Mahābhārata · Adhyāya 5.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.37.1
सप्तदशेमान्राजेन्द्र मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् ।
वैचित्रवीर्य पुरुषानाकाशं मुष्टिभिर्घ्नतः ॥ ५.३७.१ ॥
Ó melhor dos reis, Manu, filho de Svayaṃbhū, falou destes dezessete tipos de homens que golpeiam o céu com os punhos. Ó filho de Vicitravīrya!
5.37.2
तानेवेन्द्रस्य च धनुरनाम्यं नमतो ब्रवीत् ।
अथो मरीचिनः पादानग्राह्यान्गृह्णतस्तथा ॥ ५.३७.२ ॥
Sobre eles falou como de quem dobra o arco inflexível de Indra, e de igual modo daqueles que agarram os pés inalcançáveis de Marīci.
5.37.3
यश्चाशिष्यं शास्ति वै यश्च तुष्ये-
द्यश्चातिवेलं भजते द्विषन्तम् ।
स्त्रियश्च यो रक्षति भद्रमश्रुते ।
यश्चायाच्यं याचते कत्थते वा ॥ ५.३७.३ ॥
Quem ensina a quem não é discípulo, quem se alegra sem motivo, quem serve em excesso a um inimigo, quem protege as mulheres e por isso alcança o bem-estar, quem pede o que não deve ser pedido, ou quem se vangloria.
5.37.4
यश्चाभिजातः प्रकरोत्यकार्यं ।
यश्चाबलो बलिना नित्यवैरी।
अश्रद्दधानाय च यो ब्रवीति ।
यश्चाकाम्यं कामयते नरेन्द्र । ॥ ५.३७.४ ॥
Quem, embora de nobre nascimento, faz o que não deve ser feito; quem, sendo fraco, está sempre em inimizade com o forte; quem fala a quem não confia; e quem deseja o que não deve ser desejado, ó senhor dos homens!
5.37.5
वध्वाऽवहासं श्वशुरो मन्यते यो ।
वध्वाऽवसन्नभयो मानकामः ।
परक्षेत्रे निर्वपति यश्च बीजं ।
स्त्रियं च यः परिवदतेऽतिवेलम् ॥ ५.३७.५ ॥
O sogro que considera inofensiva uma brincadeira com a nora; quem, sem temor com a nora, busca honra; quem semeia em campo alheio; e quem censura em excesso uma mulher.
5.37.6
यश्चापि लब्ध्वा न स्मरामीति वादी ।
दत्त्वा च यः कत्थति याच्यमानः।
यश्चासतः सान्त्वमुपानयीत ।
एतान्नयन्ति निरयं पाशहस्ताः ॥ ५.३७.६ ॥
Aquele que, tendo recebido um benefício, diz «não me lembro»; quem, tendo dado, se vangloria quando lhe pedem; e quem oferece consolo ao perverso — estes os mensageiros de laço levam ao inferno.
5.37.7
यस्मिन्यथा वर्तते यो मनुष्य-
स्तस्मिंस्तथा वर्तितव्यं स धर्मः।
मायाचारो मायया वर्तितव्यः ।
साध्वाचारः साधुना प्रत्युपेयः ॥ ५.३७.७ ॥
Como um homem se comporta com outro, assim deve ele comportar-se com ele; esse é o dharma. Ao que age com engano deve-se responder com engano, e ao de boa conduta deve-se responder com bondade.
5.37.8
जरा रूपं हरति हि धैर्यमाशा ।
मृत्युः प्राणान्धर्मचर्यामसूया
कामो ह्रियं वृत्तमनार्यसेवा ।
क्रोधः श्रियं सर्वमेवाभिमानः ॥ ५.३७.८ ॥
A velhice rouba a beleza; a esperança, a firmeza; a morte, o sopro vital; a inveja, a prática do dharma; o desejo, a modéstia; o serviço aos indignos, a boa conduta; a ira, a fortuna; e o orgulho leva tudo.
5.37.9
शतायुरुक्तः पुरुषः सर्ववेदेषु वै यदा ।
नाप्नोत्यथ च तत्सर्वमायुः केनेह हेतुना ॥ ५.३७.९ ॥
Se em todos os Vedas se diz que o homem vive cem anos, por que causa ele não alcança aqui essa vida plena?
5.37.10
अतिमानोऽतिवादश्च तथाऽत्यागो नराधिप ।
क्रोधश्चात्मविधित्सा च मित्रद्रोहश्च तानि षट् ॥ ५.३७.१० ॥
Ó senhor dos homens, o orgulho excessivo, a fala excessiva, a falta de renúncia, a ira, o desejo de ferir a si mesmo e a traição a um amigo — estes são os seis.
5.37.11
एत एवासयस्तीक्ष्णाः कृन्तन्त्यायूंषि देहिनाम् ।
एतानि मानवान्ध्नन्ति न मृत्युर्भद्रमस्तु ते ॥ ५.३७.११ ॥
São estas as flechas envenenadas e afiadas que cortam a vida dos seres encarnados. São elas que matam os homens, e não a morte. Que te vá bem.
5.37.12
विश्वस्तस्यैति यो दारान्यश्चापि गुरुतल्पगः ।
वृषलीपतिर्द्विजो यश्च पानपश्चैव भारत ॥ ५.३७.१२ ॥
Aquele que vai às esposas de um homem que confia nele, aquele que macula o leito de seu mestre, o dvija que é marido de uma mulher de casta inferior, e, ó Bhārata, o bebedor de licor.
5.37.13
आदेशकृद्वृत्तिहन्ता द्विजानां प्रेषकश्च यः ।
शरणागतहा चैव सर्वे ब्रह्महणः समाः।
एतैः समेत्य कर्तव्यं प्रायश्चित्तमिति श्रुतिः ॥ ५.३७.१३ ॥
Aquele que atua como intermediário, aquele que destrói o sustento dos dvijas, aquele que os manda embora, e aquele que mata quem buscou refúgio: todos são iguais aos assassinos de brâmanes. Quem se associou a eles deve realizar expiação, assim declara a escritura.
5.37.14
गृहीतवाक्यो नयविद्वदान्यः ।
शेषान्नभोक्ता ह्यविहिंसकश्च।
नानर्थकृत्याकुलितः कृतज्ञः ।
सत्यो मृदुः स्वर्गमुपैति विद्वान् ॥ ५.३७.१४ ॥
Aquele cujas palavras são ouvidas, que conhece a boa política, é generoso, come apenas as sobras da comida, é verdadeiramente não violento, não se perturba por causar dano, é grato, verdadeiro e gentil: tal sábio alcança o céu.
5.37.15
सुलभाः पुरुषा राजन्सततं प्रियवादिनः ।
अप्रियस्य तु पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः ॥ ५.३७.१५ ॥
Ó rei, homens que dizem coisas agradáveis são sempre fáceis de encontrar; mas quem diz, e quem ouve, o que é desagradável porém benéfico, é raro.
5.37.16
यो हि धर्मं समाश्रित्य हित्वा भर्तुः प्रियाप्रिये ।
अप्रियाण्याह पथ्यानि तेन राजा सहायवान् ॥ ५.३७.१६ ॥
Quem, tomando refúgio no dharma e deixando de lado o agrado e o desagrado de seu senhor, diz o que é desagradável porém benéfico: por meio dele o rei tem um aliado.
5.37.17
त्यजेत्कुलार्थे पुरुषं ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् ।
ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ॥ ५.३७.१७ ॥
Pelo bem da família deve-se sacrificar um homem; pelo bem da aldeia, a família. Pelo bem do país deve-se sacrificar a aldeia; pelo bem de si mesmo, a terra.
5.37.18
आपदर्थे धनं रक्षेद्दारान्रक्षेद्धनैरपि ।
आत्मानं सततं रक्षेद्दारैरपि धनैरपि ॥ ५.३७.१८ ॥
Para a desgraça deve-se proteger a riqueza, e com a riqueza proteger também as esposas. Deve-se proteger a si mesmo constantemente, mesmo com as esposas e mesmo com a riqueza.
5.37.19
द्यूतमेतत्पुरा कल्पे दृष्टं वैरकरं नृणाम् ।
तस्माद्द्यूतं न सेवेत हास्यार्थमपि बुद्धिमान् ॥ ५.३७.१९ ॥
Este jogo de dados, em tempos antigos, foi visto como causa de inimizade entre os homens; por isso o sábio não deve praticá-lo, nem mesmo por diversão.
5.37.20
उक्तं मया द्यूतकालेऽपि राज-
न्नेदं युक्तं वचनं प्रातिपेय।
तदौषधं पथ्यमिवातुरस्य ।
न रोचते तव वैचित्रवीर्य ॥ ५.३७.२० ॥
Ó rei, eu disse isto até no momento do jogo de dados; estas palavras são adequadas. Como um remédio salutar para o doente, não te agradam, ó filho de Vicitravīrya.
5.37.21
काकैरिमांश्चित्रबर्हान्मयूरान् ।
पराजयेथाः पाण्डवान्धार्तराष्ट्रैः ।
हित्वा सिंहान्क्रोष्टुकान्गूहमानः ।
प्राप्ते काले शोचिता त्वं नरेन्द्रः ॥ ५.३७.२१ ॥
Perderás estes pavões de plumagem brilhante, os Pāṇḍavas, para os filhos de Dhṛtarāṣṭra, como se corvos os ganhassem. Tendo abandonado os leões e ocultado os chacais, quando chegar a hora, ó senhor dos homens, lamentarás.
5.37.22
यस्तात न क्रुध्यति सर्वकालं ।
भृत्यस्य भक्तस्य हिते रतस्य।
तस्मिन्भृत्या भर्तरि विश्वसन्ति ।
न चैनमापत्सु परित्यजन्ति ॥ ५.३७.२२ ॥
Querido, aquele que nunca se irrita com o servo devotado que se empenha no seu bem: nesse senhor confiam os servos, e não o abandonam mesmo na desgraça.
5.37.23
न भृत्यानां वृत्तिसंरोधनेन ।
राज्यं धनं सञ्जिघृक्षेदपूर्वम्।
त्यजन्ति ह्येनं वञ्चिता वै विरुद्धाः ।
स्निग्धा ह्यमात्या परिहीनभोगाः ॥ ५.३७.२३ ॥
Não se deve, cortando o sustento dos servos, procurar tomar o reino ou a riqueza de modo sem precedentes; servos enganados e hostis o abandonam, bem como ministros afetuosos privados de seus prazeres.
5.37.24
कृत्यानि पूर्वं परिसङ्ख्याय सर्वा-
ण्यायव्यये चानुरूपां च वृत्तिम्।
सङ्गृह्णीयादनुरूपान्सहायान् ।
सहायसाध्यानि हि दुष्कराणि ॥ ५.३७.२४ ॥
Depois de calcular primeiro todas as tarefas e ajustar o sustento às receitas e despesas, deve-se reunir ajudantes adequados, pois as obras difíceis só se realizam com ajuda.
5.37.25
अभिप्रायं यो विदित्वा तु भर्तुः ।
सर्वाणि कार्याणि करोत्यतन्द्री।
वक्ता हितानामनुरक्त आर्यः ।
शक्तिज्ञ आत्मेव हि सोऽनुकम्प्यः ॥ ५.३७.२५ ॥
Aquele que, compreendendo a intenção de seu senhor, realiza todas as tarefas sem cansaço, diz o que é benéfico, é devotado e nobre, e conhece a própria capacidade, merece ser amado como o próprio eu.
5.37.26
वाक्यं तु यो नाद्रियतेऽनुशिष्टः ।
प्रत्याह यश्चापि नियुज्यमानः।
प्रज्ञाभिमानी प्रतिकूलवादी ।
त्याज्यः स तादृक् त्वरयैव भृत्यः ॥ ५.३७.२६ ॥
Um servo que não respeita o conselho recebido, responde de volta quando lhe ordenam, se orgulha de sua própria sabedoria e fala em contrário deve ser abandonado sem demora.
5.37.27
अस्तब्धमक्लीबमदीर्घसूत्रं ।
सानुक्रोशं श्लक्ष्णमहार्यमन्यैः।
अरोगजातीयमुदारवाक्यं ।
दूतं वदन्त्यष्टगुणोपपन्नम् ॥ ५.३७.२७ ॥
Chama-se enviado dotado de oito qualidades aquele que está livre de arrogância, não é temeroso, não é dilatório, é compassivo, gentil, não pode ser seduzido por outros, tem temperamento sadio e fala nobre.
5.37.28
न विश्वासाञ्जातु परस्य गेहे ।
गच्छेन्नरश्चेतयानो विकाले।
न चत्वरे निशि तिष्ठेन्निगूढो ।
न राजकाम्यां योषितं प्रार्थयीत ॥ ५.३७.२८ ॥
Um homem atento nunca deve ir à casa de outro por confiança, nem ir em hora imprópria; não deve ficar escondido numa encruzilhada à noite, nem cortejar uma mulher desejada pelo rei.
5.37.29
न निह्नवं मन्त्रगतस्य गच्छे-
त्संसृष्टमन्त्रस्य कुसङ्गतस्य।
न च ब्रूयान्नाश्वसिमि त्वयीति ।
सकारणं व्यपदेशं तु कुर्यात् ॥ ५.३७.२९ ॥
Não se deve ocultar nada de quem entrou no conselho, nem acompanhar quem compartilha segredos e tem má companhia; não se deve dizer 'não confio em ti', mas apresentar um pretexto com razão.
5.37.30
घृणी राजा पुंश्चली राजभृत्यः ।
पुत्रो भ्राता विधवा बालपुत्रा।
सेनाजीवी चोद्धृतभूरिरेव ।
व्यवहारेषु वर्जनीयाः स्युरेते ॥ ५.३७.३० ॥
O rei cruel, a mulher libertina, o servidor do rei, o filho, o irmão, a viúva com filhos pequenos, quem vive do exército e quem arrebatou muita riqueza: estes devem ser evitados nos negócios.
5.37.31
अष्टौ गुणाः पुरुषं दीपयन्ति ।
प्रज्ञा च कौल्यं च श्रुतं दमश्च।
पराक्रमश्चाबहुभाषिता च ।
दानं यथाशक्ति कृतज्ञता च ॥ ५.३७.३१ ॥
Oito qualidades fazem um homem brilhar: a sabedoria, a nobreza de nascimento, o saber, o autodomínio, a coragem, falar pouco, dar conforme as próprias posses e a gratidão.
5.37.32
एतान्गुणांस्तात महानुभावा-
नेको गुणः संश्रयते प्रसह्य।
राजा यदा सत्कुरुते मनुष्यं ।
सर्वान्गुणनेष गुणो बिभर्ति ॥ ५.३७.३२ ॥
Querido, estas qualidades pertencem aos de grande poder; mas quando o rei honra um homem, essa única qualidade se apodera dele à força e sustenta todas as qualidades juntas.
5.37.33
गुणा दश स्नानशीलं भजन्ते ।
बलं रूपं स्वरवर्णप्रशुद्धिः।
स्पर्शश्च गन्धश्च विशुद्धता च ।
श्रीः सौकुमार्यं प्रवराश्च नार्यः ॥ ५.३७.३३ ॥
Dez qualidades acompanham quem tem o hábito do banho: força, beleza, pureza da voz e da cor, toque e aroma agradáveis, limpeza, esplendor, delicadeza e mulheres excelentes.
5.37.34
गुणाश्च षण्मितभुक्तं भजन्ते ।
आरोग्यमायुश्च बलं सुखं च।
अनाविलं चास्य भवत्यपत्यं ।
न चैनमाद्यून इति क्षिपन्ति ॥ ५.३७.३४ ॥
Qualidades acompanham quem come com medida, em seis porções: saúde, longa vida, força e felicidade; sua descendência é límpida, e ninguém o censura como glutão.
5.37.35
अकर्मशीलं च महाशनं च ।
लोकद्विष्टं बहुमायं नृशंसम्।
अदेशकालज्ञममिष्टवेष-
मेतान्गृहे न प्रतिवासयेत ॥ ५.३७.३५ ॥
O ocioso, o grande glutão, o odiado pelo povo, o muito enganador, o cruel, o que ignora o lugar e o tempo, ou de aparência desagradável: a estes não se deve permitir morar na casa.
5.37.36
कदर्यमाक्रोशकमश्रुतं च ।
वनौकसं धूर्तममान्यमानिनम्।
निष्ठूरिणं कृतवैरं कृतघ्न-
मेतान्भृशार्तोपि न जातु याचेत् ॥ ५.३७.३६ ॥
Mesmo em grande aflição, nunca se deve pedir a estes: ao avarento, ao difamador, ao ignorante, ao de modos rudes como um selvagem, ao trapaceiro, ao que reclama uma honra que não merece, ao de palavras duras, ao que criou inimizade e ao ingrato.
5.37.37
संक्लिष्टकर्माणमतिप्रमादं ।
नित्यानृतं चादृढभक्तिकं च।
विसृष्टरागं पटुमानिनं चा-
प्येतान्न सेवेत नराधमान्षट् ॥ ५.३७.३७ ॥
Não se deve servir a estes seis homens vis: ao de ações corrompidas, ao extremamente descuidado, ao que sempre mente, ao de devoção instável, ao entregue a paixões desenfreadas e ao que se julga esperto.
5.37.38
सहायबन्धना ह्यर्थाः सहायाश्चार्थबन्धनाः ।
अन्योन्यबन्धनावेतौ विनान्योन्यं न सिद्ध्यतः ॥ ५.३७.३८ ॥
Os objetivos dependem dos aliados, e os aliados dependem dos objetivos; ambos estão ligados entre si, e nenhum se realiza sem o outro.
5.37.39
उत्पाद्य पुत्राननृणांश्च कृत्वा ।
वृत्तिं च तेभ्योऽनुविधाय कांचित्।
स्थाने कुमारीः प्रतिपाद्य सर्वा ।
अरण्यसंस्थोऽथ मुनिर्बुभूषेत् ॥ ५.३७.३९ ॥
Depois de gerar filhos e de se livrar das dívidas, de prover-lhes o sustento e de casar todas as filhas em lugares adequados, então deve-se desejar tornar-se um sábio que habita na floresta.
5.37.40
हितं यत्सर्वभूतानामात्मनश्च सुखावहम् ।
तत्कुर्यादीश्वरो ह्येतन्मूलं सर्वार्थसिद्धये ॥ ५.३७.४० ॥
Deve-se fazer o que é benéfico a todos os seres e traz felicidade a si mesmo. Um governante deve de fato fazer isso, pois esta é a raiz da realização de todos os fins.
5.37.41
वृद्धिः प्रभावस्तेजश्च सत्वमुत्थानमेव च ।
व्यवसायश्च यस्य स्यात्तस्यावृत्तिभयं कुतः ॥ ५.३७.४१ ॥
Quem possui crescimento, poder, brilho, coragem, iniciativa e firme resolução, de onde temeria cair de sua condição?
5.37.42
पश्य दोषान्पाण्डवैर्विग्रहे त्वं ।
यत्र व्यथेयुरपि देवाः सशक्रा।
पुत्रैर्वैरं नित्यमुद्विग्नवासो ।
यशःप्रणाशो द्विषतश्च हर्षः ॥ ५.३७.४२ ॥
Vê os defeitos da guerra com os Pāṇḍavas, pelos quais até os deuses com Śakra poderiam sofrer: inimizade constante com teus filhos, uma morada de inquietação, a perda da fama e a alegria do inimigo.
5.37.43
भीष्मस्य कोपस्तव चैवेन्द्रकल्प ।
द्रोणस्य राज्ञश्च युधिष्ठिरस्य।
उत्सादयेल्लोकमिमं प्रवृद्धः ।
श्वेतो ग्रहस्तिर्यगिवापतन्खे ॥ ५.३७.४३ ॥
A ira de Bhīṣma, a tua própria ira, a de alguém semelhante a Indra, e a de Droṇa e do rei Yudhiṣṭhira destruiria este mundo, como um grande planeta branco caindo de través pelo céu.
5.37.44
तव पुत्रशतं चैव कर्णः पञ्च च पाण्डवाः ।
पृथिवीमनुशासेयुरखिलां सागराम्बराम् ॥ ५.३७.४४ ॥
Teus cem filhos, Karṇa e os cinco Pāṇḍava poderiam governar toda a terra cingida pelo oceano.
5.37.45
धार्तराष्ट्रा वनं राजन्व्याघ्राः पाण्डुसुता मताः ।
मा वनं छिन्धि सव्याघ्रं मा व्याघ्रा नीनशन्वनात् ॥ ५.३७.४५ ॥
Ó rei, os filhos de Dhṛtarāṣṭra são a floresta, e os filhos de Pāṇḍu são considerados os tigres. Não cortes a floresta com os seus tigres; que os tigres não sejam destruídos da floresta.
5.37.46
न स्याद्वनमृते व्याघ्रान्व्याघ्रा न स्युर्ऋते वनम् ।
वनं हि रक्ष्यते व्याघ्रैर्व्याघ्रान्रक्षति काननम् ॥ ५.३७.४६ ॥
Sem a floresta não haveria tigres, e sem tigres não haveria floresta. A floresta é protegida pelos tigres, e os tigres protegem o bosque.
5.37.47
न तथेच्छन्ति कल्याणान्परेषां वेदितुं गुणान् ।
यथेषां ज्ञातुमिच्छन्ति नैर्गुण्यं पापचेतसः ॥ ५.३७.४७ ॥
Os de mente perversa não desejam conhecer as boas qualidades dos outros tanto quanto desejam conhecer seus defeitos.
5.37.48
अर्थसिद्धिं परामिच्छन्धर्ममेवादितश्चरेत् ।
नहि धर्मादपैत्यर्थः स्वर्गलोकादिवामृतम् ॥ ५.३७.४८ ॥
Quem deseja o mais alto sucesso na riqueza deve praticar o dharma desde o início, pois a riqueza não se afasta do dharma, assim como o néctar não se afasta do mundo celeste.
5.37.49
यस्यात्मा विरतः पापात्कल्याणे च निवेशितः ।
तेन सर्वमिदं बुद्धं प्रकृतिर्विकृतिश्च या ॥ ५.३७.४९ ॥
Aquele cujo ser se afastou do pecado e se fixou no bem compreendeu tudo isto: o natural e o alterado.
5.37.50
यो धर्ममर्थं कामं च यथाकालं निषेवते ।
धर्मार्थकामसंयोगं सोऽमुत्रेह च विन्दति ॥ ५.३७.५० ॥
Quem pratica o dharma, a riqueza e o desejo em seu tempo devido obtém a união do dharma, da riqueza e do desejo, tanto aqui como no outro mundo.
5.37.51
सन्नियच्छति यो वेगमुत्थितं क्रोधहर्षयोः ।
स श्रियो भाजनं राजन्यश्चापत्सु न मुह्यति ॥ ५.३७.५१ ॥
Quem contém o ímpeto que surge da ira e da alegria, ó rei, é um recipiente da fortuna, e não se perturba nem nas calamidades.
5.37.52
बलं पञ्चविधं नित्यं पुरुषाणां निबोध मे ।
यत्तु बाहुबलं नाम प्रथमं वलमुच्यते ॥ ५.३७.५२ ॥
A força dos homens é sempre de cinco tipos; aprende-a comigo. Aquilo que se chama força dos braços é dito ser a primeira força.
5.37.53
अमात्यलाभो भद्रं ते द्वितीयं बलमुच्यते ।
तृतीयं धनलाभं तु बलमाहुर्मनीषिणः ॥ ५.३७.५३ ॥
Que a boa sorte esteja contigo. Obter bons ministros é chamado a segunda força; os sábios chamam a obtenção de riqueza a terceira força.
5.37.54
यत्त्वस्य सहजं राजन्पितृपैतामहं बलम् ।
अभिजातबलं नाम तच्चतुर्थं बलं स्मृतम् ॥ ५.३७.५४ ॥
Ó rei, a força inata que lhe vem de seu pai e avô, chamada força de nobre linhagem, é lembrada como a quarta força.
5.37.55
येन त्वेतानि सर्वाणि सङ्गृहीतानि भारत ।
यद्बलानां बलं श्रेष्ठं तत्प्रज्ञाबलमुच्यते ॥ ५.३७.५५ ॥
Ó Bhārata, aquilo pelo qual todas estas coisas são reunidas, a melhor de todas as forças, chama-se força da sabedoria.
5.37.56
महते योऽपकाराय नरस्य प्रभवेन्नरः ।
तेन वैरं समासज्य दूरस्थोऽस्मीति नाश्वसेत् ॥ ५.३७.५६ ॥
Quem tem poder para prejudicar um grande homem não deve, tendo-se feito seu inimigo, sentir-se seguro pensando: "Estou longe".
5.37.57
स्त्रीषु राजसु सर्पेषु स्वाध्यायप्रभुशत्रुषु ।
भोगेष्वायुषि विश्वासं कः प्राज्ञः कर्तुमर्हति ॥ ५.३७.५७ ॥
Em mulheres, reis, serpentes, nos próprios mestres, senhores e inimigos, nos prazeres e na vida, em que homem sábio deveria depositar sua confiança?
5.37.58
प्रज्ञाशरेणाभिहतस्य जन्तो-
श्चिकित्सकाः सन्ति न चौषधानि ।
न होममन्त्रा न च मङ्गलानि ।
नाथर्वणा नाप्यगदाः सुसिद्धाः ॥ ५.३७.५८ ॥
Para um ser vivo atingido pela flecha da sabedoria não há médicos, nem remédios, nem mantras de sacrifício, nem ritos auspiciosos, nem encantamentos atárvanos, nem antídotos bem preparados.
5.37.59
सर्पश्चाग्निश्च सिंहश्च कुलपुत्रश्च भारत ।
नावज्ञेया मनुष्येण सर्वे ह्येतेऽतितेजसः ॥ ५.३७.५९ ॥
Ó Bhārata, a serpente, o fogo, o leão e o filho de nobre linhagem — todos têm grande poder; o homem não deve desprezá-los.
5.37.60
अग्निस्तेजो महल्लोके गूढस्तिष्ठति दारुषु ।
न चोपयुङ्क्ते तद्दारु यावन्नोद्दीप्यते परैः ॥ ५.३७.६० ॥
No mundo, o grande poder do fogo permanece oculto na madeira; a madeira não o utiliza até que outros o acendam.
5.37.61
स एव खलु दारुभ्यो यदा निर्मथ्य दीप्यते ।
तद्दारु च वनं चान्यन्निर्दहत्याशु तेजसा ॥ ५.३७.६१ ॥
Esse mesmo fogo, quando aceso ao ser extraído da madeira por atrito, rapidamente consome essa madeira e a outra floresta com seu poder.
5.37.62
एवमेव कुले जाताः पावकोपमतेजसः ।
क्षमावन्तो निराकाराः काष्ठेऽग्निरिव शेरते ॥ ५.३७.६२ ॥
Do mesmo modo, os nascidos em nobres linhagens, de poder semelhante ao fogo, pacientes e de forma não manifesta, repousam como o fogo na madeira.
5.37.63
लताधर्मा त्वं सपुत्रः सालः पाण्डुसुता मताः ।
न लता वर्धते जातु महाद्रुममनाश्रिता ॥ ५.३७.६३ ॥
Tu e teus filhos sois da natureza de uma trepadeira, enquanto os filhos de Pāṇḍu são considerados árvores sal; uma trepadeira nunca cresce numa grande árvore sem apoio.
5.37.64
वनं राजंस्तव पुत्रोऽम्बिकेय ।
सिंहान्वने पाण्डवांस्तात विद्धि।
सिंहैर्विहीनं हि वनं विनश्येत् ।
सिंहा विनश्येयुर्ऋते वनेन ॥ ५.३७.६४ ॥
Ó rei, teu filho, o filho de Ambikā, é a floresta; querido, sabe que os Pāṇḍavas são os leões da floresta. Uma floresta privada de leões perece, e sem a floresta, os leões também pereceriam.