Mahābhārata · Adhyāya 5.36

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Ler com significados

5.36.1

अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
आत्रेयस्य च संवादं साध्यानां चेति नः श्रुतम् ॥ ५.३६.१ ॥

Aqui, de fato, recita-se esta antiga história — o diálogo de Ātreya com os Sādhyas, como ouvimos.

5.36.2

चरन्तं हंसरूपेण महर्षिं संशितव्रतम् ।
साध्या देवा महाप्राज्ञं पर्यपृच्छन्त वै पुरा ॥ ५.३६.२ ॥

Ao grande sábio de votos firmes, o muito sábio que errava na forma de um cisne, os deuses Sādhya outrora fizeram perguntas.

5.36.3

साध्या देवा वयमेते महर्षे ।
दृष्ट्वा भवन्तं न शक्नुमोऽनुमातुम्।
श्रुतेन धीरो बुद्धिमांस्त्वं मतो नः ।
काव्यां वाचं वक्तुमर्हस्युदाराम् ॥ ५.३६.३ ॥

Ó grande sábio, nós, os deuses Sādhya, ao ver-te, não podemos inferir quem és. Pelo teu saber, consideramos-te firme e sábio; deves proferir palavras nobres e poéticas.

5.36.4

एतत्कार्यममराः संश्रुतं मे ।
धृतिः शमः सत्यधर्मानुवृत्तिः।
ग्रन्थिं विनीय हृदयस्य सर्वं ।
प्रियाप्रिये चात्मसमं नयीत ॥ ५.३६.४ ॥

Ó imortais, este é o dever que ouvi: firmeza, calma e seguir o dharma verdadeiro. Desatados todos os nós do coração, deve-se tratar o agradável e o desagradável como a si mesmo.

5.36.5

आक्रुश्यमानो नाक्रोशेन्मन्युरेव तितिक्षतः ।
आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति ॥ ५.३६.५ ॥

Quando és injuriado, não deves injuriar em troca; a ira de quem suporta queima o injuriador e obtém o seu mérito.

5.36.6

नाक्रोशी स्यान्नावमानी परस्य ।
मित्रद्रोही नोत नीचोपसेवी।
न चाभिमानी न च हीनवृत्तो ।
रूक्षां वाचं रुशतीं वर्जयीत ॥ ५.३६.६ ॥

Não deve ser um injuriador nem quem humilha outros; nem traidor de um amigo, nem quem serve aos vis. Nem orgulhoso nem de conduta baixa; deve evitar a palavra dura e ferina.

5.36.7

मर्माण्यस्थीनि हृदयं तथासू-
न्रूक्षा वाचो निर्दहन्तीह पुंसाम्।
तस्माद्वाचमुशतीं रूक्षरूपां ।
धर्मारामो नित्यशो वर्जयीत ॥ ५.३६.७ ॥

Palavras duras queimam aqui os pontos vitais dos homens, seus ossos, seu coração e até o seu sopro vital. Por isso, quem se deleita no dharma deve sempre evitar a palavra dura e ferina.

5.36.8

अरुन्तुदं परुषं रूक्षवाचं ।
वाक्कण्टकैर्वितुदन्तं मनुष्यान्।
विद्यादलक्ष्मीकतमं जननां ।
मुखे निबद्धां निर्ऋतिं वै वहन्तम् ॥ ५.३६.८ ॥

Quem fere e magoa os homens com os espinhos de palavras duras, amargas e ásperas deve ser tido como o mais nefasto entre as pessoas; carrega a ruína presa na boca.

5.36.9

परश्चेदेनमभिविद्ध्येत बाणै-
र्भृशं सुतीक्ष्णैरनलार्कदीप्तैः ।
विरिच्यमानोऽप्यतिरिच्यमानो ।
विद्यात्कविः सुकृतं मे दधाति ॥ ५.३६.९ ॥

Se outro o atravessa com flechas muito afiadas, ardentes como o fogo e o sol, e ele, mesmo ferido, permanece ainda mais firme, o sábio deve saber que ele carrega o meu mérito.

5.36.10

यदि सन्तं सेवति यद्यसन्तं ।
तपस्विनं यदि वा स्तेनमेव।
वासो यथा रङ्गवशं प्रयाति ।
तथा स तेषां वशमभ्युपैति ॥ ५.३६.१० ॥

Quer se sirva a um homem bom, a um mau, a um asceta ou mesmo a um ladrão, cai-se sob o domínio deles, como o tecido cai sob o poder da tinta.

5.36.11

अतिवादं न प्रवदेन्न वादये-
द्यो नाहतः प्रतिहन्यान्न घातयेत् ।
हन्तुं च यो नेच्छति पापकं वै ।
तस्मै देवाः स्पृहयन्त्यागताय ॥ ५.३६.११ ॥

Aquele que não profere palavras injuriosas nem provoca, que, atingido, não revida nem faz revidar, e que não deseja fazer o mal, é desejado pelos deuses.

5.36.12

अव्याहृतं व्याहृताच्छ्रेय आहुः ।
सत्यं वदेद्व्याहृतं तद्द्वितीयम्।
प्रियं वदेद्व्याहृतं तत्तृतीयं ।
धर्म्यं वदेद्व्याहृतं तच्चतुर्थम् ॥ ५.३६.१२ ॥

Dizem que o silêncio é melhor que falar. Se é preciso falar, que se fale a verdade — esta é a segunda; que se fale o agradável — esta é a terceira; que se fale o conforme ao dharma — esta é a quarta.

5.36.13

यादृशैः सन्निविशते यादृशांश्चोपसेवते ।
यादृगिच्छेच्च भवितुं तादृग्भवति पूरुषः ॥ ५.३६.१३ ॥

Uma pessoa torna-se como aqueles com quem convive e a quem serve, e como deseja ser.

5.36.14

यतो यतो निवर्तते ततस्ततो विमुच्यते ।
निवर्तनाद्धि सर्वतो न वेत्ति दुःखमण्वपि
न जीयते चानुजिगीषतेऽन्या-
न्न वैरकृच्चाप्रतिघातकश्च। ॥ ५.३६.१४ ॥

Daquilo de que se afasta, dali fica liberto; pois, afastando-se de todos os lados, não conhece sequer o menor sofrimento. Não é vencido, nem deseja vencer os outros; não cria inimizade e não revida.

5.36.15

निन्दाप्रशंसासु समस्वभावो ।
न शोचते हृष्यति नैव चायम् ॥ ५.३६.१५ ॥

Aquele cuja natureza é igual diante da censura e do elogio não se aflige nem se alegra.

5.36.16

भावमिच्छति सर्वस्य नाभावे कुरुते मनः ।
सत्यवादी मृदुर्दान्तो यः स उत्तमपूरुषः ॥ ५.३६.१६ ॥

Aquele que deseja o bem de todos e não põe a mente no mal, que fala a verdade, é gentil e dominado — esse é o melhor dos homens.

5.36.17

नानर्थकं सान्त्वयति प्रतिज्ञाय ददाति च ।
रन्ध्रं परस्य जानाति यः स मध्यमपूरुषः ॥ ५.३६.१७ ॥

Quem consola com propósito, dá o que prometeu e conhece a fraqueza alheia: esse é um homem mediano (madhyama-pūruṣa).

5.36.19

निराकरोति मित्राणि यो वै सोऽधमपूरुषः ॥ ५.३६.१९ ॥

Quem afasta seus amigos: esse é um homem vil (adhama-pūruṣa).

5.36.20

उत्तमानेव सेवेत प्राप्तकाले तु मध्यमान् ।
अधमांस्तु न सेवेत य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ ५.३६.२० ॥

Deve-se servir apenas aos melhores, e aos medianos no tempo oportuno; não se deve servir aos vis, se se deseja a própria prosperidade.

5.36.21

प्राग्नोति वै वित्तमसद्बलेन ।
नित्योत्थानात्प्रज्ञया पौरुषेण।
न त्वेव सम्यग्लभते प्रशंसां ।
न वृत्तमाप्नोति महाकुलानाम् ॥ ५.३६.२१ ॥

Pela força vil obtém-se riqueza, e também pelo esforço constante, sabedoria e virilidade; mas não se obtém o verdadeiro louvor, nem se alcança a conduta das grandes famílias.

5.36.22

महाकुलेभ्यः स्पृहयन्ति देवा ।
धर्मार्थनित्याश्च बहुश्रुताश्च।
पृच्छामि त्वां विदुरं प्रश्नमेतं ।
भवन्ति वै कानि महाकुलानि ॥ ५.३६.२२ ॥

Até os deuses anseiam pelas grandes famílias; assim também os constantes no dharma e no artha, e os muito instruídos. Vidura, faço-te esta pergunta: quais são as grandes famílias?

5.36.23

तपो दमो ब्रह्मवित्त्वं तितिक्षा ।
इज्या विवाहाः सान्त्वनं चान्नदानम्।
अष्टावेते नित्यमेवं भवन्ति ।
सतां गुणास्तानि महाकुलानि ॥ ५.३६.२३ ॥

Austeridade, domínio de si, conhecimento de Brahman, paciência, sacrifício, casamentos, consolo e a doação de alimento: essas oito sempre são assim; essas qualidades dos bons são as grandes famílias.

5.36.24

येषां न वृत्तं व्यथते न योनि-
श्चित्तप्रसादेन चरन्ति धर्मम्।
ये कीर्तिमिच्छन्ति कुले विशिष्टां ।
त्यक्तानृतास्तानि महाकुलानि ॥ ५.३६.२४ ॥

Aqueles cuja conduta e linhagem não se abalam, que praticam o dharma com mente serena, que desejam fama distinta em sua família e abandonaram a falsidade: esses são os grandes linhagens (mahākulāni).

5.36.25

अनिज्यया कुविवाहैर्वेदस्योत्सादनेन च ।
कुलान्यकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च ॥ ५.३६.२५ ॥

Pelo abandono do sacrifício, por casamentos impróprios, pela destruição do Veda e pela transgressão contra os brâmanes, as linhagens caem no estado de não-linhagem (akulatā).

5.36.26

देवद्रव्यनिनाशेन ब्रह्मस्वहरणेन च ।
कुलान्यकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च ॥ ५.३६.२६ ॥

Pela destruição dos bens dos deuses, pelo roubo da propriedade de um brâmane e pela transgressão contra os brâmanes, as linhagens caem no estado de não-linhagem (akulatā).

5.36.27

ब्राह्मणानां परिभवात्परिवादाच्च भारत ।
कुलान्यकुलतां यान्ति न्यासापहरणेन च ॥ ५.३६.२७ ॥

Ó Bhārata, pelo desprezo e a calúnia contra os brâmanes, e pelo desvio de depósitos confiados, as linhagens caem no estado de não-linhagem (akulatā).

5.36.28

कुलानि समुपेताननि गोभिः पुरुषतोऽर्थतः ।
कुलसंख्यां न गच्छन्ति यानि हीनानि वृत्ततः ॥ ५.३६.२८ ॥

As linhagens dotadas de gado, homens e riqueza, mas carentes de conduta, não alcançam a contagem de linhagem (kula-saṃkhyā).

5.36.29

वृत्ततस्त्वविहीनानि कुलान्यल्पधनान्यपि ।
कुलसङ्ख्यां च गच्छन्ति कर्षन्ति च महद्यशः ॥ ५.३६.२९ ॥

Já as linhagens que não carecem de conduta, mesmo com pouca riqueza, alcançam a contagem de linhagem (kula-saṃkhyā) e atraem grande renome (yaśas).

5.36.30

वृत्तं यत्नेन संरक्षेद्वित्तमेति च याति च ।
अक्षीणो वित्ततः क्षीणो वृत्ततस्तु हतो हतः ॥ ५.३६.३० ॥

Deve-se guardar a conduta com esforço; a riqueza vem e vai. Quem não diminui em riqueza, mas diminui em conduta, está arruinado, arruinado.

5.36.31

गोभिः पशुभिरश्वैश्च कृष्या च सुसमृद्धया ।
कुलानि न प्ररोहन्ति यानि हीनानि वृत्ततः ॥ ५.३६.३१ ॥

As famílias carentes de conduta não brotam, mesmo com vacas, gado, cavalos e uma agricultura muito próspera.

5.36.32

मा नः कुले वैरकृत्कश्चिदस्तु ।
राजा बद्धो मा परस्वापहारी ।
मित्रद्रोही नैकृतिकोऽनृती वा ।
पूर्वाशी वा पितृदेवातिथिभ्यः ॥ ५.३६.३२ ॥

Que ninguém em nossa família cause inimizade. Que um rei não seja preso. Que não haja ladrão da riqueza alheia, traidor de amigos, enganador ou mentiroso, nem quem coma antes dos antepassados, dos deuses e dos hóspedes.

5.36.33

यश्च नो ब्राह्मणान्हन्याद्यश्च नो ब्राह्णणान् द्विषेत् ।
न नः स समितिं गच्छेद्यश्च नो निर्वपेत्कृषिम् ॥ ५.३६.३३ ॥

Quem mata nossos brâmanes e quem odeia nossos brâmanes não deve vir à nossa assembleia; nem quem não semeia nossa lavoura.

5.36.34

तृणानि भूमिरुदकं वाक्व्रतुर्थी च सूनृता ।
सतामेतानि गेहेषु नोच्छिद्यन्ते कदाचन ॥ ५.३६.३४ ॥

Capim, terra, água e, em quarto lugar, a palavra verdadeira e gentil — estas nunca faltam nas casas dos bons.

5.36.35

श्रद्धया परया राजन्नुपनीतानि सत्कृतिम् ।
प्रवृत्तानि महाप्राज्ञ धर्मिणां पुण्यकर्मिणाम् ॥ ५.३६.३५ ॥

Ó rei, estas honras trazidas com suprema fé são oferecidas, ó grande sábio, pelos justos e virtuosos.

5.36.36

सूक्ष्मोऽपि भारं नृपते स्यन्दनो वै ।
शक्तो वोढुं न तथाऽन्ये महीजाः ।
एवं युक्ता भारसहा भवन्ति ।
महाकुलीना न तथान्ये मनुष्याः ॥ ५.३६.३६ ॥

Ó rei, mesmo um carro pequeno não pode suportar um grande peso, nem outras criaturas nascidas da terra. Assim, os atrelados tornam-se suportes de carga; mas os homens de grande linhagem não são como os outros.

5.36.37

न तन्मित्रं यस्य कोपाद्बिभेति ।
यद्वा मित्रं शङ्कितेनोपचर्यम्।
यस्मिन्मित्रे पितरीवाश्वसीत ।
तद्वै मित्रं सङ्गतानीतराणि ॥ ५.३६.३७ ॥

Não é amigo aquele cuja ira se teme, nem aquele a quem se serve com desconfiança. O amigo em quem se descansa seguro, como num pai, esse é o verdadeiro amigo; as demais relações são mera companhia.

5.36.38

यः कश्चिदप्यसंबद्धो मित्रसावेन वर्तते ।
स एव बन्धुस्तन्मित्रं सा गतिस्तत्परायणम् ॥ ५.३६.३८ ॥

Quem, mesmo sem laço algum, age com espírito de amizade, esse é verdadeiramente um parente; ele é o amigo, o refúgio, o apoio supremo.

5.36.39

चलचित्तस्य वै पुंसो वृद्धाननुपसेवतः ।
पारिप्लवमतेर्नित्यमध्रुवो मित्रसङ्ग्रहः ॥ ५.३६.३९ ॥

Para um homem de mente volúvel, que não serve os anciãos e cujo juízo é sempre inquieto, a reunião de amigos é sempre instável.

5.36.40

चलचित्तमनात्मानमिन्द्रियाणां वशानुगम् ।
अर्थाः समभिवर्तते हंसाः शुष्कं सरो यथा ॥ ५.३६.४० ॥

As riquezas afastam-se do homem de mente volúvel, sem domínio de si, sujeito aos sentidos, como os cisnes abandonam um lago seco.

5.36.41

अकस्मादेव कुप्यन्ति प्रसीदन्त्यनिमित्ततः ।
शीलमेतदसाधूनामभ्रं पारिप्लवं यथा ॥ ५.३६.४१ ॥

Os malvados irritam-se de repente, sem causa, e agradam-se sem causa; tal é a natureza dos malvados, instável como uma nuvem.

5.36.42

सत्कृताश्च कृतार्थाश्च मित्राणां न भवन्ति ये ।
तान्मृतानपि क्रव्यादाः कृतघ्नान्नोपभुञ्जते ॥ ५.३६.४२ ॥

Aqueles que, honrados e com seus objetivos cumpridos pelos amigos, não lhes são fiéis, nem mesmo mortos são devorados pelos animais carnívoros.

5.36.43

अर्थयेदेव मित्राणि सति वाऽसति वा धने ।
नानर्थयन्प्रजानाति मित्राणां सारफल्गुताम् ॥ ५.३६.४३ ॥

Tendo ou não riqueza, deve-se pedir ajuda aos amigos; quem não pede não conhece o verdadeiro valor ou a vaidade dos amigos.

5.36.44

सन्तापाद्भ्रश्यते रूपं सन्तापाद्भ्रश्यते बलम् ।
सन्तापाद्भ्रश्यते ज्ञानं सन्तापाद्व्याधिमृच्छति ॥ ५.३६.४४ ॥

Pela aflição perde-se a beleza, pela aflição perde-se a força, pela aflição perde-se o saber; pela aflição sobrevém a doença.

5.36.45

अनवाप्यं च शोकेन शरीरं चोपतप्यते ।
अमित्राश्च प्रहृष्यन्ति मा स्म शोके मनः कृथाः ॥ ५.३६.४५ ॥

Pela dor não se alcança o que se deve alcançar, e o corpo se atormenta; os inimigos se alegram. Por isso não ponhas a mente na tristeza.

5.36.46

पुनर्नरो म्रियते जायते च ।
पुनर्नरो हीयते वर्धते च।
पुनर्नरो याचति याच्यते च ।
पुनर्नरः शोचति शोच्यते च ॥ ५.३६.४६ ॥

O homem morre de novo e de novo nasce; o homem decai de novo e de novo cresce; o homem pede de novo e de novo lhe pedem; o homem se aflige de novo e de novo é lamentado.

5.36.47

सुखं च दुःखं च भवाभवौ च ।
लाभालाभौ मरणं जीवितं च।
पर्यायशः सर्वमेते स्पृशन्ति ।
तस्माद्धीरो न च हृष्येन्न सोचेत् ॥ ५.३६.४७ ॥

Felicidade e sofrimento, existência e não existência, ganho e perda, morte e vida: tudo isso nos toca por turnos. Por isso o homem firme não deve alegrar-se nem afligir-se.

5.36.48

चलानि हीमानि षडिन्द्रियाणि ।
तेषां यद्यद्वर्धते यत्रयत्र।
ततस्ततः स्रवते बुद्धिरस्य ।
च्छिद्रोदकुम्भादिव नित्यमम्भः ॥ ५.३६.४८ ॥

Na verdade, esses seis sentidos são instáveis; onde quer que cresçam, a inteligência deste homem escorre, como a água de um pote furado que sempre vaza.

5.36.49

तनुरुद्धः शिखी राजा मिथ्योपचरितो मया ।
मन्दानां मम पुत्राणां युद्धेनान्तं करिष्यति ॥ ५.३६.४९ ॥

O rei Tanuruddha e Śikhī, a quem servi falsamente, trará o fim de meus filhos insensatos através da guerra.

5.36.50

नित्योद्विग्नमिदं सर्वं नित्योद्विग्रमिदं मनः ।
यत्तत्पदमनुद्विग्नं तन्मे वद महामते ॥ ५.३६.५० ॥

Tudo isto e esta mente estão sempre agitados. Dize-me aquele estado livre de agitação, ó grande sábio.

5.36.51

नान्यत्र विद्यातपसो नान्यत्रेन्द्रियनिग्रहात् ।
नान्यत्र लोभसन्त्यागाच्छान्तिं पश्यामि तेऽनघ ॥ ५.३६.५१ ॥

Vejo que a paz para ti não se encontra em nenhum outro lugar senão no conhecimento e na austeridade, em nenhum outro lugar senão no domínio dos sentidos, e em nenhum outro lugar senão no verdadeiro abandono da cobiça, ó sem mácula.

5.36.52

बुद्ध्या भयं प्रणुदति तपसा विन्दते महत् ।
गुरुशुश्रूषया ज्ञानं शान्तिं भोगेन विन्दति ॥ ५.३६.५२ ॥

Pela inteligência afasta-se o medo; pela austeridade obtém-se o grande; servindo o mestre obtém-se o conhecimento; pelo gozo obtém-se a paz.

5.36.53

अनाश्रिता दानपुण्यं वेदपुण्यमनाश्रिताः ।
रागद्वेषविनिर्मुक्ता विचरन्तीह मोक्षिणः ॥ ५.३६.५३ ॥

Aqueles que não dependem do mérito da doação nem do mérito do Veda, libertos do apego e da aversão, vagueiam aqui como buscadores da libertação.

5.36.54

स्वधीतस्य सुयुद्धस्य सुकृतस्य च कर्मणः ।
तपसश्च सुतप्तस्य तस्यान्ते सुखमेधते ॥ ५.३६.५४ ॥

O fruto do estudo bem feito, da batalha bem travada, da ação bem realizada e da austeridade bem praticada cresce em felicidade no fim.

5.36.55

स्वास्तीर्णानि शयनानि प्रपन्ना ।
न वै भिन्ना जातु निद्रां लभन्ते।
न स्त्रीषु राजन्रतिमाप्नुवन्ति ।
न मागधैः स्तूयमाना न सूतैः ॥ ५.३६.५५ ॥

Ainda que se deitem em leitos bem estendidos, os divididos jamais alcançam o sono, ó rei; não encontram prazer entre as mulheres, nem são louvados por bardos e cocheiros.

5.36.56

न वै भिन्ना जातु चरन्ति धर्मं ।
न वै सुखं प्राप्नुवन्तीह भिन्नाः ।
न वै भिन्ना गौरवं प्राप्नुवन्ति ।
न वै भिन्नाः प्रशमं रोचयन्ति ॥ ५.३६.५६ ॥

Os divididos jamais praticam o dharma; os divididos não encontram felicidade aqui; os divididos não alcançam honra; os divididos não apreciam a paz.

5.36.57

न वै तेषां स्वदते पथ्यमुक्तं ।
योगक्षेमं कल्पते नैव तेषाम्।
भिन्नानां वै मनुजेन्द्र परायणं ।
न विद्यते किञ्चिदन्यद्विनाशात् ॥ ५.३६.५७ ॥

Conselhos salutares não lhes agradam, e nenhum bem-estar ou segurança se lhes assegura. Ó senhor dos homens, os divididos não têm refúgio; nada lhes resta senão a ruína.

5.36.58

संपन्नं गोषु संभाव्यं संभाव्यं ब्राह्मणे तपः ।
संभाव्यं चापलं स्त्रीषु संभाव्यं ज्ञातितो भयं ॥ ५.३६.५८ ॥

Prosperidade é de se esperar das vacas; austeridade, do brâmane; inconstância, das mulheres; medo, dos parentes.

5.36.60

धूमायन्ते व्यपेतानि ज्वलन्ति सहितानि च ।
धृतराष्ट्रोल्मुकानीव ज्ञातयो भरतर्षभ ॥ ५.३६.६० ॥

Os parentes separados fumegam, enquanto os que permanecem unidos ardem como tochas. Assim são os parentes, ó Dhṛtarāṣṭra, touro dos Bharatas.

5.36.61

ब्राह्मणेषु च ये शूराः स्त्रीषु ज्ञातिषु गोषु च ।
वृन्तादिव फलं पक्वं धृतराष्ट्र पतन्ति ते ॥ ५.३६.६१ ॥

Os heróis entre brâmanes, mulheres, parentes e vacas, ó Dhṛtarāṣṭra, caem como o fruto maduro do seu pedúnculo.

5.36.62

महानप्येकजो वृक्षो बलवान्सुप्रतिष्ठितः ।
प्रसह्य एव वातेन सस्कन्धो मर्दितुं क्षणात् ॥ ५.३६.६२ ॥

Até uma árvore grande, forte e bem enraizada, que cresceu sozinha, é esmagada, com tronco e tudo, num instante quando o vento a atinge com força.

5.36.63

अथ ये सहिता वृक्षाः सङ्घशः सुप्रतिष्ठिताः ।
ते हि शीघ्रतमान्वातान्सहन्तेन्योन्यसंश्रयात् ॥ ५.३६.६३ ॥

Mas as árvores que permanecem juntas em grupos, bem estabelecidas, suportam até os ventos mais velozes, apoiando-se umas nas outras.

5.36.64

एवं मनुष्यमप्येकं गुणैरपि समन्वितम् ।
शक्यं द्विषन्तो मन्यन्ते वायुर्द्रुममिवैकजम् ॥ ५.३६.६४ ॥

Assim também um homem só, ainda que dotado de virtudes, é considerado pelos inimigos fácil de vencer, como o vento vence uma árvore que cresceu sozinha.

5.36.65

अन्योन्यसमुपष्टम्भादन्योन्यापाश्रयेण च ।
ज्ञातयः संप्रवर्धन्ते सरसीवोत्पलान्युत ॥ ५.३६.६५ ॥

Pelo apoio mútuo e pela dependência recíproca, os parentes prosperam, como os lótus azuis prosperam num lago.

5.36.66

अवध्या ब्राह्मणा गावो ज्ञातयः शिशिवः स्त्रियः ।
येषां चान्नानि भुञ्जीत ये च स्युःक शरणागताः।
महत्यप्यपराधेऽपि तेषां दण्डो विसर्जनम् ॥ ५.३६.६६ ॥

Brâmanes, vacas, parentes, crianças e mulheres não devem ser mortos; para aqueles cujo alimento se comeu e que buscaram refúgio, mesmo por grande ofensa, a pena é a separação, não a morte.

5.36.67

न मनुष्ये गुणः कश्चिद्राजन्सधनतामृते ।
अनातुरत्वाद्भद्रं ते मृतकल्पा हि रोगिणः ॥ ५.३६.६७ ॥

Ó rei, num homem não há virtude alguma sem riqueza; que o bem te acompanhe, pois os doentes, enquanto não se curam, são de fato como mortos.

5.36.68

अव्याधिजं कटुकं शीर्षरोगि ।
पापानुबन्धं परुषं तीक्ष्णमुष्णम् ।
सतां पेयं यन्न पिबन्त्यसन्तो ।
मन्युं महाराज पिब प्रशाम्य ॥ ५.३६.६८ ॥

Essa ira, não nascida da doença, amarga, causadora de dores de cabeça, presa ao mal, dura, aguda e ardente, que os bons bebem e os maus não bebem: ó grande rei, acalma-a e bebe-a.

5.36.69

तन्तवोऽप्यायता नित्यं तनवो बहुलाः समाः ।
बहून्बहुत्वादायासान्सहन्तीत्सुपमा सताम्
रोगार्दिता न फलान्याद्रियन्ते ।
न वै लभन्ते विषयेषु तत्त्वम्।
दुःखोपेता रोगिणो नित्यमेव ।
न बुध्यन्ते धनभोगान्नसौख्यम् ॥ ५.३६.६९ ॥

Mesmo os fios, sempre estendidos, finos, numerosos e iguais, suportam muitas fadigas pela sua multidão; esta é uma comparação adequada para os bons. Os afligidos pela doença não atendem aos frutos, não encontram a verdade nos objetos dos sentidos; os doentes, cheios de sofrimento, nunca percebem a felicidade de desfrutar da riqueza.