ॥
Quem estiver envolvido nos negócios deles não deve tocar nem um pouco de suas riquezas; ao tomá-la obteria cadeias ou mesmo a morte.
4.5.42
हुल्योपस्थितयोः पश्य मम चान्यस्य चोभयोः ।
अन्यं पुष्णाति मद्धीनमिति धीरो न मुह्यति ॥ ४.५.४२ ॥
Olha os dois presentes no hulya, o meu e o de outro; um alimenta o outro, e privado de mim alimenta outro; assim pensando, o firme não se confunde.
4.5.43
श्रेयांसं हि परित्यज्य वैद्यं कर्मणिकर्मणि ।
पापीयांसं प्रकुर्वीरञ्शीलमेषां तथाविधम् ॥ ४.५.४३ ॥
Tendo deixado de lado o melhor e o sábio, quem nomeia o pior para cada tarefa — o caráter deles é desse tipo.
4.5.44
नैषां दारेषु कुर्वीत प्राज्ञो मैत्रीं कथंचन ।
रक्षणं तु न सेवेत यो राजवसतिं वसेत् ॥ ४.५.४४ ॥
O sábio não deve, de modo algum, fazer amizade com as esposas deles; quem habita a residência do rei não deve buscar a proteção delas.
4.5.45
यदा ह्यभिसमीक्षेत प्रेष्यं स्त्रीभिः समागतम् ।
बुद्धिः परिभवेत्तस्य राजा शङ्केत वा पुनः ॥ ४.५.४५ ॥
Quando se vê um servo reunido com mulheres, seu juízo se perde, e o rei deve voltar a suspeitar dele.
4.5.46
शङ्कितस्य पुनः स्त्रीषु कस्य भृत्यस्य भूमिपः ।
जीवितं साधु मन्येत प्रकृतिस्थो बलात्कृतः ॥ ४.५.४६ ॥
Como o rei consideraria bem a vida de um servo novamente suspeito entre mulheres, que permanece em sua natureza mas é contido pela força?
4.5.47
हर्षवस्तुषु चाप्यत्र वर्तमानेषु केषु चित् ।
नातिगाढं प्रहृष्येत तान्येवास्यानुपूजयेत् ॥ ४.५.४७ ॥
Mesmo quando aqui ocorrem algumas coisas alegres, ele não deve se alegrar em excesso; deve honrá-lo de acordo com essas mesmas coisas.
4.5.48
हर्षाद्धि मन्दः पुरुषः स्वैरं कुर्वीत वैकृतम् ।
तदस्यान्तःपुरे वृत्तमीक्षां कुर्वीत भूमिपः ॥ ४.५.४८ ॥
Pois um homem tolo, por alegria, pode cometer livremente um ato impróprio; por isso o rei deve vigiar a conduta de seus aposentos internos.
4.5.49
अन्तःपुरगतं ह्येनं स्त्रियः क्लीबाश्च सर्वतः ।
वर्तमानं यथावच्च कुत्सयेयुरसंशयम् ॥ ४.५.४९ ॥
As mulheres e os eunucos dos aposentos interiores, sem dúvida, o censurarão por todos os lados, conforme o seu comportamento.
4.5.50
तस्माद्गम्भीरमात्मानं कृत्वा हर्षं नियम्य च ।
नित्यमन्तःपुरे राज्ञो न वृत्तं कीर्तयेद्बहिः ॥ ४.५.५० ॥
Portanto, mantendo-se grave e controlando sua alegria, nunca deve divulgar fora os assuntos dos aposentos interiores do rei.
4.5.51
यथा हि सुमहामन्त्रो भिद्यमानो हरेत्सुखम् ।
एवमन्तःपुरे वृत्तं श्रूयमाणं बहिर्भवेत् ॥ ४.५.५१ ॥
Assim como um conselho muito secreto, quando divulgado, roubaria a felicidade, também os assuntos dos aposentos interiores, uma vez ouvidos, tornar-se-iam conhecidos do lado de fora.
4.5.52
या तु वृत्तिरबाह्यानां बाह्यानामपि केवलम् ।
उभयेषां समस्तानां शृणु राजोपजीविनाम् ॥ ४.५.५२ ॥
Ouve o modo de vida que pertence somente aos de dentro e aos de fora, de todos os que vivem do rei, dos dois tipos.
4.5.53
न स्त्रियो जातु मन्येत बाह्ये वाभ्यन्तरेऽपि वा ।
अनुजीविनां नरेन्द्रस्तु सृजेद्धि सुमहद्भयम् ॥ ४.५.५३ ॥
Um rei nunca deve confiar nas mulheres, quer de fora quer de dentro, nem nos que dependem do rei, pois podem criar um grande temor.
4.5.54
मत्वाऽस्य प्रियमात्मानं राजरत्नानि राजवत् ।
अराजा राजयोग्यानि नोपयुञ्जीत पण्डितः ॥ ४.५.५४ ॥
Considerando-se querido do rei, quem não é rei não deve usar as joias reais, próprias de um rei, como se fosse rei; o sábio não deve fazê-lo.
4.5.55
अराजानं हि रत्नानि राजकान्तानि राजवत् ।
भुञ्जानं तं नरं राजा न तितिक्षेत जीवितम् ॥ ४.५.५५ ॥
Um homem que não é rei e que desfruta das joias e bens reais como um rei faria, o rei não o tolerará por toda a vida.
4.5.56
तस्मादव्यक्तभोगेन भोक्तव्यं भूतिमिच्छता ।
तुल्यभोगं हि राजा तु भृत्यं कोपेन योजयेत् ॥ ४.५.५६ ॥
Portanto, quem deseja prosperidade deve desfrutar de modo discreto; pois, se o rei conceder ao servo um gozo igual, pode levá-lo à ira.
4.5.57
न चापत्येन संप्रीतिं राज्ञः कुर्वीत केनचित् ।
अधिक्षिप्तमनर्थं च द्वेष्यं च परिवर्जयेत् ॥ ४.५.५७ ॥
Nem se deve formar afeição estreita com ninguém, por meio da descendência junto ao rei; deve-se evitar o que insulta, o que causa dano e o odiado.
4.5.58
एतां हि सेवमानस्य नरसीमां चतुर्विधाम् ।
द्विधा विच्छिद्यते मूलं राजमूलोपसेविनः ॥ ४.५.५८ ॥
Pois, para quem serve o rei, se se ultrapassam estes quatro tipos de limite humano, a raiz se corta em duas.
4.5.59
एतैस्तु विपरीता या नरसीमा नराधमैः ।
तथा कुर्वीत संसर्गं न विरोधं कथंचन ॥ ४.५.५९ ॥
Mas o oposto destas, o limite humano seguido pelos homens vis: deve-se manter associação conforme ele, mas nunca inimizade de forma alguma.
4.5.60
बन्धुभिश्च नरेन्द्रस्य बलवद्भिश्च मानवैः ।
साधु मन्येत संसर्गं न विरोधं कथंचन ॥ ४.५.६० ॥
Com os parentes do rei e com homens poderosos deve-se considerar boa a associação, mas nunca a inimizade de forma alguma.
4.5.61
ताभ्यां तु नरसीमाभ्यां विरुद्धस्याल्पतेजसः ।
प्रथमं छिद्यते मूलं द्वितीयं जायते भयम् ॥ ४.५.६१ ॥
Por essas duas fronteiras de homens, a raiz de quem se opõe, de pouco vigor, é primeiro cortada; em segundo lugar, nasce o medo.
4.5.62
उद्धतानां च यो वेषः कुहकानां च यो भवेत् ।
राजवेषं च विस्पष्टं सेवमानो न वर्धते।
इतराभ्यां तु वेषाभ्यां परिहास्येत बान्धवैः ॥ ४.५.६२ ॥
O traje dos arrogantes e o dos enganadores, e o traje real manifesto: quem o pratica não prospera; e com os outros dois trajes será ridicularizado pelos parentes.
4.5.63
अपुंभिश्चैव पुंभिश्च स्त्रीभिः स्त्रीदर्शिभिर्नरैः ।
शक्ये सति न संभाषां जातु कुर्वीत कर्हिचित् ॥ ४.५.६३ ॥
Quando for possível, nunca se deve conversar com não-homens, com homens, com mulheres ou com homens que olham para mulheres.
4.5.64
प्रतिसंभाषमाणो हि त्रिभिरेतैरचेतनः ।
श्येनः पेशीमिवादत्ते पुरुषो भूतिमात्मनः ॥ ४.५.६४ ॥
O homem insensato que responde em conversa a esses três toma para si a própria prosperidade, como o falcão toma um pedaço de carne.
4.5.65
ये च राज्ञाऽभिसत्कारं लभेरन्कारणादिव ।
तैश्च सामन्तदूतैश्च न संसज्येत कर्हिचित् ॥ ४.५.६५ ॥
Com aqueles que recebem honra do rei por alguma razão, e com os senhores das fronteiras e os enviados, nunca se deve associar.
4.5.66
न चान्याचरितां भूमिमसंदिष्टो महीपतेः ।
उपसेवेत मेधावी यो राजवसतिं वसेत् ॥ ४.५.६६ ॥
Nem deve o sábio, sem ser ordenado pelo senhor da terra, aproximar-se de um lugar frequentado por outros; quem habita a morada do rei, que nela habite.
4.5.67
न च संदर्शने राज्ञां प्रबन्धमभिसंजपेत् ।
अपि चैतद्दरिद्राणां व्यलीकस्थानमुत्तमम् ॥ ४.५.६७ ॥
Nem na presença dos reis se deve prolongar a conversa ou murmurar; pois este é o lugar supremo de infortúnio, mesmo para os pobres.
4.5.68
अर्थकामा च या नारी राजानं स्यादुपस्थिता ।
अनुजीवी तथायुक्तां निध्यायन्दुष्यते च सः ॥ ४.५.६८ ॥
A mulher que, buscando riqueza e prazer, se apresenta ao rei, e também a que está empregada no serviço: quem a olha se arruína.
4.5.69
तस्मान्नारीं न निध्यायेत्तथायुक्तां विचक्षणः ।
तथा क्षुतं च वातं च निष्ठीवं चाचरेच्छनैः ॥ ४.५.६९ ॥
Portanto, o sábio não deve olhar para uma mulher assim empregada; e que espirre, solte gases e cuspa suavemente.
4.5.70
न नर्मसु हसेज्जातु मूढवृत्तिर्हि सा स्मृता ।
स्मितं तु मृदुपूर्वेण दर्शयीत प्रसादजम् ॥ ४.५.७० ॥
Nunca se deve rir das brincadeiras, pois isso é considerado conduta tola; antes, deve-se mostrar um sorriso nascido do favor, precedido de doçura.
4.5.71
न चाक्षौ न भुजौ जातु न च वाक्यं समाक्षिपेत् ।
न च तिर्यगवेक्षेत चक्षुर्भ्यां सम्यगाचरेत् ॥ ४.५.७१ ॥
Nunca se devem mover os olhos ou os braços, nem lançar palavras descuidadamente; nem olhar de soslaio; deve-se conduzir-se corretamente com os olhos.
4.5.72
भ्रुकुटिं च न कुर्वीत न चाङ्गुष्ठैर्लिखेन्महीम् ।
न च गाढं विजृम्भेत जातु राज्ञः समीपतः ॥ ४.५.७२ ॥
Não se deve franzir as sobrancelhas, nem traçar linhas no chão com os polegares, nem bocejar profundamente jamais na presença do rei.
4.5.73
न प्रशंसेन्ना चासूयेत्प्रियेषु च हितेषु च ।
स्तूयमानेषु वा तत्र दूष्यमानेषु वा पुनः ॥ ४.५.७३ ॥
Não elogies nem invejes os queridos e os bem-intencionados, nem quando ali alguém for louvado ou censurado.
4.5.74
अथ संदृश्यमानेषु प्रियेषु च हितेषु च ।
श्रूयमाणेषु वाक्येषु वर्णयेदमृतं यथा ॥ ४.५.७४ ॥
Então, quando os queridos e os bem-intencionados forem vistos, e suas palavras forem ouvidas, deve-se descrevê-los como néctar.
4.5.75
न राज्ञः प्रतिकूलानि सेवमानः सुखी भवेत् ।
पुत्रो वा यदि वा भ्राता यद्यप्यात्मसमो भवेत् ॥ ४.५.७५ ॥
Quem serve o que é contrário ao rei não será feliz, seja filho ou irmão, mesmo que seja igual a si mesmo.
4.5.76
अप्रमत्तो हि राजानं रञ्जयेच्छीलसंपदा ।
उत्थानेन तु मेधावी शौचेन विविधेन च ॥ ४.५.७६ ॥
O atento deve agradar o rei com a riqueza da boa conduta; e o sábio, com prontidão e com várias formas de pureza.
4.5.77
स्नानं हि वस्त्रशुद्धिश्च शारीरं शौचमुच्यते ।
असक्तिः प्राकृतार्थेषु द्वितीयं शौचमुच्यते ॥ ४.५.७७ ॥
O banho e a pureza das vestes chama-se pureza do corpo; a não adesão aos objetos mundanos chama-se a segunda pureza.
4.5.78
राजा भोजो विराट् सम्राट् क्षत्रियो भूपतिर्नृपः ।
य एतैः स्तूयते शब्दैः कस्तं नार्चितुमर्हति ॥ ४.५.७८ ॥
Rei, Bhoja, Virāṭa, imperador, kṣatriya, senhor da terra, governante: quem não honraria aquele que é louvado por estes títulos?
4.5.79
तस्माद्भक्त्या च युक्तः सन्सत्यवादी जितेन्द्रियः ।
मेधावी धृतिमान्प्राज्ञः संश्रयीत महीपतिम् ॥ ४.५.७९ ॥
Portanto, aquele que é devoto, veraz, senhor de seus sentidos, inteligente, firme e sábio deve buscar refúgio junto ao senhor da terra.
4.5.80
कृतज्ञं प्राज्ञमक्षुद्रं दृढभक्तिं जितेन्द्रियम् ।
वर्धमानं स्थितं स्थाने संश्रयीत महीपतिम् ॥ ४.५.८० ॥
Quem é grato, sábio, não mesquinho, de devoção firme, senhor de seus sentidos, próspero e firme em seu lugar deve buscar refúgio junto ao senhor da terra.
4.5.81
एष वः समुदाचारः समुद्दिष्टो यथाविधि ।
यथार्थान्संप्रपत्स्यन्ते पार्थ राजोपजीविनः ॥ ४.५.८१ ॥
Esta é a conduta apropriada que vos foi exposta segundo a regra. Ó filho de Pṛthā, os que vivem servindo o rei alcançarão seus objetivos.
4.5.82
संवत्सरमिमं तावदेवंशीला बुभूषथः ।
ततः स्वविषयं प्राप्य यथाकामं चरिष्यथ ॥ ४.५.८२ ॥
Por este ano, vivei assim, com tal conduta; depois, ao chegardes ao vosso próprio reino, agireis como desejardes.
4.5.83
तं तथेत्यब्रुवन्पार्थाः पितृकल्पं यशस्विनम् ।
प्रहृष्टाश्चाभिवाद्यैनमुपातिष्ठन्परंतपाः ॥ ४.५.८३ ॥
Os filhos de Pṛthā disseram àquele ilustre, semelhante a um pai: «Assim seja». Alegres, os queimadores de inimigos o saudaram e ficaram ao seu lado.
4.5.84
तेषां प्रतिष्ठमानानां मन्त्रांश्च ब्राह्मणोऽजपत् ।
भवाय राज्यलाभाय वीर्याय विजयाय च ॥ ४.५.८४ ॥
Enquanto se preparavam para partir, o brâmane recitou mantras por eles: pelo bem-estar, pela conquista do reino, pelo valor e pela vitória.
4.5.85
ततोऽब्रवीदसौ विप्रो वाचमाशीः प्रयुज्य च ।
स्वद्रव्यप्रतिलाभाय शत्रूणां मर्दनाय च ॥ ४.५.८५ ॥
Então aquele brâmane, proferindo palavras de bênção, disse: para recuperar a própria riqueza e para esmagar os inimigos.
4.5.86
स्वस्ति वोस्तु शिवः पन्था द्रक्ष्यामि पुनरागतान् ।
इत्युक्ता हृष्टमनसो गुरुणा तेन धीमता।
युधिष्ठिरमुखाः सर्वे गन्तुं समुपचक्रमुः ॥ ४.५.८६ ॥
"Que tenhais bem-estar; que o vosso caminho seja auspicioso; eu vos verei regressados." Assim exortados por aquele sábio mestre, todos, com o ânimo alegre e Yudhiṣṭhira à frente, começaram a partir.