Mahābhārata · Adhyāya 5.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.42.1
ततो राजा धृतराष्ट्रो मनीषी ।
संपूज्य वाक्यं विदुरेरितं तत्।
सनत्सुजातं रहिते महात्मा ।
पप्रच्छ बुद्धिं परमां बुभूषन् ॥ ५.४२.१ ॥
Então o rei Dhṛtarāṣṭra, sábio, tendo honrado as palavras ditas por Vidura, perguntou em particular ao magnânimo Sanatsujāta, desejando a sabedoria suprema.
5.42.2
सनत्सुजात यदिमं शृणोमि ।
न मृत्युरस्तीति तवोपदेशम्।
देवासुरा ह्याचरन्ब्रह्मचर्य-
ममृत्यवे तत्कतरन्नु सत्यम् ॥ ५.४२.२ ॥
Ó Sanatsujāta, ouço que, segundo o teu ensino, não há morte. Deuses e demônios praticaram a disciplina da castidade pela imortalidade. Qual dessas coisas é então a verdade?
5.42.3
अमृत्युं कर्मणा केचिन्मृत्युर्नास्तीति चापरे ।
शृणु मे ब्रुवतो राजन्यथैतन्मा विशङ्किथाः ॥ ५.४२.३ ॥
Alguns alcançam a imortalidade pela ação, enquanto outros dizem que não há morte. Ouve-me, ó rei, enquanto falo; não duvides disto como é.
5.42.4
उभे सत्ये क्षत्रियाद्य प्रवृत्ते ।
मोहो मृत्युः संमतोऽयं कवीनाम्।
प्रमादं वै मृत्युमहं ब्रवीमि ।
तथाऽप्रमादममृतत्वं ब्रवीमि ॥ ५.४२.४ ॥
Ó kṣatriya, ambas as verdades surgiram. A ilusão é considerada morte pelos sábios. Declaro que a negligência é a morte, e assim declaro que a vigilância é a imortalidade.
5.42.5
प्रमादाद्वै असुराः पराभव-
न्नप्रमादाद्ब्रह्मभूताः सुराश्च।
नैव मृत्युर्व्याघ्र इवात्ति जन्तू-
न्न ह्यस्य रूपमुपलभ्यते हि ॥ ५.४२.५ ॥
Pela negligência os asuras foram derrotados, enquanto os deuses, tornados brahman pela vigilância, prevaleceram. A morte devora as criaturas como um tigre, mas sua forma não é percebida.
5.42.6
यमं त्वेके मृत्युमतोऽन्यमाहु-
रात्मावासममृतं ब्रह्मचर्यम्।
पितृलोके राज्यमनुशास्ति देवः ।
शिवः शिवानामशिवोऽशिवानाम् ॥ ५.४२.६ ॥
Alguns dizem que Yama é algo distinto da Morte: a morada do eu, o imortal, a disciplina da castidade. No mundo dos ancestrais reina o deus; entre os auspiciosos é Śiva, entre os inauspiciosos o Aśiva.
5.42.7
अस्यादेशान्निःसरते नराणां ।
क्रोधः प्रमादो लोभरूपश्च मृत्युः।
अहं गतेनैव चरन्विमार्गा-
न्न चात्मनो योगमुपैति कश्चित् ॥ ५.४२.७ ॥
Por seu comando surgem dos homens a ira, a negligência e a morte sob a forma da cobiça. Vagando por caminhos errados, como se eu mesmo tivesse ido, ninguém alcança a união com o próprio eu.
5.42.8
ते मोहितास्तद्वशे वर्तमाना ।
इतः प्रेतास्तत्र पुनः पतन्ति।
ततस्तान्देवा अनुविप्लवन्ते ।
अतो मृत्युर्मरणादभ्युपैति ॥ ५.४२.८ ॥
Iludidos, permanecem sob seu poder. Partindo daqui como espíritos, caem de novo ali. Então os deuses os afligem. Por isso a morte chega pelo morrer.
5.42.9
कर्मोदये कर्मफलानुरागा-
स्तत्रानु ते यान्ति न तरन्ति मृत्युम् ।
सदर्थयोगानवगमात्समन्ता-
त्प्रवर्तते भोगभोगेन देही ॥ ५.४२.९ ॥
Quando as ações surgem, os apegados aos frutos da ação vão atrás delas ali e não transpõem a morte. Por não compreender a união com o verdadeiro fim, o ser encarnado é levado por toda parte pelo desfrute dos prazeres.
5.42.10
तद्वै महामोहनमिन्द्रियाणां ।
मिथ्यार्थयोगस्य गतिर्हि नित्या।
मिथ्यार्थयोगाभिहतान्तरात्मा ।
स्मरन्नुपास्ते विषयान्समन्तात् ॥ ५.४२.१० ॥
Essa é a grande ilusão dos sentidos, pois o curso da união com objetos falsos é constante. O eu interior, ferido pela união com objetos falsos, lembrando os objetos dos sentidos por toda parte, continua a demorar-se neles.
5.42.11
अभिध्या वै प्रथमं हन्ति लोकान् ।
कामक्रोधावनुगृह्याशु पश्चात्।
एते बालान्मृत्यवे प्रापयन्ति ।
धीरास्तु धैर्येण तरन्ति मृत्युम् ॥ ५.४२.११ ॥
A cobiça primeiro destrói os mundos. Tomando consigo o desejo e a ira, logo a segue. Estes levam os tolos à morte, mas os firmes atravessam a morte pela constância.
5.42.12
सोऽभिध्यायन्नुत्पतिष्णन्निहन्या-
दनादरेणाप्रतिबुध्यमानः।
नैनं मृत्युर्मृत्युरिवात्ति भूत्वा ।
एवं विद्वान्यो विनिहन्ति कामान् ॥ ५.४२.१२ ॥
Aquele que, ruminando desejos e levantando-se, é abatido pelo descuido sem despertar, a morte não o devora como morte. Assim o sábio que destrói inteiramente os desejos.
5.42.13
कामानुसारी पुरुषः कामाननु विनश्यति ।
कामान्व्युदस्य धुनुते यत्किञ्चित्पुरुषो रजः ॥ ५.४२.१३ ॥
O homem que segue o desejo perece após os desejos. Tendo lançado fora os desejos, o homem sacode qualquer poeira da paixão.
5.42.14
तमोप्रकाशो भूतानां नरकोऽयं प्रदृश्यते ।
मुह्यन्त इव धावन्ति गच्छन्तः श्वभ्रमुन्मुखाः ॥ ५.४२.१४ ॥
Este inferno, a escuridão manifesta entre os seres, é visto. Como atordoados, correm, indo ansiosos em direção ao abismo.
5.42.15
अमूढवृत्तेः पुरुषस्येह कुर्या-
त्किं वै मृत्युस्तार्ण इवास्य व्याघ्रः ।
अमन्यमानः क्षत्रिय किञ्चिदन्य-
न्नाधीयते तार्ण इवास्य सर्पः ॥ ५.४२.१५ ॥
Para um homem de conduta não iludida, o que poderia fazer a morte aqui? Para ele é como a grama, como a grama é para o tigre. Ó kṣatriya, não pensando em mais nada, ele a considera grama, como a grama é para a serpente.
5.42.16
र्मृत्योर्यथा विषयं प्राप्य मर्त्यः ॥ ५.४२.१६ ॥
Como o mortal que, tendo alcançado o domínio da morte (…)
5.42.17
यानेवाहुरिज्यया साधुलोकान् ।
द्विजातीनां पुण्यतमान्सनातनात्।
तेषां परार्थं कथयन्तीह वेदा ।
एतद्विद्वान्नैति कथं नु कर्म ॥ ५.४२.१७ ॥
Os mundos eternos e de máximo mérito dos justos, que se diz serem alcançados pelos dvijas por meio do sacrifício, os Vedas aqui descrevem em seu fim supremo. Como não alcançaria a ação quem sabe isso?
5.42.18
एवं ह्यविद्वानुपयाति तत्र ।
तत्रार्थजातं च वदन्ति वेदाः।
सवेह आयाति परं परात्मा ।
प्रयाति मार्गेण निहत्य मार्गान् ॥ ५.४२.१८ ॥
Assim o ignorante vai para lá, e os Vedas falam do conjunto de fins que há ali. Ele vem aqui; o Eu supremo avança por um único caminho, tendo destruído os caminhos.
5.42.19
कोऽसौ नियुङ्क्ते तमजं पुराणं ।
स चेदिदं सर्वमनुक्रमेण।
किं वास्य कार्यमथवा सुखं च ।
तन्मे विद्वन्ब्रूहि सर्वं यथावत् ॥ ५.४२.१९ ॥
Quem é aquele que põe em movimento o Não-nascido, o Antigo? Se ele ordena tudo isto em ordem, qual é o seu dever, ou qual a sua felicidade? Ó sábio, diz-me tudo exatamente como é.
5.42.20
दोषो महानत्र विभेदयोगे ।
ह्यनादियोगेन भवन्ति नित्याः।
तथास्य नाधिक्यमपैति किञ्चि-
दनादियोगेन भवन्ति पुंसः ॥ ५.४२.२० ॥
Aqui, na união da divisão, há uma grande falha; pela união sem começo tornam-se eternos. Da mesma forma, nada nele se excede ou se afasta; pela união sem começo surgem na pessoa.
5.42.21
य एतद्वा भगवान्स नित्यो ।
विकारयोगेन करोति विश्वम्।
तथाच तच्छक्तिरिति स्म मन्यते ।
तथार्थयोगेन भवन्ति वेदाः ॥ ५.४२.२१ ॥
Este Senhor bem-aventurado, que é eterno, cria o universo pela união da modificação. E isto é considerado seu poder; da mesma forma, pela união do propósito, surgem os Vedas.
5.42.22
यस्माद्धर्मान्नाचरन्तीह केचि-
त्तथा धर्मान्केचिदिहाचरन्ति।
धर्मः पापेन प्रतिहन्यते स्वि-
दुताहो धर्मः प्रतिहन्ति पापम् ॥ ५.४२.२२ ॥
Pois aqui alguns não praticam o dharma, e outros o praticam. O dharma é derrotado pelo pecado, ou o dharma derrota o pecado?
5.42.23
तस्मिन्स्थितौ वाप्युभयं हि नित्यं ।
ज्ञानेन विद्वान्प्रतिहन्ति सिद्धम्।
तथान्यथा पुण्यमुपैति देही ।
तथागतं पापमुपैति सिद्धम् ॥ ५.४२.२३ ॥
Nesse estado, ambos estão sempre presentes. Pelo conhecimento, o sábio vence o perfeito. Igualmente, de outro modo, o ser encarnado obtém mérito; e assim o pecado que chegou atinge o perfeito.
5.42.24
गत्वोभयं कर्मणा युज्यते स्थिरं ।
शुभस्य पापस्य स चापि कर्मणा।
धर्मेण पापं प्रणुदतीह विद्वान् ।
धर्मो बलीयानिति तत्र विद्धिः ॥ ५.४२.२४ ॥
Tendo alcançado ambos pela ação, fica-se firmemente ligado ao bem e ao pecado; e isso também pela ação. Aqui o sábio afasta o pecado pelo dharma. Saiba que o dharma é mais forte nesse assunto.
5.42.25
यानिहाहुः स्वस्य धर्मस्य लोका-
न्द्विजातीनां पुण्यकृतां सनातनान्।
तेषां क्रमान्कथय ततोऽपि चान्या-
न्नैतद्विद्वन्वेत्तुमिच्छामि कर्म ॥ ५.४२.२५ ॥
Diz-me a ordem daqueles mundos eternos que aqui se chamam mundos do próprio dharma, dos duas vezes nascidos e dos que praticaram obras meritórias; e depois fala também dos outros. Ó sábio, desejo conhecer essa ação.
5.42.26
येषां व्रतेऽथ विस्पर्धा बले बलवतामिव ।
ते ब्राह्मणा इतः प्रेत्य स्वर्गे यान्ति प्रकाशताम् ॥ ५.४२.२६ ॥
Aqueles brâmanes em cujo voto há rivalidade como a força dos fortes, ao partirem daqui após a morte, vão ao céu para resplandecer.
5.42.27
येषां धर्मे च विस्पर्धा तेषां जज्ज्ञानसाधनम् ।
ते ब्राह्मणा इतो मुक्ताः स्वर्गं यान्ति त्रिविष्टपम् ॥ ५.४२.२७ ॥
Para aqueles que competem no dharma, esse é o meio do conhecimento. Esses brâmanes, libertos daqui, vão ao céu, o Triviṣṭapa.
5.42.28
तस्य सम्यक्समाचारमाहुर्वेदविदो जनाः ।
नैनं मन्येत भूयिष्ठं बाह्यमाभ्यन्तरं जनम् ॥ ५.४२.२८ ॥
Os conhecedores dos Vedas chamam excelente a sua conduta correta. Não se deve considerar excessivamente nenhuma pessoa, externa ou interna.
5.42.29
यत्र मन्येत भूयिष्ठं प्रावृषीव तृणोदकम् ।
अन्नं पानं ब्राह्मणस्य तञ्जीवोन्नानुसंज्वरेत् ॥ ५.४२.२९ ॥
Onde o alimento e a bebida do brâmane são considerados abundantes, como a erva e a água na estação das chuvas, por isso o ser vivo se reacende.
5.42.30
यत्राकथयमानस्य प्रयच्छत्यशिवं भयम् ।
अतिरिक्तमिवाकुर्वन्स श्रेयान्नेतरो जनः ॥ ५.४२.३० ॥
Onde se inflige temor infausto a quem não fala, e se faz parecer supérfluo, esse é o melhor, não o outro.
5.42.31
यो वा कथयमानस्य ह्यात्मानं नानुसंज्वरेत् ।
ब्रह्मस्वं नोपभुञ्जीत तदन्नं संमतं सताम्।
कुशवल्कलचेलाद्यं ब्रह्मस्वं योगिनो विदुः ॥ ५.४२.३१ ॥
Quem não se atormenta por causa de quem fala não deve desfrutar da propriedade de um brâmane; esse alimento é aprovado pelos bons. Os yogins sabem que a erva kuśa, a casca, o tecido e similares são propriedade de um brâmane.
5.42.32
यथा खं वान्तमश्नाति श्वा वै नित्यमभूतये ।
एवं ते वान्तमश्नन्ति स्ववीर्यस्योपसेवनात् ॥ ५.४२.३२ ॥
Assim como o cão sempre come o próprio vômito, o que não lhe traz nenhum bem, assim eles comem o que foi vomitado pelo serviço do próprio poder.
5.42.33
नित्यमज्ञातचर्या मे इति मन्येत ब्राह्मणः ।
ज्ञातीनां तु वसन्मध्ये नैवं विन्देत किञ्चन ॥ ५.४२.३३ ॥
Um brāhmaṇa deve sempre pensar que sua conduta é desconhecida; mas, vivendo entre parentes, não obtém nada desse modo.
5.42.34
कोह्येवमन्तरात्मानं ब्राह्मणो हन्तुमर्हति ।
निर्लिङ्गमचलं शुद्धं सर्वद्वन्द्वविवर्जितम् ॥ ५.४२.३४ ॥
Que brāhmaṇa poderia, de fato, ferir assim o eu interior, que é sem marcas, imóvel, puro e livre de todos os pares de opostos?
5.42.35
योऽन्यथा सन्तमात्मानमन्यथा प्रतिपद्यते ।
किं तेन न कृतं पापं चोरेणात्मापहारिणा ॥ ५.४२.३५ ॥
Que pecado não cometeu aquele que apresenta de outro modo o eu como ele é — esse ladrão que a si mesmo se rouba?
5.42.36
अश्रान्तः स्यादनादाता संमतो निरुपद्रवः ।
शिष्टो न शिष्टवत्स स्याद्ब्राह्मणो ब्रह्मवित्कविः ॥ ५.४२.३६ ॥
Deve ser incansável, não aceitar dádivas, ser respeitado e livre de perturbações; embora de boa conduta, não deve fingir ser como os de boa conduta. Tal brāhmaṇa é um conhecedor do brahman, um sábio poeta.
5.42.37
अनाढ्या मानुषे वित्ते आढ्या दैवे तथा क्रतौ ।
ते दुर्धर्षा दुष्प्रकम्प्यास्तान्विद्याद्ब्रह्मणस्तनुम् ॥ ५.४२.३७ ॥
Pobres em riqueza humana, mas ricos no divino e no sacrifício — são difíceis de atacar, difíceis de abalar; deve-se reconhecê-los como o corpo do brahman.
5.42.38
सर्वान्खिष्टकृतो देवान्विद्याद्य इह कश्चन ।
न स मानो ब्राह्मणस्य तस्मिन्प्रयतते स्वयम् ॥ ५.४२.३८ ॥
Quem aqui considera culpados todos os deuses não tem respeito pelo brāhmaṇa; ele mesmo se esforça naquele mesmo (brāhmaṇa).
5.42.39
यमप्रयतमानं तु मानयन्ति समाहिताः ।
न मान्यमानो मन्येत नावमानेऽतिसंज्वरेत् ॥ ५.४२.३९ ॥
Os homens recolhidos honram quem não se esforça por honra. Mesmo honrado, não deve julgar-se honrado, e na desonra não deve agitar-se em excesso.
5.42.40
लोकः स्वभाववृत्तिर्हि निमेषोन्मषवत्सदा ।
विद्वांसो मानयन्तीह इति मन्येत मानितः ॥ ५.४२.४० ॥
O mundo sempre muda segundo a sua natureza, como o piscar dos olhos. Pensando que aqui os sábios honram, que o honrado se contente.
5.42.41
अधर्मनिपुणा मुढा लोके मायाविशारदाः ।
न मान्यं मानयिष्यन्ति एवं मन्येत मानितः ॥ ५.४२.४१ ॥
No mundo, os versados na injustiça, os tolos e os hábeis na ilusão não honrarão quem merece honra. Pensando assim, que o honrado se contente.
5.42.42
न वै मानं च मौनं च सहितौ वसतः सदा ।
अयं हि लोको मानस्य असौ मौनस्य तद्विदुः ॥ ५.४२.४२ ॥
Honra e silêncio não habitam sempre juntos. Este mundo pertence à honra, aquele ao silêncio — assim sabem os sábios.
5.42.43
श्रीर्हि मानार्थसंवासा सा चापि परिपन्थिनी ।
ब्राह्मी सुदुर्लभा श्रीर्हि प्रज्ञाहीनेन क्षत्रिय ॥ ५.४२.४३ ॥
A fortuna (śrī) habita com a honra e a riqueza, e ela mesma é um obstáculo. A fortuna brâhmica é muito difícil de obter; ó kṣatriya, para quem não tem sabedoria é ainda mais difícil.
5.42.44
द्वाराणि तस्येह वदन्ति सन्तो ।
बहुप्रकाराणि दुराधराणि।
सत्यार्जवे ह्रीर्दमशौचविद्या ।
षण्मानमोहप्रतिबन्धनानि ॥ ५.४२.४४ ॥
Os bons falam aqui de suas portas, de muitos tipos e difíceis de conter: verdade e retidão, pudor, domínio de si, pureza e saber. Estas seis são os laços que prendem a honra e a ilusão.